Class 6 Question Paper 2024 Sanskrit (with Answers)

ANNUAL EXAMINATION

Question Paper
2024

NCERT BASED SYLLABUS
FOR CBSE AND STATE BOARD
FOLLOWING NCERT

Annual Exam Question Paper 2024

सत्रान्त – परीक्षा, 2023-24
विषय:- संस्कृतम ् कक्षा – षष्ठी
(VI)
समय: - (2.30 : घंटा)
पर्णा
ू ङ्का: -60

छात्रस्य/छात्राया: नाम:
अनक्र
ु मांक:
कक्षा ,वर्ग: च
निरीक्षकस्य हस्ताक्षरम ्

निर्देशाः-
1. प्रश्न पत्रे चत्वारः खण्डाः सन्ति -
क. अपठित-अवबोधनम ् - 10 अङ्काः
ख. रचनात्मककार्यम ् - 10 अङ्काः
ग. अनप्र ु यक्
ु तव्याकरणम ् - 15 अङ्काः
घ. पठित-अवबोधनम ् - 25 अङ्काः

2. सर्वे प्रश्नाः अनिवार्या: सन्ति ।
3. प्रश्नानाम ् उत्तराणि अस्यामेव प्रश्नपत्रे लेखनीयानि ।
4. उत्तराणि संस्कृतेन एव लेखनीयानि ।

1. अधोलिखितम ् अनच् ु छे दं पठित्वा प्रश्नानाम ् उत्तराणि निर्देशानसु ारम ्
उत्तरपस्ति
ु कायां लिखत - (10)
वने एकः सिंहः निवसति स्म। सिंहः गह ु ायां शयनं करोति स्म। कोऽपि मषू कः तत्र
आगत्य सिंहस्य शरीरे अधावत ्। कुपितः सिंहः मष ू कं करे गह्
ृ णाति। मष ू कः
निवेदयति “मां मा मारय अहं ते सहायता करष्यिामि।” सिंहः हसनवदत ्”
लघम ू कः मम सहायता करिष्यति ?” एकदा सिंहः जाले अपतत ्। सः उच्चैः
ु ष
अगर्जत ्। तस्य गर्जनं श्रत्ु वा मष ू कः आगच्छत ्। सः जालं दन्तैः अकर्तयत ्।
बन्धनमक् ु तः सिंहोऽवदत ्- “मित्रं तु लघःु अपि वरम ्।”

।. एकपदे न उत्तरं लिखत - 1

×4=4
प्रश्नसं प्रश्नः उत्तरम ्
ख्या

क. सिंहस्य गर्जनं श्रत्ु वा क: आगच्छत ्
?
ख. सिंह: कुत्र वसति स्म ?
ग. मष
ू क: कै: जालम ् अकर्तयत ् ?
घ. सिंह: कुत्र शयनं करोति स्म ?

।।. पर्ण
ू वाक्येन उत्तरं लिखत 2
×2=4
क) मष ू क: किं निवेदयति ?

उत्तरम ्__________________________________________________
________________________|
ख) हसन ् सिंह: किम ् अवदत ् ?
उत्तरम ्__________________________________________________
____________________ |

।।।. निर्देशानसु ारम ् उत्तरत - 1
×2=2
क) “तस्य गर्जनं श्रत्ु वा मष ू कः आगच्छत ्।” अस्मिन ् वाक्ये “तस्य” इति
सर्वनामपदं कस्यै प्रयक्ु तम ् ?
(अ) मष ू काय (ब) सिंहाय
(स) वनाय (द) जालाय (
)
ख) “क्रुद्ध” – इत्यस्य किं समानार्थकपदं गद्यांशे प्रयक्
ु तम ् ?
(अ) कुपित: (ब) दन्तै:
(स) वरम ् (द) मषू क: (
)

2. अधोलिखित-पदानि आधत्ृ य सार्थकानि वाक्यानि रचयत-
1×5=5
त्वम ् शिक्षिकां पश्यामि
आवां दरू दर्शनं रचयाम:
अहम ् चित्राणि हसथ:
वयं उच्चै: पठिष्याव:
ययू म् पस्
ु तकं लेखिष्यसि
यव ु ाम ् लेखं नंस्यथ

वाक्यनिर्माणम ्
यथा – त्वं लेखं लेखिष्यसि |

1. ...............................................................
2. ................................................................
3. ................................................................
4. ................................................................
5. ................................................................

3. मञ्जष ू ात: पदानि चित्वा कथां परू यत
½ × 10 = 5
एकदा एक: काक: 1.............................. आसीत ् | स: 2.....................पातम ु ्
इतस्तत: अभ्रमत ् | परम ् 3..................... जलं न प्राप्नोत ् | अन्ते स:
4......................घटम ् अपश्यत ् | घटे .5.......................... जलम ् आसीत ् |
अत: स: जलं 6.......................... असमर्थ: अभवत ् | स: एकम ्
.7.......................अचिन्तयत ् | स: पाषाणस्य खण्डानि घटे अक्षिपत ् | एवं
क्रमेण घटस्य जलं 8........................ आगच्छत ् | काक: जलं पीत्वा 9
.......................अभवत ् | परिश्रमेण एव कार्याणि सिध्यन्ति न तु
10....................... |

मञ्जष ू ा-
स्वल्पं , उपरि , मनोरथै: पिपासित:, कुत्रापि, सन्तष्ु ट: उपायम ्, पातम
ु ्,
जलं , एकं

4. तत
ृ ीया-विभक्ति-प्रयोगेन रिक्तस्थानम ् परू यत -
1×3 =3
यथा – राघव: विमानयानेन विहरति | (विमानयान)
1- नभ: .......................... शोभते | (चन्द्र)
2- कण्ठ: ..........................शोभते | (मौक्तिकहार)
3- गगनं ...................... प्राकाशते | (सर्य
ू )
5. निर्देशानस
ु ारं लकारपरिवर्तनं कुरुत-
1×3 =3
क. स्वामी उच्चै: वदति | ( लङ् लकारे ) =
_________________________________
ख. त्वम ् उच्चै: पठसि | (लोट् लकारे )
=__________________________________
ग. अजीज: परिश्रमी आसीत ् | (लट्लकार:)
=________________________________

6. चित्रं दृष्ट्वा उचितं संस्कृत-संख्या: लिखत -
1×5 =5

........................................चटका: | ...............................
मयरू ौ |

...............................
पत्राणि |
............................... ताला:

.................................. गह
ृ म्|

7. निर्देशानस ु ारं वचनपरिवर्तनं कुरुत 1 ×4=
4
1. अहम ् पठामि | (बहुवचने) =
............................................................................................
2. अस्माकं पस्
ु तकानि | (एकवचने) =
....................................................................................
3. अहम ् नत्ृ यामि | (बहुवचने) =
............................................................................................
4. तव गह ृ म ् | (द्विवचने) =
................................................................................................
8. अधोलिखितम ् गद्याशं पठित्वा प्रश्नानाम ् उत्तराणि निर्देशानस ु ारम ् लिखत -
(7)
अजीजं दृष्ट्वा स्वामी चकितः भवति। स्वामी शनैः शनैः पेटिकाम ् उद्घाटयति।
पेटिकायां लघप ु ात्रद्वयम ् आसीत ्। प्रथमं सः एकं लघप ु ात्रम ् उद्घाटयति। सहसा
एका मधम ु क्षिका निर्गच्छति। तस्य च हस्तं दशति। स्वामी उच्चैः वदति-‘अहह!।
द्वितीयं लघप ु ात्रम ् उद्घाटयति। एका अन्या मक्षिका निर्गच्छति। सः ललाटे
दशति। पीडितः सः अत्यच् ु चैः चीत्करोति-‘आः’ इति।
।. एकपदे न उत्तरं लिखत -
1×3=3
प्र.स प्रश्न: उत्तरम ्
.
क. क: चकित: भवति ?
ख. अन्या मक्षिका कुत्र दशति ?

ग. यदा प्रथमा मधम ु क्षिका हस्तं दशति तदा स्वामी
किं वदति ?

।।. पर्ण
ू वाक्येन उत्तरं लिखत 2
×1=2
क) स्वामी शनै: शनै: किं करोति ?
उत्तरम ्__________________________________________________
________________ |
।।।. निर्देशानस
ु ारम ् उत्तरत - 1
×2=2
क)‘सहसा एका मधम ु क्षिका निर्गच्छति।’ -अस्मिन ् वाक्ये “प्रविशति” इति पदस्य
किं विलोमपदं प्रयक्ु तम ् ?
(अ) एका (ब) सहसा
(स) निर्गच्छति (द) मधम ु क्षिका (
)

ख) ‘‘अकस्मात ् ” इति पदस्य किम ् पर्यायपदम ् गद्यांशे प्रयक्
ु तम ् ?
(अ) सहसा (ब) लघप ु ात्रं
(स) अन्या (द) अत्यच् ु चै: (
)

9. वचनानस
ु ारं रिक्तंस्थानानि परू यत-
(6)
एकवचनम ् द्विवचनम ् बहुवचनम ्

यथा - वनम ् वने वनानि
…………… जले ……………
बिम्बम ् …………. ……………

वक्ष
ृ म् वक्ष
ृ ौ वक्ष
ृ ान ्
…………… …………… पावनान ्

10. पर्याय पदानि मञ्जष
ू ात: चित्वा लिखत –
1×4= 4

मञ्जष
ू ा- पथि
ृ वी, निर्मले , अधिकम ् परिश्रमेण
जलद:

1- विमले = ...............................................
2- अम्बदु : = ...............................................
3- विपल
ु म् = ...............................................

4- धरित्री = ...............................................

11. मञ्जष ू ात: विलोमपदानि चित्वा लिखत –
1×4= 4
1- सार्थक: = ...............................................
2- शत्रतु ा = ...............................................
3- कृष्ण: = ...............................................
4- निर्धनम ् = ...............................................

मञ्जष
ू ा- प्रविशति , निरर्थक: , श्वेत: धनिकम ् मित्रता

12. उपयक्ु त कथनानां समक्षं ‘आम ्’ अनप ु यक्
ु त कथनानां समक्षं ‘न’ इति
लिखत 1 × 4= 4
1- बालका: द:ु खिता: तष्ू णीम ् अतिष्ठन ् |
=............................................................................
2- ते वस्तत ु : नव बालका: एव आसन ्
=............................................................................
3- शीते शरीरे कम्पनं भवति | =
............................................................................
4- श्रमेण धरित्री सरसा न भवति =
.............................................................................

सत्रान्द्त – परीक्षा, 2023-24
कक्षा - षष्ठी (VI) विषय:- संस्कृतम्
समय:- 2:30 घटं ा पर्
ू ााङ्कः- 60
अङ्कयोजना
प्र. सः उत्तरावर् अड्काः
1 (क) मषू कः (ख) वने (ग) दन्तः (घ) गछु ाया 10
(i) (क) मषू कः ननवेदयन् माां न मारय अहां ्े सहाय्ा कररष्यन्।
(ख) लघु मषू कः मम सहाय्ा कररष्यन्।
(ii) क. नसहाय ख. कुनि्ः

2 1. ययु म् निनिका नस्यथ। 5
2. वयां नित्राणी रियामः।
3. आवाम् िस्ु ्कां िनिष्यावः।
4. ययु म् उच्ित हसथः।
5. अहम् दरू दिशन िश्यानम।
3 1.नििानस्ः 2. जल 3.कुत्रानि 4.एकां 5.स्वल्िम् 6.िा्मु ् 7. उिायम् 8.उिरर 9.सां्ष्टु ः 5
10.मनोरथतः
4 क. िनरेण ख. मौनिकहारे ण ग. सयू ेण 3
5 क. स्वामी उच्ितः अवद्।् 3
ख. त्व उच्ितः िि।
ग. अजीज िाररश्रमी अनस््।
6 न्स्र: िटकाः , द्धौ मयरू ौ, दि - ित्रानण, िञ्ि ्ालाः, एकमगृहां 5
7 क. वयम् ििामः ख. मम् िस्ु ्कम् ग. वय नृत्यामः घ. यवु योः गृहःे 4
8 I (क) स्वामी ख. ललाटे ग. अहह 7
II(क) स्वामी िनत-िनत िेनटकाम् उद्घाटयन्
III(क) ननगशच्छन् (ख) सहसा
9 जलम, जलानन, निम्िे, निम्िानन, िवनम,् िवनौ 6
10 क. ननमशले ख. जलदः ग. अनिकम् घ. िृनथवी 4
11 क. ननरथशकः ख. नमत्र्ा ग. श्वे्ः घ. िननकम् 4
12 क. आम् ख. न ग. आम् घ. न 4
कुल अङ्कः 60

AglaSem Earn while Learn Program. Send your papers and get paid.
Contact: support@

QUESTION PAPERS
GET PREVIOUS YEAR QUESTION PAPERS FOR ALL CLASSES FOR CBSE, ISCSE, ISC AND ALL ALL
STATE BOARDS HERE AT

Andhra Pradesh Board Question Papers
BOARD
WISE Assam Board Question Papers
Bihar Board Question Papers
Chhattisgarh Board Question Papers
Goa Board Question Papers
Gujarat Board Question Papers
Haryana Board Question Papers
Himachal Pradesh Board Question Papers
J&K State Board Question Papers
Jharkhand Board Question Papers
Karnataka Board Question Papers
Kerala Board Question Papers
Madhya Pradesh Board Question Papers
Maharashtra State Board Question Papers
Manipur Board Question Papers
Meghalaya Board Question Papers
Mizoram Board Question Papers
Nagaland Board Question Papers
Orissa Board Question Papers
Punjab Board Question Papers
Rajasthan Board Question Papers
Tamil Nadu Board Question Papers
Telangana State Board Question Papers
Tripura Board Question Papers
Uttarakhand Board Question Papers
Uttar Pradesh (UP) Board Question Papers
West Bengal (WB) Board Question Papers