Karnataka 2nd PUC Question Bank 2026 Sanskrit

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ನಾರ
ಶನಲನ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲನಖೆ (ಪದವಿ ಪೂರ್ಾ)
18ರ್ೆೇ ಅಡ್ಡರಸ್ೆೆ, ಮಲೆಲೇಶ್ವರಂ, ಬೆಂಗಳೂರು -560012
Web site: https://www.pue.karnataka.gov.in/

ಮತ್ುೆ

ಕರ್ನಾಟಕ ಶನಲನ ಪರೇಕ್ಷೆ ಮತ್ುೆ ಮೌಲ್ಯನಿಣಾಯ ಮಂಡ್ಲಿ
6ರ್ೆೇ ಅಡ್ಡರಸ್ೆೆ, ಮಲೆಲೇಶ್ವರಂ, ಬೆಂಗಳೂರು -560003
Web site: https://kseab.karnataka.gov.in/

2025 – 26ರ್ೆೇ ಸ್ನಲಿನ ದ್ವವತೇಯ ಪಿಯುಸಿ ಪರಶೆೆ ರ್ೊೇಠಿ

ವಿಷಯ ಸಂರ್ೆೇತ್: 09
ವಿಷಯ: ಸಂಸೃತ

GOVERNMENT OF KARNATAKA
Department of School Education (Pre University)
18th Cross, Malleshwaram Bengaluru- 560012
Web site: https://www.pue.karnataka.gov.in/

And

Karnataka School Examination and Assessment Board
6th Cross, Malleshwaram Bengaluru- 560003
Web site: https://kseab.karnataka.gov.in/

2025 – 26 II PUC QUESTION BANK

SUBJECT CODE: 09

SUBJECT: SANSKRIT

Disclaimer

The question bank is prepared for the benefit of students and teachers (Lecturers).
The committee worked for the preparation of question bank made all efforts to make it
comprehensive and foolproof. However, if any mistakes, errors found, please mail:
[email protected]. There is no guarantee that questions from this question bank
will only appear in the examination conducted by the KSEAB Board.

Copyrights

The copyrights of the question bank lies with the Director, Department of School Education
(Pre- University). The question bank is prepared for academic purpose only. No part of the
question bank is allowed to be used for commercial gains. No part of this publication may be
reproduced, stored in retrieval system or transmitted, in any form or by any means, electronic,
mechanical, photocopying, recording or otherwise without the prior permission of the publisher.

II PUC CHAPTERWISE MARKS ALLOTMENT

TIME: 3 HOURS 09–SANSKRIT Max Marks: 80

UNIT Number of Marks Page
UNIT NAME
NUMBER Teaching Hours Allotted Number

1 ु
पराणभारतम ।् 12 12 5-6

2 परेषामपप रक्ष जीपितम ।् 12 12 7-9

3 पिर्विमर्ाा पि भीरिः । 10 10 10 - 12

4 र्ून्या मेऽङ्गपु ः । 14 15 13 - 15

5 मिाराणाप्रतापः । 10 10 16 - 18

6 ु
अिरागोदयः । 10 10 19 - 21

7 सा र्ापतः । 09 09 22 -23

8 पिपिपि पसतम ।् 06 06 24 - 26

9 िीपतसारः । 06 06 27 - 28

10 कृ ष्णर्ास्त्रीमिोदयः । 05 05 29 - 30

Grammar 16 15 31 - 40
Translation 06 05 41 - 42
Unseen Passage 04 04 43 - 44
TOTAL 120 119 ---
Previous Year Model Question papers
11 2024 - 25 (Three Papers) --- --- 45 - 59

2024 Board Exam Question papers
12 (Three Papers) --- --- 60 - 81

2025 Board Exam Question papers
13 (Three Papers) --- --- 82 -101

2025 Board Exam Practice Papers (Two
14 Papers) --- --- 102 - 117

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 4 of 118

ु
1. पराणभारतम ।्
्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत ।
ु
01. एषः भरतः इत्यच्यते । (सर म)् [2024-3]
अ. भािःु । आ. ििःु । इ. मिःु । ई. िेिःु ।

02. भारतिषे कपत कु पिाताः सपत ? (मध्यमम)् [2024-2]
अ. षट ् । आ. अष्ट । इ. सप्त । ई. िि ।

03. पिश्वस्य मातरः काः ? (सर म)् [2024-1]
अ. िाप्यः । आ. िद्यः । इ. दास्यः । ई. सख्यः।

04. अद्यापप देिाः कुत्र जन्म इच्छपत ? (मध्यमम)्
अ. जपाि भू ् त े। आ. भारतभूत े । ् त े।
इ. जमाि भू ई. अमेपरकाभूत े ।

05. “अत्र कमाापण कुिापत पत्रपििापि त ु िारद” इपत िाक्यािसारे ् पत्रपििकमास ु ि अतभािपत ।
ु ण एतत कमा
(कपििम)् [2025-1]
अ. पित्यम ।् आ. ि ैपमपत्तकम ।् इ. स्वार्ाम ।् ई. काम्यम ।्

06. “प्रजािाां सम्यक ् भरणां कृ तिाि”् इपत कारणतः मिःु एतन्नाम प्राप्तिाि ।् (कपििम)् [2025-2 & 3]
अ. भास्करः । आ. भागािः । इ. भरतः । ई. भारद्वाजः ।

07. “मिेन्द्रो म यः सह्यः ______॥” इपत श्लोके उपिपखतेष ु सप्तकु पिातषे ु एषः ि अतभािपत । (कपििम)्
अ. सह्यपिातः । आ. पिन्ध्यपिातः । इ. मैिाकपिातः । ई. पापरयात्रपिातः ।
ु िा अर्भु ां कमा करोपत “ तत्फ ां अत्र भज्यते
08. “िरः भारते र्भां ु । (कपििम)्
अ. त्यागभूपमष ु । आ. भोगभूपमष ु । इ. कमाभपू मष ु । ई. देिभूपमष ु ।
ु
09. “पराणभारतम”् पािािसारे
ु ण भारतस्य उत्तरभागे एषः अपि । (मध्यमम)्
ु ।
अ. समद्रः आ. पिमा यः । इ. मरुप्रदेर्ः । ई. एतेष ु कोऽपप ि ।
ु
10. पराणभारते िर्वणतिदीष ु एषा िदी ि अतगाता ितात े । (कपििम)्
अ. सरस्वती । आ. पसन्ःु । इ. गण्डकी । ई. चन्द्रभागा ।

II. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।
् पकमर्ं कथ्यते ? (मध्यमम)्
01. भारतिषाम इपत [2024-3]

02. भारतिषास्य प्रपसद्घपञ्चिदीिाां िामापि प खत । (मध्यमम)् [2024-1] , [2025-3]

03. पञ्चद्वीपािाां िामापि प खत । (मध्यमम)् [2025-1]

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 5 of 118

ु
04. पराणभारते उपिपखतापि तीर्ाक्षेत्रापण कापि ? (मध्यमम)् [2024-2] , [2025-2]

III. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा, परक्तस्थािां पूरयत ।
् द्रस्य
01. उत्तरां यत सम ु ________ दपक्षणां च यत ।् (सर म)् [2024-2] , [2025-2 & 3]

02. इतः स्वगाश्च _______ मध्यश्चातश्च गम्यते । (सर म)् [2024-1 & 3]

03. द्वीपेष ु सिेष ु _________ प्रयापत । (सर म)् [2025-1]

िराः , पिमित ् , मोक्षश्च , पिाताः ।

् िादां
IV. पाििाम उपिख्य, श्लोकािाम अि ु कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा कुरुत ।

01. भारतस्यास्य िषास्य ििभेदापन्नबोित ।
ु
समद्रातपरता ्
ज्ञेयािेत्वगम्याः परस्परम ॥04॥ (कपििम)्

02. अयां त ु ििमिेषाां द्वीपस्सागरसांित
ृ ः।
्
योजिािाां सिस्रां त ु द्वीपोऽयां दपक्षणोत्तरात ॥06॥ (कपििम)् [2025-1 & 2]

03. पिश्वस्य मातरस्सिााः सिााश्च ैि मिाफ ाः ।
तर्ा िद्यः स्वप्रकार्ाः र्तर्ोऽर् सिस्रर्ः ॥09॥ (मध्यमम)् [2024-1 & 3]

04. ज्ञेय ां तद्भारतां िषं सिाकमाफ प्रदम ।्
अत्र कमाापण कुिपा त पत्रपििापि त ु िारद ॥13॥ (कपििम)् [2024-2] , [2025-3]

V. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।
् सांगह्य
ु ष ु भारतां कर्ां िर्वणतम इपत
01. पराणे ृ प खत । (कपििम)् [2024-1 & 2 & 3] , [2025-1, 2 & 3]

ु
02. “पराणभारतम”् इपत पािािसारे
ु ण भारतस्य भौगोप कां िणाि ां स्विाक्य ैः कुरुत । (कपििम)्

VI. सांयोजयत । (सर म)्

क ख

अ) मिःु i) तीर्ाक्षेत्रम ।्

आ) ताम्रिणाः ii) पिश्वस्य मातरः ।

इ) िद्यः iii) कु पिातः ।

ई) मिेन्द्रः iv) भरतः ।

v) द्वीपः ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 6 of 118

2. परेषामपप रक्ष जीपितम ।्
्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत ।

01. “परेषामपप रक्ष जीपितम”् इपत पािे पिक्रमापदत्यकर्ाां का कर्यपत ? (सर म)् [2024-2] , [2025-2]
अ. बाप का । आ. ब्राह्मणी । ु
इ. पत्थप का । ई. मपि ा ।

02. पिक्रमापदत्यः कर्ां देर्ातरां पिगातः ? (सर म)् [2025-1]
े ।
अ. योपगिेषण े ।
आ. मपििेषण े ।
इ. स ैपिकिेषण े ।
ई. पाचकिेषण

03. राजा पकमापित्य रात्रौ पस्थतः ? (सर म)्
अ. िदीमू म ।् आ. पिातमू म ।् इ. िृक्षमू म ।् ु
ई. गिामू म ।्

04. िृद्धपपक्षराजस्य िाम पकम ?् (सर म)् [2024-1 & 3]
अ. दीर्ाापाङ्गः । आ. पचरञ्जीिी । इ. कपपञ्ज ः । ई. तीक्ष्णदांष्ट्रः ।

05. परदःखेि के अत्यतदःपखिः भिपत ? (सर म)् [2025-3]
अ. भीरिः । आ. पर्िः । इ. साििः । ु ।
ई. गरिः
् ितात े । (कपििम)्
06. ब्राह्मणस्य दःखस्य कारणम इदां
्
अ. पत्रांु ददापत चेत सतपतच्छे दो भपिष्यपत ।
्
आ. आत्मािां प्रयच्छपत चेत भायाा पिििा भपिष्यपत ।
इ. पत्रीं ्
ु दास्यपत चेत आिमभ्रांर्ो भपिष्यपत ।
ई. उपपरतिां सिामपप ।
् _________। (कपििम)्
07. पिक्रमापदत्यस्य प्रभािेण राक्षसः एिां प्रभापितः यत सः [2025-2]
ु
अ. मिष्यभक्षणां पपरत्यजपत । ु
आ. मिष्यभक्षणां ि पपरत्यजपत ।
ु
इ. मिष्यभक्षणम ्
अपिकां करोपत । ई. समिां पिश्वां पीडयपत ।
्
08. पिक्रमापदत्यः यदा िध्यपर् ायाम उपपिर्पत ्
तदा सः एिम आसीत ।् (कपििम)्
अ. पस्वन्निदिः । आ. पखन्निदिः । इ. प्रिपसतिदिः । ई. क्लातिदिः ।

09. “परेषामपप रक्ष जीपितम”् इपत पािािसारे
ु ण पत्थप
ु का एतस्य कर्ाां कर्यपत । (कपििम)् [2025-1]
ु
अ. पण्डरीकस्य । आ. प्रव्राजकस्य । इ. पिक्रमापदत्यस्य । ई. दष्यतस्य ।

10. यदा पिक्रमापदत्यः मिारण्यमध्यां प्रापिर्त ,् तदा एतत अभित
् ।् (मध्यमम)्
अ. सूयोदयः। आ. सूयाािः। इ. प्रातः का ः। ई. मध्याह्नः।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 7 of 118

II. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।
्
01. िगरिापसपभः जि ैः राक्षसः पकम उक्तः ? (मध्यमम)्

02. पिपितः राक्षसः पिक्रमापदत्यां कक पृच्छपत ? (मध्यमम)् [2024-2] , [2025-1 & 2]

03. पिक्रमापदत्यः राक्षसां कक उपपदर्पत ? (मध्यमम)् [2024-1 & 3] , [2025-3]

04. पपक्षपभः भपणतां पमत्रस्य क्षणां पकम ?् (मध्यमम)्

III. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा, परक्तस्थािां पूरयत ।
्
01. ___________ ददापत चेत सतपतच्छे दो भपिष्यपत । (सर म)् [2025-1]

्
02. त्वम आत्मिः ___________ कुरु । (सर म)् [2024-2] , [2025-2 & 3]

ु
03. यस्य मरणका ः समायातः तस्येपन्द्रयापण ________ प्राप्निपत । (सर म)् [2024-1 & 3] , [2025-3]

् ाकि , पत्रांु , समीपितम ,् श्लाघ्यम ।्

् सांस्कृतभाषया उत्तरां प खत ।
IV. पाििाम उपिख्य, कः कां प्रपत अिदत इपत
ु भिपत । (कपििम)्
ु दःखां पििेद्य सखी
01. यो दःखी सः सहृपद

02. यां कमेिां मा भक्षय । (मध्यमम)् [2024-3]

्
03. मया परार्ामेतत र्रीरां दीयते स्वेच्छया । (मध्यमम)् [2025-3]

04. त्वां पिश्वस्य आर्तत पपरिरपस । (मध्यमम)्
ु
05. अद्यप्रभृपत मिष्यभक्षणां पपरत्यज । (मध्यमम)् [2024-1 & 2] , [2025-1 & 2]

V. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।
ु िणायत । (कपििम)्
01. पिक्रमापदत्यस्य परोपकारगणां [2025-3]

02. पिक्रमापदत्यस्य प्रभािेण राक्षसः कर्ां पपरिर्वततः ? (कपििम)् [2024-1 & 2 & 3] , [2025-1 & 2]

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 8 of 118

VI. सांयोजयत । (सर म)्

क ख

अ) िृद्धपपक्षराजः i) पिक्रमापदत्यः ।

आ) र्ैि र्ोषः ii) पचरञ्जीिी ।

इ) योपगिेषम ् iii) पिातः ।

ई) राक्षसः iv) िािरः ।
ु ।
v) बकासरः

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 9 of 118

3. पिर्विमर्ाा पि भीरिः ।
्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत ।

01. माकपिका िाम िगरी कुत्र अपि ? (सर म)् [2024-2] , [2025-2]
अ. कािेरीतटे । आ. जाह्निीतटे । इ. गोदािरीतटे । ई. कृ ष्णातटे ।
्
02. प्रव्राजकः िपणजः गृिां पकमर्ाम अगच्छत ?् (सर म)् [2024-1 & 3] , [2025-1]
अ. पभक्षार्ाम ।् आ. भोजिार्ाम ।् इ. पििारार्ाम ।् ई. पूजार्ाम ।्

03. के पिर्विमर्ााः ? (सर म)्
ु ।
अ. गरिः आ. कियः । इ. भीरिः । ई. कुरिः ।
ु मञ्जूषायाः अतः कां पिपक्षपपत ? (सर म)्
04. राजपत्रः
अ. र्ोरां सप ाम ।् आ.र्ोरां िािरम ।् इ. र्ोरां माजाा म ।् ई. र्ोरां व्याघ्रम ।्

05. पपरव्राजकस्य अिस्थाां दृष्ट्वा कः जिास ? (सर म)्
अ. िपणक ् । ु ।
आ. राजपत्रः इ. सक ः जिः । ु ।
ई. गरुः

06. जाह्निीतटे पस्थतायाां माकपिका िाम िगयां प्रव्राजकः ईदृर्ः आसीत ।् (कपििम)्
अ. उपिासव्रतः । आ. मौिव्रतः । इ. र्ाकव्रतः । ई. दपिव्रतः ।
्
ु ण तस्य पर्ष्याः गङ्गािद्याां ब्ाां मञ्जूषाम आिीतितः,
07. सन्यापसिचिािसारे तस्याां मञ्जूषायाां एषः आसीत ।्
(कपििम)्
ु ।
अ. राजपत्रः आ. िपणक ् । इ. र्ोरः िािरः । ई. पर्ष्यः ।
्
08. राजकुमारः िपणजः कन्याम अिेि पिपििा उपयेम े । (कपििम)् [2025-3]
अ. ब्राह्मपििािपिपििा । आ. दैिपििािपिपििा ।
ु
इ. आसरपििािपिपििा । ई. गान्िापििािपिपििा ।
ु मञ्जूषायाां सांस्थाप्य गङ्गायाां पक्षप” इपत िदपत । सः पकमर्ं तर्ा िदपत
09. पपरव्राजकः िपणजां प्रपत “ति पत्रीं
ु ____ । (कपििम)्
इत्यक्ते
अ. राज्यापभ ाषेण । आ. कन्यापभ ाषेण ।
इ. भोजिापभ ाषेण । ई. मिापभ ाषेण ।
्
ु ण पभक्षार्ं िपणजः गृिां प्रपत अयम आगतिाि
10. “पिर्विमर्ाा पि भीरिः” इपत पािािसारे ।् (मध्यमम)्
ु
अ. राजपत्रः। आ. सेिकः । इ. पर्ष्यः। ई. प्रव्राजकः।

11. मञ्जूषायाः अतः एषः र्ोरां िािरां पिपक्षपपत । (मध्यमम)्
अ. िपणक ् । आ. राजपत्रः ु । इ. पिक्रमापदत्यः । ई. प्रव्राजकः ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 10 of 118

II. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।

01. कन्यापिषये पपरव्राट ् िपणजः सकार्े कक िदपत ? (मध्यमम)्
् चराि
02. प्रव्राजकः पिजाि अि ु ्
पकम ्
उिाच ? (मध्यमम)्
ु मञ्जूषाां प्राप्य कक करोपत ? (मध्यमम)्
03. राजपत्रः
् र्ोरः िािरः पकम अकरोत
04. यदा पपरव्राजकः मञ्जूषाां उदर्ाटयत तदा ् ?् (कपििम)्

III. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा, परक्तस्थािां पूरयत ।

01. उपपर न्यिदीपायाां __________ पक्षप्यताां त्वया । (सर म)्

02. भृत्य ैरािाय्य सिसा ___________ उदर्ाटयत ।् (सर म)्
्
03. तमभ्यिाित स्वकृ तो मूर्वतमापिि ___________ । (सर म)्

ु ात ,् दि ायः , गङ्गायाम ,् भीरिः ।
कौतक

् िादां
IV. पाििाम उपिख्य, श्लोकािाम अि ु कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा कुरुत ।

01. प्रपिष्टो जात ु पभक्षार्ामक
े स्य िपणजो गृिे ।
्
ु कन्याां पभक्षामादाय पिगाताम ॥02॥
स ददर्ा र्भाां (मध्यमम)् [2024-1 , 2 & 3] , [2025-2]

02. तदेताां िीक्ष्य दःखां मे जातां भक्तो पि मे भिाि ।्
ु
तेि ैिमक्तिािपि त्यक्त्वा मौिां भित्कृ ते ॥06॥ (मध्यमम)्

03. तर्ेपत प्रपतपद्य ैतद ् गत्वा सोऽर् िपणग्भयात ।्
िक्तां चक्रे तर्ा सिं पिर्विमर्ाा पि भीरिः ॥08॥ (कपििम)्
ु
04. तर्ेपत चागता यािद्गङ्गाां ि प्राप्निपत ते ।
्
ु पकमप्येकिाित्तस्यामिातरत ॥11॥
राजपत्रः (मध्यमम)्

05. मञ्जूषाां ताां च गङ्गायाां तर् ैिोर्ध्ास्थदीपपकाम ।्
कृ त्वा तत्याज पिपक्षप्य र्ोरां िािरमतरे ॥14॥ (कपििम)् [2025-1]

ाु ा च तत्सिं जिास सक ो जिः ।
06. प्रातबद्ध्व
ििि स िपणक ् सा च तत्सतु ा प्राप्तसत्पपतः ॥21॥ (मध्यमम)् [2025-3]

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 11 of 118

V. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।

01. प्रव्राजकस्य दि ायां तस्य पिफ ताां च प खत । (कपििम)् [2024-2] , [2025-3]

02. ‘पिर्विमर्ाा पि भीरिः’ इपत र्ीर्वषकाां समर्ायत । (कपििम)् [2024-1 & 3] , [2025-1 & 2]

VI. सांयोजयत । (सर म)्

क ख

अ) जाह्निी i) मञ्जूषा । [2024-2 & 3] , [2025-1]

आ) पपरव्राड ् ii) उपयेम े ।

इ) ऊर्ध्ास्थदीपपका iii) कामिर्गः । [2025-3]

ई) गान्िापिपििा iv) गङ्गा । [2024-1] , [2025-2]

v) र्ोरः िािरः ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 12 of 118

4. र्ून्या मेऽङ्गपु ः ।
्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत ।

01. पौरिः कः ? (सर म)् [2024-3]
अ. कण्िः । आ. र्ारद्वतः । इ. र्ाङ्गारिः । ई. दष्यतः ।

02. मूर्वतमती सपिया का ? (सर म)् [2024-2]
अ. पप्रयांिदा । आ. गौतमी । इ. र्कुत ा । ई. अिसूया ।

03. गौतमी का ? (सर म)् [2024-1]
ु ।
अ. पोष्यपत्री आ. िृद्धा तापसी । इ. दासी । ई. प्रतीिारी ।

04. र्ारद्वतः कः ? (सर म)्
अ. कण्िपर्ष्यः । आ. भरद्वाजपर्ष्यः । इ. पिश्वापमत्रपर्ष्यः । ई. िपसष्ठपर्ष्यः ।
ु ”् इपत का िदपत ? (सर म)्
05. “पिपििा दर्वर्तां प्रभत्वम [2025-3]
अ. गौतमी । आ. मेिका । इ. अिसूया । ई. र्कुत ा ।
ु तकस्य मृगपोतकस्य िाम पकम ?् (कपििम)्
06. र्कुत ायाः पत्रकृ [2025-2]
ु
अ. सियिः । आ. चञ्च ाङ्गः । इ. कम ाक्षः । ई. दीर्ाापाङ्गः ।

07. “अर् भगिाि ् ोकािग्रिाय
ु कुर् ी काश्यपः” । अत्र 'काश्यपः' इपत र्ब्देि पिर्वदष्टः एषः । (कपििम)्
[2025-1]
अ. कण्िः । आ. र्ौिकः। ु
इ. परर्रामः । ई. सोमरातः ।

08. “मध्ये तपोििािाां पकस यपमि पाण्डुपत्राणाम”् इपत िाक्ये पकस यपदेि सूपचता एषा । (कपििम)्
अ. गौतमी । आ. अिसूया । इ. पप्रयांिदा । ई. र्कुत ा ।

09. i. दष्यतः अिाताां प्राग्रसरः । ii. र्कुत ा सपिया मूर्वतमती ।
्
उपपर िाक्यद्वयां दत्तम अपि। तत्र कक सत्यम ?् पकम असत्यम
् ?् इपत प खत । (कपििम)्
अ. i. सत्यम ,् ii. असत्यम ।् आ. i. असत्यम ,् ii. सत्यम ।्
इ. i. ii. उभयमपप सत्यम ।् ई. i. ii. उभयमपप असत्यम ।्

10. “अपििाणिा ीयां परक त्रम”् इपत दष्यतस्य िाक्ये पिर्वदष्टां परक त्रम एषा
् ितात े । (कपििम)्
अ. र्कुत ा । आ. गौतमी । इ. प्रतीिारी । ई. अिसूया ।

11. र्कुत ा “आयापत्रः”
ु ्
इपत पदप्रयोगां कम उपिश्य करोपत ? (कपििम)्
ु
अ. परोपितम ।् आ. दष्यतम ।् इ. कण्िम ।् ई. र्ारद्वतम ।्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 13 of 118

ु ितात े । (मध्यमम)्
12. एषा कण्िमिषेः पोष्यपत्री
अ. गौतमी । आ. अिसूया । इ. पप्रयांिदा । ई. र्कुत ा ।

13. “सिाः सगन्ेष ु पिश्वपसपत । द्वािपप अत्र आरण्यकौ” इपत दष्यतेि सूपचतौ आरण्यकौ एतौ ितेत े । (कपििम)्
अ. र्कुत ादीर्ाापाङ्गौ । आ. कसिव्याघ्रौ ।
इ. र्ाङ्गारिर्ारद्वतौ । ई. र्र्माजाा ौ ।

II. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।

01. र्ाङ्गारि-दष्यतयोः सांिादस्य स्वारस्यां स्विाक्य ैः पििृणतु । (कपििम)् [2024-3]

्
02. “अङ्ग ु ीयकप्रसङ्गः” र्कुत ायाः जीििे कीदृर्ां मित्त्वम आििपत ? (कपििम)् [2024-1 & 2] , [2025-1 & 2]

03. “दीर्ाापाङ्गप्रसङ्गम”् अिसृ
ु त्य र्कुत ायाः म्िताां
ु प्रपतपादयत । (कपििम)्
ु ण दष्यतस्य पात्रपचत्रणां स्विाक्य ैः कुरुत । (कपििम)्
04. “र्ून्या मेऽङ्गपु ः” पािािसारे [2025-3]

III. पाििाम उपिख्य, कः कां प्रपत अिदत ् इपत सांस्कृतभाषया प खत ।

01. भित ु , अपििाणिा ीयां परक त्रम ।् (कपििम)् [2025-2]

ु
02. सखापि ा ु देिताः पितरत ु । (कपििम)्
ते भतृक [2025-1 & 2]

ु
03. अर् ोकािग्रिाय कुर् ी काश्यपः। (कपििम)् [2025-1]

ु ि पश्यपस । (कपििम)्
04. अिाया , आत्मिो हृदयािमािे [2024-1 & 3] , [2025-3]

05. अज्ञातहृदयेष्विे ां िैरीभिपत सौहृदम ।् (कपििम)्

06. उपपन्ना पि दारेष ु प्रभता ु । (कपििम)्
ु सिातोमखी [2024-2] , [2025-3]

् िादां
IV. पाििाम उपिख्य, श्लोकािाम अि ु कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा कुरुत ।
ु
01. कापस्वदिगण्िििती िापतपपरस्फुटर्रीर ािण्या ।
्
मध्ये तपोििािाां पकस यपमि पाण्डुपत्राणाम ॥5॥ (कपििम)् [2024-1] , [2025-3]

02. कुतो िमापक्रयापिघ्नः सताां रपक्षतपर त्वपय ।
तमिपपत र्मांर्ौ कर्मापिभापिष्यपत ॥6॥ (कपििम)् [2024-3] , [2025-1 & 2]

03. अतः परीक्ष्य कताव्य ां पिर्ेषात्सङ्गतां रिः ।
अज्ञातहृदयेष्विे ां िैरीभिपत सौहृदम ॥11॥ ् (कपििम)् [2024-2]

04. मूढः स्यामिमेषा िा िदेपन्मथ्येपत सांर्ये ।
दारत्यागी भिाम्यािो परस्त्रीस्पर्ापाांस ु ः ॥14॥ (कपििम)्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 14 of 118

ु
05. कामां प्रत्यापदष्टाां िरापम ि पपरग्रिां मिेिियाम ।्
ब ित्त ु दूयमािां प्रत्याययतीि मे हृदयम ॥16॥् (कपििम)्

V. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा, परक्तस्थािां पूरयत ।
ु
01. सचपरतिपििः तपपस्विः देिां _________ आगताः । (सर म)् [2025-3]

02. सिाः सगन्ेष ु ____________ । (सर म)् [2025-2]

03. पचरस्य िाच्यां ि गतः ____________ । (सर म)् [2024-2] [2025-1]

04. अङ्ग ु ीयकर्ून्या मे ____________ । (सर म)् [2024-1 & 3]

अङ्गपु ः , सभाजपयतमु ,् प्रजापपतः , पिश्वपसपत , र्ारद्वतः ।

VI. सांयोजयत । (सर म)्

क ख

अ) र्ाङ्गारिः i) ब्रह्मा । [2024-2]

आ) गन्ििः ii) दष्यतः । [2025-1]

इ) प्रजापपतः iii) िायःु । [2024-1 & 3]

ई) पौरिः iv) कण्िपर्ष्यः । [2025-2 & 3]

v) गौतमी ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 15 of 118

5. मिाराणाप्रतापः ।
्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत ।
्
01. राणाप्रतापः कपिि ग्रामे अजायत ? (सर म)् [2024-1 & 3]
अ. मेिाड । आ. पचत्तौड । इ. कुम्ब । ई. िल्दीर्ाट ् ।

02. राणाप्रतापस्य पपता कः ? (सर म)्
अ. राणासाङ्गः । आ. अमरकसिः । इ. पद्वतीय उदयकसिः । ई. राणािमीरः ।

03. राणाप्रतापस्य अश्वस्य िाम पकम ?् (सर म)् [2024-2]
अ. दीर्ाापाङ्गः । आ. चेतकः । ु
इ. इन्द्रायिः। ई. र्ीघ्रगः ।
्
ा ािाम अमात्यः
04. राणाप्रतापस्य पूिज कः ? (सर म)् [2025-2]
अ. भामार्ािः । आ. अमरकसिः । इ. बीरबिः । ई. कञ्च ुकी ।
्
05. बाप कायाः ििात रोपटकाम ्
आकृ ष्य कः अिाित ?् (सर म)् [2025-3]
अ. िािरः । आ. पपक्षराजः । इ. अरण्यमाजाा ः । ई. सप ाः ।

06. “रोपटकायाः अिामेि खापदत्वा अिपर्ष्टमिं परेद्यःु भक्षणार्ं रक्ष” इपत राणाप्रतापस्य पत्न्ाः कर्िस्य आर्यः
एिां ितात े । (कपििम)्
्
अ. अिाम अद्य खापदत्वा, अिपर्ष्टां श्वः भक्षणार्ं रक्ष ।
आ. अिाद्वयमपप अद्य ैि भक्षय ।
इ. अिाद्वयमपप श्वः एि भक्षय ।
्
ई. अिाम अद्य ्
ि भक्षय, अिपर्ष्टम अपप अिं श्वः ि भक्षय ।
्
07. राणाप्रतापः भामार्ािस्य प्रभूत ां ििम एतदर्ं स्वीकृ तिाि ।् (कपििम)् [2025-1]
अ. गृिपिमााणार्ाम ।् आ. पििािार्ाम ।्
इ. कोर्िृद्ध्यर्ाम ।् ई. स ैन्यसांग्रिणार्ाम ।्
्
08. i. राणाप्रतापः गण्यािाां सभाम आकापरतिाि ।्
्
ii. तत्र सः स्वणारजतापदपात्रेष ु भोजिां ि कपरष्यापम इपत प्रपतज्ञाम अकरोत ।्
्
उपपर िाक्यद्वयां दत्तम अपि । तत्र कक सत्यम ?् पकम असत्यम
् ?् इपत प खत । (कपििम)्
अ. i. सत्यम ,् ii. असत्यम ।् आ. i. असत्यम ,् ii. सत्यम ।्
इ. i. ii. उभयमपप सत्यम ।् ई. i. ii. उभयमपप असत्यम ।्

09. “चेतकः” इपत अश्वः अस्य ितात े । (कपििम)्
अ. पिक्रमापदत्यस्य । आ. मिाराणाप्रतापस्य । इ. चन्द्रापीडस्य । ई. कणास्य ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 16 of 118

ु कृ तप्रपतज्ञास ु एषा ि अतभािपत । (कपििम)्
10. राणाप्रतापेि गण्यािाां परतः
अ. स्वणारजतापदपात्रेष ु भोजिां ि कपरष्यापम ।
आ. मृदर्यिे ि र्पयष्ये ।
इ. राजप्रासादे ि ित्स्यापम।
ई. रात्रौ पिद्राां ि कपरष्यापम ।

II. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।

01. राणाप्रतापस्य प्रपतज्ञा का ? (मध्यमम)् [2025-3]

् ु िाि ?् (कपििम)्
02. पबिाः राणाप्रतापां कर्ां सािाय्यम अक
् चयत ?् (मध्यमम)्
03. भारतसिाकारः राणाप्रतापाय कर्ां गौरिम असू [2025-3]

04. राणाप्रतापस्य िांर्स्थाः के ? (कपििम)्

III. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा, परक्तस्थािां पूरयत ।
्
01. राणाप्रतापः____________ सभाम आकापरतिाि ।् (सर म)्
ु
02. िैपरणाां ____________ समद्रोपमम ्
आसीत ।् (सर म)् [2025-1 & 2]

03. कपिणहृदयस्य राणाप्रतापस्य ____________ अद्रित ।् (सर म)् [2024-3]

04. कष्टपरम्परायाः अपप काचि ____________ भिेत ।् (सर म)् [2024-1 & 2]

स ैन्यम ् , सीमा , मिः , ििम ,् गण्यािाम ् ।

् सांस्कृतभाषया उत्तरां प खत ।
IV. पाििाम उपिख्य, कः कां प्रपत अिदत इपत

01. मम ििे प्रभूत ां ििां पिद्यते । (मध्यमम)् [2024-1, 2 & 3] , [2025-2]

्
02. ि ैतद्धिां स्वीकतमाु अिम ्
इच्छापम । (मध्यमम)् [2025-1]

03. कुत्रापप गत्वा ििां सांग्रपिष्यापम । (मध्यमम)् [2025-3]

04. मम जीििां सार्ाकां भिेत ।् (मध्यमम)् [2025-3]

V. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।
ु ताां कष्टपरम्पराां िणायत । (कपििम)्
01. देर्रक्षणार्ं मिाराणाप्रतापेि अिभू [2024-1 & 3] , [2025-1 & 2]

्
02. रोपटकाप्रसङ्गद्वारा मिाराणाप्रतापस्य पपरिारस्य कष्टमयां जीििम अपिकृ त्य प खत । (कपििम)्
्
03. भामार्ािः कर्म एकः िेष्ठः स्वापमभक्तः इपत साियत । (कपििम)् [2024-2]

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 17 of 118

VI. सांयोजयत । (सर म)्

क ख

अ) जािताबाई i) राणािमीरः ।

आ) पबिाः ii) प्रतापस्य माता ।

इ) अकबर ्बादर्ि iii) योद्धारः ।

ई) पससीपदया iv) पदिीश्वरः । [2025-2 & 3]

v) भामार्ािः ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 18 of 118

ु
6. अिरागोदयः ।
्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत ।

01. मिाश्वेतायाः पपता गन्िाापिपपतः कः ? (सर म)्
अ. चन्द्रापीडः । आ. तारापीडः । इ. िांसः । ई. पिातराजः ।

02. मिाश्वेता कां प्रपत स्विृत्तातां कर्यपत ? (सर म)् [2024-2 & 3]
अ. जिकम ।् आ. कपपञ्ज म ।् इ. श्वेतके तमु ।् ई. चन्द्रापीडम ।्

03. मिाश्वेता स्नात ां ु कुत्र आगच्छपत ? (सर म)् [2024-1] , [2025-1 & 3]
अ. अच्छोदसरः । आ. स्नािगृिम ।् इ. मािससरः । ई. मिापकिीम ।्
्
04. मिाश्वेता पकम अपजघ्रत ?् (सर म)्
अ. दगान्म ।् आ. कुसमगन्म
ु ।् इ. पाकगन्म ।् ई. अन्नगन्म ।्

05. श्वेतके तोः तियः कः ? (सर म)्
अ. कपपञ्ज ः । ु
आ. पण्डरीकः । इ. िांसः । ई. चन्द्रापीडः ।

06. i. गन्िाापिपपतः िांसः । ii. अप्सरसाां कन्यका गौरी ।
्
उपपर िाक्यद्वयां दत्तम अपि । तत्र कक सत्यम ?् पकम असत्यम
् ?् इपत प खत । (कपििम)्
अ. i. सत्यम, ् ii. असत्यम ।् आ. i. असत्यम, ् ii. सत्यम ।्
इ. i. ii. उभयमपप सत्यम ।् ई. i. ii. उभयमपप असत्यम ।्

07. सरास ्
ु रैु ः मथ्यमािात क्षीरसागरात ् पादपः उद्गतः ितात े । (कपििम)्
अयां [2025-2]
अ. बकु पादपः । आ. पापरजातपादपः ।
इ. चम्पकपादपः । ई. अर्ोकपादपः ।
ु
08. “अिरागोदयः” ु
इपत पािे पण्डरीकस्य िणाि ां कृ तमपि । तदिसारे ्
ु ण एतत कर्िां समीचीिां ि ितात े ।
(कपििम)्
अ. अ ङ्कारपमि ब्रह्मचयास्य । आ. यौििपमि िमास्य ।
इ. मूर्वतपमि अिङ्कारस्य । ई. पि ासपमि सरस्वत्याः ।

ु
09. पण्डरीके ण कणााितांसीकृ ता कुसममञ्जरी
ु एषा अपि । (कपििम)्
ु
अ. पन्नागकु सममञ्जरी
ु । आ. पपरजातकुसममञ्जरी
ु ।
इ. सेिपतकाकुसममञ्जरी
ु । ई. मा तीकुसममञ्जरी
ु ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 19 of 118

II. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।
ु यौििां कर्ां पदां कृ तम ?् (मध्यमम)्
01. मिाश्वेतायाः िपपष [2024-1 & 3] , [2025-2]

02. कीदृर्ां कुसमगन्म
ु ्
अपजघ्रम ् मिाश्वेता िदपत ? (कपििम)्
इपत [2025-1]

03. प्रणामािसरे मिाश्वेता कीदृर्ी आसीत ?् (कपििम)्
ु
04. पण्डरीकस्य ु मिाश्वेता कर्ां जािापत ? (कपििम)्
अिरागां [2024-2]

् सांस्कृतभाषया उत्तरां प खत ।
III. पाििाम उपिख्य, कः कां प्रपत अिदत इपत

01. तर्ापप यपद कुतिू म ,् तत कर्यापम
् । (मध्यमम)् [2025-2]

02. “भगिि !् पकमपभिाि:” ? (कपििम)्
ु
03. “पण्डरीक इपत िाम चक्रे” । (मध्यमम)् [2024-3] , [2025-1]

्
04. पकम अिेि प्रश्नायासेि ? (मध्यमम)्

05. ि ैयाििा पि सािि: । (कपििम)् [2024-2]

्
06. कक माम अन्यर्ा सम्भाियपस ? (कपििम)् [2024-1] , [2025-3]

IV. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।

01. कीदृर्ां मपिक ्
ु ु मारकम अपश्यम ् मिाश्वेता िणायपत ? (कपििम)्
इपत [2024-3] , [2025-2]

्
ु दृष्ट्वा मिाश्वेता पकम अपचतयत
02. तपोििां यिािां ?् (कपििम)्
ु
03. “अिरागोदयः” ु ण पण्डरीकस्य
इपत पािािसारे ु जन्मिृत्तातां प खत । (कपििम)् [2024-1] , [2025-1 & 3]

ु तयोः सरससांिादस्य स्वारस्यां स्वािाक्य ैः पििृणतु । (कपििम)्
04. पण्डरीकमिाश्वे [2024-2]

V. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा, परक्तस्थािां पूरयत ।
ु
01. तयोः अिमीदृर्ी _________ समत्पन्ना । (सर म)्
्
02. __________ गन्म अभ्यपजघ्रम ।् (सर म)्
ु
03. भगितः अर्ेषपत्रभििस ु ______ आसीत ।् (सर म)्
िरां [2025-3]

04. अिया अिायाया पििायाताां __________ । (सर म)्

कुसमु , रूपम ,् हृदयम ,् आििम ,् आत्मजा ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 20 of 118

VI. सांयोजयत । (सर म)्

क ख

अ) अ ङ्कारपमि i) ऋपषकुमारकः । [2024-1 , 2 , & 3]

आ) िांसः ii) सरस्वत्याः ।

इ) पि ासपमि iii) ब्रह्मचयास्य । [2025-1 & 3]

ु
ई) पण्डरीकः iv) गौरी ।

v) िमास्य ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 21 of 118

7. सा र्ापतः ।
्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत ।

01. सा र्ापतः कुत्र कायं करोपत ? (सर म)् [2024-2 & 3]
अ. पािर्ा ायाम ।् आ. िैद्यर्ा ायाम ।्
इ. पाकर्ा ायाम ।् ई. पसद्धिस्त्रपिक्रयर्ा ायाम ।्

02. र्ान्त्ाः पत्यःु िाम पकम ?् (सर म)्
अ. आििः । ु
आ. सिरः । इ. रमेर्ः । ई. सरेु र्ः ।
ु
03. सिरः ्
पकमर्ं िगरम आगच्छपत ? (सर म)्
अ. उद्योगार्ाम ।् आ. व्यापारार्ाम ।् इ. पििार्ाम ।् ई. प्रिासार्ाम ।्
ु
04. सिरस्य पपता कः ? (सर म)् [2024-1]
अ. गणेर्ः । आ. मिेर्ः । इ. गोपििः । ई. र्ङ्करः ।
ु
05. सिरः ् त ां पपितिाि ?् (सर म)्
पकयत पया
अ. सप्तमकक्ष्या । आ. अष्टमकक्ष्या । इ. ििमकक्ष्या । ई. दर्मकक्ष्या ।
्
06. र्ापतः तरुणस्य समीपम एतदर्ा ्
म आगतिती । (कपििम)्
अ. ििां प्राप्तमु ।् आ. िस्त्रां प्राप्तमु ।्
इ. आर्ीिाादां प्राप्तमु ।् ई. उद्योगां प्राप्तमु ।्

07. गोपििस्य अपत्यापि एतािपत सपत । (कपििम)् [2025-1]
ु
अ. षट ् पत्राः, ु ।
द्वे पत्र्यौ ु
आ. षट ् पत्र्यः, ु ।
द्वौ पत्रौ
ु
इ. चत्वारः पत्राः, ु ।
चतस्रः पत्र्यः ु एका पत्री
ई. एकः पत्रः, ु ।
् क्तः
08. तरुणः र्ान्त् ै कपत रूप्यकापण दातमु उद्य ु ? (कपििम)् [2025-2 & 3]
अ. र्तम ।् आ. पञ्च र्तम ।् इ. सिस्रम ।् ई. दर् सिस्रम ।्

II. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।

01. र्ान्त्ाः सौियं िणायत । (कपििम)्

02. र्ापतः पकमर्ं तरुणां द्रष्टम ्
ु आगतिती ? (मध्यमम)् [2025-1 & 2]

ु
03. सिरः पकमर्ं स्वग्रामां त्यक्तिाि ?् (मध्यमम)् [2025-3]

04. तरुणः पकमर्ं क्रोिमूर्वच्छतः अभित ?् (कपििम)्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 22 of 118

III. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।
्
01. र्ापतदर्ािात तरुणस्य पचतासतपतः कीदृर्ी आसीपदपत पििृणतु । (कपििम)् [2025-2 & 3]

ृ प खत । (कपििम)्
02. “सा र्ापतः” इपत पािस्य साराांर् ां स्विाक्य ैः सांगह्य [2024-1 , 2 & 3] , [2025-1]

IV. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा, परक्तस्थािां पूरयत ।
् व्या _______________ । (सर म)्
01. सांक्षपे तश्चेत िता

02. ____________ ििििीिां पपरिािपिर्ेष ां िारयपत । (सर म)्
ु
03. अिमपि _______________ सिरस्य पत्नी । (सर म)्
् कां _______________ । (सर म)्
04. मे हृदयात पकपिषमे

र्ापतः , पिमूपा तिती , प्रपतपदिां , पत्रर्तम ,् सिााियिसिरी
ु ।

V. सांयोजयत । (सर म)्

क ख
ु
अ) पत्थप का i) कुङ्कुमम ।् [2025-1]

आ) ाटे ii) पापम ।् [2024-1 & 3] , [2025-3]

इ) पकपिषम ् iii) बह्वपत्यः । [2024-2] , [2025-3]

ई) गोपििः iv) िस्त्रापणम ।्

v) िपसष्ठः ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 23 of 118

पिपिपि पसतम ।्
्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत ।
ु कः ? (सर म)्
01. कणास्य गरुः
अ. पिश्वापमत्रः । ु
आ. परर्रामः । इ. िपसष्ठः । ई. दयोििः ।
ु
02. परर्रामः ्
इदम अस्त्रां ्
कणाम उपपदर्पत । (सर म)्
अ. सपाास्त्रम ।् आ. िरुणास्त्रम ।् इ. गरुडास्त्रम ।् ई. भागािास्त्रम ।्
ु उत्तमाङ्गां कणाः कुत्र पििेर्यपत ? (सर म)्
03. गरोः
अ. ििे । आ. स्वोत्सङ्गे । इ. पादे । ई. भूमौ ।

04. कणास्य रक्षाकिचां पकम ?् (सर म)् [2025-3]
अ. िज्रकिचम ।् ु
आ. यद्धकिचम ।् इ. कुण्ड म ।् ु अिग्रिः
ई. गरोः ु ।
्
05. एषः कणास्य रक्तां पिदायम पपबपत । (सर म)् [2025-2]
अ. िज्रकीटः । आ. मत्कुणः । इ. माजाा ः । ई. सप ाः।

06. “पिपिपि पसतम”् इपत पािे िज्रकीटप्रसङ्गः कणास्य इमां गणां
ु सूचयपत । (कपििम)् [2024-1 & 3] , [2025-1]
अ. दगणाु म ।् आ. सििगणम ु ्। ु ।्
इ. मििगणम ई. ििणगणमु ।्

07. “पिपिपि पसतम”् इपत पािािसारे
ु ण “देिाः अपप एतिात ् अस्त्रात ् पबभ्यपत” इपत िाक्यस्य आर्यः अयां
ितात े । (कपििम)्
अ.भागािास्त्रां दृष्ट्वा देिाः भीताः भिपत ।
आ. भागािास्त्रां दृष्ट्वा देिाः भीताः ि भिपत ।
ु भिपत ।
इ. भागािास्त्रां दृष्ट्वा देिाः सतष्टाः
ई. भागािास्त्रां दृष्ट्वा देिाः कुपपताः भिपत ।

08. “िन्योऽपि गमिात पू् िम ् ितात े । (कपििम)्
ा ीदृर्ी सम्पदागता” इत्यत्र सूपचता सम्पत एषा
ु िू
अ. गरुर् ु षा । आ. पिद्याििम ।् इ. ििरापर्ः । ई. ज्ञािििम ।्

II. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।

01. िज्राख्यः कीटः कक करोपत ? (मध्यमम)् [2024-1 & 3] , [2025-1]

ु र् ां प खत । (मध्यमम)्
02. कणं प्रपत परर्रामोपदे [2024-2] , [2025-2]

ु कणं प्रपत कक कर्यपत ? (कपििम)्
ु तक्रोिः गरुः
03. पद्वगणीकृ

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 24 of 118

् सांस्कृतभाषया उत्तरां प खत ।
III. पाििाम उपिख्य, कः कां प्रपत अिदत इपत

01. दृढीपक्रयताां चेतः। (मध्यमम)्
ु एि रक्षाकिचम ।् (मध्यमम)्
02. भिदिग्रि [2025-2]

ु ु िैभिम ।् (मध्यमम)्
03. अिो! गरुक [2024-1 , 2 & 3]

04. अिो! भग्नप्रपतज्ञोऽपि । (मध्यमम)् [2025-1]

IV. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।
ु
01. कणा-परर्रामयोः ृ प खत । (कपििम)्
सांिादस्य साराांर् ां स्विाक्य ैः सांगह्य

02. कणार्ापप्रसङ्गद्वारा "पिपिपि पसतम”् इपत र्ीर्वषकाां समर्ायत । (कपििम)् [2025-3]

् िादां
V. पाििाम उपिख्य, श्लोकािाम अि ु कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा कुरुत ।

01. पिजृम्भते िेदसस्वतीमयां तपोििां पिमा कमार्ोपभतम ।्
ु
पििीतपर्ष्य ैरपिीतकल्मष ैरपिपष्ठतां पिश्वगणापभरपञ्जतम ्
॥2॥ (कपििम)्
ा ीदृर्ी सम्पदागता ।
02. िन्योऽपि गमिात्पूिम
ु िू
पििा त ु गरुर् ु षाां िान्यद्भाव्यां परां मम॥3॥ (कपििम)्

03. अस्त्रप्रयोगिे ायाां यदा ते सूतभाििा ।
तदा सिाापण चास्त्रापण भिेयर्वु िष्फ ापि पि ॥5॥ (मध्यमम)्

VI. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा, परक्तस्थािां पूरयत ।
ु अतीि _______। (सर म)्
01. भिादृर्ा गरिः [2024-2]

02. ित्स ______ उन्मील्याद्य पश्य । (सर म)् [2024-1 & 3]

03. ममापरािः ________ क्षतव्यः । (सर म)् [2025-1 & 2]

04. ____________ मम दृपष्टपर्ात ।् (सर म)्

चक्षषी ु
ु , पिर ाः, परर्रामः , कृ पया , अपेपि ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 25 of 118

VII. सांयोजयत । (सर म)्

क ख

अ) कणाः i) रक्षाकिचम ।्
ु अिग्रिः
आ) गरोः ु ii) कीटः।

इ) िज्राख्यः ु
iii) सूतपत्रः।
ु
ई) गरुर्ापम ् iv) सोमरातः ।
्
v) डा ॥ के एस िागराजि ।्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 26 of 118

9. िीपतसारः ।
्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत ।
ु अपि । (सर म)्
01. एषा कामिेिगु णा
अ. माता । आ. पिद्या । इ. ता । ई. क्षमा ।
् गच्छपत
02. कृ तां कमा कम अि ु ? (सर म)्
अ. कताारम ।् आ. यमम ।् इ. देिम ।् ई. पकन्नरम ।्
् पचतयेत ् ? (सर म)्
03. अर्ााि कर्ां
अ. कसिित ।् आ. व्याघ्रित ।् इ. बकित ।् ई. र्र्ित ।्
ु
04. सभापषताि ु ण सपिया कक रक्ष्यते ? (सर म)्
सारे
अ. ििम ।् आ. गृिम ।् इ. िाििम ।् ई. िगरम ।्

05. के ििपमच्छपत ? (सर म)्
अ. उत्तमाः । आ. मध्यमाः । इ. अिमाः । ई. देिाः ।
ु ष ु ित्सः मातरां गच्छपत” इपत िाक्यद्वारा सभापषतकारः
06. “िेिसिस्त्रे ु इमां पिषयां साियपत । (कपििम)्
[2024-1 & 3]
ु
अ. कृ तां कमा छात्रमिगच्छपत । ु
आ. कृ तां कमा कताारमिगच्छपत ।
ु
इ. कृ तां कमा अध्यापकमिगच्छपत । ु
ई. कृ तां कमा सभापषतकारमि ु
गच्छपत ।

ु
07. सभापषतकारस्य ु
अपभप्रायािसारम ् रकां इदमपि । (कपििम)्
इपन्द्रयप्रे
अ. मिः । आ. का ः । इ. िायःु । ई. तेजः ।
ु
08. “सत्परुषव्रते ु
” इदां सत्परुष क्षणां ितात े । (कपििम)् [2024-2] , [2025-3]
अ. दजािसङ्गः । आ. परिास्यम ।् इ. सूितृ ा िाक ् । ई. परपीडिम ।्

09. “िििीिो ि िीिश्व” इपत िाक्यस्य भािः _______ ।
अ. िििीिः दपरद्रः । आ. िििीिः दपरद्रः ि । इ. िििीिः अपतदपरद्रः । ई. िििीिः िीिः।

II. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।
ु
01. सत्परुषव्रतां पकम ् ? (मध्यमम)् [2024-3] [2025-1 & 2]

02. िरपिग्रिाः के ? (मध्यमम)्

03. कोषः पकमर्ं सांरक्ष्यः ? (मध्यमम)् [2024-1 & 2]

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 27 of 118

् िादां
III. पाििाम उपिख्य, श्लोकािाम अि ु कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा कुरुत ।

ु ा िमं पिजािापत ित्व
01. ित्व ु ा त्यजपत दमापतम ।्
ु ा ज्ञािमिाप्नोपत ित्व
ित्व ु ा मोक्षमिाप्नयात ्
ु ॥3॥ (कपििम)् [2024-2 & 3] , [2025-1]

02. कामक्रोिौ तर्ा ोभां स्वादां शृङ्गारकौतक ु े।
्
अपतपिद्रापतसेि े च पिद्यार्ी ह्यष्ट िजायते ॥4॥ (मध्यमम)्

03. मिसा पचपततां कायं िाचा ि ैि प्रकार्येत ।्
्
मिित रक्षये ् ढां काये चापप पियोजयेत ॥6॥
त गू ् (कपििम)्
ु
04. िििीिो ि िीिश्च िपिकः स सपिश्चयः ।
पिद्यारत्नेि यो िीिः स िीिः सिाििषु ु ॥9॥ (कपििम)् [2025-3]

05. पिषयापमष ोभेि मिः प्रेरयतीपन्द्रयम ।्
्
तपन्नरुन्ध्यात प्रयत्ने ् पन्द्रयः ॥10॥ (कपििम)्
ि पजते तपिि पजते [2024-1] , [2025-2]

IV. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा, परक्तस्थािां पूरयत ।

01. __________________ पराक्रमेत ।् (सर म)्

02. ििाम्रिापी ___________ ि पश्येत ।् (सर म)्

03. पिद्या _________________ रक्ष्यते । (सर म)्

स्वगं , कसििच्च , िरकम ् , योगेि ।

V. सांयोजयत । (सर म)्

क ख
ु
अ) पपितः ु
i) गप्तििम ।् [2025-2]

ु ा
आ) ित्व ii) िृक्षः ।

इ) पिषयः iii) ज्ञािमिाप्नोपत । [2024-1]

ई) पिद्या iv) प्रेरयतीपन्द्रयम ।् [2024-2 & 3] , [2025-1]

v) सपिया ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 28 of 118

10. कृ ष्णर्ास्त्रीमिोदयः ।
्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत ।

01. कृ ष्णर्ापस्त्रणाां माता का ? (सर म)्
अ. िीमती र्ङ्करम्मा । आ. िीमती देिम्मा । इ. िीमती कािेरम्मा । ई. िीमती सीतम्मा ।
्
02. कृ ष्णर्ापस्त्रणाम अध्यापके ष ु एकस्य िाम प खत । (सर म)् [2025-3]
अ. पब. एम .् िी । आ. पड. पि. पज । इ. बेन्द्रे । ई. पर्िरामकारतः ।

03. कृ ष्णर्ास्त्रीमिोदयेि आरब्ा पपत्रका का ? (सर म)्
ु
अ. सिणाकणाा
टकः । ु
आ. प्रबद्धकणाा
टकः ।
इ. कल्याणकणााटकः । ई. मङ्ग कणााटकः ।

04. र्ध्न्या ोकः कन्नडभाषायाां के ि अिूपदतः ? (सर म)्
अ. कुिेम्पमिोदये
ु ि। आ. पर्िरामकारतमिोदयेि ।
इ. डा. के . कृ ष्णमूर्वतमिोदयेि । ई. पब.एम.िी मिोदयेि ।
ु ता कृ पतः का ? (सर म)्
05. के न्द्रसापित्य अकादमी प्रर्पिद्वारा परस्कृ
अ. िीपपतकर्ाः । आ. सिाज्ञकपिः । इ. बपङ्कमचन्द्रः । ई. रामप्पः ।

06. कृ ष्णर्ास्त्रीमिोदयात ् चेक ् स्वीकतं ु पर्ष्यः इमां भािां प्रकटयपत ? (कपििम)् [2024-2]
अ. सङ्कोचम ।् आ. सांर्यम ।् इ. भयम ।् ई. अिङ्कारम ।्

07. “कृ ष्णर्ास्त्रीमिोदयः मैसरुू िगरे कुिेम्पमिोदये
ु ि सि पिरपिादया पम पत ि”
इत्यिेि िाक्येि कुिेम्प ु पिषये र्ापस्त्रणः अयां भािः प्रकापर्तः । (कपििम)् [2024-3]
अ. पर्ष्यप्रेम । आ. पर्ष्यभयम ।् इ. पक्षपातः । ई. प्रतीकारः ।

08. “िीररसयताः ्
ु कर्ाः पित” इपत र्ापस्त्रणः सिेर्स्य पा िां कृ तां चेत पिद्यार्व ्
र्िाां हृदये इदम उत्पद्यते ।
(कपििम)् [2025-1 & 2]

अ. उत्सािः। आ. आ स्यम ।् इ. िास्यम ।् ई. कारुण्यम ।्
्
09. “सः यत्र कुत्रापप भित,ु का ेज आिेतव्य एि” इपत िाक्यां कृ ष्णर्ापस्त्रमिोदयस्य _______ सूचयपत ।
अ. कोपम ।् आ. असूयाम ।् इ. पर्ष्यिात्सल्यम ।् ु
ई. जगु प्साम ।्

II. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।

01. बाल्ये र्ापस्त्रणाां सांस्कृताध्ययिम ।् (मध्यमम)्

02. र्ापस्त्रणाां औदायाम ।् (मध्यमम)्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 29 of 118

03. र्ापस्त्रणाां पाििक्रमः । (मध्यमम)् [2024-1] , [2025-1 , 2 & 3]

्
04. सांस्कृताध्ययिपिषये र्ापस्त्रणाम अपभप्रायः । (मध्यमम)् [2024-2 & 3]

05. कृ ष्णर्ापस्त्रणाां कन्नडसापित्यसेिा । (कपििम)्

् सांस्कृतभाषया उत्तरां प खत ।
III. पाििाम उपिख्य, कः कां प्रपत अिदत इपत
्
01. परीक्षार्ाम इतोऽपप समयािकार्ः पिद्यते । (मध्यमम)् [2024-1 , 2 & 3]

्
02. सः यत्र कुत्रापप भित ु का ेज आिेतव्य एि । (मध्यमम)् [2025-1 , 2 & 3]

IV. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत ।

01. र्ापस्त्रणाां पर्ष्यिात्सल्यां सोदािरणां प्रपतपादयत । (कपििम)्

02. पिद्यार्वर्िाां कृ ते कृ ष्णर्ापस्त्रणाां सिेर् ां सपििरां प खत । (कपििम)्

V. सांयोजयत । (सर म)्

क ख

अ) िीमती र्ङ्करम्मा i) आििििािः ।

आ) राष्ट्रकपिः ii) रामकृ ष्णर्ास्त्री ।

इ) र्ध्न्या ोकः iii) कुिेम्पःु ।
ु
ई) प्रबद्धकणाा
टकः iv) रामप्प ।

v) पपत्रका ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 30 of 118

ु
पराणभारतम -् अभ्यासपिकम
ु ।्

सकन् पिभजत । सकन् योजयत ।

भरणाच्च= (कपििम)् [2024-1] त ु + अगम्याः = (कपििम)्

खल्वन्यत्र = (कपििम)् [2024-3] ज्ञेयाः + ते = (कपििम)्

् (सर म)्
द्वीपोऽयम = [2025-2 & 3] पिन्ध्यः + च = (कपििम)्

पिग्रििाक्यां प खत । समिपदां प खत ।

ु
पराणभारतम ् (मध्यमम)्
= ् (मध्यमम)्
पिमितः दपक्षणम =

इन्द्रद्वीपः = (मध्यमम)् [2024-3] , [2025-1] ् गम्य
क्रमम अि ु = (कपििम)् [2025-2]

ृ ः = (मध्यमम)्
सागरसांित सराांपस अस्याः सपत = (कपििम)्

पदपपरचयां कुरुत ।

कृ त्वा = (सर म)् [2025-1]

् (कपििम)्
िृतम = [2025-3]

अगम्य = (कपििम)्

प्रयोगां पपरितायत ।

देिाः जन्म इच्छपत । (कपििम)् [2025-2] , [2025-3]

िरैः कमाापण पक्रयते । (कपििम)्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 31 of 118

परेषामपप रक्ष जीपितम -् अभ्यासपिकम
ु ।्

सकन् पिभजत । सकन् योजयत ।

् (कपििम)्
पकमप्याश्चयाम = ् (सर म)्
दःखेि + अिम =

अर्ापिद्राजा = (मध्यमम)् पर्िो + अपप = (सर म)्

एकै कम ् = (मध्यमम)् [2024-1 & 3] , [2025-1 & 3] सिास्य + आर्तत = (सर म)्

पिग्रििाक्यां प खत । समिपदां प खत ।

् (मध्यमम)्
देर्ातरम = परोपकारः एि व्यापारः = (मध्यमम)्

िध्यपर् ा = (मध्यमम)् [2024-3] ् (मध्यमम)्
जीिािाां मारणम =

ु
परािग्रिः = (मध्यमम)् ् (मध्यमम)्
[2024-1] योपगिः िेषम =

पदपपरचयां कुरुत ।

पिगातः = (कपििम)् [2025-2]

पिरीक्ष्य = (सर म)् [2024-2] , [2025-1 & 3]

त्यक्त्वा = (सर म)् [2024-1]

प्रयोगां पपरितायत ।

पिक्रमापदत्यः का ां ियपत । (कपििम)् [2025-1]

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 32 of 118

ु
पिर्विमर्ाा पि भीरिः - अभ्यासपिकम ।्

सकन् पिभजत । सकन् योजयत ।

भीषणाकृ पतः = (सर म)् ् आसीत =
[2025-1] कपश्चत + ् (मध्यमम)् [2024-1]

तर्ेपत = (सर म)् [2025-3] भृत्य ैः + आिाय्य = (कपििम)् [2025-2]

् (मध्यमम)्
आदाय ैताम = ् (कपििम)्
अिः + तूष्णीम =

पिग्रििाक्यां प खत । समिपदां प खत ।

् (मध्यमम)्
कन्यारत्नम = [2024-1] गान्िेण पिपििा = (मध्यमम)्

ु = (मध्यमम)्
राजपत्रः िपणजः कन्या = (मध्यमम)् [2024-3] , [2025-2]

जाह्निीतटे = (मध्यमम)् प्राप्तः सत्पपतः यया सा = (कपििम)्

पदपपरचयां कुरुत ।

दृष्ट्वा = (सर म)्

पिज्ञाय = (सर म)् [2025-2]

प्रपिष्टः = (कपििम)्

प्रयोगां पपरितायत ।

त्वां मौिां त्यक्त्वा उक्तिाि ।् (कपििम)्

मञ्जूषा पक्षप्यताां त्वया । (कपििम)्

स क्षणां अ ङ्कारां पिर्वदर्त ।

्
01. तमभ्यिाित स्वकृ तो मूर्वतमापिि दि ायः । (कपििम)्

02. पचच्छेद पापस्य कपपः पिग्रिज्ञ इि क्रुिा । (सर म)् [2024-1 & 2]

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 33 of 118

ु
र्ून्या मेऽङ्गपु ः - अभ्यासपिकम ।्

सकन् पिभजत । सकन् योजयत ।

िोत्सिे = (सर म)् पक्षपतपः + तर्ा = (कपििम)् [2025-3]

् (कपििम)्
यािपन्नयोगम = ् (सर म)्
अपििमो + अयम =

प्रागेि = (मध्यमम)् [2025-1] पश्यत + एिम ् = (मध्यमम)्

पिग्रििाक्यां प खत । समिपदां प खत ।

फ ागमैः = (मध्यमम)् पभन्ना पस्थपतः ि भिपत यस्य सः = (कपििम)्

ु
अिद्धताः = (कपििम)् [2024-1 & 2] जि ैः आकीणाम ् = (मध्यमम)्

तपोििः = (कपििम)् [2025-2] अपभज्ञायते अिेि इपत = (कपििम)् [2025-3]

पदपपरचयां कुरुत ।

पििती = (कपििम)् [2024-3] , [2025-3]

् (सर म)्
प्रिेर्पयतमु = [2024-2] , [2025-1]

पपरहृत्य = (सर म)्

प्रयोगां पपरितायत ।

ु
पिपििा दर्वर्तां प्रभत्वम ।् (कपििम)् [2024-2]

्
दीयताम अि ै प्रत्ययप्रपतिचिम ।् (कपििम)्

स क्षणां अ ङ्कारां पिर्वदर्त ।

01. मध्ये तपोििािाां पकस यपमि पाण्डुपत्राणाम ।् (सर म)् [2025-1 & 2]

02. प्रत्याययतीि मे हृदयम ।् (कपििम)्

03. अज्ञातहृदयेष्विे ां िैरीभिपत सौहृदम ।् (कपििम)् [2024-1 , 2 & 3]

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 34 of 118

ु
मिाराणप्रतापः - अभ्यासपिकम ।्

सकन् पिभजत । सकन् योजयत ।

ि ैतत ् = (मध्यमम)् [2024-2] , [2025-2] तर्ा + एि = (मध्यमम)्

सिोऽपप = (सर म)् [2024-3] सिे + अपप = (सर म)् [2025-1]

ु
पपतरितरम ् (कपििम)्
= ् पिरुद्धम =
तत + ् (मध्यमम)् [2024-2]

पिग्रििाक्यां प खत । समिपदां प खत ।

र्ौयागार्ाः = (मध्यमम)् अरण्यस्य माजाा ः = (मध्यमम)् [2024-1]

ु = (मध्यमम)्
राजपत्रः [2025-3] ् ताि
ििात च्य ् (मध्यमम)्
ु = [2024-3]

् (मध्यमम)्
मिास ैन्यम = [2024-2] ् (मध्यमम)्
स्वस्य जन्मस्थािम =

पदपपरचयां कुरुत ।

भूत्वा = (सर म)् [2024-2 & 3] , [2025-2]

् (कपििम)्
िरि =

् (कपििम)्
प्राप्तिाि =

प्रयोगां पपरितायत ।

राणाप्रतापः प्रपतज्ञाां स्वीकृ तिाि ।् (कपििम)् [2024-3]

अिां एतद ् ििां स्वीकतं ु ि इच्छापम । (कपििम)् [2024-1]

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 35 of 118

ु
अिरागोदयः ु
- अभ्यासपिकम ।्

सकन् पिभजत । सकन् योजयत ।

ििापि ेि = (सर म)् [2024-2] मकरके तःु + उत्पापदतः = (कपििम)् [2024-3]

रतेपरि = (कपििम)् ततः + ततः = (कपििम)् [2024-1] , [2025-1]

् (मध्यमम)्
तद्रूपम = िौतः + च = (कपििम)्

पिग्रििाक्यां प खत । समिपदां प खत ।

ु ु प त ोचिा = (कपििम)्
मक [2024-2] ्
मदीयां कपो म =(मध्यमम)्

् (मध्यमम)्
ु ु मारकम =
मपिक ु उपदेर्ः = (मध्यमम)्
गरोः

ु
सरपभपपरम ा = (कपििम)् अच्छोद इपत सरः = (मध्यमम)्

पदपपरचयां कुरुत ।

् (सर म)्
स्नातमु = [2025-2 & 3]

आदाय = (सर म)् [2024-1 & 3]

अन्यर्ा = (मध्यमम)् [2024-2]

प्रयोगां पपरितायत ।

्
ु ु मारकम अपश्यम
अिां मपिक ।् (कपििम)् [2024-2]

पििायाताां हृदयम ।् (कपििम)्

स क्षणां अ ङ्कारां पिर्वदर्त ।

01. रतेः बािपबन्दुपभः आरपचतापमि स्फपटकाक्षमाप काम ।् (कपििम)् [2025-1 & 3]

02. कुसमागन्े
ु ु
ि मिकरीि आकृ ष्यमाणा । (सर म)्

ु ु मारकमपश्यम ।् (कपििम)्
03. पि ासपमि सरस्वत्याः मपिक

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 36 of 118

ु
सा र्ापतः - अभ्यासपिकम ।्

सकन् पिभजत । सकन् योजयत ।

िितीि = (सर म)् [2025-2] सिो + अपप = (सर म)् [2024-1]

् (मध्यमम)्
मय ैिम = ्
यत +अिम ् (मध्यमम)्
= [2024-3]

आििारपििे = (सर म)् ग्रामस्य + एि = (मध्यमम)्

पिग्रििाक्यां प खत । समिपदां प खत ।

िस्त्रापणः = (मध्यमम)् [2025-1] ु पर्ःु इि = (मध्यमम)्
मिजः

ु
मखकम ् (मध्यमम)्
म= [2025-2] कमिीयां रूपां यस्याः सा = (कपििम)् [2024-1]

क्रोिापग्नः = (मध्यमम)् अिपि अिपि = (कपििम)् [2025-1 & 3]

पदपपरचयां कुरुत ।

उन्नमय्य = (सर म)्

् (कपििम)्
त्यक्तिाि = [2024-2]

् (सर म)्
भपितमु = [2024-1]

प्रयोगां पपरितायत ।

मया सा दृश्यते । (कपििम)् [2024-1] , [2025-1]

अिां दर्मकक्ष्याां पपितिाि ।् (कपििम)्

स क्षणां अ ङ्कारां पिर्वदर्त ।

्
01. अस्याः आििारपििे अपूिााकषाणम आसीत ।् (मध्यमम)् [2025-2]

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 37 of 118

पिपिपि पसतम -् अभ्यासपिकम
ु ।्

सकन् पिभजत । सकन् योजयत ।

गण्योऽपि = (सर म)् अस्त्र + अभ्यासः = (सर म)्

यदीि = (सर म)् मम + ऊरुद्वयम ् = (सर म)्

तािच्च = (कपििम)् र्क्तो + अपस = (सर म)्

पिग्रििाक्यां प खत । समिपदां प खत ।

उत्कटे च्छा = (मध्यमम)् ् (मध्यमम)्
भागािस्य अस्त्रम = [2024-2]

ज्ञािभण्डारः = (मध्यमम)् िि ा कीर्वतः यस्य सः = (कपििम)् [2024-3] , [2025-1]

पिद्राभङ्गः = (मध्यमम)् ् (मध्यमम)्
ु प्रसादम =
गरोः

पदपपरचयां कुरुत ।

् (सर म)्
प्रपतसांितमाु = [2024-3]

पपतत्वा = (सर म)् [2025-3]

् (कपििम)्
पति = [2025-1] , [2025-2]

प्रयोगां पपरितायत ।

्
त्वया पकमेतत आचपरतम ।् (कपििम)् [2025-3]

मया िमापिरुद्धां ि आचपरतम ।् (कपििम)् [2024-3]

स क्षणां अ ङ्कारां पिर्वदर्त ।

्
01. त्वम असत्यिादीि प्रपतभापस । (कपििम)्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 38 of 118

ु
िीपतसारः - अभ्यासपिकम ।्

सकन् पिभजत । सकन् योजयत ।

र्र्िच्च = (कपििम)् पि + अका े = (कपििम)्

् (सर म)्
पिषयापमषम = देिाः + ते = (कपििम)् [2024-2]

िीिश्च = (कपििम)् कसिित ् + च = (कपििम)् [2025-2 & 3]

पिग्रििाक्यां प खत । समिपदां प खत ।

ु
िेिसिस्त्रम ् (मध्यमम)्
= ु =(मध्यमम)्
[2025-2] कामिेन्ोः गणाः

पजतेपन्द्रयः = (कपििम)् मात्रा सदृर्ी = (मध्यमम)्

कामक्रौिौ = (मध्यमम)् [2025-1 & 3] िराः एि पिग्रिाः =(कपििम)् [2024-2]

पदपपरचयां कुरुत ।

हृष्टः = (कपििम)् [2024-1 & 3]

् (कपििम)्
पचपततम = [2025-1]

सांरक्ष्यः = (कपििम)्

प्रयोगां पपरितायत ।

पस्त्रया गृिां रक्ष्यते । (कपििम)् [2025-2]

ित्सः मातरां गच्छपत । (कपििम)्

पित्तेि िमाः रक्ष्यते । (कपििम)्

स क्षणां अ ङ्कारां पिर्वदर्त ।

01. पिद्या प्रिासे मातृसदृर्ी । (सर म)् [2024-3]

् ि पचतये
02. बकित अर्ाा ् त ।् (सर म)् [2025-3]

03. पिद्यारत्नेि यो िीिः स िीिः सिाििषु ु । (मध्यमम)्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 39 of 118

ु
कृ ष्णर्ास्त्रीमिोदयः - अभ्यासपिकम ।्

सकन् पिभजत । सकन् योजयत ।

बाल्यादेि = (मध्यमम)् ियपस + एि = (कपििम)्

् (कपििम)्
एतन्नयेत = कृ तयः + त ु = (कपििम)्

् (सर म)्
पभक्षाटिम = ् ििम =
पकयत + ् (मध्यमम)्

पिग्रििाक्यां प खत । समिपदां प खत ।

् (कपििम)्
अििश्यकम = [2025-3] ि ैयं च स्थ ैयं च स्वापभमािः च = (मध्यमम)्

पचतिपद्धपतः = (मध्यमम)् राष्ट्रस्य कपिः = (मध्यमम)्

ज्ञािदािः = (मध्यमम)् ु = (मध्यमम)्
ज्येष्ठश्चासौ पत्रश्च

पदपपरचयां कुरुत ।

सम्पाद्य = (सर म)्

अध्येतव्यः = (कपििम)् [2024-1]

पिपदत्वा = (सर म)्

प्रयोगां पपरितायत ।

्
सः पपत्रकाम आरब्िाि ।् (कपििम)्

कृ ष्णरािेण इयां र्टिा ियात े । (कपििम)्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 40 of 118

भाषातरपािाः ।
ु
सांस्कृतभाषया अििादः । (कपििम)्

01. ಗೆ ೋಪಾಲಕೃಷ್ಣಗೆ ೋಖಲೆಯವರು ಅಪ್ರತಿಮ ದೆೋಶಭಕತರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತದ್ ಸ್ಾಾತಂತರಯ ಸಂಗಾರಮದ್ಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತರ
ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಉತತಮ ವಾಗಿಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಜನರು ಅವರ ಮಾತಿನಂದ್ ದೆೋಶಭಕ್ತತಯ ಪೆರೋರಣೆಯನುು ಪ್ಡೆದ್ು ಸ್ಾಾತಂತರಯ
ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ರು. ಅವರು ತಮಿ ಸರಳ ಮತುತ ನಸ್ಾಾರ್ಥ ಜೋವನದಂದ್ ಎಲಿರಿಗ ಆದ್ಶಥಪಾರಯರಾಗಿರುವರು.

Gopala Krishna Gokhale was a great patriot. He led the freedom movement prominently. He
was a very good orator too. The people joined the freedom movement, having listened to his
inspiring patriotic speech. His simple and self-less life is a role model to all.

02. ಒಮ್ಮಿ ರಾಜರ್ಷಥಯಾದ್ ಜನಕಮಹಾರಾಜನ ಬಳಿ ಋರ್ಷಗಳು ಬಂದ್ು ಪ್ರಶ್ನುಸಿದ್ರು - ‘ಹೆೋ ರಾಜನ್, ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆ ಹಾಗ
ಯೋಗಸ್ಾಧನೆಗಳನುು ಏಕಕಾಲದ್ಲ್ಲಿ ಹೆೋಗೆ ಮಾಡುತಿತೋಯೆ?’ ಎಂದ್ು. ಆಗ ಜನಕನು “ಎಲೆೈ ಋರ್ಷವಯಥರೆೋ, ನೋವು ಸಾತಃ
ತಿಳಿದದ್ದರ , ನನುನುು ಪ್ರಿೋಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಶ್ನುಸುತಿತರುವಿರಿ. ಎಂದ್ು ಭಾವಿಸುತೆತೋನೆ. ಈ ಪ್ರಪ್ಂಚದ್ಲ್ಲಿ ಎಲಿವೂ ಪ್ರಮ್ಮೋಶಾರನ ಅನುಗರಹದಂದ್
ನಡೆಯುತತದೆ. ನನುದ್ು ಏನ ಇಲಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಂದ್ ಕತಥವಯವನುು ನವಥಹಿಸುತೆತೋನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದ್ು ಸ್ಾಧಯ” ಎಂದ್ು
ಉತತರಿಸಿದ್ನು.

Once the sages went to the king Janaka and asked him – ‘Oh king, how can you perform both
protection of the subjects and accomplishing Yoga simultaneously?’ The king replied- ‘Oh
great sages, I think you are questioning to test me, even though you know it yourselves.
Everything happens in this world by the grace of Almighty. I discharge my duties with the
feeling that nothing is mine. So this is possible’.

03. ತಾರಕಾಸುರನನುು ಸಂಹರಿಸಿದ್ ಕಾತಿಥಕೆೋಯನು ಶ್ನವನ ಕ್ತರಿಯ ಮಗ. ವಿಘ್ುನವಾರಕನಾದ್ ಗಣೆೋಶನು ಹಿರಿಯ ಮಗ. ಸಂಪ್ತಿತಗೆ
ಅಧಿಪ್ತಿಯಾದ್ ಕುಬೆೋರನು ಪ್ರಮಮಿತರ. ಜಗನಾಿತೆಯಾದ್ ಪಾವಥತಿಯು ಮಡದ. ಮಾವನು ಪ್ವಥತರಾಜ. ಅವನ ವಾಹನವು
ನಂದ. ಅವನ ಸ್ೆೋನಾಪ್ರಮುಖನು ವಿೋರಭದ್ರ. ಇಂತಹ ಕುಟುಂಬವನುು ಹೆ ಂದದ್ದರ ಪ್ರಶ್ನವನು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯನುು ಮಾಡುತಾತನೆ.
ಎಂತಹ ವಿಧಿವಿಪ್ಯಾಥಸ !

Kartikeya, the destroyer of demon Taraka, is the younger son of Lord Shiva. Ganesha, the
remover of obstacles is His elder son. Kubera, the lord of wealth is His friend. Parvathi, the
mother of Universe is His wife. Parvatharaja, the king of mountains is His father-in-law.
Nandi is His vehicle. Virabhadra is His chief of army. In spite of all this Lord Shiva begs.
What destiny !

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 41 of 118

04. ಒಮ್ಮಿ ವಿಶ್ಾಾಮಿತರ ಮಹರ್ಷಥಗಳು ದ್ಶರರ್ ಮಹಾರಾಜನ ಆಸ್ಾಾನಕೆೆ ಬಂದ್ರು. ಯಜ್ಞರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬಾಲಕರಾದ್ ರಾಮಲಕ್ಷಮಣರನುು ತಮಿ
ಜೆ ತೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ಕೆೋಳಿಕೆ ಂಡರು. ಪ್ುತರವಾತಸಲಯದಂದ್ ದ್ಶರರ್ನು ದ್ುಃಖಿತನಾದ್ನು. ಕುಲಪ್ುರೆ ೋಹಿತರಾದ್ ವಸಿಷ್ಠರು
ವಿಶ್ಾಾಮಿತರರ ಬೆೋಡಿಕೆಯನುು ಪ್ ರೆೈಸುವಂತೆ ದ್ಶರರ್ನಗೆ ನುಡಿದ್ರು. ಲೆ ೋಕಕಲಾಯಣಕಾೆಗಿ ದ್ಶರರ್ನು ರಾಮಲಕ್ಷಮಣರನುು
ಕಳುಹಿಸಿದ್ನು.

Once the sage Vishwamitra came to the court of the king Dasharatha. He requested to send
the boys Rama and Lakshmana to protect his sacrifice. Dasharatha felt sad due to affection
towards his children. Vasishtha, the preceptor of the family, advised Dasharatha to fulfil
Vishwamitra’s request. Dasharatha sent Rama and Lakshmana for the welfare of the world.

05. ವಾರಾಣಸಿಯು ಗಂಗಾನದಯ ದ್ಡದ್ಲ್ಲಿದೆ. ಅದ್ು ತನು ದೆೋವಾಲಯ, ರೆೋಷ್ೆಿ ವಸರ ಮತುತ ಘ್ಟಟಗಳಿಗಾಗಿ (ಘಾಟ್) ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದ್ು
ಭಾರತದ್ ಪಾರಚೋನ ನಗರಗಳಲೆ ಿಂದ್ು. ಇದ್ು ಭಾರತದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಾತಾರಸಾಳ. ದೆೋಶದ್ ಎಲಾಿ ಭಾಗಗಳಿಂದ್ ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವರು.
ಅವರು ಗಂಗಾನದಯಲ್ಲಿ ಸ್ಾುನ ಮಾಡಿ, ವಿಶಾನಾರ್ನ ದ್ಶಥನವನುು ಪ್ಡೆದ್ು, ತಮಿ ಜನಿ ಸ್ಾರ್ಥಕವಾಯತೆಂದ್ು ಭಾವಿಸುವರು.

Banares is on the banks of the river Ganga. It is famous for its temple, silk and ghats. It is one
of the most ancient cities. It is a famous pilgrim centre in India. People from all parts of the
country visit this place. They take a bath in the river Ganga, having visited the Vishwanatha
temple. They feel that their life is fulfilled.

06. ಮಗುವಿನ ಮನವು ಹಸಿಯ ಮಣ್ಣಣನ ಮುದೆದ ಇದ್ದಂತೆ. ಕುಂಬಾರನು ತನು ಕೆೈಚಳಕದಂದ್ ಮಣ್ಣಣನ ಮುದೆದ ಗೆ ಒಂದ್ು ರ ಪ್ವನುು
ಕೆ ಡುವನು. ಅಂತೆಯೆೋ ಒಬಬ ಗುರುವು ತನು ಶ್ನಷ್ಯನ ಭವಿಷ್ಯ ಜೋವನವನುು ನಮಿಥಸುವನು. ಶ್ನಷ್ಯನ ಮನದ್ಲ್ಲಿ – ’ನಾನು ಉತತಮನು.
ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ನನೆುಲಿ ಶಕ್ತತಯನ ು ಒಗ ೂಡಿಸಿ ದೆೋಶಕಾೆಗಿ ವಿನಯೋಗಿಸುವೆನು’ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನುು ತುಂಬುತಾತನೆ.

The mind of a child is like a wet clay mound. The potter gives clay mound a correct shape by
his skill. In the same way teacher constructs the future of a student. And fills his mind with
the feeling that – “I am great. At times necessary I will collect and utilize all my energy for
the nation.”

07. ಪ್ರತಿಯಂದ್ು ಕಾಯಥದ್ ಯಶಸಿಸನ ಮ ಲ ಆತಿವಿಶ್ಾಾಸವಾಗಿರುವುದ್ು. ಅದ್ು ಮಾನವನಗೆ ಅವನ ಗುರಿಯನುು ತೆ ೋರಿ, ಅದ್ನುು
ಸ್ಾಧಿಸಲು ದಾರಿಮಾಡಿಕೆ ಡುತತದೆ. ಅದ್ು ನಮ್ಮಿಳಗೆ ಶಕ್ತತಯನುು ತುಂಬಿ ಕಷ್ಟವಾದ್ ಕೆಲಸವೂ ಸಹ ಸ್ಾಧಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತತದೆ.
ಪ್ರತಿಯಬಬ ಮಾನವನ ಆಪ್ತಮಿತರ ಆತಿವಿಶ್ಾಾಸ. ಮಾನವನು ಗಳಿಸಬೆೋಕಾದ್ ಸಂಪ್ತುತ ಇದೆೋ ಆಗಿದೆ. ದನದಂದ್ ದನಕೆೆ ಇದ್ನುು
ಹೆಚಿಸಿಕೆ ಳುುವುದ್ು ಎಲಿರ ಕತಥವಯವಾಗಿದೆ.

Self-confidence is the success behind all the works. It shows the aim and paves the way to
attain it. It makes a stream of energy flow within us which makes possible even the difficult
mission, which seems impossible. It is the best friend of each and every human being. This is
the real wealth to be acquired. It is the duty of All of us to increase this day by day.

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 42 of 118

अर्ाग्रिणम ।् (उदािरणार्ामिे ) (मध्यमम)्
्
इमां पपरच्छेदां पपित्वा, प्रश्नािाम उत्तरापण प खत ।
ु
01. पािाती अप्रपतमा सिरी आसीत ।् सा आत्मिः सौियेण पर्िम आकषापयत
् ्
मु साध्यपमपत भापितिती । अितरां
सा यत्र पर्िः तपः करोपत ि तत्र गतिती । यदा सा परमेश्वरां िमपत ि तदा मन्मर्ोऽपप तत्रागतः। सः
आत्मिः ििषः ु सम्मोििास्त्रम ् अयोजयत ् । मन्मर्ः आत्मिः तपसे पिघ्नां कृ तिाि ् इपत मत्वा कुद्धः पर्िः
आत्मिः फा िेत्रम ् उन्मील्य, तां भिसात ् अकरोत ् । पािात्याः इच्छा अपप असफ ा अभूत ् । परत ु सा
उग्रतपसा पर्िस्य मिः पजतिती ।

प्रश्नाः-
ु
i. अप्रपतमा सिरी का आसीत ?्
ii. मन्मर्ः कदा आगतः?
्
ु पकम अयोजयत
iii. मन्मर्ः स्वििषः ?्
iv. पािाती कर्ां पर्िस्य मिः पजतिती ?

02. एकदा राजकुमारः पसद्धार्ाः पििारार्ाम ्उपििां गतः । सिसा एकां क्रििर्ध्कि ित्व ु ा, सः इतितः अपश्यत ्।
बाणेि पिद्धः एकः िांसः भूमौ पपततः आसीत ् । एतद ् दृष्ट्वा, पसद्धार्ास्य पचत्तां करुणया व्याकु ां जातम ् । सः
िापित्वा, िांसस्य र्रीरात बाणां ् ्
पिष्कास्य तम अङ्के अिारयत ।् अत्रातरे देिदत्तः िािि तत्र
् प्राप्तः । पसद्धार्ास्य
ििे िांस ां दृष्ट्वा, सः उच्च ैः अिदत ् - "पसद्धार्ा ! एषः मम िांसः । मया बाणेि पिपापततः । अतः मह्यम ् देपि"
्
इपत । तदा पसद्धार्ाः दृढ़तया अिदत "अिां ्
ि दास्यापम । अिम अस्य रक्षकः अपि" इपत । तदा पििादां कुित ा ौ
्
तौ राजसभाां गतौ । राजा सिं िृत्तातम आकण्या , आपदर्त -् "यस्य पाश्वे िांसः आगपमष्यपत तस्य ैि भपिष्यपत”
इपत । िांसः पसद्धार्ास्य समीपां गतिाि ।् सत्यपमदां िचिां “भक्षकात रक्षकः
् िेयाि”् इपत ।

प्रश्ना:-

i. कः भूमौ पपततः आसीत ् ?
ii. कस्य पचत्तां करुणया व्याकु ां जातम ?्
्
iii. कः तत्र िािि प्राप्तः ?
्
iv. राजा पकम आपदर्त ्?

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 43 of 118

03. कपश्चत ् िेिः कस्यपचत ् िगरस्य मिाराजः बभूि । तस्यापतकां कपश्चत ्कपििरः आगत्य तमपिकृ त्य कापिचि
पद्यापि पपित्वा, “मह्यां सम्भाििाां देपि” इपत अयाचत ् । ततः सः राजा पाश्वे पस्थताि ् आ ोक्य, “अस्य
कपििरस्य देिे ितामािापि सिाापण िस्त्रापण अपिीय, एिां पिद्राियत” इपत आपदर्त ् । ते तर् ैि तस्य सिाापण
िस्त्रापण अिलुप्य, तां पिरिासयि ।् अतः “िीचः मित्पदां प्राप्तोऽपप स्वीयां दष्टस्वभािां ि त्यजपत” इपत िदपत।
प्रश्नाः-
i. मिाराजस्य अपतकां कः आगतः ?
ii. “सम्भाििाां देपि” इपत कः अयाचत ?्
्
iii. राजा पाश्वे पस्थताि अि ोक्य पकपमपत आपदर्त ?्
iv. कः मित्पदां प्राप्तोऽपप स्वीयां दष्टस्वभािां ि त्यजपत ?

04. एकदा के चि पर्ष्याः पभक्षाटिां कुिपा त ि । तदैि एकः गजः मिता िेगिे तपिि ्मागे आगच्छत ्। गजस्य
उपपर उपपिष्टः िपिपकः उच्चस्वरेण पिः ु पिः
ु र्ोषयपत ि “अपसरत ु अपसरत”ु इपत । सिे पर्ष्याः
िापितितः । “यर्ा सिेष ु ििषु ु ईश्वरः अपि तर्ा गजेऽपप” इपत पिपचन्त्, एकः पर्ष्यः तत्रैि पस्थतिाि ।्
ु
तािपत का े गजः तां स्वर्ण्डया गृिीत्वा, दूरे पक्षप्तिाि ।् पर्ष्याः मूर्वच्छतां तां गरुक
ु ु म ् अियि ।् ब्सांज्ञ ां तां
ु अपृच्छत –् “ित्स ! त्वम एिां
गरुः ् पकमर्ाम आचरः”् इपत । पर्ष्यः अिदत “ग ् रुिया
ु ! भिपद्भः एि पर्पक्षतां यत, ्
्
ईश्वरः सिेष ु अपि इपत, अतः अिम गजमपप ईश्वरां मत्वा तत्र अपतष्ठम“् इपत । गरुः ्
ु उक्तिाि “ित्स ! यर्ा गजे
तर्ा िपिपके अपप ईश्वरः इपत कर्ां ि पचपततम”् इपत ।
प्रश्नाः-
ु
i. गजः कां गृिीत्वा स्वर्ण्डया प्रापक्षपत ?्
ii. "अपसरत ु अपसरत"ु इपत कः र्ोषयपत ि ?
iii. कः सिेष ु अपि ?
iv. यर्ा गजे ईश्वरः अपि तर्ा अन्यत्र कुत्र ईश्वरः अपि ?

05. आसीत ् कपश्चत ् बा कः । सः एकम ् आरामां गत्वा तत्र एकपिि ् आम्रिृक्ष े मिोिरां फ ां दृष्ट्वा तत ् अपचेतमु ्
ऐच्छत ।् परत ु तां िृक्ष ां पपरतः बििः कण्टपकिः गल्माः
ु आसि ।् तेभ्यः भीत्वा, फ म अिपपचत्य,
् गृिां गतः ।
तदा अन्यः बा कः तत ् फ ां दृष्ट्वा, पपरगतेभ्यः कण्टपकभ्यः गल्मे
ु भ्यः अभीत्वा, िृक्षम ् आरुह्य, फ मपपचत्य,
भक्षयामास । अतःिदपत - “ि ैयाितः समीपम भा्यम ् ् ैपत” इति ।
उप
प्रश्नाः
्
ाु ऐच्छत
i. बा कः आरामां गत्वा कक कतम ?्
ii. िृक्ष ां पपरतः के आसि ?्
iii. अन्यः बा कः िृक्षमारुह्य कक चकार ?
iv. अस्याः कर्ायाः िीपतः का ?

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 44 of 118

GOVT OF KARNATAKA
Karnataka School Examination and Assessment Board
II PUC Model Question Paper - 01 2024-25
Subject : SANSKRIT [09]
[Time: 3 Hours 00 Minutes] [Total No of questions: 44] [Max. Marks: 80]

ಸ ಚನೆಗಳು:
1. ಈ ಪ್ರಶ್ೆುಪ್ತಿರಕಯ
ೆ ಲ್ಲಿ A B C ಮತುತ D ಗಳೆಂಬ 4 ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ.
2. ಎಲಾಿ ವಿಭಾಗಗಳೂ ಕಡಾಾಯವಾಗಿರುತತವೆ.
3. ಎಲಾಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆೋಳಲಾದ್ ಪ್ರಶ್ುೆ ಗಳಿಗೆ ಉತತರಗಳನುು ಅಯಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತೆಯೋಕವಾಗಿ ಸ ಚಸಿದ್
ಸ ಚನೆಯಂತೆ ಉತತರಿಸಬೆೋಕು.
4. A ವಿಭಾಗದ್ಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ೆುಗಳಿಗೆ ಪ್ರರ್ಮವಾಗಿ ಬರೆದ್ ಉತತರಗಳನುು ಮಾತರ ಮೌಲಯಮಾಪ್ನಕೆೆ ಪ್ರಿಗಣ್ಣಸಲಾಗುವುದ್ು.
Instructions:
1. This question paper consists of four parts as A, B, C and D.
2. All parts are compulsory.
3. Every part should be answered as per the given instruction for each and every
respective parts.
4. For Part-'A' questions, only the first written answers will be considered for
evaluation.
PART – A

्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत । 10 X 01 = 10

01. “अत्र कमाापण कुिापत पत्रपििापि त ु िारद” इपत िाक्यािसारे ् पत्रपििकमास ु ि अतभािपत ।
ु ण एतत कमा
अ. पित्यम ।् आ. ि ैपमपत्तकम ।् इ. स्वार्ाम ।् ई. काम्यम ।्
् __________ ।
02. पिक्रमापदत्यस्य प्रभािेण राक्षसः एिां प्रभापितः यत सः
ु
अ. मिष्यभक्षणां पपरत्यजपत । ु
आ. मिष्यभक्षणां ि पपरत्यजपत ।
ु
इ. मिष्यभक्षणम ्
अपिकां करोपत । ई. समिां पिश्वां पीडयपत ।
्
ु ण तस्य पर्ष्याः गङ्गािद्याां ब्ाां मञ्जूषाम आिीतितः,
03. सन्यापसिचिािसारे तस्याां मञ्जूषायाां एषः आसीत ।्
ु ।
अ.राजपत्रः आ. िपणक ् । इ. र्ोरः िािरः । ई. पर्ष्यः ।
्
04. राजकुमारः िापणजः कन्याम अिेि पिपििा उपयेम े ।
अ. ब्राह्मपििािपिपििा । आ. दैिपििािपिपििा । ु
इ. आसरपििािपिपििा । ई. गान्िापििािपिपििा ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 45 of 118

05. “अर् भगिाि ् ोकािग्रिाय
ु कुर् ी काश्यपः” । अत्र 'काश्यपः' इपत र्ब्देि पिर्वदष्टः एषः ।
अ. कण्िः । आ. दिाासाः । ु
इ. परर्रामः । ई. सोमरातः ।

06. “रोपटकायाः अिामेि खापदत्वा अिपर्ष्टमिं परेद्यःु भक्षणार्ं रक्ष” इपत राणाप्रतापस्य पत्न्ाः कर्िस्य
आर्यः एिां ितात े ।
्
अ. अिाम अद्य खापदत्वा, अिपर्ष्टां श्वः भक्षणार्ं रक्ष ।
आ. अिाद्वयमपप अद्य ैि भक्षय ।
इ. अिाद्वयमपप श्वः एि भक्षय ।
्
ई. अिाम अद्य ्
ि भक्षय, अिपर्ष्टम अपप अिं श्वः ि भक्षय ।

07. गोपििस्य अपत्यापि एतािपत सपत ।
ु
अ. षट ् पत्राः, ु ।
द्वे पत्र्यौ ु
आ. षट ् पत्र्यः, ु ।
द्वौ पत्रौ
ु
इ. चत्वारः पत्राः, ु ।
चतस्रः पत्र्यः ु एका पत्री
ई. एकः पत्रः, ु ।

08. "पिपिपि पसतम"् इपत पािे “िज्रकीटप्रसङ्गः” कणास्य इमां गणां
ु सूचयपत ।
अ. दगण ाु म ।् आ. सििगणम ु ।् इ. मििगणमु ।् ु ।्
ई. ििणगणम
ु ष ु ित्सः मातरां गच्छपत" इपत िाक्यािसारे
09. "िेिसिस्त्रे ् गच्छपत
ु ण कृ तां कमा इमम अि ु ।
अ. छात्रम ।् आ. अध्यापकम ।् इ. कताारम ।् ु
ई. सभापषतकारम ।्
् क ् स्वीकतं ु पर्ष्यः इमां भािां प्रकटयपत ?
10. कृ ष्णर्ापस्त्रमिोदयात चे
अ. सङ्कोचम ।् आ. सांर्यम ।् इ. पतरस्कारम ।् ई. अिङ्कारम ।्

II. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा परक्तस्थािां पूरयत । 05 X 01 = 05

् द्रस्य
11. i. उत्तरां यत सम ु _______ दपक्षणां च यत ।्
ु
ii. यस्य मरणका ः समायातः तस्येपन्द्रयापण _______ प्राप्निपत ।

iii. पचरस्य िाच्यां ि गतः _______ ।
्
iv. राणाप्रतापः _______ सभाम आकापरतिाि ।्

v. ित्स ! _______ उन्मील्याद्य पश्य ।

गण्यािाम ,् प्रजापपतः , पिमित ,् चक्षषी
ु , ् ाकि , आत्मजा

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 46 of 118

III. सांयोजयत । 05 X 01 = 05

12. क ख

अ. पपरव्राड ् i. कण्िपर्ष्यः ।

आ. र्ाङ्गारिः ii. पापम ।्

इ. पबिाः iii. कामिर्गः ।

ई. पि ासपमि iv. योद्धारः ।

उ. पकपिषम ् v. प्रतापस्य माता ।

vi. सरस्वत्याः।
PART – B

ु ाामिे )
IV. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत । (चतण 04 X 02 = 08

13. पञ्चद्वीपािाां िामापि प खत ।

14. पिपितः राक्षसः पिक्रमापदत्यां कक पृच्छपत ?

15. कीदृर्ां कुसमगन्ां
ु ् मिाश्वेता िदपत ?
अपजघ्रम इपत
ु
16. सिरः पकमर्ं स्वग्रामां त्यक्तिाि ?्

17. िज्राख्यः कीटः कक करोपत ?
ु ” पकम ?्
18. “सत्परुषव्रतां

19. बाल्ये र्ापस्त्रणाां सांस्कृताध्ययिम ।्

् सांस्कृतभाषया उत्तरां प खत । (चतण
V. पाििाम उपिख्य, कः कां प्रपत अिदत इपत ु ाामिे ) 04 X 02 = 08

ु
20. अद्य प्रभृपत मिष्यभक्षणां पपरत्यज ।
ु
21. अर् ोकािग्रिाय कुर् ी काश्यपः ।

22. अज्ञातहृदयेष्विे ां िैरीभिपत सौहृदम ।्
्
23. ि ैतद्धिां स्वीकतमाु अिम ्
इच्छापम ।

24. तर्ापप यपद कुतिू म, ् तत कर्यापम
् ।
ु एि रक्षाकिचम ।्
25. भिदिग्रि
्
26. परीक्षार्ाम इतोऽपप समयािकार्ः पिद्यते ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 47 of 118

PART – C

् िादां
VI. पाििाम उपिख्य, श्लोकािाम अि ु कन्नडभाषया/आङ्ग् भाषया िा प खत । (द्वयोरेि) 02 X 03 = 06
27. अयां त ु ििमिेषाां द्वीपः सागरसांित
ृ ः।
्
योजिािाां सिस्रां त ु द्वीपोऽयां दपक्षणोत्तरात ॥
ाु ा च तत्सिं जिास सक ो जिः ।
28. प्रातबद्ध्व
ििि स िपणक ् सा च तत्सता ु प्राप्तसत्पपतः ॥

29. कुतो िमापक्रयापिघ्नः सताां रपक्षतपर त्वपय ।
तमिपपत र्मांर्ौ कर्मापिभापिष्यपत ॥

30. पिषयापमष ोभेि मिः प्रेरयतीपन्द्रयम ।्
्
तपन्नरुन्ध्यात प्रयत्ने ् पन्द्रयः ॥
ि पजते तपिि पजते

ु ाामिे )
VII. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत । (चतण 04 X 05 = 20

31. पराणे ् सांगह्य
ु ष ु भारतां कर्ां िर्वणतम इपत ृ प खत ।

32. पिक्रमापदत्यस्य प्रभािेण राक्षसः कर्ां पपरिर्वततः ?

33. "पिर्विमर्ाा पि भीरिः" इपत र्ीर्वषकाां समर्ायत ।
ु ण दष्यतस्य पात्रपचत्रणां स्विाक्य ैः कुरुत ।
34. "र्ून्या मेऽङ्गपु ः" इपत पािािसारे
ु ता कष्टपरम्परा ।
35. मिाराणाप्रतापेि अिभू
्
ु ु मारकम अपश्यम
36. कीदृर्ां मपिक ् मिाश्वेता िणायपत ?
इपत

ृ प खत ।
37. “सा र्ापतः” इपत पािस्य साराांर् ां स्विाक्य ैः सांगह्य

PART – D

VIII. यर्ापिदेर् ां कुरुत । (त्रयाणामेि) 03 X 03 = 09

38. सकन् पिभजत/सकन् योजयत । (त्रयाणामेि)

भीषणाकृ पतः । मय ैिम ।् सिोऽपप । कपश्चत ् + आसीत ।् पक्षपतपः + तर्ा ।

39. पिग्रििाक्यां प खत/समिपदां प खत । (त्रयाणामेि)
िस्त्रापणः । उत्कटे च्छा । अििश्यकम ।् क्रमम अि
् गम्य
ु । िि ा कीर्वतः यस्य सः।

40. पदपपरचयां कुरुत । (त्रयाणामेि)
त्यक्त्वा । पपरहृत्य । स्नातमु ।् पििती । प्राप्तिाि ।्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 48 of 118

41. प्रयोगां पपरितायत ।
अ. देिाः जन्म इच्छपत । अर्िा आ. पित्तेि िमाः रक्ष्यते ।

42. अ ङ्कारां स क्षणां पिर्वदर्त ।
अ. मध्ये तपोििािाां पकस यपमि पाण्डुपत्राणाम ।्
अर्िा
आ. बािपबन्दुपभः आरपचतापमि स्फपटकाक्षमाप काम ।्

ु
IX. सांस्कृतभाषया अििदत । 01 X 05 = 05

43. ವಾರಾಣಸಿಯು ಗಂಗಾನದಯ ದ್ಡದ್ಲ್ಲಿದೆ. ಅದ್ು ದೆೋವಾಲಯ, ರೆೋಷ್ೆಿವಸರ ಮತುತ ಘ್ಟಟಗಳಿಗಾಗಿ (ಘಾಟ್)
ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದ್ು ಭಾರತದ್ ಪಾರಚೋನನಗರಗಳಲೆ ಿಂದ್ು. ಇದ್ು ಭಾರತದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಯಾತಾರಸಾಳ. ಎಲಿ
ಭಾಗಗಳಿಂದ್ ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವರು. ಅವರು ಗಂಗಾನದಯಲ್ಲಿ ಸ್ಾುನ ಮಾಡಿ ವಿಶಾನಾರ್ನ ದ್ಶಥನವನುು
ಪ್ಡೆದ್ು ತಮಿ ಜನಿ ಸ್ಾರ್ಥಕವಾಯತೆಂದ್ು ಭಾವಿಸುವರು.

Banaras is on the banks of the river Ganga. It is famous for its temple, silk and
Ghats. It is one of the most ancient cities. It is a famous pilgrim center in India.
People from all parts of the country visit this place. They take bath in the river
Ganga, having visited the Vishwanatha temple. They feel that their life is
fulfilled.

्
X. पपरच्छेदपममां पपित्वा प्रश्नािाम उत्तरापण प खत । 04 X 01 = 04

ु
44. पािाती अप्रपतमा सिरी आसीत ।् सा आत्मिः सौियेण पर्िम आकषापयत
् ्
मु साध्यपमपत भापितिती । अितरां
सा यत्र पर्िः तपः करोपत ि तत्र जगाम । यदा सा परमेश्वरां िमपत ि तदा मन्मर्ोऽपप तत्रागतः। सः
आत्मिः ििषः ु सम्मोििास्त्रम ् अयोजयत ् । मन्मर्ः आत्मिः तपसे पिघ्नां कृ तिाि ् इपत कुद्धः पर्िः आत्मिः
्
फा िेत्रम उन्मील्य ्
तां भिसात अकरोत ।् पािात्याः इच्छा अपप असफ ा अभूत ।् परत ु सा उग्रतपसा पर्िस्य
मिः पजतिती ।

प्रश्नाः
ु
i.अप्रपतमा सिरी का आसीत ?्

ii. मन्मर्ः कदा आगतः?
्
ु पकम अयोजयत
iii. मन्मर्ः स्वििषः ?्

iv. पािाती कर्ां पर्िस्य मिः पजतिती ?
________________________________________________________

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 49 of 118

GOVT OF KARNATAKA

Karnataka School Examination and Assessment Board

II PUC Model Question Paper - 02 2024-25

Subject : SANSKRIT [09]
[Time: 3 Hours 00 Minutes] [Total No of questions: 44] [Max. Marks: 80]

ಸ ಚನೆಗಳು:
1. ಈ ಪ್ರಶ್ೆುಪ್ತಿರಕಯ
ೆ ಲ್ಲಿ A, B, C ಮತುತ D ಗಳೆಂಬ 4 ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ.
2. ಎಲಾಿ ವಿಭಾಗಗಳೂ ಕಡಾಾಯವಾಗಿರುತತವೆ.
3. ಆಯಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆೋಳಲಾದ್ ಪ್ರಶ್ೆುಗಳಿಗೆ ಉತತರಗಳನುು ಆಯಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತೆಯೋಕವಾಗಿ ಸ ಚಸಿದ್
ಸ ಚನೆಯಂತೆ ಉತತರಿಸಬೆೋಕು.
4. ‘A’ ವಿಭಾಗದ್ಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ೆುಗಳಿಗೆ ಪ್ರರ್ಮವಾಗಿ ಬರೆದ್ ಉತತರಗಳನುು ಮಾತರ ಮೌಲಯಮಾಪ್ನಕೆೆ ಪ್ರಿಗಣ್ಣಸಲಾಗುವುದ್ು.
Instructions :
1. This question paper consists of four parts as A, B, C and D.
2. All parts are compulsory.
3. Every part should be answered as instructed separately.
4. For part –‘A’ questions , only the first written answers will be considered for
evaluation.
PART – A

्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत । 10 X 01 = 10

01. “प्रजािाां सम्यक ् भरणां कृ तिाि”् इपत कारणतः मिःु एतन्नाम प्राप्तिाि ।्
अ. भास्करः। आ. भागािः । इ. भरतः । ई. भरद्वाजः।

02. "मिेन्द्रो म यः सह्यः .......... ॥" इपत श्लोके उपिपखतेष ु सप्तकु पिातषे ु एषः ि अतभािपत ।
अ. सह्यपिातः । आ. पिन्ध्यपिातः । इ. मैिाकपिातः । ई. पापरयात्रपिातः।
ु मञ्जूषायाां सांस्थाप्य गङ्गायाां पक्षप” इपत िदपत । सः पकमर्ं तर्ा िदपत
03. प्रव्राजकः िपणजः समीपे “ति पत्रीं
ु -
इत्यक्ते
अ. राज्यापभ ाषेण । आ. कन्यापभ ाषेण । इ. भोजिापभ ाषेण । ई. मिापभ ाषेण ।

04. “मध्ये तपोिािािाां पकस यपमि पाण्डुपत्राणाम”् इपत िाक्ये पकस यपमि का अपि ?
अ. गौतमी । आ. अिसूया । इ. पप्रयांिदा । ई. र्कुत ा ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 50 of 118

05. र्कुत ा “आयापत्रः”
ु ्
इपत पदप्रयोगां कम उपिश्य करोपत ?
ु
अ. परोपितम ।् आ. दष्यतम ।् इ. कण्िम ।् ई. र्ारद्वतम ।्
्
06. i. राणाप्रतापः गण्यािाां सभाम आकापरतिाि ।्
्
ii. तत्र सः स्वणारजतापदपात्रेष ु भोजिां ि कपरष्यापम इपत प्रपतज्ञाम अकरोत ।्
्
उपपर िाक्यद्वयां दत्तम अपि। तत्र कक सत्यम ?् पकम असत्यम
् ् प खत ।
इपत
अ. i. सत्यम, ् ii. असत्यम ।् आ. i. असत्यम, ् ii. सत्यम ।्
इ. i. ii. उभयमपप सत्यम ।् ई. i. ii. उभयमपप असत्यम ।्
्
07. र्ापतः तरुणस्य समीपम एतदर्ा ्
म आगतिती ।
अ. ििां प्राप्तमु ।् आ. िस्त्रां प्राप्तमु ।् इ. आर्ीिाादां प्राप्तमु ।् ई. उद्योगां प्राप्तमु ।्
्
08. “अिात अस्त्रात दे् िाः अपप पबभ्यपत” इपत िाक्ये परर्रामे ्
ु ण उपिपखतम अस्त्रां पकम ?्
अ. िायव्यास्त्रम ।् आ. भागािास्त्रम ।् इ. ब्रह्मास्त्रम ।् ई. िारुणास्त्रम ।्
ु
09. “सत्परुषव्रते ्
” इदम अतभािपत ।
अ. दजािसङ्गः । आ. परिास्यां । इ. सूितृ ा िाक ् । ई. परपीडिम ।्
्
10. “सः यत्र कुत्रापप भित,ु का ेज आिेतव्य एि” इपत िाक्यां कृ ष्णर्ापस्त्रमिोदयस्य _______ सूचयपत ।
अ. कोपम ।् आ. असूयाम ।् इ. पर्ष्यिात्सल्यम ।् ु
ई. जगु प्साम ।्

II. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा परक्तस्थािां पूरयत । 05 X 01 = 05

् तपतच्छेदो भपिष्यपत ।
11. i. _______ ददापत चेत सां

ii. उपपर न्यिदीपायाां _______ पक्षप्यताां त्वया ।

iii. सिाः सगन्ेष ु _______ ।

iv. _______ ििििीिां पपरिािपिर्ेष ां िारयपत ।

v. ििाम्रिापी _______ ि पश्येत ।्

पिश्वपसपत , गङ्गायाां , पिमित ,् िरकम ,् पत्रांु , प्रपतपदिां

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 51 of 118

III. सांयोजयत । 05 X 01 = 05

12. क ख

अ. जाह्निी i. िायःु ।

आ. गन्ििः ii. गौरी ।

इ. पौरिः iii. गङ्गा ।

ई. िांसः iv. दष्यतः ।
ु
उ. पपितः v. प्रतापस्य माता ।

vi. िृक्षः ।

PART – B

ु ाामिे )
IV. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत । (चतण 04 X 02 = 08

् पकमर्ं कथ्यते ?
13. भारतिषाम इपत
्
14. िगरिापसपभः जि ैः राक्षसः पकम उक्तः ?
ु मञ्जूषाां प्राप्य कक करोपत ?
15. राजपत्रः

16. राणाप्रतापस्य प्रपतज्ञा का ?
ु यौििां कर्ां पदां कृ तम ?्
17. मिाश्वेतायाः िपपष

18. र्ापतः पकमर्ं तरुणां द्रष्टम ्
ु आगतिती ?
्
19. सांस्कृताध्ययिपिषये र्ापस्त्रणाम अपभप्रायां पिरूपयत ।

् सांस्कृतभाषया उत्तरां प खत । (चतण
V. पाििाम उपिख्य, कः कां प्रपत अिदत इपत ु ाामिे ) 04 X 02 = 08

20. यां कमेिां मा भक्षय ।

21. त्वां पिश्वस्य आर्तत पपरिरपस ।
ु
22. सखापि ा ु देिताः पितरत ु ।
ते भतृक

23. मम ििे प्रभूत ां ििां पिद्यते ।
्
24. कक माम अन्यर्ा सम्भाियपस ?

25. दृढीपक्रयताां चेतः ।
्
26. सः यत्र कुत्रापप भित ु का ेज आिेतव्य एि ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 52 of 118

PART – C

् िादां
VI. पाििाम उपिख्य, श्लोकािाम अि ु कन्नडभाषया / आङ्ग् भाषया िा प खत । (द्वयोरेि) 02 X 03 = 06
27. पिश्वस्य मातरस्सिााः सिााश्च ैिमिाफ ाः ।
तर्ा िद्यः स्वप्रकार्ाः र्तर्ोऽर् सिस्रर्ः ॥

28. अतः परीक्ष्य कताव्य ां पिर्ेषात्सङ्गतां रिः ।
अज्ञातहृदयेष्विे ां िैरीभिपत सौहृदम ॥ ्

ा ीदृर्ी सम्पदागता ।
29. िन्योऽपि गमिात्पूिम
ु िू
पििा त ु गरुर् ु षाां िान्यद्भाव्यां परां मम ॥

ु
30. िििीिो ि िीिश्च िपिकः स सपिश्चयः ।
पिद्यारत्नेि यो िीिः स िीिः सिाििषु ु ॥

ु ाामिे )
VII. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत । (चतण 04 X 05 = 20

31. पराणे ् सांगह्य
ु ष ु भारतां कर्ां िर्वणतम इपत ृ प खत ।

32. पिक्रमापदत्यस्य प्रभािेण राक्षसः कर्ां पपरिर्वततः ?

33. प्रव्राजकस्य दि ायां, तस्य पिफ ताां च प खत ।
्
34. “अङ्ग ु ीयकप्रसङ्गः” र्कुत ायाः जीििे कीदृर्ां मित्त्वम आििपत ?
्
35. भामार्ािः कर्म एकः िेष्ठः स्वापमभक्तः इपत पिरूपयत ।
्
ु दृष्ट्वा मिश्वेता पकम अपचतयत
36. तपोििां यिािां ?्
्
37. र्ापतदर्ािात तरुणस्य पचतासतपतः कीदृर्ी आसीपदपत पििृणतु ।
PART – D

VIII. यर्ापिदेर् ां कुरुत । (त्रयाणामेि) 03 X 03 = 09

38. सकन् पिभजत/सकन् योजयत । (त्रयाणामेि)
ििापि ेि । एकै कम ।् प्रागेि । मकरके तःु + उत्पापदतः । पि + अका े ।

39. पिग्रििाक्यां प खत/समिपदां प खत । (त्रयाणामेि)
ु
पराणभारतम ।् अिद्धताः
ु ु ु प त ोचिा । अिपि अिपि । ज्येष्ठश्वासौ पत्रश्च
। मक ु ।

40. पदपपरचयां कुरुत । (त्रयाणामेि)
कृ त्वा । िरि ।् प्रपतसांितमाु ।् अन्यर्ा । हृष्टः ।

41. प्रयोगां पपरितायत ।
अ. देिाः जन्म इच्छपत । अर्िा आ. कृ ष्णरािेण इयां र्टिा ियात े ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 53 of 118

42. अ ङ्कारां स क्षणां पिर्वदर्त ।
अ. कुसमगन्े
ु ु
ि मिकरीि आकृ ष्यमाणा ।
अर्िा
आ. पिद्यारत्नेि यो िीिः स िीिः सिाििषु ु ।

ु
IX. सांस्कृतभाषया अििदत । 01 X 05 = 05

43. ಗೆ ೋಪಾಲಕೃಷ್ಣಗೆ ೋಖಲೆಯವರು ಅಪ್ರತಿಮ ದೆೋಶಭಕತರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತದ್ ಸ್ಾಾತಂತರಯ ಸಂಗಾರಮದ್ಲ್ಲಿ ಅವರು
ಪ್ರಮುಖ ಪಾತರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಉತತಮ ವಾಗಿಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಜನರು ಅವರ ಮಾತಿನಂದ್ ದೆೋಶಭಕ್ತತಯ
ಪೆರೋರಣೆಯನುು ಪ್ಡೆದ್ು ಸ್ಾಾತಂತರಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ರು. ಅವರು ತಮಿ ಸರಳ ಮತುತ ನಸ್ಾಾರ್ಥ
ಜೋವನದಂದ್ ಎಲಿರಿಗ ಆದ್ಶಥಪಾರಯರಾಗಿರುವರು.

Gopala Krishna Gokhale was a great patriot. He led the freedom movement
prominently. He was a very good orator too. The people joined the freedom
movement, having listened to his inspiring patriotic speech. His simple and
self-less life is a role model to all.

्
X. पपरच्छेदपममां पपित्वा प्रश्नािाम उत्तरापण प खत । 04 X 01 = 04

्
44. . एकदा राजकुमारः पसद्धार्ाः पििारार्ाम उपििां गतः । सिसा एकां क्रििर्ध्कि ित्व ु ा, सः इतितः अपश्यत ।्
बाणेि पिद्धः एकः िांसः भूमौ पपततः आसीत ् । एतद ् दृष्ट्वा, पसद्धार्ास्य पचत्तां करुणया व्याकु ां जातम ् । सः
िापित्वा, िांसस्य र्रीरात बाणां ् ्
पिष्कास्य तम अङ्के अिारयत ।् अत्रातरे देिदत्तः िािि तत्र
् प्राप्तः । पसद्धार्ास्य
ििे िांस ां दृष्ट्वा, सः उच्च ैः अिदत ् – “पसद्धार्ा ! एषः मम िांसः । मया बाणेि पिपापततः । अतः मह्यम ् देपि”
्
इपत । तदा पसद्धार्ाः दृढ़तया अिदत "अिां ्
ि दास्यापम । अिम अस्य रक्षकः अपि" इपत । तदा पििादां कुित ा ौ
्
तौ राजसभाां गतौ । राजा सिं िृत्तातम आकण्या , आपदर्त -् "यस्य पाश्वे िांसः आगपमष्यपत तस्य ैि भपिष्यपत”
इपत । िांसः पसद्धार्ास्य समीपां गतिाि ।् सत्यपमदां िचिां “भक्षकात रक्षकः
् िेयाि”् इपत ।

प्रश्ना:-

i. कः भूमौ पपततः आसीत ् ?

ii. कस्य पचत्तां करुणया व्याकु ां जातम ?्
्
iii. कः तत्र िािि प्राप्तः ?
्
iv. राजा पकम आपदर्त ्?

_______________________

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 54 of 118

GOVT OF KARNATAKA
Karnataka School Examination and Assessment Board
II PUC Model Question Paper - 03 2024-25

Subject : SANSKRIT [09]
[Time: 3 Hours 00 Minutes] [Total No of questions: 44] [Max. Marks: 80]

ಸ ಚನೆಗಳು:
1. ಈ ಪ್ರಶ್ೆುಪ್ತಿರಕಯ
ೆ ಲ್ಲಿ A, B, C ಮತುತ D ಗಳೆಂಬ 4 ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ.
2. ಎಲಾಿ ವಿಭಾಗಗಳೂ ಕಡಾಾಯವಾಗಿರುತತವೆ.
3. ಆಯಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆೋಳಲಾದ್ ಪ್ರಶ್ೆುಗಳಿಗೆ ಉತತರಗಳನುು ಆಯಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತೆಯೋಕವಾಗಿ ಸ ಚಸಿದ್
ಸ ಚನೆಯಂತೆ ಉತತರಿಸಬೆೋಕು.
4. ‘A’ ವಿಭಾಗದ್ಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ೆುಗಳಿಗೆ ಪ್ರರ್ಮವಾಗಿ ಬರೆದ್ ಉತತರಗಳನುು ಮಾತರ ಮೌಲಯಮಾಪ್ನಕೆೆ ಪ್ರಿಗಣ್ಣಸಲಾಗುವುದ್ು.
Instructions :
1. This question paper consists of four parts as A, B, C and D.
2. All parts are compulsory.
3. Every part should be answered as instructed separately.
4. For part –‘A’ questions , only the first written answers will be considered for
evaluation.
PART – A

्
I. अिो पिर्वदष्टािाां प्रश्नािाम समीचीिां पिकल्पां पचत्वा, उत्तरां प खत । 10 X 01 = 10

01. अद्यापप देिाः कुत्र जन्म इच्छपत ?
अ. भारतभूत े । आ. पाता े । इ. गृिे । ई. आकार्े ।

02. पिक्रमापदत्यकर्ाां का कर्यपत ?
अ. बाप का । आ. ब्राह्मणी । ु
इ. पत्थप का । ई. मपि ा ।

03. पिक्रमापदत्यः कर्ां देर्ातरां पिगातः ?
े ।
अ. योपगिेषण े ।
आ. मपििेषण े ।
इ. स ैपिकिेषण े ।
ई. पाचकिेषण

04. पपरव्राजकस्य अिस्थाां दृष्ट्वा कः जिास ?
अ. िपणक ् । ु
आ. राजपत्रः। इ. सक ः जिः । ु ।
ई. गरुः

05. पौरिः कः ?
अ. कण्िः । आ. र्ारद्वतः। इ. र्ाङ्गारिः। ई. दष्यतः ।

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 55 of 118

्
06. राणाप्रतापः कपिि ग्रामे अजायत ?
अ. मेिाड । आ. पचतौड । इ. कुम्ब । ई. िल्दीर्ाट ् ।

07. मिाश्वेता कां प्रपत स्विृत्तातां कर्यपत ?
अ. जिकम ।् आ. कपपञ्ज म ।् इ. श्वेतके तमु ।् ई. चन्द्रापीडम ।्

08. सा र्ापतः कुत्र कायं करोपत ?
अ. पािर्ा ायाम ।् आ. िैद्यर्ा ायाम ।् इ. पाकर्ा ायाम ।् ई. पसद्धिस्त्रपिक्रयर्ा ायाम ।्

09. "िन्योपि गमिात पू् िम ् ितात े ।
ा ीदृर्ी सम्पदागता" इत्यत्र सूपचता सम्पत एषा
ु िू
अ. गरुर् ु षा । आ. पिद्याििम ।् इ. ििरापर्ः । ई. ज्ञािििम ।्

10. “िििीिो ि िीिश्व” इपत िाक्यस्य भािः _______ ।
अ. िििीिः दपरद्रः । आ. िििीिः दपरद्रः ि ।
इ. िििीिः अपतदपरद्रः । ई. िििीिः िीिः।

II. मञ्जूषातः सूक्तां पदां पचत्वा परक्तस्थािां पूरयत । 05 X 01 = 05

11. i. द्वीपेष ु सिेष ु _______ प्रयापत ।
्
ii. त्वम आत्मिः _______ कुरु ।

iii. भृत्य ैरािाव्य सिसा _______ उद्घाटयत ।्

iv. अङ्ग ु ीयकर्ून्या मे _______ ।

v. कसििच्च _______ ।
ु ात ,् िराः , पराक्रमेत ,् समीपितां , आत्मजा ।
अङ्गपु ः , कौतक

III. सांयोजयत । 05 X 01 = 05

12. क ख

अ. गान्िापिपििा i. ब्रह्मा ।

आ. प्रजापपतः ii. बह्वपत्यः ।

इ. जािताबाई iii. उपयेम े ।

ई. गोपििः iv. सरस्वत्याः।

उ. पिद्या v. प्रतापस्य माता ।
ु
vi. गप्तििम ।्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 56 of 118

PART – B

ु ाामिे )
IV. पद्वत्रैः िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत । (चतण 04 X 02 = 08

13. भारतिषास्य प्रपसद्धपञ्चिदीिाां िामापि प खत ।
ु
14. पराणभारते उपिपखतापि तीर्ाक्षेत्रापण कापि ?
्
15. पिक्रमापदत्यः राक्षसां पकम उपपदर्पत ?
् चराि
16. प्रव्राजकः पिजाि अि ु ्
पकम ्
उिाच ?
्
17. पबिाः राणाप्रतापाय कर्म सािाय्यम ् ु ििा ?्
अक
् चयत ?्
18. भारतसिाकारः राणाप्रतापाय कर्ां गौरिम असू

19. र्ान्त्ाः सौियं िणायत ।

् सांस्कृतभाषया उत्तरां प खत । (चतण
V. पाििाम उपिख्य, कः कां प्रपत अिदत इपत ु ाामिे ) 04 X 02 = 08

्
20. मया परार्ामेतत र्रीरां दीयते स्वेच्छया ।

21. भित,ु अपििाणिा ीयां परक त्रम ।्
ु
22. अिाया, आत्मिो हृदयामिमािेि पश्यपस ।

23. कुत्रापप गत्वा ििां सङ्ग्रपिष्यापम ।

24. मम जीििां सार्ाकां भिेत ।्
ु
25. “पण्डरीक इपत िाम चक्रे”।

26. ि ैयाििा पि साििः ।
PART – C

् िादां
VI. पाििाम उपिख्य, श्लोकािाम अि ु कन्नडभाषया / आङ्ग् भाषया िा प खत । (द्वयोरेि) 02 X 03 = 06

27. भारतस्यास्य िषास्य ििभेदापन्नबोित ।
ु
समद्रातपरता ्
ज्ञेयािे त्वगम्याः परस्परम ॥॥

28. ज्ञेय ां तद्भारतां िषा सिाकमाफ प्रदम ।्
अत्र कमाापण कुिापत पत्रपििापि त ु िारद ॥
ु
29. कापस्वदिगण्िििती िापतपपरस्फुटर्रीर ािण्या ।
मध्ये तपोििािाां पकस यपमि पाण्डुपत्राणाम ॥्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 57 of 118

30. कामक्रोिौ तर्ा ोभां स्वादां शृङ्गारकौतक ु े।
अपतपिद्रापतसेि े च पिद्यार्ी दाष्ट िजायते ॥्

ु ाामिे )
VII. दर्िाक्य ैः सांस्कृतभाषया, कन्नडभाषया आङ्ग् भाषया िा उत्तरां प खत । (चतण 04 X 05 = 20

ु िणायत ।
31. पिक्रमापदत्यस्य परोपकारगणां

32. "पिर्विमर्ाा पि भीरिः" इपत र्ीर्वषकाां समर्ायत ।

33. र्ाङ्गारि - दष्यतयोः सांिादस्य स्वारस्यां स्वािाक्य ैः पििृणतु ।

ु
34. “अिरागोदयः” ु ण पण्डरीकस्य
इपत पािािसारे ु जन्मिृत्तातां प खत ।

ृ प खत ।
35. “सा र्ापतः” इपत पािस्य साराांर् ां स्विाक्य ैः सांगह्य

36. कणार्ापप्रसङ्गद्वारा "पिपिपि पसतम"् इपत र्ीर्वषकाां समर्ायत ।

37. र्ापस्त्रणाां पर्ष्यिात्सल्यां सोदािरणां प्रपतपादयत ।

PART – D

VIII. यर्ापिदेर् ां कुरुत । (त्रयाणामेि) 03 X 03 = 09

38. सकन् पिभजत/सकन् योजयत । (त्रयाणामेि)
िोत्सिे । तद्रूपम ।् पभक्षाटिम ।् पर्िो + अपप । भृत्य ैः + आिाय्य ।

39. पिग्रििाक्यां प खत/समिपदां प खत । (त्रयाणामेि)
देर्ातरम ।् राजपत्रः
ु । कामक्रोिौ । िराः एि पिग्रिाः । कमिीयां रूपां यस्याः सा ।

40. पदपपरचयां कुरुत । (त्रयाणामेि)
भपितमु ।् आदाय । पपतत्वा । अध्येतव्यः । त्यक्तिाि ।्

41. प्रयोगां पपरितायत ।
अ. पिक्रमापदत्यः का ां ियपत ।
अर्िा
आ. पस्त्रया गृिां रक्ष्यते ।

42. अ ङ्कारां स क्षणां पिर्वदर्त ।
्
अ. तमभ्यिाित स्वकृ तो मूर्वतमापिि दि ायः ।
अर्िा
आ. अज्ञातहृदयेष्विे ां िैरीभिपत सौहृदम ।्

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 58 of 118

ु
IX. सांस्कृतभाषया अििदत । 01 X 05 = 05

43. ಒಮ್ಮಿ ವಿಶ್ಾಾಮಿತರ ಮಹರ್ಷಥಗಳು ದ್ಶರರ್ಮಹಾರಾಜನ ಆಸ್ಾಾನಕೆೆ ಬಂದ್ರು. ಯಜ್ಞರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬಾಲಕರಾದ್
ರಾಮಲಕ್ಷಮಣರನುು ತಮಿ ಜೆ ತೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ಕೆೋಳಿಕೆ ಂಡರು. ಪ್ುತರವಾತಸಲಯದಂದ್ ದ್ಶರರ್ನು ದ್ುಃಖಿತನಾದ್ನು.
ಕುಲಪ್ುರೆ ೋಹಿತರಾದ್ ವಸಿಷ್ಠರು ವಿಶ್ಾಾಮಿತರರ ಬೆೋಡಿಕೆಯನುು ಪ್ ರೆೈಸುವಂತೆ ದ್ಶರರ್ನಗೆ ನುಡಿದ್ರು.
ಲೆ ೋಕಕಲಾಯಣಕಾೆಗಿ ದ್ಶರರ್ನು ರಾಮಲಕ್ಷಮಣರನುು ಕಳುಹಿಸಿದ್ನು.

Once the sage Vishwamitra came to the court of the king Dasharatha. He
requested to send the boys Rama and Lakshmana to protect his sacrifice.
Dasharatha felt sad due to affection towards his children. Vasishtha, the
preceptor of the family, advised Dasharatha to fulfil Vishwamitra's request.
Dasharatha sent Rama and Lakshmana for the welfare of the world.

्
X. पपरच्छेदपममां पपित्वा प्रश्नािाम उत्तरापण प खत । 04 X 01 = 04

44. कपश्चत ् िेिः कस्यपचत ् िगरस्य मिाराजः बभूि । तस्यापतकां कपश्चत ्कपििरः आगत्य तमपिकृ त्य कापिचि
पद्यापि पपित्वा, “मह्यां सम्भाििाां देपि” इपत अयाचत ् । ततः सः राजा पाश्वे पस्थताि ् आ ोक्य, “अस्य
कपििरस्य देिे ितामािापि सिाापण िस्त्रापण अपिीय, एिां पिद्राियत” इपत आपदर्त ् । ते तर् ैि तस्य सिाापण
िस्त्रापण अिलुप्य, तां पिरिासयि ।् अतः “िीचः मित्पदां प्राप्तोऽपप स्वीयां दष्टस्वभािां ि त्यजपत” इपत िदपत।
प्रश्नाः-

i. मिाराजस्य अपतकां कः आगतः ?

ii. “सम्भाििाां देपि” इपत कः अयाचत ?्
्
iii. राजा पाश्वे पस्थताि अि ोक्य पकपमपत आपदर्त ?्

iv. कः मित्पदां प्राप्तोऽपप स्वीयां दष्टस्वभािां ि त्यजपत ?

____________________

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 59 of 118

SUBJECT: 09 – SANSKRIT Page 60 of 118