Page 1
BODO (CODE: 092)
CLASS-X
(April 2021-March 2022)
TERM – II
SECTION-C
GRAMMAR (20 Marks)
1. सुंथाबै फिननाय लऱर: 2x3=6
(क) फय’ यावनन आथोना भोनफे से आयो भा भा ?
फपन: फय’ यावनन ओथाना गासै भोनब्रै। फे पोय जादों- जो आथोन, जोरा आथोन,
फे साद आथोन आयो जथुभ आथोन।
(ख) होनजाफ सोदोफ भाखौ फुङो ?
फपन: जजफ-जजयाद, दाउभा-दाउसा एफा भुवा-फे सादनन गाफनाम आयो सोदोफखौ
खुगाजों सोरोंनानै फुुंनाम सोदोफपोयखौ होनजाफ सोदोफ फुुंनाम जामो। जे यै -
दाउखानन गा गा, भावजजनन भे व भे व , दैनन या-या फामदद फामदद।
(ग) गाहामाव होनाम फाथ्रा खोन्दोफनन ओुंथथ लरय :
आख’-पाख’, आनन-थानन, उसु- खुथु, हारो-दैरो।
फपन: बाथ्रा खोन्दोब ओुंथथ
आख’-पाख’ = होंगो दोंगो
आनन-थानन = याहा भोनन
उसु- खुथु = थाथेय हामै
हारो-दैरो = आरो गोजोन।
2. गाहायाव होनाय सोंऱिोरनन सुंद’यै फिननाय लऱर: 3x2=6
(क) फय’ यावनन आथोना भोनफे से फाहागोनन ? भोनफ्रोभखौफो सुुंद’ सुुंद’मै फे खेव।
फपन: फय’ यावनन आथोना गासै भोनब्रै। फे पोय जादों- (i) जोरा आथोन, (ii) जो
आथोन, (iii) फे साद आथोन आयो (iv) जथुभ आथोन।
(i) जोरा आथोन: जाम सोदोफ एफा लसनजों हौवा एफा जोरा पोरे य खौ ददजन्थनाम
जामो फे नो जोरा आथोन। जे यै - याजा, फुन्दै, दाम्ब्ब्रा, जाम्ब्फा, नाब्रा फामदद।
(ii) जो आथोन: जाम सोदोफ एफा लसनजों दहनजाव एफा जो पोरे य खौ ददजन्थनाम
जामो फे नो जो आथोन। जे यै - दहनजाव, यानन, आइ, आफ’ फामदद।
Page 2
(iii) फे साद आथोन: जाम सोदोफ एफा लसनजों जो-जोरा ददजन्थमाफारानो गुफुन भुवा-
फे सादपोयखौ पोयभामनाम जामो फे नो फे साद आथोन। जे यै - हाग्रा, दुंपाुं, भाइ, सुंख्रि
फामदद।
(iv) जथभ
ु आथोन: जाम सोदोफ एफा लसनजों जो-जोरा ददजन्थमाफारानो भोनसे
हारय एफा पोरे य खौ जमै ददजन्थनाम जामो फे नो जथुभ आथोन। जे यै - भोसौ,
भानलस, दाउ फामदद।
(ख) गाहामाव होनाम फाथ्रा पान्दामपोयनन ओुंथथ लरय :
अन्थाइ बफखा, एम्ब्फु खग
ु ा, खय’ भोन, थाजलर फुद्ाुं, गोदोना भान, नावद्ा फु।
फपन: बाथ्रा िान्दाय ओुंथथ
अन्थाइ बफखा अननो योङङ
एम्ब्फु खुगा जाब्राफो थोनम
खय’ भोन फोयाइ जा
थाजलर फुद्ाुं अरलसमा
गोदोना भान थैनो रुफै
नावद्ा फु फाुंसाव।
3. गाहायनन सोंऱिोरनन फिननाय लऱर: 4x2=8
(क) भावजाग्रा गोनाुं आयो भावजाग्रा गैमै थाइजा भाखौ फुङो ? भोननैफो फाहागोखौ
बफददजन्थ होना सावयाम।
फपन: मावजाग्रा गोनाुं थाइजा: जाम थाइजाहा भावजाग्रा दुं फे खौनो भावजाग्रा गोनाुं
थाइजा फुङो। जे यै - आुं बफजाफ पयामदों। बफमो ओुंखाभ जादों। राइलिमा लसथरा
लसफदों। फे पोय बफददजन्थपोयाव बबजाब, ओुंखाम आयो लसथऱा सोदोफपोया िरायदों,
जादों आयो लसबदों थाइजानन भावजाग्रा। फे ननखामनो फे पोय थाइजामा भावजाग्रा
गोनाुं थाइजा। फुुंनो थाङोब्रा सोयखौ एफा भाखौ होननानै सोङोब्रा जाम
फपननामखौ भोनो फे नो थाइजानन भावजाग्रा। फे फाददनो, भा पयामदों-बफजाफ, भा
जादों-ओुंखाभ, भा लसफदों-लसथरा।
मावजाग्रा गैयै थाइजा: जाम थाइजामा भावजाग्रा गैमा फे खौनो भावजाग्रा गैमै
थाइजा फुङो। जे यै - गथ’वा खायदों। याभा गेरेदों। बफमो जादों। फे भोनथाभ
बफददजन्थमाव थानाम खारदों, गेऱेदों, जादों थाइजाफ्रा जे फो भावजाग्रा गैमा। गथ’वा
भानो आयो फहा खायदों होननानै सोंब्रा फे नन जे फो फपन गैमा। फे फाददनो याभा
Page 3
फफे माव भा गेरेदों ? बफमो भा जादों ? फे पोयनन फपननाम जों नाथगयना भोना।
फे ननखामनो खारदों, गेऱेदों, जादों थाइजामा भावजाग्रा गैमै थाइजा।
(ख) जाखाुं बफददन्था भाखौ फुङो ? जाखाुं बफददन्थानन फाहागो याननानै बफददजन्थजों
रोगोसे फे खेव ।
फपन: थाइजानन खाभाननमा लसगाङावनो जाखाुंनामखौ पोयभामोब्रा फे खौ जाखाुं
बफददन्था होननानै फुुंनाम जामो।
थाइजानन खाभाननमा दाफावैसो जादों ना फे सेफाुंफा लसगाङावनो जाखाुंराुंदों
फे खौ फे खौ नामनानै जाखाुं बफददन्थाखौ भोननै फाहागोआव याननो हामो। फे पोय
जादों-
(i) दा जाखाुं बफददन्था
(ii) लसगाुं जाखाुं बफददन्था
(i) दा जाखाुं बबददन्था: दा जाखाुं बफददन्थामा थाइजानन खाभाननमा दासो एफा फावैसो
लसगाुं जाखाुंनामखौ पोयभामो। दा जाखाुं बफददन्थाखौ पोयभामनो थाखाम फय’ यावाव
थाइजाजों –बाय उन दाजाफदाखौ पज’नाम जामो।
जे यै : गथ’वा उन्दु- फाम (उन्दुफाम)।
आुं ओुंखाभ जा-फाम (जाफाम)।
(ii) लसगाुं जाखाुं बबददन्था: थाइजानन खाभाननमा फुुंनामनन फे सेफाुंफा लसगाङावनो
जाखाुंनामखौ पोयभामोब्रा फे खौ लसगाुं जाखाुं बफददन्था होननानै फुुंनाम जामो। लसगाुं
जाखाुं बफददन्थाखौ पोयभामनो थाखाम –मोन आयो दों-मोन फे भोननै उन
दाजाफदाखौ थाइजाजों पज’पानाम जामो।
जे यै : याभा अमोध्मानन याजा-भोन।
आदामा ओुंखाभ जा-दोंभोन।
SECTION-D
LITERTURE (20 Marks)
4. सुंथाबै फिननाय लऱर: 2x3=6
(क) कालरचयण ब्रह्भआ भाब्रा आयो फफे माव जोनोभ भोनदोंभोन ?
फपन: कालरचयण ब्रह्भआ फाुंरा 1267 (इुं 1860) भामथाइनन फैसाग दाननन 5
अक्ट’खालर धुफुय ी जजरानन लसङाव थानाम दटऩकाइनन काजजगालभमाव जोनोभ
भोनदोंभोन।
Page 4
(ख) दौफा सुपुुं जासे सोय सोय बफफाय खादों ?
फपन: दौफा सुपुुं जासे दैसायी, राइसायी, भनसायीभोना बफफाय खादों।
(ग) भानलसमा फे फुहुभनन हा, दै, फाय आयो फाइदद फे सादपोयनन भादाव भा योखोभ
जामगा रानानै दङ ?
फपन: भानलसमा फे फुहुभनन हा, दै, फाय आयो फाइदद फे सादपोयनन भोनसे
सोयजजथाइब्राफो बफमो गुफुन जजउ जजयादपोयनन भादाव फायग’सायनामनन ने सोन
आयो फुहुभ याइजोनन गसाइ फपसा।
5. गाहायाव होनाय सोंऱिोरनन सुंद’यै फिननाय लऱर: 3x2=6
(क) ‘बफफाय खानाम’ खन्थाइनन गेजे य जों भा फाथ्रा पोयभामनो नाथगयदों फे खेवना लरय।
फपन: बफफाय खानाम खन्थाइमा रुऩनाथ ब्रह्भनन दोंसे ने य सोनारय खन्थाइ। फे
खन्थाइनन गेजे य जों खन्थाइथगरयमा राइभोन फैसोआव एफा उन्दै सभावनो थगमान
फुथुभना रानो खावरामदों। भानोना जजउनन सभा फायग’राुंब्रा जों फे फुहुभननफ्राम
आखाइ गोजामै ओयै नो थाुंफपननाुंगोन। फे खन्थाइमाव थगमानि, ननभामनि, गमनि
लसख्रापोया जे यै फादद भोखाुं सोभहाफ सोभहाफ गोसो होथाफनानै बफफाय खादों थथग
फे फाददनो दैसायी, राइसायी आयो भनसायीभोनखौफो पाया पारय बफफाय खानो
खावरामदों। रोगोसे नो सभ थानामावनो गावफा गावनन भावनाुंगौ खाभाननखौ
पोजोफनानै सभानै दावगाराुंनो एफा थगमान फु थुभनो खावरामदों।
(ख) अरुननभा लसन्हामा ये र दावफामनाम सभाव भा जाब्रफथामजों भोगा भोथग
जानाुंदोंभोन आयो फे जाब्रफथामाव अरुननभामाव भा खोभानाुंदोंभोन ?
फपन: अरुननभा लसन्हामा सासे भोजाुं बलरफर गेरेथगरय। हादयारय थाखोआव बफमो
भोजाुं भुुं आजजिखानानै दोनदों। अरुननभा लसन्हामा जे ब्रा रक्ष्नौननफ्राम ददजलरपायसे
ये गारयमाव पै गालसनो दुंभोन फे ये गारयमाव जे फो हें था गैमारालसनो भाखासे दुथाुंप ोया
डाकाइदट खाराभगालसनो दुंभोन। डाकाइदटपोया आखाइनन, खोभानन, गोदानानन
गहे नाजों रोगोसे जामनन आखाइमाव जे सेफाुं याुं दुं फे पोयखौ गथामनो
खावरामदोंभोन। अरुननभा लसन्हामा नाथाम गावनन गोदोनानन भाराखौ गथामनो
फुुंसेमावफो होनो गोसो खाराभाखैभोन। बफमो इनामनन से य ाव खय’ गुंग्रामनो
नाथगयाखैभोन। फे नन थाखामनो सानै डाकाइदटपोया पैनानै बफखौ दैखाुंना राुंनानै
ये रगारयनन दयजाजों फामजोनन खोभलसमाव गायहयनामसै। फै सभावनो खाथथथायजों
गुफुन गुंसे ये रगारय पै गालसनो दुंभोन। अरुननभानन सोरे य ा खायफाम थानाम
ये रगारयमाव सौग्रावनानै भोनसे थमराफादद गाहामाव गोग्रैराङो। जनन घन्टासो सभ
Page 5
बफमो ये र राभा से य ावनो थाफाम आयो फै सभाव बफनन साखाथथजों गुं 39 ये रगारय
फायराुंफाम। फै जाथामाव बफमो गावनन आथथ ुं थोंसे खौ अयाम सभनन थाखाम
खोभानानै रानाुंगौ जादोंभोन।
6. गाहायाव होनाय सोंऱिोरनन फिननाय लऱर: 4x2=8
(क) खुगा भे थाइ भा ? फय’ खुगा भे थाइपोयनन सोभोन्दै गुवायै सावयामना लरय।
फपन: खुगाजों खुगा सोलरफोनाम भे थाइपोयानो खुगा भे थाइ। खुगा भे थाइखौ
लभरौदो देंखो फोनानै योजाफनाम जामो। खुगा भे थाइपोया सुुंथाफ सुुंथाफ जामो। खुगा
भे थाइपोया सन्दनन गोयोफराुंनामखौ भोजाङै नुसायो।
गोदो गोदाम लरयनामनन हुदा गैनमनन थाखामनो गोफाुं फय’ खुगा
भे थाइपोया खुगाजों खुगा सोलरफोदों। फय’ थुनराइमाफो खुगा भे थाइनन गेजे य जों
फे सेफा जौगा थाखोआव गाखोराुंनो हालसगौभोन। नाथाम जोफोद दुखुनन फाथ्रादद-
जोंनन गेजे य ाव थानाम खुगा भे थाइपोयखौ दालसभफो भोजाङै ज’ खाराभनानैफो
लरयथुभना दोननो हामाखै। फय’नन गेजे य ाव खना-खनरा गोग्रैना थानाम खुगा
भे थाइपोयखौ लरयथभ
ु ना दोननो हानामब्रा आयो फे प ोयनन सोयजजनाम सभखौ
ददहुननो हानामब्रा फय’ थुनराइनन जारयलभना फे सेफाुंफा जौगाखाुंलसगौ।
खुगा भे थाइखौ फपसा फपसा फाहागोआव यानफावनो हामो। फे प ोय जादों-
(क) जोहोरावपोयनन खुगा भे थाइ (ख) हादय लसबफनाम खुगा भे थाइ (ग)
हारुवापोयनन खग
ु ा भे थाइ (घ) गथ’ फुय खामनाम खग
ु ा भे थाइ (ङ) गोसो
थोरामनामनन खुगा भे थाइ (च) रावखाय गथ’नन खुगा भे थाइ (छ) हाफामाव खनग्रा
खुगा भे थाइ (ज) फैसागोआव खनग्रा खुगा भे थाइ (झ) भैग ुं खानामाव खनग्रा खुगा
भे थाइ (ञ) जज दानामाव खनग्रा खुगा भे थाइ (ट) खाभानन भावनामाव खनग्रा खुगा
भे थाइ (ठ) हादान लसपामनो थाुंनामाव खनग्रा खुगा भे थाइ। फे प ोय खुगा
भे थाइपोयनन गेजे य ाव गाहामाव दोंनैसो खुगा भे थाइनन सामाव सावयामनो रानाम
जाफाम।
फय’ भाहारयनन गेजे य ाव गोफाुं जोहोरावपोय जोनोभ जादोंभोन। नाथाम
बफथाुंभोननन जजउ जारयलभना जोंनन गेजे य ाव बफजजयै बफजजयै लरयनाम भहयाव
भोनाब्राफो बफथाुंभोननन गोहो फोरो हाफा-हुखाखौ रानानै सोयजजनाम खुगा भे थाइमा
दालसभफो जोफना थाङाखै। आदा फालसयाभ, दावहायाभ, दैभारु, से वफाय, सोभदोन,
िुरायाभ, जावलरमा दे वानभोननन। जे यै -
गयाइमा दाब्रामदो फालसयाभ जोहोराव।
Page 6
गुंगाय सुफामा पै रामगौ।
आदा दावहायाभ जोहोराव
नोंफो दावगाराुंदों
नोंफो भैदेय जों फेंस ’हैदो।
बफभा बफपामा फहाफा थाुंनाम सभाव गाफफाम थानाम गथ’खौ फुय खामनो
थाखाम बफफ’ एफा फखालरपोया फामदद भैमा खुगा भे थाइ खननाम आयो
उन्दुनाम सभावफो उन्दुराङङ गथ’खौ पु थुनो थाखाम बफभामा अखापोयनन खुगा
भे थाइ एफा लसमारनन खग
ु ा भे थाइ खननामाफो दालसभफो जोफना थाङाखै। जे यै -
आव आगै आव
आमाराम थाुंदों ना गुय नो
आपामा थाुंदों भोसौ रामनो
फे प ोय फाददनो गुफुन गुफुन आमदानन खुगा भे थाइपोया फय’ हारयनन
गेजे य ाव गोग्रैसोनानै दुं। फे गोग्रैसोनानै थानाम खुगा भे थाइपोयखौ जमै
लरयथभ
ु नानै दोननो हामोब्रा फय’ थन
ु राइनन स’ना फपथय जागोन।
(ख) ‘जजउनन अरुंफाय’ खन्थाइनन गुफै सानथौखौ लरय।
फपन: जजउनन अरुंफाय खन्थाइमा लभष्टक सानलि फे य खाुंनाम दोंसे खन्थाइ। फे
खन्थाइमाव खन्थाइथगरयनन इसोय दुं होनना पोथामनाम आयो जजवाव इसोयनन
अननाम, फोय भोननो रुफैनाम सानलिमा योखामै फे य खाुंदों।
खन्थाइथगरयमा फे भुरुग सुंसायाव सोयफा सासे बफपा भहयै जोंखौ खाुंग्रा-
फाग्रा इसोय दुं होननानै सानो। बफखौनो अयाइफो गोसो खाङो आयो भोननो
हानथामफामो। दुखुनन सभपोयाव गाफजिनो फावा। गावनन थेय -फे थेय जाराुंनाम
राथथख’ जजउखौफो गोदानै सुजु फपननो, आफुुं खाराभनो बफपा गुरुखौ अयाइफो
अनसामो। बफमो जे सेनो खाथथमाव थाुंनो नाजामो एसे नो बफपा गुरुवा गोजान
जामखायो। सभ सभ दाफो गाव इसोयनन भे गनाव गोयोजन्थ खाराभनामखौ बफमो
हभदाुंनो हामो। भानोना इसोयखौ भोजाुं भोनो होननानै बफमो सभाम रादोंभोन
नाथाम फे सभाम रानामखौ भावपुुं नो हामाखै। दाफो सभ सभ फे ये खाखौसो
भावलराङो। बफपोय गेना-गोयोजन्थपोयखौ पोसाफनो हानामननफो बफमो इसोयननमाव
ननभाहा बफमो।
Page 7
Guidelines for Internal Assessment
A. Discussion, Listening and Speaking – 5 Marks
क) पोयोंथगरय आयो पयामसापोया फय’नन आफाद भावनाम आयो आफाद भावनामाव फाहामनाम
फे सादारय हारयभु सोभोन्दै गुवायै सावयामरामगोन। पयामसापोया भोननाम गावफा गावनन
योंगौथथनन सामाव पोयोंथगरयमा लरयनानै एफा फुुंथथहोनानै पोयभामहोनो हागोन।
ख) पोयोंथगरयमा जामख्रखजामा भोनसे आमदा होनानै एफा थासारय सोयजजनानै पयामसापोयखौ
फे नन सामाव फुुंनो होनाुंगोन। पयामसापोया भोननाम गावफा गावनन योंगौथथनन सामावफो
पोयोंथगरयमा फुुंथथहोनो हामो।
B. Assignment – 5 Marks