GSEB 9th Std Model Question Paper 2023 Social Science

Gujarat Secondary and Higher Secondary Education Board,
Gandhinagar

(10) Social Science (E)
Std.-9
Question Bank-4 (December, 2022) Date : 08-12-2022
Section A
 Select any five questions from the question given in A, B, C, D and E.

(A) Match the List : [05]
A B
(1) Subhashchandra Bose : (a) 18 year
(2) Montague Chelms Ford : (b) 23.5�
amendment
(3) Right to vote : (c) Netaji
(4) Barometer of Democracy : (d) Rainy Season
(5) Tropic of Cancer : (e) 1919
(6) June to September : (f) Elections

(B) Select the correct options from the options given : :
(1) There were _______________ members in Simon Commission.
(5, 6, 7, 8)
(2) Which is the season of Retreating Monsoon in India ?
(March-may, October-November, January-February, July-August)
(3) Which person compares Dandi March “Mahabhinishkraman” ?
(Mahadevbhai Desai, Maulana Azad, Sardar Vallabhbhai Patel)
(4) In May, very hot wind blow is known as _______________ .
(Loo, Norvester, Amra Varsha)
(5) Who appoints the judges of supreme court ? _______________
(Prime Minister, President, Vice President)
(6) The maximum age for a judge of Supreme Court is _______________
(55, 65, 75)

1

(C) Answer the following True or False :
(1) Subhash Chandra Bose died while opposing Simon Commission.
(2) Quiet India movement started in 1942.
(3) A person being appointed as a District Judge should be a citizen of India.
(4) Supreme Court is located in Ahmedabad.
(5) Hot wind blow from December to February.
(6) India is a country of seasonal wind.
(D) Answer the following in one word :
(1) Under Nehru report demand of which type government ?
(2) On which date Gandhiji started Dandi Yatra.
(3) In which state the high court of Mizoram and Tripura located.
(4) The head quarter of legal and service center in situated at ?
(5) What name given to ’October Heat’ in Gujarat ?
(6) At which place in Meghalaya state it rain maximum.
(E) Choose the correct option.
(1) What is Dominion status ?
(A) Dominion Freedom (B) Secularism
(C) Complete Freedom (D) Dictatorship
(2) Who was the British Governor General during the Partition of India ?
(A) Montague Chemsford (B) Wellesely
(C) Mountbatten (D) Dalhousie
(3) Which organization has been formed to settle the complaints of the
consumers ?
(A) Free Judicial Counseling Centre
(B) Civil Court
(C) Consumer Forum
(D) Small Cause Court
(4) Who can take a Counsel of the Supreme Court
(A) Prime Minister (B) President
(C) Vice President (D) Defense Minister

2

(5) By which name are some showers at Malabar Coast know as -
(A) Anar Varsha (B) Banana Varsha
(C) Amra Varsha (D) Snow Fall

Section B
Answer the following as required : (Any 5) (2 marks each) [10]
(1) Why people of India boycott the ‘Simon Commission’ ?
(2) Mention the rules of “Azad Hind Fauj”.
(3) When was the ‘Lord Mountbatten plan presented ?
(4) Which people took part in the Quit India Movement ?
(5) When power was transferred to India by the British, who was appointed as
the First Indian Governor General of India ?
(6) Name the various Subordinate Courts.
(7) State the required qualifications for being appointed as the Judge of the
Supreme Court.
(8) Explain the process of impeachment.
(9) State the required qualification of the Judge of the High court ?
(10) Draw the figure of earth and show the following.
(i) Tropic of Cancer (2) Equator
(11) What do you mean by snowfall ?
(12) Give introduction of ‘October Heat’.
(13) Explain the seasonal cycle of India.
(14) Into how many branches are the ‘North-West’ monsoon winds divided ?
Which are they ?
(15) “Judiciary is the foundation of democracy”. Explain.
(16) The Supreme Court is considered as a Court of Records ?
(17) Explain ‘The High Court occupies a key position with reasons.
(18) From which regions of India Dandi Yatra passes through.
(19) Give information on round table conference.
(20) Give information about ahmedabad strikes, during the Quit India movement.
(21) Name the countries which have monsoon type climate.

(22) How latitude effects the climate of the area ?

3

(23) What does ‘Jet stream’ means ?
(24) Explain Mavthu.
(25) What does ‘Rain Break’ means-

Section C
Answer the following questions as directed : (Any Two)

(Each question 3 marks) [06]

(1) ‘Quit India Movement’ and the various incidents of the movement.

(2) Write in detail about the role of Azad Hind Fauj in achieving freedom for India.

(3) What immediate problems of independent India ? Explain.

(4) Explain the ‘importance of Judiciary’.

(5) State the Power under the original Jurisdiction of the Supreme Court.

(6) Explain the Jurisdiction of the High Court.

(7) State the qualification and Jurisdiction of district Judge.

(8) Factors Causing seasonal change. Explain.

(9) Write Short Note on cold Weather season of India.

(10) Give information on the correct blowing over the Bay of Bengal.

Section D
Answer the following in detail : (Any one) (Each question carry 4 Marks) [04]

(1) Write short note on Quit India Movement.

(2) Write Short Note on Subhash Chandra Bose

(3) Independence of Judiciary.

(40 Describe the effects of Climate on human life.

(5) State the factors affecting climate.

4

ુ રાત માધ્યમિ અને ઉચ્તર માધ્યમિ યિક્ બોર્ ,
ગજ
ગાંધીનગર
(10) સામાજજિ યિજાન (G)
ધોર્-9 પ્બશિ–4 (ડરસેમબર 2022) તા. 08/12/2022

ુ બ કુ લ 25 ગ્
ની્ે આપેલી પ્બશિમાંંી સ ૂ્ના મજ ુ ની િસોટી તૈ્ાર િરી િાળાએ પોતાની

રીતે િસોટી લેિાની રહેિે.

યિભાગ – A
ની્ે આપેલ (િ), (ખ), અને (ગ) માંંી િોઈ પ્ પાં્ પ્ો પસંદ િરો :
ુ )
(દરે િનો 1 ગ્ [05]
(િ) ની્ેના જોરિાં ્ોગ્ રીતે જોરો :
(A) (B)
(1) સુભાષચંદ બોઝ - (અ) ચટં ૂ ણી
(2)મોનટટેગુ ચેમ્સફર સુધારા - (બ) 23.50o
(3)પુખ્તવ મ્ાધધકાર - (ક) તષારાઋ ુ
(4)લોકશાહીની પારાશીશી - (ફ) ને્ાજ
(5)કકર ક વ્ રટ ખા - (ઈ) ઈ.્. 1919
(6)જૂનથી ્પટટમબર - (એસ) 18 તષર
(ખ)ની્ે આપેલ યિિલપોમાંંી ્ોગ્ યિિલપ પસંદ િરી ખાલી જગ્ાા પ ૂરો :
(1) ્ાવમન કધમશનમાં ..................... ્ભવો હ્ા. (5, 6, 7, 8)
(2)પાછા સર્ાં મો્મી પતનોની ાઋુ ભાર્માં ..................... મહહનામાં આતે છે .
ુ રી)
(માચર-મે, ઑકટોબર-નતેમબર, જનગુઆરી-સટબઆ
(3)..................... એ દાંફીકૂચને મહાભભધનષ્મણ ્ાથે ્રખાતે છે .

(મહાદટ તભાઈ દટ ્ાઈ, મૌલાના આઝાદ, ્રદાર તલલભભાઈ)

(4)મે મહહનામાં અધ્ ગરમ પતન ફંકાવ ્ેને ..................... કહટ છે .

(લ ૂ, નાત્વટર, આમક વવષટ)

1

(5)્ત્વચ અદાલ્ના નવાવાધીશની ..................... ધનમણ ૂક કરટ છે .

(તફાપધાન, રાષ્પધ્, ઉપરાષ્પધ્)

(6)્ત્વચ અદાલ્ના નવાવાધીશ ..................... તષરથી તધુ ઉમર ધરાત્ા ન હોતા

જોઈએ. (55, 65, 75)

(ગ)ની્ેના યિધાનો સા્ાં છે િે ખોટાં તે જ્ાિો :

(1) ્ાવમન કધમશનનાં ધતરોધ કર્ાં સુભાષચંદ બોઝનુ ં અત્ાન થગુ.ં

(2)હહંદ છોફો ચળતળ ઈ.્. 1942માં શર થઈ.

(3)જજલલા નવાવાધીશ ્રીકટ ધનમણ ૂક પામનાર ભાર્નો નાગહરક હોતો જોઈએ.

(4)્ત્વચ અદાલ્ અમદાતાદમાં આતેલી છે .

ુ રી મહહનામાં ગરમ પતન તાવ છે .
(5)હફ્ેમબરથી સટબઆ

(6)ભાર્ મો્મી પતનોનો દટ શ છે .

(ઘ) એિ-બે િબદોમાં જિાબ લખો :

(1) નેહરુ અહટતાલમાં ભાર્ને કવા પકારનુ ં વતરાાવ આપતાની માગણી કરતામાં આતેલી

હ્ી ?

(2)ગાંધીજએ દાંફીવાતા કઈ ્ારીખે શર કરી હ્ી ?

(3)ધમઝોરમ અને ધતપુરાની તફી અદાલ્ કાં આતેલી છે ?

(4)મસ્ કાન ૂની ્તા ્ેતા મંફળની કચેરીનુ ં મથક કાં આતેલ ું છે ?

(5)ઑકટોબર હહટને ગુજરા્માં કવા નામે ઓળખતામાં આતે છે ?

(6)મેઘાલવ રાાવમાં કવા વથળ પર તધુ તર્ાદ પફટ છે ?

(્)્ોગ્ યિિલપ પસંદ િરી જિાબ આપો :

(1) ફોધમધનવન વટટે્ એટલે શું ?

(A) વથાધનક વતરાાવ (B) ્ાંપદાધવક્ા વતરાાવ

(C) પ ૂણર વતરાાવ (D) ્ાંવથાધનક વતરાાવ

(2) હહન્ુવ્ાનનાં ધતભાજન ્મવે ભાર્માં કવા અંેજ ગતનરર જનરલ હ્ા ?

(A) મોનટટેગુ ચેમ્સોફર (B) તેલેવલી

(C) માઉનટ બેટન (D) ફટલહાઉ્ી

2

(3)ંાહકોની સહરવાદ ધનતારણ માટટ કઈ ્ંવથાની રચના થઈ છે ?

(A) મસ્ કાન ૂની ્લાહ કટનદ (B) હદતાની કોટર

(C) ંાહક સોરમ (D) વમોલ કોઝ કોટર

(4) ્ત્વચ અદાલ્ પા્ે કાન ૂની ્લાહ કોણ માગી શકટ ?

(A) તફાપધાન (B) રાષ્ પ્ુખ (C) ઉપરાષ્ પ્ુખ (D) ્ંરકણ પધાન

(5)મલબાર હકનારટ થ્ો તર્ાદ કવા નામે ઓળખાવ છે ?

(A) અનારતષાર (B) બનાનાતષાર (C) આમતષાર (D) હહમતષાર

યિભાગ – B
ુ બ જિાબો આપો : (દરે િના 02 ગ્
માગ્ા મજ ુ ) (િોઈ પ્ પાં્) [10]

(1) ભાર્ના લોકોએ ્ાવમન કધમશનનો ધતરોધ શા માટટ કવ્ ?

(2)આઝાદ હહંદ સોજના સ ૂતો જણાતો.

(3)માઉનટ બેટન વોજના કારટ રજૂ થઈ ?

(4)હહંદ છોફો આદોલનમાં કવા કવા લોકોએ ભાગ લીધો હ્ો ?

(5)અંેજોએ ભાર્ને ્તા ્ોપી તવારટ હહંદના પથમ હહંદી ગતનરર કોણે નીમતામાં

આતેલા ?

(6)્ાબા હટઠળની ધતધતધ અદાલ્ો જણાતો.

(7)્ત્વચ અદાલ્ના નવાવાધીશોની ધનમણ ૂકની લાવકા્ જણાતો.

(8)મહાભભવોગની કાવરતાહી ્મજતો.

(9)તફી અદાલ્ના નવાવાધીશની લાવકા્ જણાતો.

(10)પ વથતીની આકવધ્ દોરી ્ેના નીચેના વથળો દશારતો :

(1) કકર ક વ્ (2) ધતષતક વ્

(11) હહમ તષાર એટલે શું ?

(12) ઑકટોબર હહટનો પહરચવ આપો.

(13) ભાર્નુ ં ાઋુચ્ જણાતો.

(14) નૈાતવકોણીવ મો્મી પતનો કવા બે ભાગમાં તહેચાવ છે ?

(15) નવાવ્ંત લોકશાહીની આધારધશલા છે . કારણ આપો.

3

(16) ્ત્વચ અદાલ્ નઝીરી અદાલ્ ગણાવ છે . કારણ આપો.

(17) તફી અદાલ્ કફી રપ વથાન ધરાતે છે . કારણ આપો.

(18) દાંફીકૂચ કા કવા વથળે થી પ્ાર થઈ હ્ી ?

(19) ૂ માં માહહ્ી આપો.
ગોળમેજ પહરષદ ધતશે ટંક

(20) હહંદ છોફો આદોલન દરમવાન અમદાતાદની હફ્ાલ ધતશે જણાતો.

(21) મો્મી આબોહતા ધરાત્ા દટ શો કવા કવા છે ?

(22) ૂ માં જણાતો.
આબોહતાને અ્ર કર્ાં પહરબળોના અકાંશ ધતશે ટંક

(23) જટ વ્ીમ એટલે શું ?

(24) કમો્મી તર્ાદ એટલે શું ?

(25) તર્ાદનો ્મભંગ એટલે શું ?

યિભાગ – C
ુ બ પ્ોના જિાબ આપો : (દરે િના 03 ગ્
માગ્ા મજ ુ ) (િોઈ પ્ બે) [06]

(1) હહંદ છોફો ચળતળના ધતધતધ બનાતો જણાતો.

(2)આઝાદ હહંદ સોજ ભાર્ને આઝાદી અપાતતા બજતેલી કામગીરીની ધતગ્ો જણાતો.

(3)વત્ંત બનેલ ભાર્ની ્તકાલીન ્મવવા જણાતો.

(4)નવાવ્ંતનુ ં મહતત ્મજતો.

(5)્ત્વચ અદાલ્નુ ં ્ ૂળભ ૂ્ કેતાધધકાર જણાતો.

(6)તફી અદાલ્નુ ં તહીતટી અધધકારકેત જણાતો.

(7)જજલલા નવાવાધીશની લાવકા્-કાવરકેત જણાતો.

(8)ાઋુ-પહરત્રનની ઘટના કવા કવા કારણોથી થાવ છે ?

(9)ભાર્ની શી્ાઋુ (ધશવાળા) ધતશે નોધ લખો.

(10)બંગાળની ખાફી પરથી આત્ા મો્મી પતનો ધતશે માહહ્ી આપો.

યિભાગ – D
ુ ) (િોઈ પ્ એિ)
પ્ોના સયિસતર જિાબ લખો : (દરે િના 4 ગ્ [04]

ૂ નોધ લખો.
(1) દાંફીકૂચ ધતશે ટંક

ૂ નોધ લખો.
(2)સુભાષચંદ બોઝ ધતશે ટંક

4

(3)નવાવ્ંતની વત્ંત્ા

(4)આબોહતાની માનતજતન પર થ્ી અ્રો તણરતો.

(5)આબોહતાને અ્રકર્ાં પહરબળ

5

गुजरात माध्यमि और उच्तर माध्यमि यिक् बोर् ,
गांधीनगर
(10) सामाजजि विजान (H)
िका-9 प्बशि – 4 (दिसमबर, 2022) दिनांि : 08/12/2022

समाविष सिाध्ा् िी ्ािी
सिाध्ा्-5 – भारत : आजािी िी तरफ प्ा्
सिाध्ा्-11 – भारत िी न्ा्यायलिा
सिाध्ा्-16 – जलिा्ु
-------------------------------------------------------------------------------------------
------------------

विभाग – A
नी्े दि्े ग्े (ि), (ख), (ग), (घ) ओर (्), , मे से िोई याँ् प्र िो यसंि िरिे
यलजखए । (प््ेि 1 अंि) [05]
(ि) नी्े दि्े ग्े जोरे िो सही रय मे यमलाइए ।
(A) (B)
(1) सुभाष्न् बोझ (अ) 18 िष्
(2)मोन्े े्ु ्ेमसफोर् ले सुधार (ब) 23. 500
(3)ि्सि मतायधिार (ि) ्ुनाि
(4)लोििाही िा थमा्मी्र (र) नेताजी
(5)िि् िृत रे खा (ई) ई. सन ्. 1919
(6)जून से यसतमबर (एफ) िषा् ऋतु
(ख) नी्े दि्े ग्े वििलयर मे ्ोे् वििलय ्ुनिर ररक सथानर िी यूयत् िीजजए ।
(1) साईमन िमीिन मे िुल सभ् ............... थे ।
(5, 6, 7, 8)
(2)लौ्ती हुई मानसूनी हिाओं ऋतु भारत मे ............. महीना मे आती है ।
(मा््-मई, अक्ू बर-निमबर, जनिरी-फरिरी)
(3)............... ्े िांरी िू् िी तुलना “महायभयनष्म्” िे साथ िरते है ।
(महािे िभाई िे साई, मोलाना आजाि, सरिार िललभभाई य्े ल)

1

(4)मई महीने मे अयत गरम यिन ्लती है । उसे ............... िहते हश ।
(लू, नोिेस्र, आमिृवष)
(5)सि्च् अिालत िे न्ा्ाधीि िी ............... यन्ुवक िरते हश ।
(पधानमंमी, राषययत, उयराषययत)
(6)सि्च् अिालत िे न्ा्ाधीि ............... िष् से अयधि उम नहीं होनी ्ादहए ।
(55, 65, 75)
(ग) यनमनयलजखत विधान सही है ्ा गलत बताइए ।
(1) साईमन िमीिन िा विरोध िरते सम् सुभाष्न् बोझ िी मृ््ु हुई ।
(2)दहनि छोडो आनिोलन ई-सन ् 1942 मे िुर हुई ।
(3)जजला न्ा्ाधीि तरीिे यन्ुवक दि्े जाने िाला भारत िा नागररि होना ्ादहए ।
(4)सि्च् अिालत अहमिाबाि मे आ्ा हुआ है ।
(5)दिसमबर से फरिरी महीने मे गरम यिन बहती (्लती) हश ।
(6)भारत मौसमी यिनर िा िे ि है ।
(घ) एि िाक् मे जिाब िीजजए ।
(1) नेहर ियम्ी ने भारत मे दिस पिार से सिराा् िे ने िी माँग िरने मे आई थी ?
(2)गाँधीजी ने िांरीिू् ्ामा दिस तारीख से िुर िी थी ?
(3)यमजोरम और वमयुरा िी बडी अिालत दिस राा् मे आ्ा हुआ है ?
(4)मुफत िानूनी सेिा सता मणरल िा मुख् िा्ा्ल् िहाँ जसथत है ?
(5)मेघाल् ही् गुजरात मे दिस नाम से यह्ाना जाता है ?
(6)अकूबर राा् मे दिस-ही् दिस सथान यर अयधि बरसात होती है ?
(्) ्ोे् वििलय यसंि िरिे जिाब िीजजए ।
(1) एयमयन्न स्े ्स अथा्त ् क्ा ?
(A) सथायनि सिराा् (B सामपिाय्िता सिराा्
(C) यू्् सिराा् (D सांसथायनि सिराा्

(2)दहनिस
ु तान िे विभाजन िे सम् भारत मे िौन अंगेज गिन्र जनरल था ?
(A) मोन्े म्ु ्ेमसफोर् (B िेलेसली
(C) माउन् बे्न (D रलहौजी

2

(3) गाहिर िे यििा्त यनिार् िे यलए िौन-सी संसथा िी र्ना हुई है ?
(A) मुफत िानूनी सलाह िेन् (B दििानी िो््
(C) गाहि फोरम (D समोल फोज िो््
(4) सि्च् अिालत िे यास से िानूनी सलाह िौन माँग सिता है ?
(A) िडा पधान (B राष पमुख
(C) उयराष पमुख (D संरक् पधान
(5)मलबार दिनारे होती बरसात िो दिस नाम से यह्ाना जाता है ?
(A) अनार िषा् (B बनाना िषा्
(C) आमिषा् (D दहमिषा्

विभाग – B
(प््ेि िे 2 अंि) (िोई भी याँ्)
माँग िे आधार यर उतर यलजखए । [10]
(1) भारत िे लोगर ने साइमन ियमिन िा विरोध दिस यल्े दि्ा ?
(2)आजाि दहनि फौज िा सूम बताओं ।
(3)माउन् बे्न ्ोजना िब लागू हुआ ?
(4)दहनि छोडो आनिोलन मे िौन-दिसने भाग यल्ा था ?
(5)अंगेजर ने भारत िो सता सौयी उस सम् भारत िा पथम भारती् गिन्र जनरल दिसे
यन्ुक दि्ा ग्ा ?
(6)अधीनसथ अिालतर िे बारे मे जानिारी िीजजए ।
(7)सि्च् अिालत िे न्ा्धीिर िी यन्ुवक िे यलए ्ोे्ताओं िे बारे मे जानिारी
िीजजए ।
(8)महायभ्ोग िी िा््िाही िे बारे मे समझाइए ।
(9)बडी अिालत िे न्ा्धीिर िी ्ोे्ताएँ बताइए ।
(10) यृथिी िी आिृ यत बनािर ििा्इए ।
(1) िि् िृत (2) विषििृत
(11) दहमिषा् अथा्त ् क्ा ?
(12) अक्ू बर ही् िा यरर्् िीजजए ।
(13) भारत िे ऋतु्् िे बारे मे जानिारी िीजजए ।

(14) नैऋ्् िी मानसूनी हिाएँ िौन-से िो भागर मे बँ् जाती है ?

3

(15) न्ा्तंम लोििाही िी आधारिीला है । िार् िीजजए ।
(16) सि्च् न्ा्ाल् िो नजीरी अिालत िहा जाता है । िार् िीजजए ।
(17) बडी अिालत िा सथान िडी सिरय है । िार् िीजजए ।
(18) िांडी िू् दिस-दिस सथान से गुजरी थी ?
(19) गोलमेज यररषि िे विष् मे संजकष जानिारी िीजजए ।
(20) दहनि छोडो आनिोलन िे िौरान अहमिाबाि मे जो हडताल हुई उसिे बारे मे
जानिारी िीजजए ।
(21) मौसमी जलिा्ु धार् िरने िाले िे ि िौन-िौन से हश ?
(22) जलिा्ु िो पभावित िरने िाले यररबलर िे अकांि िे बारे मे संजकष जानिारी
िीजजए ।
(23) जे् स्ीम अथा्त क्ा ?
(24) बेमौसमी बरसात अथा्त ् क्ा ?
(25) बरसात िा ्मभंग अथा्त ् क्ा ?

विभाग – C
माँग िे अनुसार प्र िे उतर िीजजए । (प््ेि िे 3 अंि है ) (िोई िो) [06]
(1) दहनि छोडो आनिोलन िी विविध घ्नाएँ बताइए ।
(2)आजाि दहनि फौज ििारा भारत िो आजािी दिलाने मे दि्े गए प्रर िे बारे मे
जानिारी िीजजए ।
(3)सितंम हुए भारत िी त्िालीन समस्ाओं िो बताइए ।
(4)न्ा्तंम िे मह्ि िो बताइए ।
(5)सि्च् अिालत िे मूलभूत केमायधिार िे बारे मे यलजखए ।
(6)बडी अिालत िे िहीि्ी (दहसाबी) अयधिार केम िे बारे मे बताइए ।
(7)जजला न्ा्ाधीि िी ्ोे्ताएँ और िा््केम िे बारे मे बताइए ।
(8)ऋतु यररित्न िी घ्ना दिन-दिन िार्र से होती है ?
(9)भारत िी िीत ऋतु िे विष् मे संजकष द्पय्ी यलजखए ।
(10) बंगाल िी खाडी से आने िाली मानसूनी हिाएँ िे विष् मे जानिारी िीजजए ।

विभाग – D
यनमनयलजखत प्र िे उतर सविसतार मे िीजजए । (प््ेि िे 4 अंि है ) (िोई एि) [04]
(1) िांडीिू् यर संजकष द्पय्ी यलजखए ।

(2)सुभाष्न् बोझ यर संजकष द्पय्ी यलजखए ।

4

(3)न्ा्तंम िी सितनमता यर संजकष द्पय्ी यलजखए ।
(4)मानि जीिन यर जलिा्ु िे पभािर िा ि््न िीजजए ।
(5)जलिा्ु िो पभावित िरने िाले यररबलर िे बारे मे जानिारी िीजजए ।

5