GSEB 10th Std Model Question Paper 2023 Science

ુ રાત માધ્યમિ અને ઉચ્તર માધ્યમિ યિક્ બોર્ ,
ગજ
ગાંધીનગર
(11) યિજાન (G)
ધોર્-10 પ્બશિ–4 (ડિસેમ્બ 2022) તા. 07/12/2022

[સમાયિષ્ પિર્ : 3, 11, 4, 8]
ુ બ કુ લ 25 ગ્
ની્ે આપેલી પ્બશિમાંંી સ ૂ્ના મજ ુ ની િસો્ી તૈ્ાર િરી િાળાએ પોતાની રીતે
િસો્ી લેિાની રહેિે.

ુ ના પ્ો)
યિભાગ – A (1 ગ્
(અ) બહુ િૈિલ્પિ પ્ો :
(1) ધાતુઓને ટીપીને પાતળાં પતબાં ્નાવી શકાય છે . આ ગુણધર્ને શું કહે છે ?
(A) ડટપનીયતા (B) તનનીયતા
(C) બણકાબ (D) વાહકતા
(2) નીચેના પૈકી કઈ પદ્ત લોખંિની સાંતળવાની તવીને કાટ લાગવાથી અટકાવી શકે છે ?
(A) ગીર લગાવવાની (B) બં ગ લગાવવાની
(C) ઝરંકનુ ં સતબ લગાવવાની (D) ઉપરુુ્ ત તરાર
(3) ્રશધાતુઓ ધાતુનાં ધાતુ કે અધાતુ સાથેનાં સરાંગ ્રશણ છે . નીચેના પૈકી કઈ ્રશધાતુ પોતાના
એક ઘટક તબીકે અધાતુ ધબાવે છે ?
(A) ્પતળ (Brass) (B) કાંસ ુ (Bronze)
(C) એરાલગર (D) પોલાદ (Steel)
(4) નીચેના પૈકી કરું જોિકું ખોટું છે ?
(A) ચરકદાબ અધાતુ - આયોડિન (B) પવાહી અધાતુ – બોરીન
(C) પવાહી ધાતુ - બોરીન (D) ઉષરાની રંદવાહક ધાતુ – સીસું
(5) બરુટેનોલ ચાબ કા્્ન ધબાવતું સંયોજન છે , કે જરાં ડ્યાશીલ સમ ૂહ .................... છે .
(A) કા્્બુસલીક એ્સિ (B) આલિીહાઈિ
(C) ડકટોન (D) આલકોહોલ
(6) ખોબાક બાંધતી વખતે જો વાસણના તઝળયા ્હાબથી કાળા થઈ બહા હોય તો તેનો
અથ્ એ છે કે, ..............

(A) ખોબાક સંપ ૂણ્ બં ધાયો નથી. (B) ્ળતણનુ ં સંપ ૂણ્ દહન થતું નથી.

1

(C) ્ળતણ ભીનુ ં છે . (D) ્ળતણ સંપ ૂણ્ દહન પારી બહું છે .
(7) નીચેનારાંથી અસંત ૃપત સંયોજનોને ઓળખો :

(i) પોપેન (ii) પોપીન (iii) પોપાઈન (iv) ુલોબોપોપેન

(A) (i) અને (ii) (B) (ii) અને (iv)

(C) (iii) અને (iv) (D) (ii) અને (iii)

(8) ્પત ૃરાંથી સંત્તરાં ઉતબી આવતા લકણો કાં અડકત થયેલા હોય છે ?

(A) કોષબસ (B) ડબ્ોરોર

(C) ગોલગી પસાધન (D) જનીનો

(9) પલારરોડિયરરાં એક કોષનુ ં ્વભાજન થઈ અનેક કોષો ્નવાની કરતાને શું કહે છે ?

(A) કઝલકાસરન (B) ્વભાજન

(C) દ્ભાજન (D) ્હભ
ુ ાજન

(10) નીચેના પૈકી કરું રાનવ રાદા પજનનતંતનો ભાગ નથી ?

(A) અિાશય (B) ગભા્શય

(C) અિવાડહની (D) શુ્વાડહકા

(11) તાબાઓનુ ં ટરટરવું એ ..................ને આભાબી છે .

(A) પાણીની બુદો
ં ્ાબા (B) ્દલાતા વ્ીભવનાંક વાળા સતબો ્ાબા

પકાશનુ ં ્વભાજન થતા પકાશનુ ં વ્ીભવન

(C) વાતાવબણના કણો ્ાબા (D) વાદળો ્ાબા થતા

થતું પકીણ્ન આતડબક પબાવત્ન

(12) સારાનય દ્ષટ ધબાવતી પુખત વયબુત રાટે સપષટ દ્ષટનુ ં લઘુતર અતબ આશબે ........... હોય છે .

(A) 25 m (B) 2.5 cm

(C) 25 cm (D) 2.5 m

(13) લઘુ દ્ષટની ખારી રાટે નાચેના પૈકી કયા ્વધાનો સતય છે ?

(i) તેરાં દૂ બઝ્ંદુ નજક આવે છે .

(ii) તેરાં દૂ બઝ્ંદુ દૂ બ ખસે છે .

(iii) તેરાં આખનો લેનસ જરડબયાત પરાણે પાતળો થઈ શકતો નથી.

(A) (i) અને (ii)

(B) (i) અને (iii)

(C) (ii) અને (iii)

(D) (i), (ii) અને (iii)

2

(ખ)ખાલી જગ્ા પ ૂરો :

(1) ____________ સૌથી વધુ સડ્ય ધાતુ છે .

(2) બે લવેના પાટા અથવા ્તબાિ પિેલા રશીનના ભાગો જોિવાની પડ્યા ____________ તબીકે

ઓળખાય છે .

(3) એક તતવ ઓબુસજન સાથે પડ્યા કબી ઊંું ગલનઝ્ંદુ ધબાવતું સંયોજન આપે છે . આ સંયોજન

પાણીરાં પણ દાવય છે . તો આ તતવ ____________ હોઈ શકે.

(4) વનસપ્ત તેલના હાઈડોજનીકબણરાં ____________ ઉદીપક વપબાય છે .

(5) આલકાઈન સરાનધર્ શેણીનો પથર સભય ____________ છે .

(6) પેનટેનનુ ં આણવીયસ ૂત C5 H12 છે , તે ____________ સહસંયોજક ્ંધ ધબાવે છે .

(7) સપુષપી વનસપ્તરાં અિકોષના ફલનની ડ્યા ____________રાં થાય છે .

(8) ્સડફઝલસ અને ગોનોબીયા જવા જતીય બોગો રાટે જવા્દાબ બોગકાબક ____________ છે .

(9) સીરાં અિકોષનુ ં ફલન ન થાય તયાબે ____________ થાય છે .

(10) રાનવ આખના લેનસ વિે રળત ું પ્તઝ્ં્ ____________ પબ બચાય છે .

(11) શેત પકાશના____________ બં ગનો વેગ ્પરરરાં સૌથી ઓછો હોય છે .

(12) આખના લેનસની કેનદલં્ાઈરાં ફેબફાબ કબીને રાનવ આખ ્વ્વધ અતબે બાખેલી વસતુઓને

જોઈ શકે છે . આવું ____________ને લીધે થાય છે .

(ગ)આપેલા યિધાનો ખરાં છે િે ખો્ાં તે જ્ાિો :

(1) સારાનય બીતે ધાતુ ઓુસાઈિ સવભાવે ્ેઝરક હોય છે .

(2) સીસુ,ં કોપબ, ચાંદી અને સોના જવા ધાતુઓ પાણી સાથે રિપથી પડ્યા કબે છે .

(3) નાઈટીક એ્સિ HNO3 પ્ળ ઓબુસિેશનકતા્ છે .

(4) ખોબાક બાંધવા રાટે સંત ૃપત ફેટી એ્સિ ધબાવતા તેલ પસંદ કબવા જોઈએ.

(5) એ્સટીક એ્સિના પાણીરાં ્નાવેલ 5-8% દાવણને સબકો (્વનેગબ) કહે છે .

(6) કા્્નની સંયોજકતા 6 છે .

(7) સારાનય બીતે સંત ૃપત હાઈડોકા્્ન સંયોજનો કાળા ધુરાિા બડહત જયોત આપે છે .

(8) અઝલંગી પજનન ્ાબા પ્તકૂળ પડબબસથ્તરાં પણ સજવની સંખયારાં રિપથી વધાબો થાય છે .

(9) એક ઝલંગી પુષપરાં પુકં ેસબ અને સીકેસબ ્ંને હોય છે .

(10) જનર પહેલાં ્ાળકનુ ં ઝલંગ જણવું આપણા દે શરાં કાયદે સબ નથી.

(11) શેત પકાશનુ ં તેના ઘટક બં ગોરાં છટા પિવાની ઘટનાને પકાશનુ ં પ્ીણ્ન કહે છે .

3

(12) જયાબે પકાશ પકાશીય ઘટ રાધયરરાંથી પકાશીય પાતળા રાધયરરાં પવેશે તયાબે

તેની રિપ વધે છે .

(13) રાનવ આખના િોળાનો વયાસ આસબે 2.3 cm હોય છે .

(ઘ) ની્ેના પ્ોના એિ િાકમાં જિાબ આપો :

(1) કા્્નનુ ં કરું અપબ રપ સૌથી સખત કુદબતી પદાથ્ તબીકે જણીતું છે ?

(2) કઈ ધાતુઓ નબર હોવાથી ચપપા કે છબી વિે તેરને કાપી શકાય છે ?

(3) બોજજંદા જવનરાં સટેઈનલેસ સટીલ એ ખ ૂ્ ઉપયોગી વસતુ છે . સટેઈનલેસ સટીલરાં આયન્ સાથે

કયા અનય તતવો ્રશ કબવારાં આવે છે .

(4) શુદ ઈથેનોઈક એ્સિનુ ં ગલનઝ્ંદુ 290 k છે . તેથી તે ્શયાળાની ઠંિી આ્ોહવારાં
થીજ જય છે . જને શું કહે છે ?
(5) ઈથેનોલ સોડિયર સાથે પડ્યા કબી કઈ ્ે ્નપજો ્નાવે છે ?
(6) કેટેનેશન એટલે શું ?
(7) વાયબસ વિે થતા STDS ના નાર આપો.
(8) જબારુ કોને કહે છે ?
(9) સીઓરાં જોવા રળતી કઈ ઘટના તેરની પજનન કરતાની શરઆતને ્નદ્ ્શત કબે છે ?
(10) કની્નકાનુ ં કાય્ જણાવો.
(11) પેસ ્ાયો્પયા નારની આખની ખારી દૂ બ કબવા રાટે કયા પકાબનો લેનસ વપબાય છે ?
(12) લાલ બં ગના પકાશની તબં ગલં્ાઈ ભ ૂબા બં ગના પકાશની તબં ગલં્ાઈ કબતાં આશબે
કેટલા ગણી છે ?

યિભાગ – B (2 ગ્
ુ ના પ્ો)

(1) ઊભયગુણી ઓુસાઈિ એટલે શું ? તેના ્ે ઉદાહબણ આપો.
(2) વૈજા્નક કાબણ આપો : સોડિયર, પોટે્શયર અને ઝલ્થયરનો તેલરાં સંગહ કબવારાં આવે છે .
(3) ઉદાહબણ આપી થર્ટ પડ્યા સરજવો.
(4) આયનીય સંયોજનના કોઈ પણ ્ે સારાનય ગુણધર્ સરજવો.
(5) સોલિબ ્રશ ધાતુના ઘટકો કયા છે ? સોલિબનો કયો ગુણધર્ તેને ્વદુત તાબોના જોિાણ રાટે
યોગય ્નાવે છે ?
(6) ઈથાઈનની ઈલેુટોન ઝ્ંદુ બચના દોબો અને તેન ુ ં ્ંધાબણીય સ ૂત પણ દોબો.
(7) વૈજા્નક સરજૂતી આપો : થોિી રાતારાં પણ ્રથેનોલનુ ં સેવન પાણઘાતક છે .
(8) કા્્ન અને તેના સંયોજનોનો ઉપયોગ રોટા ભાગે ્ળતણ તબીકે શા રાટે થાય છે ?
(9) એસટબીકબણ એટલે શું ? સરજવો.

(10) ડ્યાશીલ સમ ૂહ એટલે શું ? જુદા જુદા ચાબ ડ્યાશીલ સમ ૂહોના ઉદાહબણ આપો.

4

(11) ઉચચ કકાના ્હક
ુ ોષીય પાણીઓરાં પુનરનન જોવા રળે છે કે નહી ? રનુષય શબીબના
ઉદાહબણ વિે તરાબા ઉતબનુ ં સરથ્ન આપો. તેને પજનનના પકાબ તબીકે ગણી શકાય ?
(12) DNA પ્તકૃ્તનુ ં પજનનરાં શું રહતવ છે ?
(13) દ્ભાજન એ ્હભ
ુ ાજનથી કેવી બીતે ઝભન છે ?
(14) અઝલંગી પજનનની રયા્દાઓ જણાવો.
(15) કેટલીક વનસપ્તઓનો ઉછે બ કબવા રાટે વાનસપ્તક પજનનનો ઉપયોગ શા રાટે
કબવારાં આવે છે ?
(16) વૈજા્નક સરજૂતી આપો : વબસાદ પિ્ા પછી જ રેઘધનુષય દે ખાય છે .
(17) વૈજા્નક સરજૂતી આપો : તાબાઓ ટરટરે પણ ગહો ટરટરતા નથી.
(18) કોઈ અતડબકયાતીને આકાશ ભ ૂબાને ્દલે કાળં કેર દે ખાય છે ?
(19) સ ૂય્દય, સ ૂયા્સત અને ્પોબના સરયે અવલોકન કબતાં સ ૂય્ના બં ગરાં શું ફેબફાબ જોવા રળે છે ?
તે દબે ક રાટેન ુ ં સપ્ષટકબણ આપો.
(20) કોઈ વયબુતને નજકની દષટીની ખારીનુ ં ્નવાબણ કબવા રાટે + 1.5 D પાવબનો લેનસ જોઈએ છે .
આ રાટે જરબી લેનસની કેનદલં્ાઈ શોધો.

યિભાગ – C (3 ગ્
ુ ના પ્ો)
(1) ધાતુઓના ભૌ્તક ગુણધર્ જણાવો.
(2) અધાતુઓના ભૌ્તક ગુણધર્ જણાવો.
(3) એક વયબુત ઘબે ઘબે સુવણ્કાબ તબીકે જઈને ઊભો બહે છે . તે જૂના અને ્નસતેજ (રાંખા) સોનાનાં
ઘબે ણાની ચરક પાછી લાવી આપવાનુ ં વચન આપે છે . એક ઝ્ન સાવધ ગૃડહણી તેને સોનાની
્ંગિીઓનો સેટ આપે છે . જને તેણે એક ખાસ દાવણરાં ડુ્ાિ્ો. ્ંગિીઓ નવા જવી ચરકવા
લાગી. પબં ત ુ તેના વજનરાં ભાબે ઘટાિો થયો. ગૃડહણી ઉદાસ થઈ ગઈ. પબં ત ુ ્નબથ્ક દલીલ
પછી વયબુત ઉતાવળે ફેબો કબી જતો બહો. શું તરે ગુપતચબ તબીકે વત્ તેણે ઉપયોગરાં લીધેલા
દાવણનો પકાબ શોધી શકશો ?
(4) સડ્યતા શેણીરાં નીચે બહેલ ધાતુઓનુ ં ્નષકષ્ણ સરજવો.
(5) ધાતુઓના શુદદકબણની ્વદુત ્વભાજનીય શુદદકબણ પદ્ત સરજવો.
(6) ્ંધાબણીય સરઘટકો એટલે શું ? બરુટેનના સરઘટકો દોબો.
(7) સંત ૃપત અને અસંત ૃપત હાઈડોકા્્નને ્વભેડદત કબવા ઉપયોગરાં લેવાતી એક કસોટી જણાવો.
(8) સપુષપી વનસપતીરાં ઝલંગી પજનન સરજવો.
(9) પુષપના પજનન ભાગો આકૃ્ત દોબી જણાવો અને તેના આધાબે પુષપના પકાબો સરજવો.
(10) તફાવત આપો : પુરુષનુ ં પજનન તંત – સીનુ ં પજનન તંત

(11) ડટંિલ અસબ સરજવો.
(12) વાતાવબણીય વ્ીભવન એટલે શું ? વાતાવબણીય વ્ીભવનને આધાડબત ઘટનાઓ જણાવો.

5

(13) કાચના ્પરર ્ાબા થતું શેતપકાશનુ ં ્વભાજન સરજવો.
(14) નીચે આપેલ આકૃ્તનુ ં કાળજપ ૂવ્ક અવલોકન કબી તેને સં્્ં ધત પ્ોના ઉતબ આપો :
(i) આપેલ આકૃ્તરાં 1, 2, 3, 4 અને 5ના નાર્નદ્ શન આપો.

(ii) નીચેની ડ્યા કાં થાય છે ?
(a) અિકોષનુ ં ્નરા્ણ અને તેને મુુત કબવો.
(b) ફલન
(c) ફઝલત અિકોષનુ ં સથાપન
(iii) ગભા્શયની અદબની ડદવાલ..........
(a) અિ્પિંરાંથી અિકોષ મુુત થાય તે પહેલાંકેવી હોય છે ?
(b) જો અિકોષનુ ં ફલન ન થાય, તો શું થાય છે ?

યિભાગ –D (4 ગ્
ુ ના પ્ો)
(1) સડ્યતા શેણીની રધયરાં બહેલી ધાતુઓનુ ં ્નષકષ્ણ સરજવો.
(2) કાબણ એટલે શું ? લોખંિનુ ં કાબણ અટકાવવાના ્વ્વધ ઉપાયો જણાવો.
(3) ્રશ ધાતુઓ એટલે શું ? ઉદાહબણ સડહત સરજવો.
(4) નીચેની પડ્યાઓ ઉદાહબણ સાથે સરજવો.
(i) સાબુનીકબણ પડ્યા (ii) યોગશીલ પડ્યા
(5) સાબુની સફાઈ ડ્યાની ડ્યા્વ્ધ સરજવો.
(6) ઈથેનોલના ભૌ્તક તેરજ બાસાયઝણક ગુણધર્ જણાવો.
(7) યૌવનાબં ભ એટલે શું ? યૌવનાબં ભ દબ્રયાન જોવા રળતાં સારાનય શાબીડબક અને લૈઝગક
ફેબફાબો જણાવો.
(8) ગભા્ધાન બોકવાની ્વ્વધ પદ્તઓ કઈ કઈ છે ? કોઈ એક પદ્તનુ ં સ્વસતાબ વણ્ન કબો.
(9) અઝલંગી પજનન એટલે શું ? તેના ્વ્વધ પકાબો જણાવી કોઈ પણ એક પકાબ ્વશે સરજવો.
(10) રાનવ આખની નાર ્નદ્ શનવાળી સબળ બે ખાકૃ્ત દોબી તેના મુખય ભાગોના કાય્ સરજવો.
(11) લઘુદ્ષટની ખારી (રાયોપીઆ) થવાનાં કાબણો જણાવો. તેને કેવી બીતે ્નવાબી શકાય છે ? યોગય

આકૃ્ત દોબી તે દશા્વો.

6

(12) શી જોષીના ઘબે અજય ઘબે લ ુ કાર કબવારાં રદદ કબે છે . એક ડદવસ અજયે ફડબયાદ કબી કે
તેના રાતા્પતા તબફથી રળે લાં પતને વાંચવારાં મુશકેલી પિે છે . શી જોષીને સરજરું કે અજયને
આખની ખારી છે . શી જોષી તેને આખના ્નષણાત િૉુટબ પાસે લઈ ગયા. િૉુટબે તેની આખો
કાળજપ ૂવ્ક ચકાસી અને કોઈ ્ન્્ત પાવબ ધબાવતા ચોકસ પકાબના લૅનસવાળા ચશરા પહેબવા
રાટે કહુ.ં શી જોષીએ અજય રાટે આવશયક ચશરા ખબીદા. ચશરા પહેબીને અજય સબળતાથી
વાંચી અને લખી શકે છે . અજય ખ ૂ્ ખુશ થયો અને તેણે શી જોષીનો આભાબ રાનયો.
(i) અજય આખની કઈ ખારીથી પીિાતો હતો ?
(ii) આખની ખારી રાટે જવા્દાબ ્ે સંભ્વત કબાણો શું હોઈ શકે ? તરને શું લાગે છે કે
અજયનાં ચશરા રાટે િૉુટબે કયા પકાબનાં લૅનસની ભલારણ કબી હશે ?
(iii) આ ડકસસારાં શી જોષીના કયા મ ૂલયો પદ્શરત થાય છે ?

7

Gujarat Secondary and Higher Secondary Education
Board, Gandhinagar
(11) Science (E)
Std.-10 Question Bank-4 (December, 2022) Date: 07/12/22

Chapters 3, 4, 8 and 11

SECTION A
(A)Multiple choice questions :
(1) Name the property of metal which converts it to their sheets ?
(A) Malleability (B) Tension
(C) Sonorous (D) Conducting
(2) Which of the following method is used to stop corrosion of iron plate used for
cooking ?
(A) By apply of grease (B) By apply of colour
(C) By apply of zinc layer (D) all above
(3) Which of the following possess a mixture of metal and non-metal ?
(A) Brass (B) Bronze
(C) Amalgum (D) Asphalt
(4) Which of the following is wrong ?
(A) Lustorous non-metal – Iodine (B) Liquid non-metal – Bromine
(C) Liquid metal – Bromine (D) Semi-conductor – lead
(5) Which is the functional group seen in Butanol ?
(A) Carboxylic Acid (B) Aldehycde
(C) Ketone (D) Alcohol
(6) While cooking if the vassel gets black in colour from out side clearly identifies :
(A) Food is not properly cooked (B) Fuel is not properly burnt
(C) Fuel is wet (D) Fuel is not properly ignited
(7) Identify the following unsaturated hydrocarbon ?
(A) Propane (B) Propene

(C) Propyne (D) Chloropropane

1

(8) In which of the following are the inherited characters seen ?
(A) Cytoplasm (B) Ribosome
(C) Golgi apparatus (D) Genes
(9) Which is the biological term used to create daughter cells seen in plasmodium ?
(A) Budding (B) Binary fission
(C) Sporulation (D) Multiple fission
(10) Which of the following is not a part of the female reproductive system in human
being ?
(A) Ovary (B) Uterus
(C) Vas deferens (D) Fallopian tube
(11) The twinkling of stars is due to _______________ phenomenon.
(A) Dispersion of light due to water droplets
(B) Refraction of light due to various layers
(C) Refraction of light due to dust particles
(D) Total internal reflection due to clouds
(12) The least distance of distinct vision for a young adult with normal vision is about :
(A) 25m (B) 2.5 cms
(C) 25 cms (D) 2.5 m
(13) Which of the following holds true for near sightedness OR Myopia ?
(A) A person with this defect has the far point nearer than infinity.
(B) The far point shifts away.
(C) The eye lens cannot become thin than its requirement.
(D) None of above
(B)Fill in the blanks :
(1) _______________ is the most reactive metal.
(2) _______________ process is widely used to join railway joints or broken parts of
machine.
(3) _______________is the element which possess a high melting point after forming a
compound with oxygen and is also water soluble.
(4) _______________ is used as a catalyst in the process of hydrogenation of oil.
(5) _______________ is the first element of alkynes series.

(6) �5�12 is the formula of pentane which forms ______________ type of bond.
(7) Sexual reproduction seen in flowering plants is always seen in _______________.

2

(8) _______________is responsible for the cause of Gonorrhea and syphilis.
(9) When no fertilization is seen in female ova then _______________ cycle is observed.
(10) In human eye the image is seen on _______________ which is caused by lens.
(11) In the process of dispersion of white light _______________ colour of light deviates the
least by prism..
(12) The human eye lens can focus on objects at different distances by adjusting the
focal length of the eye lens. This is due to _______________.
(C) State which of the following statements are True OR False : [6]
(1) Metallic oxides are mostly basic by nature.
(2) Metals like lead, copper, silver and gold usually react with water.
(3) Nitric acid (HNO3) is a strong oxidizing agent.
(4) For cooking of food highly saturated Fatty acid oil should be used.
(5) A mixtures of 5-8% of acetic acid and water is known as Vinegar.
(6) Valency of Carbon is 6.
(7) Usually saturated hydrocarbon when burnt gives black coloured flame.
(8) Under unfavourable conditions also asexual reproduction is possible.
(9) A plant having either sepals, petals, stamens and pistil present may be considered an
unisexual plant.
(10) Sex determination of a child before birth is an offence.
(11) The phenomenon of breaking of white light into its components is called as
dispersion.
(12) When a ray of light passes from denser medium to a rarer medium its velocity
increases.
(13) The radius of human eye ball is nearly 2.3 cms.
(D) Answer in one word / sentence :
(1) Which form of carbon found in nature is the hardest substance ?
(2) Which is the softest metal that can be cut by a blade or knife ?
(3) Name the components of stainless steel which is practically used in our day to day
life ?
(4) Name the phenomenon which freezes pure Ethanoic acid having melting point 290K
seen in cold weather ?

(5) Which products are obtained when ethanol reacts with sodium ?
(6) What is Catenation ?

3

(7) Give the names of STD caused due to Virus.
(8) What is placenta ?
(9) Which of the characteristics shows the efficiency in progeny seen in females ?
(10) Explain the function of Iris ?
(11) Which of the following lens is used to resolve the defect of press Presbyopia ?
(12) As to how many times is the wave length of red light greater than blue light ?

SECTION B
(1) What is amphoteric Oxide ? Give two examples.
(2) Give scientific reasons : Sodium, Potassium and lithium are preserved in oil.
(3) Explain giving example : Thermite process.
(4) Write any two physical properties of Ionic compounds.
(5) What are the main components of solder ? Which of its property is useful to formet a
good conductor of electricity ?
(6) Draw the electronic configuration of Ethyne and also state its formula.
(7) Give scientific reason : “Consumption of Methanol can be fatal”
(8) As to why carbon and its compounds are used for burning purpose ?
(9) What is Esterification ? Explain.
(10) What are functional groups ?Give examples of four functional groups.
(11) Is the phenomenon of multiple fission seen in organisms of higher order ? Explain
giving examples with reference of human beings ?
(12) State the significance of DNA in reproduction ?
(13) How does Binary fission differ form multiple fission ?
(14) State the limitations of Asexual reproduction.
(15) Why is vegetative propagation practiced for growing some types of plants ?
(16) Give scientific reason : “A rainbow is generally seen only after rains.”
(17) Give scientific reasons : “Its only the stars twinkle and not the planets.”
(18) Why does a space astronaut see the sky black other than blue ?
(19) What is the colour of Sun during sunrise, sunset and at moon. Explain in detail.
(20) Find the focal length of the lens if the power of lens is +1.5 D.

4

SECTION C (Marks : 3)
(1) Write physical properties of metal.
(2) Write physical properties of non-metal.
(3) A man went door to door posing as a gold smith. He promised to bring back the
glitter of gold ornaments. An unsuspecting lady gave a set of gold bangles to him
which he dipped in a particular solution. The bangles sparkled like new but their
weight was reduced drastically ? The lady was upset but after an argument the
man beat a hasty retreat ? Can you find out the nature of the solution he had used ?
(4) Discuss the property of the lowest element seen in electrochemical series ?
(5) For purification of metals explain in detail method of electrolysis ?
(6) What are Isomers ? Draw the isomers of Butane ?
(7) Which chemical test is conducted to differentiate saturated and non-saturated
Hydrocarbon ?
(8) Explain sexual reproduction seen in flowering plants ?
(9) What is a flower ? Write and explain different parts of a flower and also state its
function.
(10) Differentiate : Male reproductive system and female reproductive system.
(11) Explain : ‘Tyndall effect’.
(12) What is total internal refraction of light ? Explain any one phenomenon based on it.
(13) Explain the phenomenon of dispersion of white light by a glass prism ?
(14) Observing the figure answer the following questions :

(i) Give the names of questions 1, 2, 3, 4 as pointed.
(ii) Which of the following functions are seen in the figures ?
(a) Formation and release of ova.

(b) Fertilization
(c) Implementation of Zygote.

5

(iii) Internal lining of uterus…
(a) Its nature before release of ova.
(b) If no fertilization of ova is seen ?

SECTION D (Marks : 4)
(1) Explain the significance of elements seen in the middle of electrochemical series ?
(2) What is corrosion ? State the steps to reduce corrosion.
(3) Explain Alloys with practical examples.
(4) Explain the following process with proper examples :
(i) Saponification process.
(ii) Addition reactions
(5) Explain the process of usage cleaning of soap ?
(6) Explain physical and chemical process of Ethanol ?
(7) What is adolescence ? State the changes observed in teenagers as they enter the
adolescence phase of life.
(8) State the methods of control family planning ? Explain in detail any one method.
(9) What is Asexual reproduction ? Describe its various types so as to explain in detail
any one of the following ?
(10) Draw and label human eye ? Explain in detail its various components ?
(11) Write a short note on myopia ? State its remedies (figure compulsory)
(12) Ajay works as a house keeper in Mr. Joshi house. One day he complained to his
master that he gets a difficulty in reading letters from his parents. Mr. Joshi
realized that Ajay has an eye problem, so he took an appointment with an eye
doctor who advised him to wear spectacles of a definite power lens. By doing so
now Ajay is happy, and thanked Mr. Joshi.
(i) By which defect was Ajay facing ?
(ii) What must be the factors responsible to cause this defect to Ajay ? Can you
suppose which type of lens must be suggested by the Doctor ?
(iii) In this whole story state the values opted by Mr. Joshi ?

6

गुजरात माध्यमि और उच्तर माध्यमि यिक् बोर् ,
गांधीनगर
(11) विजान (H)
िका-10 प्बशि – 4 (दिसमबर 2022) दि. 07-12-2022

समाव् अध्ा् :- 3, 11, 4, 8

सू्ना:यनमन प्बशि मे से सू्नानुसार विदाय् िो अपने अनुसार 25 अंि िी िसौटी येनी होगी ।

विभाग – A

• यनमनययिखत (ि), (ख), (ग) और (घ) मे से दिनहीं पाँ् प् पसंि िीिजए । [05]

(ि)सू्ना : यनमनययिखत प्र िे उतर ऊय्त वििलप ्ुनिर िीिजए ।

(1) धातुओं िो पीटिर पतयी ्ािर बना्ा जा सिता हश । इस गु्धम् िो क्ा िहते है ?

(A) अघातिध््ता (B) तन्ता

(C) धिायनिा (D) सु्ायि

(2) योहे िे फाइं ग पैन िो जंग से ब्ाने िे ययए यनमन मे से िौन सी वियध उप्ुक है : ?

(A) गीज यगािर (B) पेइनट यगािर

(C) िजंि िी परत-्ढािर (D) ऊपर िे सभी

(3) िो ्ा िो से अयधि धातुओं िे समागी यमश् िो यमशधातु िहते है ।

यनमन मे से िौन सी यमशधातु िा एि घटि अधातु है ?

(A) वपतय (B) िांसा

(C) अमयगम (D) इसपात

(4) यनमन ययिखत मे से िौन सी जोडी असत् है ?

(A) ्मििार अधातु - आ्ोदरन (B) दि अधातु - बोमीन

(C) दि धातु - बोमीन (D) ऊषमा िी मंि ्ायि – धातु - येर

1

(5) ब्ुटेननय ्तु् - िाब्न ्ौयगि है िजसिा पिा्ा्तमि समूह ?

(A) िाबनकसययि अलम (B) एिलरहाइर

(C) िीटोन (D) एलिोहनय

(6) रिाना बनाते सम् ्दि बत्न िी तयी बाहर से िायी हो रही है तो इसिा मतयब है दि

(A) भोजन पूरी तरह नहीं पिा है । (B) ईधन पूरी तरह से नहीं जय रहा है ।

(C) ईधन आद् है । (D) ईधन पूरी तरह से जय रहा है ।

(7) यनमन ययिखत मे से असंतप
ृ ्ौयगि िो पह्ायनए ।

(i) पोपेन (ii) पोपीन (iii) पोिाइन (iv) कयोरो पोपेन

(A) (i) और (ii) (B) (ii) और (iv)

(C) (iii) और (iv) (D) (ii) और (iii)

(8) जनि (वपतृ) मे से आने िाये यक् िहाँ अंदित होते है ?

(A) िोष रस (B) ररबोजोम

(C) गोलगी पसाधन (D) जीन

(9) पयैैमोदर्म मे एि िोयिि जीि एि साथ अनेि संतयत िोयििा मे विभािजत होने िी कमता

िो क्ा िहते हश ?

(A) मुिुयन (B) विखंरन

(C) द्खंरन (D) बहुखर
ं न

(10) यननम ययिखत मे से िौन मानि मािा जननतंत िा भाग नही है ।

(A) अंराि् (B) गभा्ि्

(C) अंरिादहिा (D) िुकिादहिा

(11) तारर िा दटमदटमाना ्ह..................िे िार् होता है ।

(A) पानी िी बुंिो मे से पिाि िा विभाजन

(B) बियते हुए अपित्नांि िाये सतहे ्ारा होने िाये पिाि िा अपित्न

(C) िातािर् िे ि्र िे ्ारा होने िाया पिी््

(D) बाियर ्ारा होने िाया आंतररि पराित्न

2

(12) सामान् दव् िे ि्सि िे ययए सुसप् िि्न िी अलपतम िरू ी होती है , यगभग- ।

(A) 25 m (B) 2.5 cm

(C) 25 cm (D) 2.5 m

(13) यनिट-दव् िोष िाये व्वक िे ययए िौन सा विधान सत् है ।

(A) उनिे िरू – वबंि ु पास आ जाता है ।

(B) उनिे िरू – वबंि ु अनंत पर होता है ।

(C) उनिे आँख िे येस आिश्ितानुसार पतया नही हो सिता है .

(ख) ररक सथानर िी पूयत् िीिजए :

(1) __________ सबसे अयधि सदक् धातु है ।

(2) रे य िी पटरी एिं मिीन पूज् िी िरारर िो जोडने िे ययए अयभदक्ा िो________िहते हश ।

(3) एि तति ऑिकसजन िे साथ अयभदक्ा िरिे उच् गयनवबंि ु िाया ्ौयगि बनाता हश । ्ह

्ौयगि पानी मे विये् है , तो ्ह तति ___________ हो सिता है ।

(4) िनसपयत तेयर िे हाइडोजनीिर् मे__________ उतपेरि िा उप्ोग होता हश ।

(5) आलिाइन समजातीशे्ी िा पथम सिस् __________ है ।

(6) पैनटे न िा अ्ुसूत C5 H12 है । िह __________ सहसं्ोजि आबंध रखते है ।

(7) पुषपी् पौधो मे अंरिोष िा यनषे्न िो दक्ा __________ मे होती है ।

(8) गोनेरर्ा तथा यसफययस जैसे रोग िे ययए जबाििार रोगिारि __________ है ।

(9) सी मे अंरिोयििा िा यनषे्न नहीं हो, तो __________ होता है ।

(10) मानि नेत मे येनस ्ारा बनने िाया पयतवबमब__________ पर बनते है ।

(11) शेत पिाि िे __________ रं ग िा िेग वपैम मे सबसे िम होता हश ।

(12) मानि नेत अयभनेत येस िी फोिस िरू ी िो समा्ोिजत िरिे वियभनन िरू र्र पर रखी

िसतुओं िो फोिकसत िर सिता है । एसा पाने िा िार् __________ है ।

(ग) यनमन ययिखत विधान सत् अथिा असत् बताइए ।

(1) सामान्त: धातु ऑकसाइर िी पिृ ती कारी् होती है ।

(2) येर, िोपर, ्ाँिी और सोना जैसी धातुएँ पानी िे साथ यिघता से अयभदक्ा िरती है ।

3

(3) नाइद्ि अमय (HNO3 ) पबय ऑकसीरे िन िता् हश ।

(4) खाना पिाने िे ययए संतप
ृ फोटी अमय िाये तेय पसंि िरने ्ादहए ।

(5) एसीदटि अमय िे 3-4% विय्न िो यसरिा िहा जाता है ।

(6) िाब्न िी सं्ोजिता 6 है ।

(7) सामान्त: संतप
ृ हाइडो िाब्न ्ौयगिर से अत्यधि िाये धुँए रदहत ैिाया यनियती है ।

(8) अययंगी पजन ्ारा पयतिूय पररिसथयत्ां मे भी सजीिर िी संख्ामे तेजी से िृव् होती है ।

(9) एिययंगी पुषप मे पुंिेसर तथा सीिेसर िोनो होते हश ।

(10) जनम से पहये बायि िा ययंग जाँ् िरिाना हमारे िे ि िे िानून मे अपराध (ििज्त) है ।

(11) शेत पिाि िे घटि रं गो िो अयग िरने िी घटना िो पिाि िी पिी्् िहते हश ।

(12) जब पिाि पिािी् सघन माध्म मे से पिािी् विरय माध्म मे. पिेि िरता है तब

उसिी ्ाय बढती है ।

(13) नेत गोयि िा व्ास यगभग 2.3 c.m होता है ।

(घ) यनमन ययिखत प्र िे उतर एि िाक् मे िीिजए:

(1) िाब्न िा िौन सा अपरप सबसे िठोर पािृ यति पिाथ् है ?

(2) िौन सी धातु मुया्म होने िे िार् ्ािू से िाटा जा सिता हश ?

(3) िै यनि जीिन मे सटे नयेनस सटीय अत्ंत उप्ोगी िसतु है सटे नयेनस सटीय मे आ््न (योहे ) िे

साथ िौन सा अन् तति यमश दि्ा जाता हश ?

(4) एथनोइि अमय िा गयनांि 290K होता है और इसययए ठं री जयिा्ु मे िीत िे दिनर मे िह

जम जाता है तो इसे क्ा िहते है ?

(5) इथेनोय सोदर्म िे साथ अयभदक्ा िरिे िौन से िो उतपाि बनाता है ?

(6) शृख
ं यन (िेटे नेिन) अथा्त क्ा ?

(7) िा्रस ्ारा होने िाये STDS िे नाम िीिजए ।

(8) पयैसेटो दिसे िहते है ?

(9) मािा मे पा्ी जाने िायी िौन-सी घटना उनिी पजनन कमता िा पारं भ यनि् यित िरता है ?

(10) सिचचमंरय (िोयन््ा) िे िा्् बताइए ।

4

(11) पेस बा्ोवप्ा (जरा- िस
ू वृ ्ता) िी िमी िे यनिार् िे ययए िौन से येस िा उप्ोग होता

है ?

(12) याय ि्् िे पिाि िी तरं गिै ध्् नीये पिाि िी अपेका यगभग िीतनी गुनी है ?

विभाग – B

यनमनययिखत प्र िे उतर संिकप मे िीिजए : (पत्ेि िे 2 अंि) [10]

(1) उभ्शमच ऑकसाइर दिसे िहते है ? उसिे उिाहर् िीिजए ।

(2) सोदर्म, पोटे यि्म और यययथ्म िो तेय मे संगदहत दि्ा जाता है । - िार् िीिजए ।

(3) थयम्ट अयभदक्ा उिाहर् सदहत समजाइए ।

(4) आ्यनि ्ौयगि िे िोई भी िो गु्धम् बताइए।

(5) सोलरर यमश धातु िे घटि िौन से है ? सोलरर िा िौन सा गु्धम् विदुत तारर िो परसपर

िेिलरं ग िे ्ोग् बनाता है ?

(6) इ्ाइन िा इयेक्ोन वबंि ु संर्ना दििजए और उसिा संर्नातमि सूत बताइए ।

(7) थोडी माता मे भी यमथेनोय िा सेिन पा्घाति है । - िार् िीिजए ।

(8) िाब्न एिं उसिे ्ौयगिर िा उप्ोग अयधितर अनुप्ोगर मे ईधन िे रप मे क्र दि्ा

जाता हश ?

(9) एसटरीिर् अयभदक्ा अथा्त क्ा ? समजाइए ।

(10)पिा्ा्तमि समूह अथा्त क्ा ? अयग अयग ्ार पिा्ा्तमि समूह िे उिाहर् िीिजए ।

(11)उच् िका िे बहुिोिी् पाि््र मे मुिुयन िे खने यमयती है ्ा नही । मनुष् िरीर िे

उिाहर् ्ारा आपिे उतर िा समथ्न िीिजए । उसिो पजनन िा पिार यगना जा सिता है

क्ा ?

(12) री. एन. ए. (DNA) िी पयतिृयत बनाना जनन िे ययए आिश्ि क्र हश ?

(13) द्खंरन बहुखर
ं न से दिस पिार यभनन हश ?

(14) अययंगी पजनन िी म्ा्िा बताइए ।

(15) िुच पौधर िो उगाने िे ययए िाय्ि पिध्न िा उप्ोग क्र दि्ा जाता हश ?

(16) िषा् िे पशात ही इं दधनुष दिखाई िे ता है । - िार् िीिजए ।

5

(17) िैजायनि िार् िीिजए : तारे दटमदटमाते है जबदि गह नहीं दटमदटमाते हश ।

(18) दिसी अंतररक्ाती िो आिाि नीये िी अपेका िाया क्र पतीत होता हश ?

(19) सू््ि्, सू्ा्सत और िोपहर िे सम् अियोिन िरने पर सू्् िे रं ग मे क्ां पररित्न

दिखाई िे ता है ? पत्ेि िा सप्ीिर् िीिजए ।

(20) दिसी व्वक िो अपनी यनिट िी दव् िो संिोयधत िरने िे ययए उसे + 1.5 D कमता िे

येस िी आिश्िता है । इसिे ययए आिश्ि येस िी फोिस िरू ी जाते िीिजए ।

विभाग – C

यनमनययिखत प्र िे उतर विसतार से िीिजए : (पत्ेि िे 3 अंि) [0 6 ]

(1) धातुओं िे भौयति गु्धम् बताइए ।

(2) अधातुओं िे भौयति गु्धम् बताइए ।

(3) एि व्वक पत्ेि घर मे सुनार बनिर जाता है । उसने पुराने एिं मयीन सोने िे आभूष्ो मे

पहये जैसी ्मि पैिा िरने िा ढौग र्ा्ा । िोई संिेह दिए वबना ही एि मदहया अपने सोने

िे िंगन उसे िे ती है , िजसे िह एि वििेष विय्न मे राय िे ता है । िांगन नए िी तरह

्मिने यगते है येदिन उनिा िजन अत्ंत िम हो जाता है । िह मदहया बहुत िख
ू ी होती है

तथा ति्-विति् िे पशात उस व्वक िो झुिना पडता है । एि जासूस िी तरह क्ा आप उस

विय्न िी पिृ यत िे बारे मे बता सिते हश ।

(4) सदक्ता शे्ी यनमन अयभदक्ािीय धातु िा यनषिष्् समझाइए ।

(5) धातुओं िा पररषिर् मे विदुत अपघटनी् पररषिर् समझाइए ।

(6) संर्नातमि समाि्न अथा्त क्ा ? ब्ुटेन िी समि्ता बताइए ।

(7) संतप
ृ और असंतप
ृ िाब्न िे बी् रासा्यनि अंतर समझने िे ययए एि परीक् बताइए ।

(8) पुषपी पौधो मे यशयगि जनन समझाइए

(9) पुषप अथा्त क्ा ? पुष् िे जनन भागर और उनिे आधार पर पुषप िे पिार बताइए

(10) नर जनन तंत - मािा जनन तंत मे अंतर सप् िीिजए ।

(11) दटं रय पभाि समझाइए ।

(12) िा्ुमंरयी् अपित्न अथा्त क्ा ? िा्ुमंरयी् अपित्न पर आधाररत घटना बताइए ।

6

(13) िाँ् िे वपैम ्ारा शेत पिाि िा विकेप् समझाइए ।

(14) यननम ययिखत आिृ यत िा सािधानी पूिि
् अियोिन िरिे उनसे संबंयधत प्ो िे उतर

िीिजए:

(i) दिए गए आिृ यत मे 1, 2, 3, 4 और 5 िे नामयन्िेिन िीिजए ।

(ii) यनमन ययिखत पदक्ा िहाँ होती है ?

(a) अंरिोयििा िा यनमा्् और उसिो मुक िरना

(b) यनषे्न

(c) यनषेय्त अंरिोयििा िा सथापन

(iii) गभा्ि् िी अंिर िी िीिार

(a) अंरवपंर मे से अंरिोयििा मुक होने से पहये िैसी होती है ?

(b) ्दि अंरिोयििा िा यनषे्न न हो तो क्ा होता है ?

विभाग – D

यनमनययिखत प्र मे से दिसी एि िा उतर विसतारपूिि
् िीिजए । (पत्ेि िे 4 अंि) [04]

(1) सदक्ता शे्ी िे मध् मे रही धातुओं िा यनषिष्् समझाइए ।

(2) संकार् अथा्त क्ा ? योहे िा संकार् रोिने िे उपा् बताइए ।

(3) यमश धातु अथा्त क्ा ? उिाहर् सदहत समझाइए ।

(4) यनमनययिखत अयभदक्ा उिाहर् सदहत समझाइए ।

7

(i) साबुनीिर् अयभदक्ा

(ii) संियन अयभदक्ा

(5) साबुन िी सफाई पदक्ा िी दक्ावियध समझाइए ।

(6) एथननय िे भौयति साथ ही रासा्यनि गु्धम् बताइए ।

(7) ्ौिनारं भ अथा्त क्ा ? ्ौिनारं भ िे िरयम्ान दिखाई िे ने िाये िारीररि एिं यशयगि पररित्न

बताइए ।

(8) गभ्यनरोधन िी वियभनन वियध्ाँ िौन सी है । समझाइए ।

(9) अयशयगि पजनन अथा्त क्ा ? उसिे पिार बतािर दिनही एि िो समझाइए ।

(10) मानि नेत िी नामयनि् िन िायी आिृ यत बनािर उसिे मुख् भागो िे िा्् समझाइए ।

(11) यनिट दव् िोष (मा्ोपी्ा) होने िे िार् बताए, उसिे यनिार् िे उपा् बताइए । उय्त

आिृ यत सदहत समझाइए ।

(12) शी जोिी िे घर पर अज् िाम िरने मे मिि िरता है । एि दिन अज् िहता है उसे

माता-वपता िी तरफ से पाप पत पढने मे तियीफ होती है । शी जोिी अज् िो आँख िे

रनकटर िे पास ये जाते है । रनकटर अज् िी आँख िा सािधानी पूिि
् जाँ् िरते है । और

यनिशत पािर येस िा ्शमा पहनने िे ययए अज् िो िहते है । अज् ्शमा खरीििर

पहनता है और आसानी से पढ ययख सिता है । अज् खुि होिर शी जोिी िा आभार

मानता है ।

(1) अज् िे आँख मे िौन-सा दव् िोष होगा ।

(2) दव् िोष िे ययए संभवित िो िार् बताइए । रनकटर ने अज् िो िौन सा ्शमा पहने िी

सयाह िी होगी ?

(3) इस दिससे मे शी जोिी िे िौन से मूल् िो पियि्त दि्ा है ।

8