Page 1
Paper : II
Booklet SERIAL No.
Subject : Mass Communication and Journalism
Subject Code : 14
Roll No.
(Figures as per admission card)
OMR Sheet No. : ____________________
Name & Signature of Invigilator/s
Signature : _________________________________
Name : _________________________________
Time : 2 Hours Maximum Marks : 200
Number of Pages in this Booklet : 40 Number of Questions in this Booklet : 100
A»Ü¦ìWÜÚWæ ÓÜãaÜ®æWÜÙÜá Instructions for the Candidates
1. D ±Üâo¨Ü ÊæáàÆá¤©¿áÈÉ J¨ÜXst ÓܧÙܨÜÈÉ ¯ÊÜá¾ ÃæãàÇ… ®ÜíŸÃÜ®Üá° ŸÃæÀáÄ. 1. Write your roll number in the space provided on the top of this page.
2. D ±Ü£ÅPæ¿áá ŸÖÜá BÁáR Ë«Ü¨Ü ®ÜãÃÜá (100) ±ÜÅÍæ°WÜÙÜ®Üá° JÙÜWæãíw¨æ. 2. This paper consists of Hundred multiple-choice type of questions.
3. ±ÜÄàPæÒ¿á ±ÝÅÃÜí»Ü¨È
Ü É, ±ÜÅÍæ° ±ÜâÔ¤P¿
æ á®Üá° ¯ÊÜáWæ ¯àvÜÇÝWÜáÊÜâ¨Üá. Êæã¨ÜÆ 5 ¯ËáÐÜWÜÙÜÈÉ 3. At the commencement of examination, the question booklet will be
¯àÊÜâ ±ÜâÔ¤Pæ¿á®Üá° ñæÃæ¿áÆá ÊÜáñÜᤠPæÙÜX®Üíñæ PÜvÝx¿áÊÝX ±ÜÄàQÒÓÜÆá PæãàÃÜÇÝX¨æ. given to you. In the first 5 minutes, you are requested to open the booklet
(i) ±ÜÅÍæ°±ÜâÔ¤PæWæ ±ÜÅÊæàÍÝÊÜPÝÍÜ ±Üvæ¿áÆá, D Öæã©Pæ ±Üâo¨Ü Aíb®Ü ÊæáàÈÃÜáÊÜ and compulsorily examine it as below :
±æà±ÜÃ… ÔàÆ®Üá° ÖÜÄÀáÄ. ÔrPÜRÃ… ÔàÇ… CÆÉ¨Ü A¥ÜÊÝ ñæÃæ¨Ü ±ÜâÔ¤Pæ¿á®Üá° (i) To have access to the Question Booklet, tear off the paper seal
on the edge of the cover page. Do not accept a booklet without
ÔÌàPÜÄÓܸæàw.
sticker seal or open booklet.
(ii) ±ÜâÔ¤Pæ¿áÈÉ®Ü ±ÜÅÍæ°WÜÙÜ ÓÜíTæÂ ÊÜáñÜᤠ±ÜâoWÜÙÜ ÓÜíTæÂ¿á®Üá° ÊÜááS±Üâo¨Ü ÊæáàÇæ
(ii) Tally the number of pages and number of questions in the
ÊÜáá©Åst ÊÜÞ×£Áãí©Wæ ñÝÙæ ®æãàwÄ. ±ÜâoWÜÙÜá/±ÜÅÍæ°WÜÙÜá PÝOæ¿Þ¨Ü A¥ÜÊÝ
booklet with the information printed on the cover page. Faulty
©Ì±ÜÅ£ A¥ÜÊÝ A®ÜáPÜÅÊÜáÊÝXÆÉ¨Ü A¥ÜÊÝ CñÜÃÜ ¿ÞÊÜâ¨æà ÊÜÂñÝÂÓÜ¨Ü ¨æãàÐܱÜäÄñÜ booklets due to pages/questions missing or duplicate or not in
±ÜâÔ¤Pæ¿á®Üá° PÜãvÜÇæ 5 ¯ËáÐÜ¨Ü AÊܘ JÙÜWæ, ÓÜíËàPÜÒPÜÄí¨Ü ÓÜÄ CÃÜáÊÜ ±ÜâÔ¤PæWæ serial order or any other discrepancy should be got replaced
Ÿ¨ÜÇÝÀáÔPæãÙÜÛ¸æàPÜá. B ŸÚPÜ ±ÜÅÍæ°±Ü£ÅPæ¿á®Üá° Ÿ¨ÜÇÝÀáÓÜÇÝWÜáÊÜâ©ÆÉ, immediately by a correct booklet from the invigilator within
¿ÞÊÜâ¨æà ÖæaÜác ÓÜÊÜá¿áÊÜ®Üã° PæãvÜÇÝWÜáÊÜâ©ÆÉ. the period of 5 minutes. Afterwards, neither the Question
4. ±ÜÅ£Áãí¨Üá ±ÜÅÍæ°WÜã (A), (B), (C) ÊÜáñÜᤠ(D) Gí¨Üá WÜáÃÜá£Ô¨Ü ®ÝÆáR ±Ü¿Þì¿á Booklet will be replaced nor any extra time will be given.
EñܤÃÜWÜÚÊæ. ¯àÊÜâ ±ÜÅÍæ°¿á G¨ÜáÃÜá ÓÜÄ¿Þ¨Ü EñܤÃÜ¨Ü ÊæáàÇæ, PæÙÜWæ PÝ~Ô¨Üíñæ 4. Each item has four alternative responses marked (A), (B), (C) and (D).
AívÝPÜꣿá®Üá° PܱݳXÓܸæàPÜá. You have to darken the circle as indicated below on the correct response
E¨ÝÖÜÃÜOæ : A B C D against each item.
(C) ÓÜÄ¿Þ¨Ü EñܤÃÜÊÝX¨ÝªWÜ. Example : A B C D
5. D ±ÜÅÍæ° ±Ü£ÅPæ¿á hæãñæ¿áÈÉ PæãqrÃÜáÊÜ OMR EñܤÃÜ ÖÝÙæ¿áÈÉ ¯ÊÜá¾ EñܤÃÜWÜÙÜ®Üá° where (C) is the correct response.
ÓÜãbÓÜñÜPÜR¨Üáª. OMR ÖÝÙæ¿áÈÉ AívÝPÜꣿáÆÉ¨æ ¸æàÃæ ¿ÞÊÜâ¨æà Óܧ٨
Ü È
Ü É EñܤÃÊ
Ü ®Ü áÜ ° 5. Your responses to the questions are to be indicated in the OMR Sheet
WÜáÃÜá£Ô¨ÜÃæ, A¨ÜÃÜ ÊÜåèÆÂÊÜÞ±Ü®Ü ÊÜÞvÜÇÝWÜáÊÜâ©ÆÉ. kept inside this Booklet. If you mark at any place other than in the circles
6. OMR EñܤÃÜ ÖÝÙæ¿áÈÉ Pæãor ÓÜãaÜ®æWÜÙÜ®Üá° hÝWÜÃÜãPÜñæÀáí¨Ü K©Ä. in the OMR Sheet, it will not be evaluated.
6. Read the instructions given in OMR carefully.
7. GÇÝÉ PÜÃÜvÜá PæÆÓÜÊÜ®Üá° ±ÜâÔ¤Pæ¿á Pæã®æ¿áÈÉ ÊÜÞvÜñÜPÜR¨Üáª.
7. Rough Work is to be done in the end of this booklet.
8. ¯ÊÜá¾ WÜáÃÜáñÜ®Üá° Ÿ×ÃÜíWܱÜwÓÜŸÖÜá¨Ý¨Ü ¯ÊÜá¾ ÖæÓÜÃÜá A¥ÜÊÝ ¿ÞÊÜâ¨æà bÖæ°¿á®Üá°, 8. If you write your name or put any mark on any part of the OMR
ÓÜíWÜñÜÊÝ¨Ü ÓܧÙÜ ÖæãÃÜñÜá ±ÜwÔ, OMR EñܤÃÜ ÖÝÙæ¿á ¿ÞÊÜâ¨æà »ÝWܨÜÈÉ ŸÃæ¨ÜÃæ, Answer Sheet, except for the space allotted for the relevant entries,
¯àÊÜâ A®ÜÖÜìñæWæ ¸Ý«ÜÂÃÝWÜᣤàÄ. which may disclose your identity, you will render yourself liable to
9. ±ÜÄàPæÒ¿áá ÊÜááX¨Ü®ÜíñÜÃÜ, PÜvÝx¿áÊÝX OMR EñܤÃÜ ÖÝÙæ¿á®Üá° ÓÜíËàPÜÒPÜÄWæ disqualification.
¯àÊÜâ ×í£ÃÜáXÓܸæàPÜá ÊÜáñÜᤠ±ÜÄàPÝÒ PæãsÜw¿á ÖæãÃÜWæ OMR®Üá° ¯Êæã¾í©Wæ 9. You have to return the OMR Answer Sheet to the invigilators at the
end of the examination compulsorily and must not carry it with you
Pæãívæã¿áÂPÜãvܨÜá. outside the Examination Hall.
10. ±ÜÄàPæÒ¿á ®ÜíñÜÃÜ, ±ÜÄàPÝÒ ±ÜÅÍæ°±Ü£ÅPæ¿á®Üá° ÊÜáñÜᤠ®ÜPÜÆá OMR EñܤÃÜ ÖÝÙæ¿á®Üá° 10. You can take away question booklet and carbon copy of OMR Answer
¯Êæã¾í©Wæ ñæWæ¨ÜáPæãívÜá ÖæãàWÜŸÖÜá¨Üá. Sheet after the examination.
11. ¯àÈ/PܱÜâ³ ¸ÝÇ…±ÝÀáíp… ±æ®… ÊÜÞñÜÅÊæà E±ÜÁãàXÔÄ. 11. Use only Blue/Black Ball point pen.
12. PÝÂÆáRÇæàoÃ…, ˨Üá®ݾ®Ü E±ÜPÜÃÜ| A¥ÜÊÝ ÇÝW… pæàŸÇ… CñÝ©¿á 12. Use of any calculator, electronic gadgets or log table etc., is
E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° ¯Ðæà˜ÓÜÇÝX¨æ. prohibited.
13. There is no negative marks for incorrect answers.
13. ÓÜÄ AÆÉ¨Ü EñܤÃÜWÜÚWæ Má| AíPÜ CÃÜáÊÜâ©ÆÉ .
14. In case of any discrepancy found in the Kannada translation of a
14. PܮܰvÜ ÊÜáñÜᤠCíXÉàÐ… BÊÜ꣤WÜÙÜ ±ÜÅÍæ°±Ü£ÅPæWÜÙÜÈÉ ¿ÞÊÜâ¨æà Äࣿá ÊÜÂñÝÂÓÜWÜÙÜá question booklet the question in English version shall be taken as
PÜívÜáŸí¨ÜÈÉ, CíXÉàÐ… BÊÜ꣤WÜÙÜÈÉÃÜáÊÜâ¨æà Aí£ÊÜáÊæí¨Üá ±ÜÄWÜ~ÓܸæàPÜá. final.
K – 1420 1 ±Üâ.£.®æãà./P.T.O.
Page 2
ÓÜÊÜáãÖÜ ÓÜíÊÜÖÜ®Ü ÊÜáñÜᤠ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá
±æà±ÜÃ… – II
WÜÊÜá¯Ô : D ±Ü£ÅPæ¿áá ®ÜãÃÜá (100) ÊÜÓÜ᤯ÐÜu ÊÜÞ¨ÜÄ¿á ±ÜÅÍæ°WÜÙÜ®æã°ÙÜWæãíw¨Üáª, ±ÜÅ£Áãí¨Üá ±ÜÅÍæ°¿áã
GÃÜvÜá (2) AíPÜWÜÙÜ®Üá° Öæãí©¨æ. GÇÝÉ ±ÜÅÍæ°WÜÙÜ®Üã° PÜvÝx¿áÊÝX EñܤÄÓܸæàPÜá.
1. D PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ PæàÊÜÆ «Ü®ÝñܾPÜ PÜ¥æWÜÙÜ®Üá° 5. ÓÜÊÜáá¨Ý¿á ÃæàwÁãà¨Ü
±ÜÅPÜqÓÜáÊÜ hÝÆñÝ| ¿ÞÊÜâ¨Üá ? PÝ¿áì¯ÊÜìÖÜOæ¿áá D PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ
(A) ËÓÜxÊÜå… Cíw¿Þ
¿ÞÊÜ ±ÜÄPÜÆ³®æ¿á®Üá° B«ÜÄÔ¨æ ?
(B) © ¸æoÃ… Cíw¿Þ
(C) PܨÜí¹¯ (A) ÓÝÌ¿áñܤ
(D) ÊæäàW… Cíw¿Þ (B) ÓÜÃÜPÝÃÜ ¯¿áí£ÅñÜ
2. ÊÜÞÂiP… ÊÜáÈr±æÉ„¿áÓ…ì ±ÜÄPÜÆ³®æ¿á®Üá° (C) L¨ÜÂËáPÜ ¯¿áí£ÅñÜ
±ÜÅ£±Ý©Ô¨ÜÊÜÃÜá ¿ÞÃÜá ? (D) ÃÝg ¯¿áí£ÅñÜ
(A) ËÆºÃ… ÓÝðÊÜå…
(B) væà¯¿áÇ… Æ®ÜìÃ… 6. K¨ÜáWÜÃÜ ¨ÜãÃÜáWÜÙÜ ÓÜíÍæãà«Ü®æ¿á®Üá° ÊÜÞw
(C) ÎÅà¯ÊÝÓ… BÃ…. ÊæáàÇæãRàpæ AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÓÜí¸æãà˜ÓÜÆá Êæã¨ÜÆ ¸ÝÄWæ
(D) ÊÜÞi¨… ñæÖæÅ௿ᮅ JÊæãºàv…Õ ÊÜÞ®…®Ü®áÜ ° ®æàËást ËÍÜÌ¨Ü Êæã¨ÜÆ
3. ®ÝËà®ÜÂñæ ±ÜÅÓÜÃÜ| (C®æãàÊæàÍÜ®… w¶ÜäÂÍÜ®…) ©®Ü±Ü£ÅPæ ¿ÞÊÜâ¨Üá ?
Ԩݜ í ñÜ ¨ Ü È É , BÃÜ í ¼PÜ ÓÜ í ÁãàgPÜ Ã Ü ® Ü á ° (A) AÓÝ× ÎíŸá®…
®æ à ÃÜ Ê ÝX ±Ü Å »ÝËÓÜ á ÊÜ Ê Ü Ã Ü ® Ü á ° H®æ í ¨Ü á
PÜÃæ¿ááñÝ¤Ãæ ? (B) © ÓÜ®…
(A) hÝÄWæãÚÓÜáÊÜÊÜ (C) © pæçÊÜå…Õ B¶… Cíw¿Þ
(B) qàPÝPÝÃÜ
(D) © ÊÝÑíWÜr®… ±æäàÓ…r
(C) ¯¿áÊÜáWÜÙÜ®Üá° ÊÜÞvÜáÊÜÊÜ
(D) Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿á HhæíoÃÜá
7. D PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ ¸æÙÜPÜ®Üá° Íæãà˜ÓÜáÊÜ ÊÜÓÜá¤
4. D PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ ®ÜÊÜPÜ®ÝìoPÜ ÊÜáá¨ÜÅ|¨Ü ¿ÞÊÜâ¨Üá ?
±ÜâÃÜÊÜ~ ¿ÞÊÜâ¨Üá ?
(A) Ÿpær¿á Îàp…
(A) ÖÜÔÃÜá
(B) ¶ÝËáìPÝ
(B) PÜêÑPÜ
(C) ÖæãÓÜñÜá (C) ŸoÃ… Îàp…
(D) PÜêÑ hÝWÜÃÜ| (D) WÝÉÓ… Îàp…
Paper II 2 K – 1420
Page 3
Mass communication and Journalism
Paper – II
Note : This paper contains hundred (100) objective type questions. Each question carries
two (2) marks. All questions are compulsory.
1. Which one of the following websites 5. The functioning of community radio is
publish only positive stories ?
based on this concept
(A) Wisdom India
(B) The Better India (A) Autonomous
(C) Kadambini (B) Government control
(D) Vogue India
(C) Corporate control
(D) State control
2. Who propounded the concept of Magic
Multipliers ?
(A) Wilbur Schramm
6. Which was the first newspaper in the
(B) Daniel Lerner
world to appoint an Ombudsman to
(C) Srinivas R. Melkote
(D) Majid Tehranian address and investigate the readers’
complaints ?
3. In innovation diffusion theory, those (A) Asahi Shimbun
who directly influence the early adopters
(B) The Sun
are known as
(A) Enforcers (C) The Times of India
(B) Commentators (D) The Washington Post
(C) Policy makers
(D) Change agents
7. Which is the light filter among the
4. Which one of the following is following ?
Navakarnataka Publication’s
Magazine ? (A) Cloth sheet
(A) Hasiru (B) Formica
(B) Krushika
(C) Butter sheet
(C) Hosatu
(D) Krishi Jagran (D) Glass sheet
K – 1420 3 Paper II
Page 4
8. D PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ hÝ×àÃÝñÜáWÜÙÜ®Üá° 12. ÓÜíÊÜÖÜ®Ü ÓÜíÍæãà«Ü®æ¿áÈÉ D PæÙÜX®Ü
""Êæç¿áQ¤PÜÊÜÆÉ¨Ü ±ÜÅÓÜᤣ¿á ±ÝÊÜ£ÊÜâÙÜÛ ¿ÞÊÜ ÊÝPÜÂÊÜâ ÓÜíÍæãà«Ü®Ý ˫ݮÜPæR
ÃÜã±Ü ÊÜáñÜᤠJŸº WÜáÃÜáñÜáÙÜÛ ±ÜÅÊÜñÜìPܯí¨Ü ÓÜíŸí˜ÔÃÜáÊÜâ©ÆÉ ?
ÁãàaÜ®æWÜÙÜá, ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá ÊÜáñÜá¤ ÓæàÊæWÜÙÜ (A) ÊÜÞ®ÜÊÜ ®ÜvÜÊÜÚPæ¿á PÜáÄñÜá ¯SÃÜÊݨÜ
±ÜÅ£±Ý¨Ü®æ '' Gí¨Üá ÊÝÂTÝÂ¯Ô¨Ü ÓÜíÓæ§
ÊÜáñÜᤠËÍÝÌÓÝÖÜì ¯|ì¿áWÜÙÜá
¿ÞÊÜâ¨Üá ?
(B) CñÜÃÜ ¿ÞÊÜâ¨æà ±ÜÄÔ§£Wæ
(A) GvÜÌpæçìÔíW… ÓÝrívÜv…Õì&Pè¯ÕÇ… B¶…
Cíw¿Þ ±Üâ®ÜÃÝÊÜ£ìÓÜÇÝWÜ¨Ü ËàPÜÒOæWÜÙÜá
(B) Cíw¿á®… ÊÜÞPæìqíW… AÓæãàÔÁáàÍÜ®… (C) ñܯTæ¿á ˫ݮÜWÜÙÜ PÜÅÊÜ៨ܜÊÝ¨Ü ŸÙÜPæ
(C) AÊæáàÄPÜ®… ÊÜÞPæìqíW… (D) ±ÝÅÁãàXPÜ ËàPÜÒOW æ ÙÜ Ü WÜá|ÆPÜÒ|WÜÙáÜ ÙÜÛ¨áÜ ª
AÓæãàÔÁáàÍÜ®…
13. D Pæ Ù Ü X ®Ü Ê Ü â WÜ Ù Ü È É ÊÜ á ÖÝñÜ ¾ W Ý혿áÊÜ Ä Wæ
(D) AÊæáàÄPÜ®… ±æäÅvÜãÂÓÜÓ…ì XÇ…x
ÓÜíŸí˜Ô¨Üª ËÐÜ¿á ¿ÞÊÜâ¨Üá ?
9. Çæ à S®æ W Ü Ú ÃÜ ¨ Ü hÝ×àÃÝ£®Ü ¨Ü ê Ñr W æ ã àaÜ Ã Ü (A) ÓÜퟨ… PèÊÜáá©
AíÍÜÊÜ®Üá° H®æí¨Üá PÜÃæ¿ááñÝ¤Ãæ ? (B) ®ÜÊÜiàÊÜ®Ü
(A) bñÜÅ
(C) BÍÝ
(B) PÜÇÝPÜê£
(D) PæàÓÜÄ
(C) Bp…ì±ÜäŶ…
(D) ËÊÜÃÜOæWÜÙÜá 14. A»ÝXñÜ »ÝÃÜ ñ Ü ¨ Ü ÇÝÖæ ã àÄ®Ü ±Ü í hݸ…
ËÍÜÌ˨ÝÂÆ¿á¨ÜÈÉ ÊÜ꣤±ÜÃÜ ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá
10. »ÝÃÜñ¨
Ü Ü »ÝÑà¿á ©®Ü±£Ü ÅPæWÙÜ È
Ü É ÓÝÊÜÞ®ÜÂÊÝX ñÜÃܸæà£¿áá ¿ÞÊÝWÜ BÃÜí»ÜWæãíwñÜᤠ?
ŸÙÜPæ¿ÞWÜáÊÜ Óݶ…rÊæàÃ… ¿ÞÊÜâ¨Üá ?
(A) 1940
(A) ŸÃÜÖÜ
(B) 1939
(B) ¿áã¯Pæãàv…
(C) 1941
(C) ®Üáw
(D) 1942
(D) ±ÜÅPÝÍÜP…
11. "PÜáoáíŸ¨Ü WÝñÜÅ'ÊÜâ ¿ÞÊÜ Ë«Ü¨Ü 15. 1823 ÃÜ ÊÜáá¨ÜÅOÝÆ¿á ÓÜáXÅàÊÝhæn¿á
aÜÃÝíPÜÊÝX¨æ ? ¯¿áíñÜÅ|ÊÜâ ¿ÞÄWæ ÓÜíŸí˜Ô¨æ ?
(A) CíoËàì¯íW… ÊæàÄÁáàŸÇ… (A) ÓÜÃ… aÝÇ…Õì ÊæáPÝÇæà
(B) wÔðàp… ÊæàÄÁáàŸÇ… (B) hÝ®… BvÜÊÜå…
(C) PÜíq®ÜãÂÊÜÓ… ÊæàÄÁáàŸÇ… (C) ÃÝŸp…ì ®æçp…
(D) ®Ý®…&wÔðàp… ÊæàÄÁáàŸÇ… (D) hæàÊÜå…Õ ÔÇ…R ŸQíW…ÖÝÊÜå…
Paper II 4 K – 1420
Page 5
8. Which of the following organisation 12. In communication research which
has defined advertising “as a paid statement listed below does not
form of non-personal presentation and pertain to scientific method ?
promotion of ideas, goods and services (A) Accurate and reliable conclusions
by an identified sponsor” ? about human behaviour
(A) Advertising Standards-Council of (B) Observations which are not replicable
India to any other setting
(B) Indian Marketing Association (C) Systematic use of methods of
enquiry
(C) American Marketing Association
(D) Characterised by empirical
(D) American Producer’s Guild
observations
9. The visual component of an advertisement 13. Which of the following was associated
without the text is called with Mahatma Gandhi ?
(A) Picture (A) Sambad Kaumudi
(B) Artwork (B) Navajeevan
(C) Artproof (C) Asha
(D) Illustrations (D) Kesari
10. Which is the commonly used software 14. When was the professional journalistic
across language newspapers in India ? training started at the Punjab University,
(A) Baraha Lahore in undivided India ?
(B) Unicode (A) 1940
(B) 1939
(C) Nudi
(C) 1941
(D) Prakashak
(D) 1942
11. What type of variable is the ‘size of the
15. Who is associated with Regulation of
family’ ?
the Press Ordinance, 1823 ?
(A) Intervening variable
(A) Sir Charles Macaulay
(B) Discrete variable
(B) John Adam
(C) Continuous variable
(C) Robert Knight
(D) Non-discrete variable (D) James Silk Buckingham
K – 1420 5 Paper II
Page 6
16. A¼±ÝÅ¿á ÓÜËáàPæÒ Gí¨ÜÃæà®Üá ? 20. "ÃÝÊÜå… Pæ ®ÝÊÜå…' (¨æàÊÜÃÜ ÖæÓÜÃÜÈÉ ) GíŸ
(A) ÊÜáñÜ¨Ý®Ü¨Ü ®ÜíñÜÃÜ ÊÜáñÜ¨Ý®Ü ÓÝPÜÒébñÜÅÊÜ®Üá° ¿ÞÃÜá ÊÜÞw¨ÜÊÜÃÜá ?
ÊÜÞ¨ÜÄ¿á®Üá° ËÍæÉàÑÓÜáÊÜíñæ (A) ÊÜá~ PèÇ…
ÊÜáñܨÝÃÜÃÜÈÉ PæàÚPæãÙÜáÛÊÜâ¨Üá
(B) A®ÜÌÃ… gÊÜÞÇ…
(B) ÊÜáñܨÝÃÜÃÜÈÉ ŸÈÐÜu/¨ÜáŸìÆ
A»Ü¦ì¿á®Üá° WÜáÃÜá£ÓÜáÊÜíñæ (C) ±ÜíPÜh… ŸápÝÈ¿Þ
PæàÚPæãÙÜáÛÊÜâ¨Üá (D) B®Üí¨… ±ÜoÌ«Üì®…
(C) ¿ÞÊÜ ±Ü P Ü Ò /A»Ü  ¦ìWæ ÊÜ á ñÜ ÖÝPÜ Æ á
21. 1940 ÃÜ PÝÆ¨ÜÈÉ Óݧ±Ü®æWæãívÜ aÜÆ®ÜbñÜŨÜ
ÊÜáñܨÝÃÜÃÜá CbfÓÜáñÝ¤Ãæí¨Üá PæàÙÜáÊÜâ¨Üá
(D) ÊÜáñܨÝÃÜÃáÜ ±ÜÅaÝÃÜ ÊÜÞw¨ÝªÃÁ æ áà Gí¨Üá Jí¨Üá aÜÙÜáÊÜÚ ÊÜáñÜᤠŸvÜÊÜÃÜá ÖÝWÜã ÊÝÓܤËPÜ
PæàÙÜáÊÜâ¨Üá ÓܧÙܨÜÈÉÁáà b£ÅàPÜÃÜ|WæãívÜ E¨æãÂàWÜÓܧ
ÊÜWÜì¨ÜÊÜÃÜ®Üá° PÜáÄñÝ¨Ü PÜ¥æWÜÙÜ®Üá° H®æí¨Üá
17. ¯WÜìÊÜá®Ü ÓÜËáàPæÒ Gí¨ÜÃæà®Üá ?
PÜÃæ¿ááñÝ¤Ãæ ?
(A) ÊÜáñÜ¨Ý®Ü¨Ü Êæã¨ÜÆá ÊÜáñܨÝÃÜÃÜá ¿ÞÄWæ
ÊÜáñÜ aÜÇÝÀáÓÜáñÝ¤Ãæí¨Üá £Ú¿ááÊÜâ¨Üá (A) gÊÜáì®… GPæÕ$³$ÅÍܯÓÜÊÜå…
(B) ÊÜáñÜ aÜÇÝÊÜOæ Ÿãñ…WÜÚWæ (B) ¶æÅía… ®ÜãÂ ÊæàÊ…
Êæã¨ÜÆá ÊÜáñܨÝÃÜÃÜá ¿ÞÄWæ ÊÜáñÜ (C) CpÝȿᮅ ¯ÁãàÄ¿áÈÓÜÊÜå…
aÜÇÝÀáÓÜáñÝ¤Ãæí¨Üá £Ú¿ááÊÜâ¨Üá
(D) ±ÝÂÃæÆÇ… Ô¯ÊÜÞ
(C) ÊÜáñÜ¨Ý®Ü Pæàí¨ÜÅ©í¨Ü ÖæãÃÜŸí¨Ü PÜãvÜÇæà
ÊÜáñܨÝÃÜÃÜá ¿ÞÊÜ ±ÜPÜÒ/A»Ü¦ìWæ ÊÜáñÜ 22. "®Ý®ÜãP… B¶… © ®Ýñ…ì' GíŸ ÊÝ~gÂÊÝX
ÖÝQ¨ÜÃÜá Gí¨Üá £Ú¨ÜáPæãÙÜáÛÊÜâ¨Üá ¿áÍÜÓÜÕ®Üá° PÜívÜ Êæã¨ÜÆ ÊæçÎÐÜréñæ&E¨Üª¨Ü
(D) CËGÊÜ å …WÜ Ù Ü ® Ü á ° ŸÙÜ Ó Ü á ÊÜ â ¨Ü á ÓÜ á Æ»Ü / aÜÆ®ÜbñÜÅ¨Ü ¯ÊÜÞì±ÜPÜ ÊÜáñÜᤠ¯¨æìàÍÜPÜÃÜá
PÜÐÜrÊÝXñݤ Gí¨Üá £Ú¿ááÊÜâ¨Üá ¿ÞÃÜá ?
18. ÃÝÑóà¿á ÊÜáor¨ÜÈÉ ¯WÜìÊÜá®Ü ÓÜËáàPæÒ¿á®Üá° (A) hÝ®… WæùÃ…ÓÜ®…
D PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ ¿ÞÊÜâ¨Üá ¯ÊÜì×ÓÜáñܤ¨æ ?
(B) ¸ÝÔÇ… Ãæçp…
(A) B¿áì»Üo
(C) ±èÇ… ÃÜã¥Ü
(B) D&®ÝÃܨÜ
(C) oávæàÓ… aÝ|PÜÂ (D) ÃÝŸp…ì hæ. ¶ÝÉÖÜqì
(D) ÃÝg¯à£ 23. AQàÃÝ PÜáÃæãàÓÜÊÝÃÜ ÍæàÐÜu aÜÆ®ÜbñÜÅÊݨÜ
19. ÍÝÂÊÜ å … ¸æ ®æ WÜ Ç…ÃÜ Ê Ü ÃÜ á ¯¨æ ìàÎst ¿ÞÊÜ "ÃÝ®…' ÍæàQÕ$³¿áÃ…ÃÜÊÜÃÜ ¿ÞÊÜ ®ÝoPܨÜ
aÜ Æ ®Ü b ñÜ Å ÊÜ â PÜ á Ãæ ç ®…®Ü ÖÝÆá ÓÜ Ö Ü P ÝÄ AÙÜÊÜwPæ¿ÞX¨æ ?
aÜÙÜáÊÜÚÀáí¨Ü ±ÜÅ»ÝËñÜÊÝXñÜᤠ? (A) ÊÜÞÂP…¸æñ…
(A) AíPÜáÃ…
(B) ÖÝÂÊæáÉp…
(B) ¯ÍÝíñ…
(C) »ÜãËáPÝ (C) QíW… È¿áÃ…
(D) ÊÜáí¥Ü®… (D) J¥æÇæãÉ
Paper II 6 K – 1420
Page 7
16. What is an opinion poll ? 20. ‘Ram Ke Naam’ (In the name of God)
(A) Asking voters to analyze voting is a documentary film made by
pattern soon after the polling (A) Mani Kaul
(B) Asking voters to identify strong/weak (B) Anwar Jamal
candidates
(C) Pankaj Butalia
(C) Asking voters to which party/candidate
they want to vote (D) Anand Patwardhan
(D) Asking voters whether they
campaigned
21. A film movement launched during
1940s and characterized by stories set
17. What is an exit poll ?
among poor and working class filmed
(A) To find from voters on the eve of on location is known as
polls to whom they would vote
(A) German Expressionism
(B) To find from voters before they enter
polling booths to whom they would (B) French New Wave
vote (C) Italian Neorealism
(C) To find from voters to which party/ (D) Parallel Cinema
candidate they voted soon after
exiting from polling station
(D) To find whether it was easy/difficult 22. ‘Nanook of the North’, the first
to use EVMs commercially successful feature –
length documentary film was directed
18. Among the following which conducts
and produced by
exit polls at the national level ?
(A) Aryabhata (A) John Grierson
(B) e-Narada (B) Basil Wright
(C) Today’s Chanakya (C) Paul Rotha
(D) Rajaneethi (D) Robert J. Flaherty
19. Which film directed by Shyam Benegal 23. Akira Kurosawa’s classic film ‘Ran’ was
was inspired by Milk Cooperative an adaptation of Shakespeare’s
Movement of Kurien ?
(A) Macbeth
(A) Ankur
(B) Hamlet
(B) Nishant
(C) Bhumika (C) King Lear
(D) Manthan (D) Othello
K – 1420 7 Paper II
Page 8
24. ""w¶æç®… GvÜÌpçæ ìÔíW… WæãàÇ…Õ ¶ÝÃ… ÊæáÍÜv…ì 28. ÊÜÞÂP…¸æùv… PÜËáÍÜ®… ÊÜÃÜ©¿á®Üá° ¿ÞÊÜ
GvÜÌpæçìÔíW… ÄÓÜÇ…r$Õ'' GíŸ ±ÜâÓܤPÜ¨Ü Êæã¨ÜÆ ÖæÓÜÄ®Üw¿áÈÉ ±ÜÅPÜqÓÜÇÝXñÜᤠ?
ÊÜáá¨ÜÅ|¨Ü ÇæàSPÜ ¿ÞÃÜá ? (A) ÊÜ®… ÊÝ¿å…Õ , ÊÜ®… ÊÜÇ…xì
(A) væàËv… KXÈÌ (B) Êæá¯ ÊÝ¿áÕÓ…, Êæá¯ ÊÜÇ…x$Õì
(B) XÅà®… ÃæãÓæ®…ŸW…ì (C) Êæá¯ ÊÝ¿áÕÓ…, ÊÜ®… ÊÜÇ…xì
(C) µÈ±… PæãoÉÃ… (D) Êæá¯ ÊÜÇ…x$Õì, ÊÜ®… ÊÝ¿å…Õ
(D) ÃÜáÓæÇ… PÜãÈ
29. bíñÜ®æWÜÙÜá, ÁãàaÜ®æWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠÓÜí¨æàÍÜWÜÙÜ®Üá°
25. D PæÙX
Ü ®ÜÊâÜ WÜÙÈ
Ü É ÊÜááPܤ «Ü̯ÊÜ«ì
Ü PÜ ÓÜí±Ý¨Ü®¿
æ á ÍݹªPÜ ÊÜ á ñÜ á ¤ ÍݹªPÜ Ê Ü Æ É¨Ü bÖæ ° ÊÜ á ñÜ á ¤
Óݶ…rÊæàÃ… ¿ÞÊÜâ¨Üá ? ÓÜíPæàñÜWÜÙܮݰX ÃÜã±ÝíñÜÄÓÜáÊÜâ¨Ü®Üá° H®æí¨Üá
(A) GívÝÔq ±ÜÄWÜ~ÓÜáñÝ¤Ãæ ?
(B) iIGÊÜå…² (A) aÝ®æÇæçÓ… ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá
(C) G¸æãàv… ²ÅàËáQÅ (B) ¶æÅàÊÜå… ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá
(D) ²PÝÓÝ
(C) ÓÜí«Ý®Ü ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá
26. "Ëáàw¿Þ woËáì¯ÓÜÊÜå…' ÊÜáñÜᤠ"ÖÝp… (D) ÓÜíPæàñÜÊÝXÓÜáÊÜâ¨Üá
Bív… PÜãÇ… Ëáàw¿Þ' GíŸ ±Ü¨ÜWÜÙÜ®Üá°
30. ÊÜÞ×£¿á Ÿ×ÃÜíWÜWæãÚÓÜáËPæÀáí¨Ü
±ÜÄPÜȳԨÜÊÜÃÜá ¿ÞÃÜá ?
Ë®ÝÀ᣿áá BÃ…qI PÝÁáª¿á ¿ÞÊÜ
(A) ÖæÃÝÇ…x w. ÇÝÓæÌÇ…
Ë»ÝWܨݪX¨æ ?
(B) ÊÝÆrÃ… ȱݾ鮅
(A) Ë»ÝWÜ 7
(C) ËÆºÃ… ÍÝÅÊÜå…
(B) Ë»ÝWÜ 8(1)
(D) ÊÜÞÍÜìÇ… ÊÜÞÂP…ÆáÖÝ®… (C) Ë»ÝWÜ 6
27. ""g®ÜÃÜ ÊÜáñÜaÜÇÝÊÜOæ¿á ®ÜvÜÊÜÚPæ¿á (D) Ë»ÝWÜ 4
ÊæáàÇæ ÓÝÊÜÞiPÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü ŸÙÜPæ¿á
31. "GwqíW… Bív… wÓæç®…' GíŸ ÖæÓÜÄ®Ü
±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜ A«Ü¿á®Ü'' – ÖæàÚPæ¿áÈÉ
±ÜâÓܤPÜÊÜ®Üá° ŸÃæ¨ÜÊÜÃÜá ¿ÞÃÜá ?
g®ÜÃÜ ÊÜáñÜaÜÇÝÊÜOæ¿á ®ÜvÜÊÜÚPæ¿áá
(A) PÜqɱ… Bív… ÓæíoÃ…
(A) ÓÜÌñÜíñÜÅ aÜÃÝíPÜ
(B) AñÜíñÜÅ aÜÃÝíPÜ (B) ÖæÃÝÇ…x DÊÜ®…Õ
(C) ÓÝí¨Ü¼ìPÜ aÜÃÝíPÜ (C) ÓÝRp… ®Ýoì®…
(D) A±ÜÅÓÜá¤ñÜ aÜÃÝíPÜ (D) ¸ÝÓæRp… Bív… ÔÓÜÓ…ì
Paper II 8 K – 1420
Page 9
24. Who is the author of the First Edition of 28. The MacBride Commission report was
the book “Define Advertising Goals for published under which name ?
Measured Advertising Results” ? (A) One Voice, One World
(A) David Ogilvy
(B) Many Voices, Many Worlds
(B) Green Rosenberg
(C) Many Voices, One World
(C) Philip Kotler
(D) Many Worlds, One Voice
(D) Russell Colley
29. Transforming thoughts, ideas and
25. Which one of the following is the free
audio editing software ? messages into verbal and non-verbal
(A) Andacity signs and codes is referred to as
(B) GIMP (A) Channelisation
(C) Abode Premicre (B) Framing
(D) Picasa (C) Mediation
(D) Encoding
26. The terms ‘Media Determinism’ and ‘Hot
and Cool Media’ were conceptualised
30. Which section of RTI Act deals with
by
exemption from disclosure of information ?
(A) Harold D. Lasswell
(A) Section 7
(B) Walter Lippman
(C) Wilbur Schramm (B) Section 8(1)
(D) Marshal McLuhan (C) Section 6
(D) Section 4
27. In the statement “an examination of the
effects of the use of social media on the 31. The book entitled ‘Editing and Design’
voting behaviour of people”, the voting is authored by
behaviour of the people is the (A) Cutlip and Center
(A) Independent variable (B) Harold Evans
(B) Dependent variable
(C) Scott Norton
(C) Causal variable
(D) Basket and Scissors
(D) Extraneous variable
K – 1420 9 Paper II
Page 10
32. Ãæçp…&B¶… PÜ¥æ (ÃܨÜ᪠ÊÜÞw¨Ü PÜ¥æ) 36. Jí¨Üá ÓÝÊÜÞiPÜ ËÐÜ¿áÊÜ®Üá° ÃÝgQà¿áÊÝX,
Gí¨ÜÃæà®Üá ? ËÊݨÝÓܳ¨ÊÜ ÝX A¥ÜÊÝ CñÜÃÜ Ë«Ü¨È
Ü É Óݧ®Ê
Ü ®Ü áÜ °
(A) Êæã¨ÜÆ ±Üâo¨ÜÈÉ ŸÃÜáÊÜ PÜ¥æ¿á Jí¨Üá ¸æíŸÈÓÜÆá ŸÙÜÓÜáÊÜ hÝ×àÃÝñÜá±ÜwÓÜáËPæ
BÊÜ꣤ ÊÜáñÜᤠC¨Ü®Üá° ©®Ü±Ü£ÅPæ¿á (A) ÊÜíaÜPÜ hÝ×àÃÝ£ÓÜáËPæ
JÙܱÜâo¨ÜÈÉ Öæbc®Ü ÊÜÞ×£WÜÙæãí©Wæ (B) ±ÜÅ£¯˜ hÝ×àÃÝ£ÓÜáËPæ
±Üâ®ÜÃÝÊÜ£ìÓÜÇÝWÜáÊÜâ©ÆÉ
(C) GvÜÌpæãàìÄ¿áÇ…
(B) Jí¨Üá PÜ¥æ¿á ÓÜ|¡ BÊÜ꣤¿á®Üá°
©®Ü±Ü£ÅPæ¿á ÊÜááS±Üâo¨ÜÈÉ ŸÃæ¨Üá (D) ÊÜPÝÆñÜᤠhÝ×àÃÝ£ÓÜáËPæ
A¨Ü®Üá° ËÊÜÃÜOæWÜÙæãí©Wæ JÙܱÜâoWÜÙÜÈÉ
±Üâ®Ü@ BÊÜ£ìÓÜáÊÜâ¨Üá 37. »ÝÃÜñÜ¨Ü hÝ×àÃÝñÜá E¨ÜÂÊÜá¨Ü
(C) Jí¨Üá PÜ¥æ¿á ÊÜááS±Üâo¨Ü BÊÜ꣤ ÓÜÌ&¯¿áí£ÅñÜ ÓÜÌ¿áí±æÅàÄñÜ ÓÜíÓæ§¿á®Üá°
(D) Jí¨Üá PÜ¥æ¿á JÙܱÜâo¨Ü BÊÜ꣤ H®æí¨Üá PÜÃæ¿ááñÝ¤Ãæ ?
(A) GvÜÌpæçìÔíW… ÓÜËìÓ… Pè¯ÕÇ… B¶…
33. "© WÜãÂpæ®ÜºW…ì WÝÂÇæQÕ : © ÊæáàQíW… B¶… Cíw¿Þ
pæç±æäàWÝŵP… ÊÜÞ®…' GíŸ ±ÜâÓܤPÜ¨Ü ÇæàSPÜ (B) GvÜÌpæçìÔíW… ÓÝrívÜv…Õì Pè¯ÕÇ… B¶…
¿ÞÃÜá ? Cíw¿Þ
(A) væ¯Ó… ÊÜÞÂP…Pæ„Ì Ç… (C) GvÜÌpæçìÔíW… ÓÝrívÜv…Õì PÜËáq B¶…
(B) ÊÜÞÍÜìÇ… ÊÜÞÂP…ÆáÖÝ®… Cíw¿Þ
(C) Öæ¯Å hæíQ®…Õ (D) Hhæ¯Õ ÓÝrívÜv…Õì Pè¯ÕÇ… B¶… Cíw¿Þ
(D) A±Ür®… ÔíPæÉ„Ã…
38. ¶æŸÅÊÜÄ 2020PæR A®ÜáWÜá|ÊÝX »ÝÃÜñ¨
Ü Ü ±Ü£ÅPÝ
34. "© ×í¨Üã' ©®Ü±Ü£ÅPæWæ ÓÜíŸí˜ÓÜ¨Ü ÊÜáívÜÚ¿á A«ÜÂPÜÒ ¿ÞÃÜá ?
ÓÜí±Ý¨ÜPÜÃÜ®Üá° WÜáÃÜá£Ô. (A) ®Ý¿ޘàÍÜ hæ. BÃ…. ÊÜáá«æãàÆRÃ…
(A) ÊÜÞȯ ±Ý¥ÜìÓÝÃܦ (B) ®Ý¿ޘàÍÜ ÊÜÞPÜìívæà¿á PÜoáj
(B) ÃÝÊÜ兮ݥ… WæãàÁáíPÜ (C) ®Ý¿ޘàÍÜ ². Ô. WæãàÓÝÌËá
(C) PÜÓÜã¤Ä ÃÜíWÜ I¿áÂíWÝÃ… (D) ®Ý¿ޘàÍÜ aÜí¨ÜÅÊÜåèÚ PÜáÊÜÞÃ… ±ÜÅÓݨ…
(D) Pæ. ÎÅà¯ÊÝÓÜ®…
39. Jí¨Üá ©àZìÊÝ¨Ü PÜ¥æWæ ÓÜíŸí˜Ô hæãñæWæ
35. Jí¨Üá Eñܳ®Ü°¨Ü PÜáÄñÜá ÊÜíaÜ®æWæ ÓÜÌÆ³ ÊÜáqr®ÜÈÉ ±ÜÅPÜoOæWæãÙÜáÛÊÜ ÓÜ|¡ ÇæàS®ÜÊÜ®Üá° H®æí¨Üá
×í¨æ EÚ¿ááÊÜ PÝ®Üã®Ü៨ܜÊÝ¨Ü ÖæàÃÜÙÜ PÜÃæ¿ááñÝ¤Ãæ ?
ÖæãWÜÚPæ¿á A£ÍÜ¿áÊÜâ
(A) ÓæàPæÅv… Pè
(A) ±ÜÅaÝÃÜPÝ¿áì
(B) ±Ü¶ÜÄ (B) pÝí¸…Óæãrà¯íW…
(C) ±ÜÅaÝÃÜ (C) ®Üp… WÝŶ…
(D) ÊÜáá¨ÜÅ| ±ÜÅ£¯˜ñÜÌ (D) Óæçv…¸ÝÃ…
Paper II 10 K – 1420
Page 11
32. What is a write-off story ? 36. Advertising used to promote a position
(A) A front page version of a story which on a political, controversial or other
is not repeated with more details social issue is
inside the newspaper (A) Deceptive advertising
(B) A short front page version of a story (B) Surrogate advertising
which is repeated with more details (C) Advertorial
inside the newspaper
(D) Advocacy advertising
(C) A front page version of a story
(D) An inner page version of a story
37. A self regulatory voluntary organisation
of advertising industry in India is called
33. ‘The Gutenberg Galaxy : The making of (A) Advertising Service Council of India
Typographic Man’ is a book authored
(B) Advertising Standards Council of
by
India
(A) Denis McQuail
(C) Advertising Standards Committee
(B) Marshall McLuhan of India
(C) Henry Jenkins (D) Agency Standards Council of
(D) Upton Sinclair India
34. Who among the following editors are not 38. The Chairman of the Press Council of
associated with ‘The Hindu’ newspaper ? India as on Feb. 2020 is
(A) Malini Parthasarathy (A) Justice J. R. Mudholkar
(B) Ramnath Goenka (B) Justice Markandey Katju
(C) Kasturi Ranga Iyenger (C) Justice P. C. Goswami
(D) K. Srinivasan (D) Justice Chandramauli Kumar
Prasad
35. A legal exaggeration of praise lavished
on a product that stops just short of 39. A related shorter article printed alongside
deception is a longer story is called
(A) Publicity (A) Sacred Cow
(B) Puffery (B) Tombstoning
(C) Propaganda (C) Nut Graf
(D) Press Agentry (D) Sidebar
K – 1420 11 Paper II
Page 12
40. ËÊݨÝñܾPÜÊÝ¨Ü ËÐÜ¿áWÜÙÜÈÉ ÊÜÃÜ©WÝÃÜ®Üá 43. ÊÜ á ®Ü á ÐÜ Â ÃÜ á PÜ í ±Ü ä ÂoÃ…WÜ Ù Ü á , qË ÊÜ á ñÜ á ¤
Jí¨Ü á ËÐÜ ¿ á¨Ü ±Ü P Ü Ò ÊÜ × ÓÜ á ÊÜ ÊÜ á ãÆPÜ ÖæãÓÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜ®Üá° ®æçg ÊÜÂQ¤WÜÙÜá ÊÜáñÜᤠÓܧÙÜ
A¼±ÝÅ¿áÊÜ®áÜ ° ÖÜáoárÖÝPÜáÊÜ ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá¨Ü Gí¨Üá ±ÜÄWÜ~ÓÜáÊÜ ÓÜíÊÜÖÜ®Ü Ô¨ÝœíñÜ
ÍæçÈ¿á®Üá° H®æí¨Üá PÜÃæ¿ááñÝ¤Ãæ ? (A) ÊÜÞ«ÜÂÊÜá ±ÜÄÓÜÃÜ ËhÝn®Ü
(A) ÊÜPÝÆñÜᤠ(B) A¥Üì¨Ü A¥Üì
(B) ¨ÜêÑrPæãà®Ü (C) ÊÜÞ«ÜÂÊÜá ÓÜËáàPÜÃÜ|
(C) ÔríW… B±ÜÃæàÍÜ®… (D) ÊÜÞ«ÜÂÊÜá ñÜPÜì
(D) GvÜÌpæãàìÄ¿áÇ…
44. ¨ÜãÃܨÜÍÜì®ÜÊÜâ gWÜ£¤®ÜÈÉ ÓÜêÑrÓÜáÊÜ ®æçgñæ¿áá
41. Jí¨Ü á ËÐÜ ¿ á¨Ü PÜ á ÄñÜ á AƳ Ó Ü í Tæ  ¿áÈÉ ¯SÃÜÊÝXÃÜ¨àæ C¨ÜªÃã Ü PÜãvÜ A¨Ü®áÜ ° ÓÜñÂÜ Êæí¨Üá
A¼±ÝÅ¿áÊÜâÙÜÛÊÜÃÜá ÓÝÊÜÞiPÜ ±ÜÅñæÂàPÜñæ¿á®Üá° £Ú¿ááÊÜ ÓÜíÓÜ¢£Àáí¨ÝX, ®ÜËá¾í¨Ü A¨Üá
ñÜvæ¿áÆá ÊÜåè®ÜÊÝXÃܸæàPæí¨Üá ÓÜãbÓÜáÊÜ ÔÌàPÜÄÓÜÆ³vÜáñܤ¨æ. C¨Üá ________ ԨݜíñÜ.
ÓÜíÊÜÖÜ®Ü Ô¨ÝœíñÜ ¿ÞÊÜâ¨Üá ? (A) ¯OÝì¿áPÜ ÓÝíÓÜ¢£PÜ Ô¨ÝœíñÜ/QÅqPÜÇ…
(A) ÊÜåè®Ü ÓÜáÃÜáÚ Ô¨ÝœíñÜ PÜÆcÃÜÇ… ¦¿áÄ
(B) ÓÝWÜáÊÜÚ Ô¨ÝœíñÜ (B) © ¶ÝÅíPÜ#p…ì ÓÜãRÇ…
(C) ÓÜÊÜáñæãàÆ®Ü Ô¨ÝœíñÜ (C) PÜêÑ¿á ËÍæÉàÐÜOæ/PÜÈrÊæàÍÜ®… G®ÝÈÔÓ…
(D) ®æàÃÜ ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜ Ô¨ÝœíñÜ
(D) ®æçgñæ¿á ԨݜíñÜ¨Ü ÓÝÊÜÞiPÜ ÃÜaÜ®æ/
42. ÓÜíÊÜÖÜ®Ü ±ÜÅQÅÁá¿áÈÉ "B¿áª ±ÜÄPÜÆ³®æ ' ÓæãàοáÇ… PÜí®ÜÕ$r$PÜÒ®… B¶… Ä¿ÞÈq
Å
Gí¨ÜÃæ H®Üá ? ¦¿áÄ
(A) Jí¨Üá ¯©ìÐÜrÊÝ¨Ü ÊÜáãÆ©í¨Ü
45. ÊÜá®ÜáÐÜÂÃÜ hÝOæ¾ ÊÜáñÜᤠÎPÜÒ|©í¨Ü
ÓÜí¨æàÍÜWÜÙÜ®Üá° ÔÌàPÜÄÓÜÆá JŸº ÊÜÂQ¤¿á
ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü ±ÜÅ»ÝÊÜ ÖæàWæ ±ÜÄOÝÊÜáÊÜ®Üá°
hÝWÜêñÜ A¥ÜÊÝ AhÝWÜêñÜ BÁáR
Öæãí©¨æ G®Üá°ÊÜâ¨ÜÃÜ A«Ü¿á®Ü¨ÜÈÉ ,
(B) ÓÜí¨æàÍÜWÜÙÜ®Üá° ©à[ÝìÊܘ¿á hÝn±ÜPܨÜÈÉ
±ÜÅñæÂàPÜ ÊÜÂñÝÂÓÜ Ô¨ÝœíñÜÊÜâ ¿ÞÊÜ ¿ááWܨÜ
EÚÔPæãÙÜÛ¸æàPæíŸ ÓÜí¨æàÍÜ ±Üvæ¿ááÊÜÊÜ®Ü
E¨ÝÖÜÃÜOæ¿ÞX¨æ ?
¯«ÝìÃÜ
(A) ÓÜÊÜáãÖÜ ÓÜÊÜÞg ԨݜíñÜ/ÊÜÞÓ… ÓæãÓæçq
(C) ÓÜí¨æàÍÜWÜÚWæ A¥ÜìÊÜ®Üá° ¯WÜ©ÓÜáÊÜ
¦¿áÄ
±ÜÅQÅÁá
(B) ÓÝíÓÜ¢£PÜ Ô¨ÝœíñÜ/PÜÆcÃÜÇ… ¦¿áÄ
(D) ÓÜí¨æàÍÜ ±Üvæ¿ááÊÜÊÜ®Üá
A®ÝÊÜÃÜ|WæãÙÜáÛÊÜâ¨Ü®Üá° ñܲ³ÓÜáÊÜâ¨Üá (C) ÔàËáñÜ ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜá/ÈËápæv…
AÓÝ«ÜÂÊÝXÃÜáÊÝWÜ B ÓÜí¨æàÍÜPæR C¶æPr…$Õ
ÊÜáÖÜñÜÌÊÜ®Üá° PæãvܸæàPæãà A¥ÜÊÝ (D) ÓÜ Ê Ü á ãÖÜ ÓÜ í ÊÜ Ö Ü ® Ü Ô¨Ýœ í ñÜ ¨ Ü PÜ á ÄñÜ á
PæãvܸÝÃܨæãà Gí¨Üá ¯«ÜìÄÓÜáÊÜâ¨Üá ÊæçhÝn¯PÜ ¨ÜêÑrPæãà®Ü
Paper II 12 K – 1420
Page 13
40. A style of journalism in which a reporter 43. The communication theory which claims
takes sides in controversial issues and that people treat computers, television and
develops a point of view is new media as real people and places is
(A) Advocacy (A) Media Ecology
(B) Point-of-view (B) Meaning of Meaning
(C) Sting operation (C) Media Equation
(D) Advertorial (D) Media Logic
41. Which communication theory states that 44. According to _____, television constructs
those who hold a minority point of view a reality of the world that, although
keep silent to prevent social isolation ?
possibly inaccurate, becomes accepted
(A) Spiral of Silence Theory simply because we as a culture believe
(B) Cultivation Theory it to be true.
(C) Balance Theory (A) Critical cultural theory
(D) Direct Effects Theory (B) The Frankfurt school
(C) Cultivation Analysis
42. In the communication process, ‘selective
(D) Social construction of reality theory
perception’ is
(A) A person’s conscious or unconscious
45. In studying how media’s influence is
choice to receive messages from a
affected by people’s intelligence and
specific source
education, individual differences theory
(B) The receiver’s decision to save
is an example of the era of
information in long-term memory
(A) Mass Society Theory
(C) The process of attributing meaning
to messages (B) Cultural Theory
(D) The decision to pay or not to pay (C) Limited effects
attention to the message, when the (D) The scientific perspective on mass
receiver cannot avoid exposure communication theory
K – 1420 13 Paper II
Page 14
46. D PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ ÓÝÊÜìg¯PÜ ÓÜíŸí«ÜWÜÙÜ 49. ¶ÝÅíPÜ#p…ì ÍÝÇæ¿áá ÊÜÞP…ÕìÔÓ…r ±ÝÅhæP…r®Ü
C£ÖÝÓÜ¨Ü ÖÜíñÜ ¿ÞÊÜâ¨Üá BXÃÜáÊÜâ©ÆÉ ? ¿ÞÊÜ ËÐÜ¿áPæR A£à Öæbc®Ü ÓÜí±ÜPÜìÊÜ®Üá°
(A) ÓÜÊÜÞaÝÃÜ&±ÜÅaÝÃÜPÝ¿áì¨Ü ÖÜíñÜ
Öæãí©ñÜᤠ?
(A) ÃÝgQà¿á PÝÅí£¿áá AWÜñÜÂÊÝX¨æ GíŸ
(B) ©ÌË«Ü ÓÜíÊÜÖÜ®Ü
aÜaæì
(C) B«Üá¯PÜ ñÜíñÜÅhÝn®Ü¨Ü ¿ááWÜ
(B) ÓÜ í ÓÜ ¢ £¿á XqP… AWÜ ñ Ü Â ÊÝX¨æ GíŸ
(D) ÓÜíÊݨÝñܾPÜ ©ÌË«Ü ÓÜíÊÜÖÜ®Ü aÜaæì
(C) B¦ìPÜ ¯¿áÊÜáWÜÙÜ®Üá° ¯«ÜìÄÓÜÆá
47. ÊÜåè®Ü¨Ü BÊÜñÜì ԨݜíñÜÊÜâ ÓÝÊÜìg¯PÜ
ÊæçhÝn¯PÜ Ë«Ý®ÜWÜÙÜ®Üá° ŸÙÜÓÜŸÖÜá¨Üá
A¼±ÝÅ¿á¨Ü ÓÜáñÜá¤ÊÜÄ Ô¨ÝœíñÜÊÝX¨Üáª
GíŸ aÜaæì
ÓÝÊÜÞiPÜ ÊÜá®æãàËhÝn®Ü, ÓÜÊÜáãÖÜ
(D) ÓÜÊÞ
Ü iàPÜÃ|
Ü ÊÜâ ÓÝíÓÜ¢£PÜ Ë®ÝÍÜ樆 áÜ °íoá
ÊÜÞ«ÜÂÊÜá ÊÜáñÜᤠ¿ÞÊÜâ¨ÜÃÜ ±ÜŨæàÍÜWÜÙÜ®Üá° ÊÜÞvÜáñܤ¨æ GíŸ aÜaæì
ÓÜí±ÜQìÓÜáñܤ¨æ ?
50. ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü A˜®Ý¿áPÜñÜÌÊÜâ D PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ
(A) ÓÜÊÜÞgÍÝÓÜŒ
¿ÞÊÜâ¨Ü®Üá° ÓÜãbÓÜáñܤ¨æ ?
(B) ÊÜá®Ü JÈÓÜáËPæ
(A) ÊÜÞ«ÜÂÊÜá PÜí±æ¯WÜÙÜá, AíñÜhÝìÆÊÜ®Üá°
(C) ÓÜíZo®Ý ÓÜíÊÜÖÜ®Ü
ÖæaÜác ÖæaÜác ¯¿áí£ÅÓÜÆá ±ÜÅÊÜ꣤
(D) AíñÜÃ…ÊÜÂQ¤à¿á ÓÜíÊÜÖÜ®Ü ÊÜÞvÜá£¤Êæ
(B) ÓÝÊÜޮܠg®ÜñæWæ ËÍÜÌ¨Ü PÜáÄñÜá ñÜÊÜá¾
48. "¨Ü ã ÃÜ ¨ Ü Í Ü ì ®Ü ±Ü Å ±Ü í aÜ ' ÊÜ á ñÜ á ¤ ±Ü Å ±Ü í aÜ ¨ Ü
A¼±ÝÅ¿áWÜÙÜ®Üá° ±ÜÅ£±Ý©ÓÜáÊÜ
PÜáÄñÜá ÊÜÃÜ©¿Þ¨Ü ®Üí¹PæWÜÙÜ ®ÜvÜá訆 ±ÜÃÜÓܳÃÜ
A˜PÝÃÜ¿ááñÜ ÊÜWÜìÊÜâ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá
ÓÜíŸí«ÜÊÜâ D PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ ¿ÞÊÜâ¨ÜPæR PÜí±æ¯WÜÙÜ ¿ágÊÜÞ¯Pæ¿á®Üá° Öæãí©Êæ
ŸÈÐÜuÊÝXÃÜáÊÜ ÓÝ«ÜÂñæ C¨æ ? (C) ÊÜÞ«ÜÂÊÜá ±ÜÅPÜꣿáá ËË«Ü ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü
(A) ¨ÜãÃܨÜÍÜì®Ü ÖæaÝcX ËàQÒÓÜáÊÜÊÜÃÜá Ë«ÜWÜÙÜ ËÍÝÆÊÝ¨Ü ±ÜÅ»æà¨ÜWÜÙÜ®Üá°
(B) ¨ÜãÃܨÜÍÜì®Ü PÜwÊæá ËàQÒÓÜáÊÜÊÜÃÜá Öæãí©ÃÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠC¨Üá GÆÉÃÜ
(C) ÊÜáPÜRÙÜá, ËàPÜÒOæ¿á A»ÝÂÓÜWÜÙÜ®Üá° BÓÜQ¤WÜÚWæ ÓÜÄÖæãí¨ÜáÊÜíñæ CÃÜáñܤ¨æ
(D) ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜâ ÃÝgQà¿á¨Ü PÜáÄñÜá ÓÜáÊÜá¾®æ
±ÜÄWÜ~ÓܨæÁáà
ÊÜÃÜ© ÊÜÞvÜáÊÜâ©ÆÉ B¨ÜÃæ ®æçgÊÝX
(D) A˨ÝÂÊÜíñÜ ÊÜÂQ¤WÜÙÜá, AÊÜÃÜ ËàPÜÒOæ¿á
A¨Üá ÃÝgQà¿áÊÜ®Üá° Wè±Ü¨ÜÈÉ
A»ÝÂÓÜWÜÙÜ®Üá° ±ÜÄWÜ~Óܨæà
¯¿áí£ÅÓÜᣤ¨æ
Paper II 14 K – 1420
Page 15
46. Which of the following is not a stage in 49. The Frankfurt school was most closely tied
the history of public relations ? to what aspect of the Marxist Project ?
(A) The propaganda-Publicity stage (A) The argument that political revolution
(B) Two way communication is necessary
(C) The modern technological era (B) The argument that Gitique of culture
is necessary
(D) Interactive two-way communication
(C) The argument that scientific methods
can be used to determine economic
47. The spiral of Silence Theory as an laws
all encompassing theory of public
(D) The argument that socialism will
opinion that connects the areas of
lead to cultural annihilism
social psychology, mass media and
(A) Sociology
50. Media hegemony refers to which of the
(B) Persuasion
following ?
(C) Organizational communication
(A) Media companies tend to control
(D) Interpersonal communication more and more of the Internet
(B) Media companies are owned by the
48. The correlation between the “television ruling class, who propagate their
world” and reported beliefs about the world views to the general public
world is likely to be the strongest for
(C) The media environment
(A) Heavy television viewers accommodates a wide variety of
(B) Light television viewers different media types to match
(C) Children, regardless of viewing everyone’s interests
habits (D) Media does not simply report on
(D) Uneducated individuals, regardless politics, but actually secretly controls
of viewing habits politics
K – 1420 15 Paper II
Page 16
51. ñÝí£ÅPÜ ¯OÝì¿áPÜñæ GíñÜÖÜ ®Üí¹Pæ¿ÞX¨æ ? 54. GíñÜÖÜ ÍÝp…®ÜÈÉ ËÐÜ¿áPæR ÓÜíŸí˜Ô¨Ü
(A) ÓÝÊÜÞiPÜ ÃÜaÜ®æ ÊÜáñÜᤠÓÝíÓÜ¢£PÜ ÊÜÂQ¤¿áá ŸÈÐÜu, ±ÜÄOÝÊÜáPÝÄ ÊÜáñÜá¤
ÊÜåèÆÂWÜÙÜÈÉ®Ü Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÜÙÜ®Üá° A˜PÝÃÜÍÝ׿áíñæ PÝ|áñݤ®æ ?
ñÜíñÜÅhÝn®ÜÊÜâ ¯«ÜìÄÓÜáñܤ¨æ (A) KÊÜÃ…Öæv… ÍÝp…
(B) ÓÜêÑrÓÜáÊÜÊÜÃÜá ÎàZŨÜÈÉÁáà iàÊÜ®ÜÊÜ®Üá° (B) Öæç BÂíWÜÇ… ÍÝp…
EñܤÊáÜ ÊÝXÓÜáÊÜ ÊÜáãÆ»ÜãñÜ ¿áíñÜÅÊÜ®áÜ ° (C) Çæãà BÂíWÜÇ… ÍÝp…
A¼ÊÜ꩜ ÊÜÞvÜÈ¨ÝªÃæ (D) I ÇæÊæÇ… ÍÝp…
(C) ñÜíñÜÅhÝn®ÜÊÜ®Üá° A£¿ÞX ÖæãWÜÙÜÇÝX¨æ
55. ÊÜÞ×£¿á ÓÜíWÜÅÖÜOæWÝX ±ÜÅ£QÅÁá
ÊÜáñÜᤠÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá C¨Ü®Üá° ÖæaÜác ÊÜÞvÜáÊÜÊÜÃÜ®Üá° WÜáÃÜá£ÓÜáÊÜ PÜáÄ¿áÄPæ¿á
AÊÜÆí¹ÓܸÝÃܨÜá ÓÜÃܱÜÚÀáí¨Ü ÊÜÞ¨ÜÄÓÜáËPæ¿á ¿ÞÊÜ
(D) Êæáà騆 GÆÉÊÜä ˫ݮÜÊÜâ ±ÜÄOÝÊÜáÊÝX ¨æãÃæ¿ááñܤ¨æ ?
(A) Óæã°à¸ÝÇ…
52. ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜâ g®ÜÃÜ ÊæáàÇæ ®æàÃÜÊݨÜ, ñÜáñÝì¨Ü
(B) ±æäŸæ¹Èq/ÓÜí»ÝÊÜÂñæ
ÊÜáñÜᤠŸÈÐÜuÊÝ¨Ü ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜ®Üá° Eíoá
(C) CíÔvæíoÇ… /A®ÜáÐÜíXPÜ
ÊÜÞvÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠbíñÜ®æ ÊÜáñÜᤠ®ÜvÜÊÜÚPæ¿á
ËÐÜ¿á¨ÜÈÉ g®ÜÃÜÈÉ EípÝWÜáÊÜ (D) ÔÓærÊÜÞÂqP…/PÜÅÊÜ៨ܜ
Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÜÙÜá ÓÜÊÜÞ®ÜÊݨܨÜ᪠BXÃÜáñÜ¤Êæ. 56. ËàwÁãà ÓÝ´…r ÊæàÃ…®ÜÈÉ ¯ÊÜá¾ ÓÜí±Ý¨Ü®æ¿á
D PæÙÜX®Ü ¿ÞÊÜ ñÜñÜÌ¨Ü Ô¨ÝœíñÜ C¨ÝX¨æ ? PÝ¿áìÊÜáá®Ü°væ¿á®Üá° GÈÉ PÝ|ŸÖÜá¨Üá ?
(A) ±ÜÅñæÂàPÜ ÊÜÂñÝÂÓÜ Ô¨ÝœíñÜ (A) GwqíW… C¶æP…r$Õ ¶æäàÆxÃ…
(B) hݨÜã ŸáÇæp… ԨݜíñÜ (B) ¶æçÇ… ¶æäàÆxÃ…
(C) Êæç¿áQ¤PÜ ±ÜÅ»ÝÊÜ Ô¨ÝœíñÜ (C) ËàwÁãà Qɱ…Õ
(D) AÄ訆 A±ÜÍÜáÅ£¿á ԨݜíñÜ (D) pæçÊÜå…Çæç®…
53. I¨Üá ÓÜíÊæà¨Ü®Ý aÜoáÊÜqPæWÙ
Ü áÜ ¿ÞÊÜ ÓÜíÊÜÖ®Ü Ü 57. A¼ÊÜ꩜¿á ÊÜÃÜ©ÓÜáËPæ¿áá ¿ÞÊÜ AíÍÜÊÜ®Üá°
ÊÜÞ¨ÜÄ¿á AíÍÜÊÝX¨æ ? Öæãí©ÃÜáñܤ¨æ ?
(A) ÍÝ®æã®… ÊÜáñÜᤠËàÊÜÃ… (A) ñÝÃÜñÜÊÜáÂ
(B) AÄÓÝroÇ… (B) ±ÜÅaÝÃÜ
(C) ÊæÔr$Éà ÊÜáñÜᤠÊÜÞÂP…Èà®… (C) ÊÜPÝÆñÜá¤
(D) væàËv… ¸æÇæãì (D) Óæç¨Ýœí£PÜ ±ÜÅ£±Ý¨Ü®æ
Paper II 16 K – 1420
Page 17
51. Technological determinism is the belief 54. In which type of shot, the subject looks
that stronger, imposing and authoritative ?
(A) Technology determines the changes (A) Overhead shot
in the social structure and cultural (B) High angle shot
values (C) Low angle shot
(B) Soon inventors will develop the (D) Eye level shot
ultimate device to improve life
(C) Technology is glorified too much
55. A chain of referrals to identify respondents
and man should not rely too much
for collection of data will result in the
on it
sampling method of
(D) All of the above
(A) Snowball
(B) Probability
52. Media have direct, immediate and
(C) Incidental
powerful effects on people and changes
(D) Systematic
of thought and behaviour among the
people are similar. This is a principle
of which of the following theories ? 56. Where can you view your editing
progress in the video software ?
(A) Individual Difference Theory
(A) Editing effects folder
(B) Magic Bullet Theory
(B) File folder
(C) Personal Influence Theory
(C) Video clips
(D) Cognitive Dissonance Theory
(D) Timeline
53. Five sensory activities is a component of 57. Developmental reporting has the
which communication model ? element of
(A) Shannon and Weaver (A) Bias
(B) Aristotle (B) Propaganda
(C) Westley and Maclean (C) Advocacy
(D) David Berlo (D) Ideological assertions
K – 1420 17 Paper II
Page 18
58. ¦ÁãàvæãàÃ… ®ÜãÂPæãàí¸…ÃÜ ÓÜíÊÜÖÜ®Ü¨Ü 62. ÓÜíbPæ¿á®Ý°XÔ aèPÜqr®ÜÈÉÄÓÜáËPæ¿áá D
ÓÜË᣿á ÊÜÞ¨ÜÄ¿áá ¿ÞÊÜâ¨ÜPæR JñÜᤠPæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ ¿ÞÊÜâ¨ÜÃÜ WÜá|ÆPÜÒ|ÊÝX¨æ ?
¯àvÜáñܤ¨æ ? (A) ©®Ü±Ü£ÅPæWÜÙÜá
(A) AÄË®Ü Ô§ÃÜñæ
(B) ÊÜÞÔPÜWÜÙÜ hÝ×àÃÝñÜá
(B) AÄ訆 AÓÜíWÜñÜñæ
(C) ¨ÜãÃܨÜÍÜì®Ü¨Ü PÝ¿áìPÜÅÊÜáWÜÙÜá
(C) AÄ訆 AÔ§ÃÜñæ
(D) ÓÝPÜÒé bñÜÅWÜÙÜá
(D) AÄ訆 AÓÜÊÜáñæãàÆ®Ü
63. ¯¿áÊÜÞÊÜÚWÜÙÜ A®ÜáÓÝÃÜ ¨ÜãÃܨÜÍÜì®Ü¨ÜÈÉ
59. ¯¿áñÜPÝÈPÜWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠ©®Ü±Ü£ÅPæWÜÙÜ ±Üâo
ÓÜíÃÜaÜ®æ¿áÈÉ ŸÙÜPæ¿ÞWÜ¨Ü Óݶ…rÊæàÃ… hÝ×àÃÝñÜá ¯àvÜáÊÜâ¨Ü®Üá° GÐÜár PÝÇÝÊܘWæ
¿ÞÊÜâ¨Üá WÜáÃÜá£Ô ? ¯Ÿìí˜ÓÜÇÝX¨æ ?
(A) C®… wÓæç®… (A) Jí¨Üá WÜípæ¿áÈÉ 12 ¯ËáÐÜWÜÙÜá
(B) ±æàh…ÊæáàPÜÃ… (B) Jí¨Üá WÜípæ¿áÈÉ 20 ¯ËáÐÜWÜÙÜá
(C) PÝÌP…ì GP…Õ±æÅÓ… (C) Jí¨Üá WÜípæ¿áÈÉ 5 ¯ËáÐÜWÜÙÜá
(D) ±æäÅoãÇ… (D) Jí¨Üá WÜípæ¿áÈÉ 10 ¯ËáÐÜWÜÙÜá
60. © ×í¨Üã væçÈ, C¨ÜÃÜ K¨ÜáWÜÃÜ ÓÜí±Ý¨ÜPÜ
64. BwÁãà ÊÜáñÜᤠËàwÁãà ÓÜíPæàñÜWÜÙÜ®Üá°
¿ÞÃÜá ?
±ÜÄàQÒÔ ÊÜáñÜᤠÓÜÄÖæãí©ÓÜÆá ŸÙÜÓÜÇÝWÜáÊÜ
(A) G®…. ÃÝÊÜå…
(B) ². ÓÝÀá®Ý¥…
BÔÇæãÉàÓæãRà±…®Ü ÓÝÊÜޮܠ±Ü¨Ü ¿ÞÊÜâ¨Üá ?
(C) G. GÓ…. ±Ü¯°àÃ… ÓæÆÌ®… (A) aÜPÜÅ
(D) ÊÜÞȯ ±Ý¥ÜìÓÝÃܦ (B) ËàwÁãà aèPÜoár
(C) ñÜÃÜíWÝPÜê£ ±ÜŨÜÍÜìPÜ ZoPÜ
61. ÓÜÊÜÞg ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü BWÜÊÜá®ÜÊÜâ ÊÜÞ×£¿á
__________ Eñݳ¨Ü®æ ÊÜáñÜᤠÖÜíbPæ¿á®Üá° (D) Ëívæãà vܸ…
ÊÜ Þ ×£¿á ÓÝÊÜ ì g¯PÜ Eñݳ ¨ Ü ® æ ÊÜ á ñÜ á ¤
65. Óæ®ÜÕÓ… ¿ÞÊÜ Ë«Ü¨Ü ÓÜËáàPæÒ BX¨æ ?
ÖÜíbPæ¿á®Ý°X ±ÜÄÊÜ£ìÔ¨æ.
(A) ËÍæÉàÐÜOÝ ÓÜËáàPæÒ
(A) PݱæäìÃæàp…
(B) ÓÜíÓæ§ (B) g®ÜÓÜíTÝ ËhÝn®Ü¨Ü ÓÜËáàPæÒ
(C) ÓÝÊÜáã×PÜ (C) ËÊÜÃÜOÝñܾPÜ ÓÜËáàPæÒ
(D) ±ÜÅñæÂàPÜ (D) A®æÌàÐÜOæ¿á ÓÜËáàPæÒ
Paper II 18 K – 1420
Page 19
58. Theodore NewComb’s symmetry model 62. Episodic framing is the characteristic of
of communication emphasizes on which of the following ?
(A) Cognitive consistency (A) Newspapers
(B) Cognitive dissonance
(B) Magazine Ads
(C) Cognitive inconcistency
(C) Television programmes
(D) Cognitive imbalance
(D) Documentary films
59. Identify the software that is not used
for page layout of magazines and 63. Advertising on TV, as per regulations,
newspapers. is restricted to
(A) In Design
(A) 12 minutes per hour
(B) Pagemaker
(B) 20 minutes per hour
(C) Quark Xpress
(C) 5 minutes per hour
(D) Protool
(D) 10 minutes per hour
60. Who is the Readers Editor of The Hindu
daily ? 64. What is the common term for an
(A) N. Ram oscilloscope which is used to test and
(B) P. Sainath adjust audio and video signals ?
(C) A. S. Panneer Selvan (A) Wheel
(D) Malini Parthasarathy
(B) Videoframe
(C) Wave-form monitor
61. The coming of social media has marked
a shift from __________ production (D) Window dub
and distribution information to
public production and distribution of 65. Which type of survey is census ?
information.
(A) Analytical survey
(A) Corporate
(B) Demographic survey
(B) Institutional
(C) Mass (C) Descriptive survey
(D) Individual (D) Exploratory survey
K – 1420 19 Paper II
Page 20
66. ÖæàÚPæ (A) : BÃ…qI »ÝÃÜ ñ Ü ¨ Ü È É EñÜ ¤ Ê Ü á 69. ÖæàÚPæ (A) : ˨æàÎ BÚÌPÜÄí¨Ü ÓÝÌñÜíñÜÅÂÊÜ®Üá°
ÃÝhÝÂvÜÚñÜPæR AwxWÜÙÜ®Üá° EíoáÊÜÞw¨æ. ±Üvæ¿ááÊÜâ¨Üá »ÝÃÜñÜ¨Ü ÊÜáá¨ÜÅ| ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü
PÝÃÜ| (R) : ñܯTÝ ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜáPæR ÊÝñæì¿á®Üá°
¯àvÜÆá BÃ…qI Jí¨Üá ®Üí¹PÜÓ§Ü ÊÜáãÆÊÝX¨æ. E©ªÐÜr PÝ¿áìÊÝXñÜá¤.
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : PÝÃÜ| (R) : HPæí¨ÜÃæ, ÓÝÌñÜíñÜÅ$ aÜÙÜáÊÜÚWæ
(A) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ
¸æíŸÆ ¯àvÜÆá ÓÝPÜÐÜár ÃÝgQà¿á ®Ý¿áPÜÃÜá
(B) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (A)
PÜáÄñÝX (R) ¯àw¨Ü ËÊÜÃÜOæ ÓÜÄ¿ÞXÆÉ ÊÜêñܤ±Ü£ÅPæWÜÙæãí©Wæ ÓÜíZqñÜÃÝX¨ÜªÃÜá.
(C) (A) ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (R) ñܱÜâ³ ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
(D) (A) ñܱÜâ³ , B¨ÜÃæ (R) ÓÜÄ
(A) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ
67. ÖæàÚPæ (A) : ÊÜÞ£®Ü »ÝÐæ ÊÜáñÜá¤
dÝ¿Þb£ÅàPÜÃÜ|WÜÙÜá ¯ÃÜã±ÜOÝ ÓÜíPæàñÜWÜÙÜ (B) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (A)
EñܤÊÜá E¨ÝÖÜÃÜOæWÜÙÝXÊæ. PÜáÄñÝX (R) ¯àw¨Ü ËÊÜÃÜOæ ÓÜÄ¿ÞXÆÉ
PÝÃÜ| (R) : CÊæÃÜvÜã PÜãvÜ ±ÜÅÓݤ±Ü®Ý
PÝ¿áìWÜÙÜ®Üá° ®æÃÜÊæàÄÓÜáñÜ¤Êæ. (C) (A) ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (R) ñܱÜâ³
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
(A) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ (D) (A) ñܱÜâ³ , B¨ÜÃæ (R) ÓÜÄ
(B) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (A)
PÜáÄñÝX (R) ¯àw¨Ü ËÊÜÃÜOæ ÓÜÄ¿ÞXÆÉ
70. ÖæàÚPæ (A) : ÓÜÊÞ
Ü gPÝRX ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜâ ¿ÞÊÜâ¨æà
(C) (A) ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (R) ñܱÜâ³
(D) (A) ñܱÜâ³ , B¨ÜÃæ (R) ÓÜÄ PÝ¿áìÓÜãb¿á®Üá° ÊÜÂÊÜÓæ§ ÊÜÞvÜáÊÜâ©ÆÉ.
PÝÃÜ| (R) : ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü ÓܼPÜÃáÜ ñÜÊáÜ Wæ CÐÜrÊݨÜ
68. ÖæàÚPæ (A) : ÊÜ Þ «Ü  ÊÜ á ÊÜ â ²ñÜ ê ±ÝÅ«Ý®Ü Â ¨Ü
ËaÝÃܱÜÃÜí±ÜÃæ¿á®Üá° ±ÜÅÓÜÃÜ| ÊÜÞvÜᣤ¨æ. ËÐÜ¿áWÜÙÜ®Üá° BÁáR ÊÜÞwPæãÙÜáÛñÝ¤Ãæ.
PÝÃÜ | (R) : ÊÜ Þ «Ü  ÊÜ á ¨Ü È É ÈíWÜ ñ Ü Ì ¨Ü ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
ÓÜíÍæãà«Ü®æ¿áá PæàÊÜÆ HPÜÃÜã±Ü¨Ü WÜÅ×Pæ¿á
ËÐÜ¿áPæR ÔàËáñÜÊÝX¨æ. (A) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : (B) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (A)
(A) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ
PÜáÄñÝX (R) ¯àw¨Ü ËÊÜÃÜOæ ÓÜÄ¿ÞXÆÉ
(B) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (A)
PÜáÄñÝX (R) ¯àw¨Ü ËÊÜÃÜOæ ÓÜÄ¿ÞXÆÉ (C) (A) ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (R) ñܱÜâ³
(C) (A) ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (R) ñܱÜâ³
(D) (A) ñܱÜâ³ , B¨ÜÃæ (R) ÓÜÄ (D) (A) ñܱÜâ³, B¨ÜÃæ (R) ÓÜÄ
Paper II 20 K – 1420
Page 21
66. Assertion (A) : The RTI has created 69. Assertion (A) : The mission of Indian
hurdles for good governance in India. Print Media was to get Independence
Reason (R) : The RTI has become a
credible source of news for investigative from the alien rulers.
journalism. Reason (R) : Because many political
Codes :
leaders were associated with newspapers
(A) Both (A) and (R) are true
to advocate freedom movement.
(B) Both (A) and (R) are true, but (R) is
not the correct explanation of (A)
Codes :
(C) (A) is true, (R) is false
(D) (A) is false, (R) is true (A) Both (A) and (R) are true
67. Assertion (A) : Verbal language and (B) Both (A) and (R) are true, but (R) is
photography are fine examples of
representational codes. not the correct explanation of (A)
Reason (R) : Both of them perform
(C) (A) is true, (R) is false
referential functions.
Codes : (D) (A) is false, (R) is true
(A) Both (A) and (R) are true
(B) Both (A) and (R) are true, but (R) is
not the correct explanation of (A) 70. Assertion (A) : Media cannot set any
(C) (A) is true, (R) is false agenda for the society.
(D) (A) is false, (R) is true
Reason (R) : Media audience select
68. Assertion (A) : Media is transmitting contents of their choice.
patriarchal ideology.
Reason (R) : Gender research Codes :
is confined only to the issue of
stereotyping in media. (A) Both (A) and (R) are true
Codes :
(B) Both (A) and (R) are true, but (R) is
(A) Both (A) and (R) are true
(B) Both (A) and (R) are true, but (R) is not the correct explanation of (A)
not the correct explanation of (A)
(C) (A) is true, (R) is false
(C) (A) is true, (R) is false
(D) (A) is false, (R) is true (D) (A) is false, (R) is true
K – 1420 21 Paper II
Page 22
71. ÖæàÚPæ (A) : ÓÜÊÜáãÖÜ ÓÜíÊÜÖÜ®ÜQRíñÜ ¼®Ü°ÊÝX 73. ÖæàÚPæ (A) : ¿ááÊÜ ²àÚWæ¿á ŸÃÜÊÜ~Wæ¿á
ÃæãàWÜÆPÜÒ|ÍÝÓÜ÷ÊÜâ ÓÜãPÜÒ$¾ÊÝ¨Ü Ë«Ý®ÜPæR B¨ÜÂñæ PèÍÜ Æ ÂWÜ Ù Ü Êæ á àÇæ MáOÝñÜ ¾ P Ü ±Ü Å »ÝÊÜ Ê Ü ® Ü á °
¯àvÜáñܤ¨æ. ¹àÃÜáÊÜ PÝÃÜ|WÜÙÜÈÉ B«Üá¯PÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜâ
PÝÃÜ| (R) : ÃæãàWÜÆPÜÒ|ÍÝÓÜ÷¨ÜÈÉ Jí¨ÝX¨æ.
ŸÃÜÊÜ~Wæ¿á®Üá° ¯SÃÜÊÝX ®ÝÍÜÊÜÞvÜáÊÜâ¨ÜPæR PÝÃÜ| (R) : B«Üá¯PÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜâ ŸÃÜÊÜ~Wæ¿á
B¨ÜÂñæ¿á®Üá° ¯àvÜÇÝWÜáñܤ¨æ. PÜÇæ¿á®Üá° ±ÜÄÊÜ£ìÔ¨æ.
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
(A) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ (A) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ
(B) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (A)
(B) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (A)
PÜáÄñÝX (R) ¯àw¨Ü ËÊÜÃÜOæ ÓÜÄ¿ÞXÆÉ PÜáÄñÝX (R) ¯àw¨Ü ËÊÜÃÜOæ ÓÜÄ¿ÞXÆÉ
(C) (A) ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (R) ñܱÜâ³
(C) (A) ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (R) ñܱÜâ³
(D) (A) ñܱÜâ³, B¨ÜÃæ (R) ÓÜÄ
(D) (A) ñܱÜâ³, B¨ÜÃæ (R) ÓÜÄ
74. ÖæàÚPæ (A) : C£¤àb®Ü ÊÜÐÜìWÜÙÜÈÉ ±ÝÍÝcñÜÂ
72. ÖæàÚPæ (A) : ÓÝÊÜÞiPÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü ŸÙÜPæ¿áá ÊÜáá¨ÜÅOÝÆ¿áXíñÜ »ÝÃÜñ¨
Ü Ü ÊÜáá¨ÜÅOÝÆ¿áÊÜâ
hÝWÜ£PÜ ±ÜÅÊÜ꣤¿ÞX¨æ. ÓÝPÜÐÜár ËÎÐÜrÊÝX¨æ.
PÝÃÜ| (R) : ÓÝÊÜÞiPÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü ŸÙÜPæ¿áá PÝÃÜ| (R) : ±ÜÅPÜoOæWÜÙÜ ÓÜíTæÂ ÊÜáñÜá¤
ÊÜ¿áÓÜáÕ, ÈíWÜ, ÓÜíÓÜ¢£ ÊÜáñÜᤠÓÝÊÜÞiPÜ ËñÜÃÜOæWÜÙÜ ËÐÜ¿á¨ÜÈÉ »ÝÃÜ£à¿á
Z®ÜñæWÜÙæÆÉ¨ÜÃÜ ®ÜvÜá訆 ñÜvæWÜÙÜ®Üá° ÊÜááĨÜá ÊÜáá¨ÜÅOÝÆ¿áÊÜâ ±ÜÄOÝÊÜÞñܾPÜ HÚWæ¿á®Üá°
ÖÝPÜáñܤ¨æ. ®æãàí¨ÝÀáÔPæãíw¨æ.
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
(A) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ (A) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ
(B) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (A) (B) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (A)
PÜáÄñÝX (R) ¯àw¨Ü ËÊÜÃÜOæ ÓÜÄ¿ÞXÆÉ PÜáÄñÝX (R) ¯àw¨Ü ËÊÜÃÜOæ ÓÜÄ¿ÞXÆÉ
(C) (A) ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (R) ñܱÜâ³ (C) (A) ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (R) ñܱÜâ³
(D) (A) ñܱÜâ³, B¨ÜÃæ (R) ÓÜÄ (D) (A) ñܱÜâ³, B¨ÜÃæ (R) ÓÜÄ
Paper II 22 K – 1420
Page 23
71. Assertion (A) : Unlike mass 73. Assertion (A) : New media is one of
communication, semiology prefers a the factors causing negative impact
microscopic approach. on writing skills of the younger
generation.
Reason (R) : In semiology, the
emphasis is on deconstruction of texts Reason (R) : New media has altered the
with precision. art of writing.
Codes : Codes :
(A) Both (A) and (R) are true (A) Both (A) and (R) are true
(B) Both (A) and (R) are true, but (R) is
(B) Both (A) and (R) are true, but (R) is
not the correct explanation of (A)
not the correct explanation of (A)
(C) (A) is true, (R) is false
(C) (A) is true, (R) is false
(D) (A) is false, (R) is true
(D) (A) is false, (R) is true
74. Assertion (A) : The Indian Press has
72. Assertion (A) : The social media usage
become quite distinct from the Western
has become a global trend.
Press during the last few years.
Reason (R) : Social media usage cut
Reason (R) : The Indian Press has
across the barriers of age, sex, culture
registered a quantitative jump in terms of
and social status.
number of publications and circulation.
Codes :
Codes :
(A) Both (A) and (R) are true
(A) Both (A) and (R) are true
(B) Both (A) and (R) are true, but (R) is (B) Both (A) and (R) are true, but (R) is
not the correct explanation of (A) not the correct explanation of (A)
(C) (A) is true, (R) is false (C) (A) is true, (R) is false
(D) (A) is false, (R) is true (D) (A) is false, (R) is true
K – 1420 23 Paper II
Page 24
75. ÖæàÚPæ (A) : ±ÜÅÓÜá¤ñÜ »ÝÃÜñܨÜÈÉ QÃÜábñÜÅWÜÙÜ 78. µÈ±… Ô. PæãàoÉÃ…ÃÜá ±ÜÅ£±Ý©Ô¨Ü ÓÝÊÜÞiPÜ
ñÜ¿ÞÄPæ¿áá EPæRàĨæ. ËPÜÅ¿á ÊÜÞ¨ÜÄ¿á ÓÜÄ¿Þ¨Ü A®ÜáPÜÅÊÜáÊÜ®Üá°
PÝÃÜ| (R) : QÃÜ á bñÜ Å WÜ Ù Ü ® Ü á ° ñÜ ¿ ÞÄÓÜ Æ á WÜáÃÜá£Ô.
AWÜñÜÂËÃÜáÊÜ ñÜíñÜÅhÝn®ÜÊÜ®Üá° ÓÜáÆ»ÜÊÝX ÊÜáñÜá¤
PÜwÊæá ÊæaÜc¨ÜÈÉ ±Üvæ¿áŸÖÜá¨ÝX¨æ.
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : (A) QÅÁá&ÊÜåèÆÂWÜÙÜá&WÜÅ×Pæ&®ÜvÜÊÜÚPæ
(A) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ
(B) WÜÅ×Pæ&QÅÁá&®ÜvÜÊÜÚPæ&ÊÜåèÆÂWÜÙÜá
(B) (A) ÊÜáñÜᤠ(R) GÃÜvÜã ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (A)
PÜáÄñÝX (R) ¯àw¨Ü ËÊÜÃÜOæ ÓÜÄ¿ÞXÆÉ (C) ÊÜåèÆÂWÜÙÜá&WÜÅ×Pæ&®ÜvÜÊÜÚPæ&QÅÁá
(C) (A) ÓÜÄ, B¨ÜÃæ (R) ñܱÜâ³
(D) (A) ñܱÜâ³, B¨ÜÃæ (R) ÓÜÄ (D) ®ÜvÜÊÜÚPæ&ÊÜåèÆÂWÜÙÜá&QÅÁá&WÜÅ×Pæ
76. »ÝÃÜñܨÜÈÉ ÃæàwÁãà¨Ü ¸æÙÜÊÜ~WæWÜÙÜ®Üá° PæÙÜWæ
79. Pæ Ù Ü W æ Öæ Ó Ü Ä Ô¨Ü ©®Ü ± Ü £ ÅPæ W Ü Ù Ü ® Ü á ° AÊÜ â WÜ Ù Ü
¯àw¨Ü ±ÜqrÀáí¨Ü ÓÜÄ¿Þ¨Ü PÝÇÝ®ÜáPÜÅÊÜá¨ÜÈÉ
±Üqr ÊÜÞwÄ. ±ÜÅPÜoOæ¿á ÊÜÐì
Ü PæR A®ÜáWÜá|ÊÝWÜáÊÜ PÜÅÊÜá¨ÜÈÉ
I. I¹Ô AUÆ »ÝÃÜñÜ ÃæàwÁãà BÀáñÜá ŸÃæÀáÄ.
II. »ÝÃÜ£à¿á BPÝÍÜÊÝ~ ±ÜÅÓÜÃÜ| ÓæàÊæ
III. ¸Ýí¸æ ÃæàwÁãà PÜɸ… I. © Cíw¿á®… GP…Õ±æÅÓ…
IV. »ÝÃÜ£à¿á BPÝÍÜÊÝ~ ±ÜÅÓÜÃÜ| PÜí±æ¯
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : II. pæçÊÜå…Õ B´… Cíw¿Þ
(A) III IV II I
(B) II III IV I III. © ÊæáçÇ…
(C) I II III IV
(D) III II IV I IV. © Óæràp…ÕÊÜÞ®…
77. AŸÅÖÝÊÜå… ÊÜÞÓæãÉàÃÜÊÜÃÜ AWÜñÜÂñæWÜÙÜ ÍæÅà~
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
ÊÜÂÊÜÓæ§¿á ÓÜÄ¿Þ¨Ü PÜÅÊÜáÊÜ®Üá° WÜáÃÜá£Ô.
(A) ÓÜáÃÜPæÒ&ÊÜá®æãàÊæçhÝn¯PÜ&ÓÜíŸí˜Ô¨Üáª&
(A) I II III IV
ÊÜÞ®ÜÂñæ&ÓÜÌ¿áí ®æçgWæãÚÓÜáËPæ
(B) ÊÜá®æãàÊæçhÝn¯PÜ&ÓÜíŸí˜Ô¨Üáª&ÓÜáÃÜPæÒ&
(B) IV I II III
ÓÜÌ¿áí ®æçgWæãÚÓÜáËPæ&ÊÜÞ®ÜÂñæ
(C) ÊÜá®æãàÊæçhÝn¯PÜ&ÓÜáÃÜPæÒ&ÓÜÌ¿áí
®æçgWæãÚÓÜáËPæ&ÓÜíŸí˜Ô¨Üáª&ÊÜÞ®ÜÂñæ (C) II III IV I
(D) ÊÜá®æãàÊæçhÝn¯PÜ&ÓÜáÃÜPæÒ&ÓÜíŸí˜Ô¨Üáª&
ÊÜÞ®ÜÂñæ&ÓÜÌ¿áí ®æçgWæãÚÓÜáËPæ (D) III IV I II
Paper II 24 K – 1420
Page 25
75. Assertion (A) : There is a surge in 78. Identify the correct sequence of the
making short films in India recently.
Social Marketing Model propounded
Reason (R) : The technology needed for
making short films is easily and cheaply by Philip C. Kotler.
available.
(A) Action – Values – Cognition –
Codes :
Behaviour
(A) Both (A) and (R) are true
(B) Both (A) and (R) are true, but (R) is (B) Cognition – Action – Behaviour –
not the correct explanation of (A)
Values
(C) (A) is true, (R) is false
(D) (A) is false, (R) is true (C) Values – Cognition – Behaviour –
Action
76. Chronologically list the following (D) Behaviour – Values – Action –
developments of radio in India.
I. IBC became All India Radio Cognition
II. The Indian Broadcasting Service
III. Radio Club of Bombay 79. Arrange the following newspapers
IV. The Indian Broadcasting Company
according to their year of publication.
Codes :
(A) III IV II I I. The Indian Express
(B) II III IV I
(C) I II III IV II. Times of India
(D) III II IV I III. The Mail
77. Identify the correct order of Abraham IV. The statesman
Maslow’s Hierarchy of needs
(A) Safety – Psychological – Belonging – Codes :
Esteem – Self actualization
(A) I II III IV
(B) Psychological – Belonging – Safety –
Self actualization – Esteem (B) IV I II III
(C) Psychological – Safety – Self
actualization – Belonging – Esteem (C) II III IV I
(D) Psychological – Safety – Belonging –
Esteem – Self actualization (D) III IV I II
K – 1420 25 Paper II
Page 26
80. PæÙW
Ü æ ÖæÓÄÜ Ô¨Ü PÜ®°Ü vÜ¨Ü ÊÜÞÓܱ£Ü ÅPæWÙÜ ®Ü áÜ ° AÊÜâWÜÙÜ 83. ÊÝÇ…r ÃæãÓæãrà ±ÜÅ£±Ý©Ô¨Ü ¸æÙÜÊÜ~Wæ¿á
±Ü Å PÜ o Oæ ¿ á ÊÜ Ð Ü ì Pæ R A®Ü á WÜ á |ÊÝWÜ á ÊÜ í ñæ ÓÜÄ¿Þ¨Ü PÜÅÊÜáWÜ£¿á®Üá° WÜáÃÜá£Ô.
(A) ÓÝí±ÜŨÝÀáPÜ ÓÜÊÜÞg, ±èÅyÜñæWæ
ÓÜÄ¿ÞX ŸÃæÀáÄ. BíñÜÄPÜ ±ÜÅaæãà¨Ü®æ, ÊæáàÇæàÙÜÆá
I. ÊÜá¿áãÃÜ ±ÜäÊÜì»ÝË ÐÜÃÜñÜá¤WÜÙÜá, ÊæáàÇæàÙÜá,
ÓÝÊÜáã×PÜ ŸÙÜPæ¿á ¿ááWÜ
II. ñÜÃÜíWÜ
(B) ÓÝí±ÜŨÝÀáPÜ ÓÜÊÜÞg, ÓÝÊÜáã×PÜ
III. PÜÓÜã¤Ä ŸÙÜPæ¿á ¿ááWÜ, ÊæáàÇæàÙÜá, ±èÅyÜñæWæ
IV. ÓÜá«Ý BíñÜÄPÜ ±ÜÅaæãà¨Ü®æ, ÊæáàÇæàÙÜÆá
±ÜäÊÜì»ÝË ÐÜÃÜñÜá¤WÜÙÜá
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : (C) ÓÝí±ÜŨÝÀáPÜ ÓÜÊÜÞg, ÊæáàÇæàÙÜÆá
±ÜäÊÜì»ÝË ÐÜÃÜñÜá¤WÜÙÜá, ÊæáàÇæàÙÜá,
(A) iii iv i ii
±èÅyÜñæWæ BíñÜÄPÜ ±ÜÅaæãà¨Ü®æ,
(B) iv i ii iii ÓÝÊÜáã×PÜ ŸÙÜPæ¿á ¿ááWÜ
(C) i ii iii iv (D) ÓÝí±ÜŨÝÀáPÜ ÓÜÊÜÞg, ÊæáàÇæàÙÜÆá
±ÜäÊÜì»ÝË ÐÜÃÜñÜá¤WÜÙÜá, ±èÅyÜñæWæ
(D) ii iii iv i BíñÜÄPÜ ±ÜÅaæãà¨Ü®æ, ÓÝÊÜáã×PÜ
ŸÙÜPæ¿á ¿ááWÜ, ÊæáàÇæàÙÜá
81. ÓÜÄ¿Þ¨Ü PÜÅÊÜáÊÜ®Üá° WÜáÃÜá£Ô ŸÃæÀáÄ.
(A) Ôà®…, ÔàPæÌ®…Õ , ´æÅàÊÜå…, ÍÝp…, µÇ…¾ 84. PæÙÜWæ ÓÜãbst ©®Ü±Ü£ÅPæWÜÙÜ ±ÜÄaÜÆ®æ¿á®Üá°
(B) µÇ…¾, Ôà®…, ´æÅàÊÜå…, ÍÝp…, ÔàPæÌ®…Õ (G¹Ô&g®ÜÊÜÄ&gã®… 2019
ÊÜÞ×£¿á®ÜáÓÝÃÜ) AÊÜÃæãàÖÜ| PÜÅÊÜá¨ÜÈÉ
(C) ´æÅàÊÜå…, ÍÝp…, Ôà®…, ÔàPæÌ®…Õ , µÇ…¾
ÊÜÂÊÜÓݧ²Ô.
(D) ´æÅàÊÜå…, Ôà®…, ÔàPæÌ®…Õ , ÍÝp…, µÇ…¾ I. ÓÜí¿ááPܤ PÜ®ÝìoPÜ
II. E¨Ü¿áÊÝ~
82. ÊÜáá¨ÜÅOÝÆ¿á¨Ü ËPÜÓÜ®Ü¨Ü ÓÜÄ¿Þ¨Ü III. Ëg¿á PÜ®ÝìoPÜ
A®ÜáPÜÅÊÜáÊÜ®Üá° WÜáÃÜá£Ô. IV. PܮܰvܱÜÅ»Ü
(A) ÃæãàoÄ, ÔÈívÜÃ…, pæÅvÜÇ…, B´æÕp… ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
(B) ÔÈívÜÃ…, ÃæãàoÄ, pæÅvÜÇ…, B´æÕp… (A) II III IV I
(B) III II IV I
(C) pæÅvÜÇ…, ÃæãàoÄ, ÔÈívÜÃ…, B´æÕp…
(C) I III IV II
(D) pæÅvÜÇ…, ÔÈívÜÃ…, ÃæãàoÄ, B´æÕp… (D) IV III II I
Paper II 26 K – 1420
Page 27
80. Arrange the following Kannada 83. Identify the correct sequence of growth
magazines according to their year of as propounded by Walt Rostow.
publication. (A) Traditional Society, Drive to
I. Mayura Maturity, Pre-conditions for
II. Taranga take-off, Take-off, Age of Mass
III. Kasturi Consumption
IV. Sudha (B) Traditional Society, Age of Mass
Codes : Consumption, Take-off, Drive to
(A) iii iv i ii Maturity, Pre-conditions for take-
(B) iv i ii iii off
(C) i ii iii iv (C) Traditional Society, Pre-conditions for
(D) ii iii iv i take-off, Take-off, Drive to Maturity,
Age of Mass consumption
81. Identify the correct sequence from the (D) Traditional society, Pre-conditions
following : for take-off, Drive to Maturity, Age
(A) Scene, Sequence, Frame, Shot, of Mass Consumption, Take-off
Film
(B) Film, Scene, Frame, Shot, 84. Arrange the following newspapers
Sequence circulation (as per ABC-Jan.-June 2019
(C) Frame, Shot, Scene, Sequence, data) in descending order.
Film I. Samyukta Karnataka
(D) Frame, Scene, Sequence, Shot, II. Udayavani
Film
III. Vijaya Karnataka
IV. Kannada Prabha
82. Identify the correct sequence of evolution
of printing press. Codes :
(A) Rotary, Cylinder, Treddle, Offset (A) II III IV I
(B) Cylinder, Rotary Treddle, Offset (B) III II IV I
(C) Treddle, Rotary, Cylinder, Offset (C) I III IV II
(D) Treddle, Cylinder, Rotary, Offset (D) IV III II I
K – 1420 27 Paper II
Page 28
85. PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜ®Üá° hæãàwÔ ŸÃæÀáÄ : 86. ±Üqr – I ®Üá° ±Üqr – II Ãæãí©Wæ ÓÜÄ¿ÞX
±Üqr – I ±Üqr – II hæãàwÔ :
a. ÊÜÞÂiP… ŸáÇæp… 1. ÓÝÊÜáã×PÜ ±Üqr – I ±Üqr – II
ԨݜíñÜ ÓÜí¨æàÍÜWÜÙÜá a. GG®…JËG 1. GÃÜvÜã
PÜÙÜá×Ô¨ÜÊÜÄí¨Ü ÓÜÊÜáãÖÜWÜÙÜ
±Üvæ¿ááÊÜÊÜÃÜ ®ÜvÜáÊæ
PÜvæ ®æàÃÜÊÝX ±ÝÅÊÜááSÂñæ¿á®Üá°
ÓÝWÜáÊÜâ©ÆÉ
¯«ÜìÄÓÜÆá
b. oã&Óær±… ´æäÉà 2. ÊÜÞ×£¿á®Üá°
ŸÙÜPæ¿ÞWÜáÊÜ
ԨݜíñÜ ÖÜíb ÊÜáñÜá¤
AíQAíÍܨÜ
®Üí¹PæWÜÙÜ®Üá°
±ÜÅ»ÝËÓÜáÊÜ Ë«Ý®Ü
±ÜÃÜÓܳÃÜ b. b&ÓæR$ÌàÃ… ±ÜÄàPæÒ 2. ÓÜÌñÜíñÜÅÊݨÜ
ÖÜíbPæãÙÜáÛÊÜ WÜá| GÃÜvÜá
c. ÊÜáÈr&Óær±… ´æäÉà 3. JŸº ÊÜÂQ¤¿á
A¥ÜÊÝ Öæbc®Ü
ԨݜíñÜ AWÜñÜÂñæWÜÙÜ®Üá° aÜÃÝíPÜWÜÙÜÈÉ
±ÜäÃæçÓÜÆá Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÜÙÜ
¯©ìÐÜr ÊÜáãÆWÜÙÜ®Üá°
ËZqÓÜÆá
ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜ®Üá°
ŸÙÜÓÜáÊÜ
ÓÜQÅ¿áÊÝX
AíQAíÍÜ¨Ü Ë«Ý®Ü
A®ÜáÓÜÄÓÜáÊÜâ¨Üá
c. ÓÝréívÜv…ì 3. ËàQÒñÜ
d. ¿áãÓÜÓ… BÂív… 4. ÓÜ»æ¿á GÇÝÉ
WÝÅqµPæàÍÜ®… ÓܨÜÓÜÂÃÜá Jí¨Üá wàËÁáàÍÜ®… ±Üâ®ÜÃÝÊÜñÜì®æ¿á
ԨݜíñÜ ÓÜí¨æàÍÜÊÜ®Üá° ËÃÜá¨Üœ A±æàQÒñÜ
±Üvæ¿ááñÝ¤Ãæ ±Üâ®ÜÃÝÊÜñÜì®æ¿á
ÊÜáñÜᤠÓÜÊÜÞ®ÜÊÝ¨Ü ÊÜޱܮÜ
ÄࣿáÈÉ d. q&pæÓ…r 4. ÊÜÂñÝÂÓܨÜ
®Üvæ¨ÜáPæãÙÜáÛñÝ¤Ãæ ÊÜWÜìÊÜáãÆ
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
a b c d a b c d
(A) 2 4 1 3 (A) 1 2 3 4
(B) 4 1 3 2 (B) 4 1 2 3
(C) 4 1 2 3 (C) 2 3 4 1
(D) 3 2 1 4 (D) 3 4 1 2
Paper II 28 K – 1420
Page 29
85. Match the following : 86. Match the List – I with List – II :
List – I List – II List – I List – II
a. Magic Bullet 1. Mass message a. ANOVA 1. a statistical
theory don’t directly method used to
move from determine the
senders to level of
receivers significance
b. Two-step flow 2. A reciprocal between two
Theory nature of groups
sharing b. Chi-square 2. a statistical
information and test procedure used
influencing to breakdown
beliefs sources of
c. Multi-step flow 3. Actively variation in two
Theory pursue a or more
particular media independent
to satisfy one’s variables
needs c. Standard 3. A measurement
d. Uses and 4. All members of Deviation of observed
Gratification an audience frequencies vs
Theory receive expected
messages and frequencies
behave in the d. T-test 4. The square root
same way of the variance
Codes : Codes :
a b c d a b c d
(A) 2 4 1 3 (A) 1 2 3 4
(B) 4 1 3 2 (B) 4 1 2 3
(C) 4 1 2 3 (C) 2 3 4 1
(D) 3 2 1 4 (D) 3 4 1 2
K – 1420 29 Paper II
Page 30
87. PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÓÜÄ¿ÞX hæãàwÔ ŸÃæÀáÄ 89. ±Üqr – I ®Üá° ±Üqr – II Ãæãí©Wæ ÓÜÄ¿ÞX
(66®æ¿á ÃÝÑóà¿á aÜÆ®ÜbñÜÅ ±ÜÅÍÜÔ¤WÜÙÜá, hæãàwÔ :
2019) :
±Üqr – I ±Üqr – II ±Üqr – I ±Üqr – II
(aÜÆ®ÜbñÜÅWÜÙÜá) (±ÜÅÍÜÔ¤WÜÙÜá) a. ÖÝÂQrËÓÜÊÜå… 1. ÊÜÞÃÝo
a. Aí«Ý«Üá®… 1. AñÜáÂñܤÊáÜ ÊÜáÆ¿ÞÙÜí
aÜÆ®ÜbñÜÅ ÊÜáñÜᤠËPÜÅ¿á¨Ü
b. ®Ý£aÜÃÝËá 2. AñÜáÂñܤÊÜá ¿áÍÜÔÕWÝX
AÓÝÕËáàÓ… g®Ü²Å¿á
aÜÆ®ÜbñÜÅ
c. ŸáÆáºÇ… PÝ®… 3. AñÜáÂñܤÊÜá PܮܰvÜ ÓÜᩪWÜÙÜ PÜ¥æ¿á
ÔíW… aÜÆ®ÜbñÜÅ ÊæáàÇæ ÖÜãwPæ
d. ÓÜá¨Ý¯ ¶ÜÅÊÜå… 4. AñÜáÂñܤÊÜá ×í© ÊÜÞvÜáÊÜ A»ÝÂÓÜ
®æçiàÄ¿Þ aÜÆ®ÜbñÜÅ
b. Ô³®… vÝPÜrÃ…WÜÙÜá 2. CÇæPÝó¯P…
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
a b c d
QÅ¿ÞÎàÆñæ¿áá
(A) 4 3 1 2 AíñÜÃ…hÝÆ¨ÜÈÉ
(B) 4 3 2 1
(C) 2 3 4 1
ÓÜí»ÜËÓÜᣤÃÜáñܤ¨æ
(D) 4 2 1 3 c. PèÉv… 3. ¯©ìÐÜr
¨ÜêÑrPæãà®Ü©í¨Ü
88. PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÓÜÄ¿ÞX hæãàwÔ (APÝvæËá
±ÜÅÍÜÔ¤WÜÙÜá, 2020) : ÊÜÞ×£¿á®Üá°
±Üqr – I ±Üqr – II ËÍæÉàÑÓÜáÊÜ
(aÜÆ®ÜbñÜÅWÜÙÜá) (±ÜÅÍÜÔ¤ ÊÜWÜìWÜÙÜá)
ÊÜáãÆPÜ
a. hæãàPÜÃ… 1. AñÜáÂñܤÊÜá
aÜÆ®ÜbñÜÅ A¼±ÝÅ¿áÊÜ®Üá°
b. ±ÝÂÃÝÓæçp… 2. AñÜáÂñܤÊÜá ÓÜÖÝ¿áPÜ ±ÜÅ»ÝËÓÜáÊÜ ÊÜÂQ¤
PÜÇÝË¨Ü®Ü ±ÝñÜÅ d. ®ÜãÂÓ… hÝÂQíW… 4. ÊÜÞ×£¿á
c. ÊÜ®…Õ A±Ý®… 3. ±ÜÅ«Ý®Ü ±ÝñÜŨÜÈÉ
ÓÜíWÜÅÖÜOæ
G pæçÊÜå… C®… AñÜáÂñܤÊÜá ®Üo
ÖÝÈÊÜâv… ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
d. 1917 4. AñÜáÂñܤÊÜá
a b c d
dÝ¿ÞWÜÅÖÜ|
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : (A) 3 4 1 2
a b c d
(B) 2 3 4 1
(A) 3 1 4 2
(B) 1 2 3 4 (C) 1 2 3 4
(C) 3 1 2 4
(D) 3 2 4 1 (D) 4 1 2 3
Paper II 30 K – 1420
Page 31
87. Match the following (66th National Film 89. Match List – I with List – II :
Awards, 2019) :
List – I List – II List – I List – II
(Films) (Awards)
a. Hactivism 1. The practice of
a. Andhadhun 1. Best Malayalam
Film capitalizing on
b. Nathicharami 2. Best Assamese the popularity of
Film
a news story to
c. Bulbul Can Sing 3. Best Kannada
Film amplify your sales
d. Sudani from 4. Best Hindi Film and marketing
Nigeria
success
Codes :
b. Spin Doctors 2. Electronic
a b c d
(A) 4 3 1 2 activism usually
(B) 4 3 2 1 taking place on
(C) 2 3 4 1 the Internet
(D) 4 2 1 3 c. Cloud 3. The person who
88. Match the following (Academy Awards, influences
2020) : opinion by
List – I List – II interpreting
(Films) (Award Categories) information from
a. Joker 1. Best Picture a specific point
b. Parasite 2. Best Actor in a
of view
supporting role
c. Once upon 3. Best Actor in a d. News jacking 4. Storage of
a time in leading role information
Hollywood
Codes :
d. 1917 4. Best
Cinematography a b c d
Codes : (A) 3 4 1 2
a b c d
(A) 3 1 4 2 (B) 2 3 4 1
(B) 1 2 3 4 (C) 1 2 3 4
(C) 3 1 2 4
(D) 3 2 4 1 (D) 4 1 2 3
K – 1420 31 Paper II
Page 32
90. ±Üqr – I ®Üá° ±Üqr – II Ãæãí©Wæ ÓÜÄ¿ÞX 92. PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÓÜÄ¿ÞX hæãàwÔ :
hæãàwÔ : ±Üqr – I ±Üqr – II
±Üqr – I ±Üqr – II
a. ÓÝðÇ… C®… 1. ®æoÌP…ì 18
a. ®ÝÇæv…j Wݱ… 1. væàËv… ¸æÇæãàì
ԨݜíñÜ b. © ÊæçÃ… 2. Ԩݜ¥…ì
b. Óæ³$çÃÜÇ… B´… 2. hÝh…ì WÜŸ°ìÃ… ÊÜÃܨÜÃÝg®…
ÓæçÇæ®…Õ Ô¨ÝœíñÜ c. ´ÜÓ…r ±æäàÓ…r 3. ÃÝZÊ… ¸ÝÖ…É
c. GÓ…GÊÜå…ÔBÃ… 3. µÈ±… hæ.
d. © QÌíp… 4. ®ÜÃæàÍ… ´æ®ÝìíwÓ…
ÊÜÞ¨ÜÄ pæPæ®ÝÃ…
d. PÜÈrÊæàÍÜ®… 4. GÈg‚¸æñ… ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
ԨݜíñÜ ®æãÁáÇ… a b c d
®ÜãÂÊÜÞ®… (A) 1 3 2 4
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : (B) 4 2 3 1
a b c d (C) 4 2 1 3
(A) 1 2 3 4 (D) 2 4 3 1
(B) 4 3 2 1
(C) 2 1 3 4 93. PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÓÜÄ¿ÞX hæãàwÔ :
(D) 3 4 1 2 ±Üqr – I ±Üqr – II
91. PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÓÜÄ¿ÞX hæãàwÔ : a. w. Ë. WÜáívܱܳ 1. ÊÜêñݤíñÜ
±Üqr – I ±Üqr – II bíñÝÊÜá~
a. pÝÅÇ… 1. pÝÅéP… pݲP…WÜÙÜá b. ². BÃ…. ÃÝÊÜá¿á 2. ÓÜí¿ááPܤ
b. Öæç±ÜÃ…ÈíP…Õ 2. ÓæçŸÃ… ŸáÈÉÀáíW… PÜ®ÝìoPÜ
c. vÝÂÍ…¸æãàv…ì 3. GwÍÜ®ÜÇ…
c. ÊæãֿŠ3. ÓÜÊÜÞaÝÃÜ
C®Ý#ÊæáàìÍÜ®… ÖÜ®ÜáÊÜáíñÜ ÃÝÊ… ÓÜíWÜÅÖÜ
d. ÖÝÂÍ…pÝÂW… 4. væàpÝ d. ÊæíPÜo PÜêÐÜ¡$ç¿á 4. ñÝÀá®ÝvÜá
ËÍÜáÊÜÇæçÓæàÍÜ®…Õ
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
a b c d a b c d
(A) 3 2 1 4 (A) 4 3 2 1
(B) 2 3 4 1 (B) 1 2 3 4
(C) 2 4 1 3 (C) 2 3 4 1
(D) 4 3 2 1 (D) 3 4 2 1
Paper II 32 K – 1420
Page 33
90. Match List – I with List – II : 92. Match the following :
List – I List – II List – I List – II
a. Knowledge Gap 1. David Berlo a. Scroll in 1. Network 18
Theory b. The wire 2. Siddharth
b. Spiral of silence 2. George Gerbner Varadarajan
Theory c. First post 3. Raghav Bahl
c. SMCR Model 3. Philip J. Techenor d. The Quint 4. Naresh Fernandes
d. Cultivation 4. Elizabeth Noelle Codes :
Theory Neumann a b c d
Codes : (A) 1 3 2 4
a b c d (B) 4 2 3 1
(A) 1 2 3 4 (C) 4 2 1 3
(B) 4 3 2 1 (D) 2 4 3 1
(C) 2 1 3 4
(D) 3 4 1 2 93. Match the following :
List – I List – II
a. D. V. Gundappa 1. Vruttantha
91. Match the following :
Chintamani
List – I List – II
b. P. R. Ramaiah 2. Samyukta
a. Troll 1. Track topics Karnataka
b. Hyperlinks 2. Cyber bullying c. Mohray 3. Samachara
c. Dashboard 3. Additional Hanumantha Sangraha
information Rao
d. Hashtag 4. Data visualization d. Venkata 4. Tainadu
Codes : Krishniah
a b c d Codes :
a b c d
(A) 3 2 1 4
(A) 4 3 2 1
(B) 2 3 4 1
(B) 1 2 3 4
(C) 2 4 1 3 (C) 2 3 4 1
(D) 4 3 2 1 (D) 3 4 2 1
K – 1420 33 Paper II
Page 34
94. PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÓÜÄ¿ÞX hæãàwÔ : Óæ à ñ… hæ . ¶ÝÅíp…Õ Ê Ü Þ Â®… ŸÃæ ¨ Ü ÊÜ Ã Ü © ¿á Jí¨Ü á
±Üqr – I ±Üqr – II »ÝWÜÊÜ®Üá° CÈÉ ¯àvÜÇÝX¨æ.
D »ÝWÜÊÜ®Üá° K©PæãívÜá ±ÜÅÍæ° ÓÜíTæÂ 96-100
a. ®Ý£aÜÃÝËá 1. ÓÜb®… ÃÜË ÓÜÄ¿Þ¨Ü EñܤÃÜ ¯àw :
b. AÊÜ®æà 2. ±ÜÅÍÝíñ… ¯àÇ… C£¤àb®Ü ©®Ü W Ü Ù Ü È É ±Ü £ ÅPæ ã à¨Ü  ÊÜ á ¨Ü È É Pæ à Ú
ŸÃÜᣤÃÜáÊÜ A£ ¨æãvÜx PÜ¥æWÜÙÜá ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜáÊÜ®Üá°
ÎÅàÊÜá®Ý°ÃÝ¿á| ®ÝÍÜÊÜÞvÜáÊÜ PÜ¥æWÜÙÝXÊæ. ®ÜãÂÓ… ÃÜãÊÜå…WÜÙÜ®Üá° PܯÐÜu
c. Pæ.i.G´…. 3. ÄÐܸ… Íæqr ÊÜáqrWæ ÓÜÊÃÜ Ç Ü ÝWÜᣤ¨æ A¥ÜÊÝ AÊÜâ ±Üä£ì¿ÞX
d. ÓÜÃÜPÝÄ 4. ÊÜá®æãÕàÃæ E¨æãÂàWÜËÆÉ¨ÝWÜá£¤Êæ. C£¤àb®Ü PÜ¥æ H®æí¨ÜÃæ, ÖÜñÜá¤
ÊÜÐÜìWÜÙÜÈÉ ÔŸºí© ÊÜWÜì¨ÜÊÜÃÜ ÓÜíTæÂ 1,000 ©í¨Ü
×. ±ÝÅ. ÍÝÇæ 150PæR CÚPæ¿ÞX¨æ. ÎàZŨÜÈÉÁáà C¨Üá C®Ü°ÐÜár
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá :
CÚPæ¿á®Üá° PÝ|Ȩæ. ¸æàÃæãí¨Üá ®ÜãÂÓ…ÃÜãÊÜå…®ÜÈÉ
ÔŸºí©¿áá 85% CÚ©ñÜá¤.
a b c d PæãÆí¹¿Þ g®ÜìÈÓ…¾ ÄÊÜä¨ÜÈÉ Ÿí¨Ü Jí¨Üá
(A) 2 1 3 4 ÇæàS®ÜÊÜâ D ±ÜÅQÅÁá¿á®Üá° ÓÜáÇæãàÊÜå… BívÜÓÜì®…
Ãæãí©Wæ aÜbìÔ¨ÝWÜ ÖæãÃÜ ¨æàÍÜ¨È Ü É ÊÜÃ©Ü ÊÜÞvÜáñݤ
(B) 4 1 2 3 EÚ¨Ü á Pæ ã ÙÜ Û Æ á C®Ü á °ÊÜ á áí¨æ ÓÝ«Ü Â ËÆÉ Gí¨Ü á
(C) 4 2 3 1 ÓÜáÇæãàÊÜå…ÃÜÊÜÃÜá Öæà򬆻̾í¨Üá £ÚÔ¨ÜÃÜá. Jí¨Üá
¨ÜÍÜÊÜޮܨÜÈÉ AÊæáàÄPÝ¨Ü ©®Ü±Ü£ÅPæWÜÙÜá ñÜÊÜá¾ 24%
(D) 1 2 3 4 AíñÝÃÝÑóà¿á ÔŸºí©¿á®Üá° ñæãÃæ©¨ÜªÃÜá GíŸá¨Üá
ÇæàS®Ü¨ÜÈÉ ÊÜÃÜ©¿ÞXñÜá¤. "" 1988ÃÜÈÉ ¶ÝÄ®…
95. PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÓÜÄ¿ÞX hæãàwÔ : ¨æàÍÜWÜÙÜ PÝÆÊÜÞ®Ü¨Ü ®æp…ÊÜP…ì ÓÜᩪ ±ÜÅÓÝÃܨÜ
±Üqr – I ±Üqr – II ÓÜÃÝÓÜÄ 1,500 ¯ËáÐÜWÜÙÝX¨Ü᪠2016 ÃÜÈÉ ÓÜÃÝÓÜÄ
500 ¯ËáÐÜWÜÚWæ CÚ©¨æ.''
a. ÊÜä ¶æçívÜÃ…
1. Jí¨Üá ÓæPæíw®Ü ÓÜÊÜáWÜÅ bñÜÅÊÜâ ÊÜáíPÝX PÝ|ᣤ¨æ. ©®Ü±Ü£ÅPæWÜÙÜá
1/30®æà »ÝWÜ ñÜÊÜá¾ ÔŸºí©¿á®Üá° £àÃÝ PܯÐÜuPæR CÚÓÜáÊÜâ¨ÜÃæãí©Wæ
b. g‚ãÊÜå… 2. PÝÂÊÜáÃݨÜ
B¿áÊÜ¿áWÜÙÜÈÉ¿áã ŸÖÜÙÜ PÜwñÜÊÜ®Üá° ñÜÃÜᣤ¨ÝªÃæ.
B¨Ü à æ , C¨Ü Ã Ü ¥ Ü ì ËÐÜ ¿ áWÜ Ù Ü á PÜ w Êæ á ¿ÞXÊæ
I&²àÓ… Gí¨ÜÆÉ. B®æÉ„®… gWÜ£¤®ÜÈÉ ¯gÊÝX¿áã ŸÙÜÖÜÐÜár
c. ¶æäàPÜÓ… 3. PæãÉàÓ…&A±…Õ ËÐÜ¿áWÜÚÊæ.
ÃÝgÂWÜÚí¨Ü ŸívÜÊÝÙÜ樆 áÜ ° ±Üv¿ æ áᣤÃáÜ ÊÜ ÖÜÆÊÝÃÜá
d. ¶æÅàÊÜå… 4. Bpæãà ÊÜáñÜᤠaÝ®æÇ…WÜÙÜÈÉ BÃæãàWÜÂPÜÃÜ ®ÜãÂÓ…ÃÜãÊÜå…WÜÚ¨Ü᪠AÈÉ®Ü
ÊÜÞ®ÜáÂÊÜÇ… ÔŸºí© EñܤÊÜáÊÝ¨Ü B¨Ý¿áÊÜ®Üã° WÜÚÓÜᣤ¨ÝªÃæ.
""±Ü Å ¥Ü Ê Ü á ÊÜ ê £¤ ± Ü Ã Ü ñÜ ¯ TÝ ÍÝTæ , ÓÜ á ÊÜ Â PÜ ¤ Ê Ý¨Ü
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá : ËÐÜ ¿ áÊÜ ® Ü á ° ÊÜ Ã Ü © ÓÜ á ÊÜ Ÿ¨Ü Æ á ÓÝí±Ü Å ¨ÝÀáPÜ
a b c d £ÙÜáÊÜÚPæ¿á®Üá° ËÃæãà˜ÓÜÆá ¿á£°ÓÜáÊÜ Ÿ¨ÜœÃݨÜ
ÊÜé Ü WÝÃÜÃÜ ñÜívÜ樆 áÜ ° ÊÜáá®Ü°vÓæ Æ
Ü á'' AÇ… gi‚àÃÝÊÜ®áÜ °
(A) 2 3 4 1 ÊÜáá®Ü°væÓÜÆá PÜñÝÃ…Wæ Ÿí©¨Üª ËÐÜ¿áÊÜ®Üá° PæÉào®…
(B) 3 2 4 1 ÔÌÍÜÃ…ÃÜá © ¶ÝÊÜìv…ì®ÜÈÉ®Ü Jí¨Üá ÇæàS®ÜÊÜ®Üá°
(C) 1 2 3 4
ËÊÜÄÓÜáñÝ¤Ãæ.
AÇ… gi‚àÃÝ¨Ü Óݧ±Ü®æWæ ÓÜÖÜPÜÄst ÃÝg±ÜÅ»ÜáñÜÌÊÜ®Üá°
(D) 2 4 1 3 ÖæãÃÜñÝXÔ, © ¶ÝÊÜìv…ì®ÜÈÉ ñÜÊÜá¾ ÇæàS®ÜÊÜ®Üá°
Paper II 34 K – 1420
Page 35
94. Match the following : The following passage is a Report written
List – I List – II by Seth J. Frantzman.
a. Nathicharami 1. Sachin Ravi Read the passage and answer questions
96-100.
b. Avane 2. Prashanth Neel
Srimannarayana One of the biggest stories in journalism
these days is the destruction of journalism.
c. K.G.F. 3. Rishab Shetty
Newsrooms are being pared down to the
d. Sarakari. hi. pra. 4. Mansore absolute minimum or going out of business
Shaale altogether. In the recent story staff declined
from 1,000 employees to 150 in 10 years. Soon
Codes :
there will be even less. In another newsroom
a b c d the staff had declined by 85%.
(A) 2 1 3 4 An article in the Columbia Journalism
(B) 4 1 2 3 Review discussed the phenomenon with
(C) 4 2 3 1 Sulome Anderson, who said she could no
longer sustain reporting abroad. According
(D) 1 2 3 4 to the piece American newspapers had cut
international staff by 24% in a decade.
95. Match the following : “Network news coverage of stories with a
List – I List – II foreign dateline averaged 500 minutes per
a. View finder 1. 1/30th of a year in 2016, compared to an average of 1,500
minutes in 1988”.
second
The overall picture appears bleak. Newspapers
b. Zoom 2. Eye-piece on
are reducing staffs to a bare minimum and
camera cutting budgets. Oddly, that doesn’t mean
c. Focus 3. Close-ups there is less content. In an online world there
d. Frame 4. Auto and Manual is actually a lot of content out there.
There are also robust newsrooms with well-
Codes :
paid staffs at state-funded channels. In a piece
a b c d at The Forward Clayton Swisher describes
(A) 2 3 4 1 how he had come to Qatar to lead Al Jazeera’s
(B) 3 2 4 1 “first professional investigative unit, leading
a team of committed journalists striving to
(C) 1 2 3 4 challenge convention wisdom rather than
(D) 2 4 1 3 report the obvious”.
K – 1420 35 Paper II
Page 36
Pæã®æWã æ ÚÓÜáñݤ ñÜ®°Ü ®æp…ÊÜP…ì ñÝ®Üá PæÆÓÜ ÊÜÞw¨Ü AÊæÆÉ¨ÃÜ Ü ÊÜáãÃÜ®¿ æ á B¿ÞÊÜáÊæäí©¨æ. PݱæäìÃæàp…
D ÓÝPÜÒébñÜÅÊÜ®Üá° ±ÜÅÓÝÃÜ ÊÜÞvÜáñÝ¤Ãæ ÖæãÃÜñÜá ®ÜãÂÓ…ÃÜãÊÜå…WÜÙÜÈÉ CÚPæ EípÝX¨ÜªÄí¨Ü, Jí¨Üá
""AÇݳʘ Ü ¿á ÃÝgQà¿á ¿ááQ¤''Wæ ñÜǸ æ ÝWÜáÊÜâ©ÆÉÊíæ ¨Üá ÖæãÓÜ Ë«Ü¨Ü ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜáÊÜâ D TÝÈ hÝWÜÊÜ®Üá°
ÔÌÍÃÜ … BÎÓÜáñݤÃ.æ ÖæàX¨ÜªÃã Ü ""ÊÜááPܤ ÊÜÞñÜá ÊÜáñÜᤠ»Ü£ìÊÜÞvÜᣤ¨æ. ""¨æàÍܨݨÜÂíñÜ Öæç±ÜÃ…&ÓܧÚà¿á,
±ÜÅhݱÜÅ»ÜáñÜÌ¨Ü ÊÜåèÆÂWÜÚXíñÜ PÜwÊæá¨Ü᪠¿ÞÊÜâ¨Üã ±ÝŨæàÎPÜ A¥ÜÊÝ ÃÝhݨÜíñÜ wioÇ… ÓÝroì±…WÜÙÜá
CÈÉ A±Ý¿á¨ÜÈÉÆÉ''. pæçÆÃ… Æã±…®ÜíñÜÖÜ (pæPÝÕÓ…®Ü pæçÆÃ… GíŸ wioÇ…
ÔÌ Í Ü Ã …ÃÜ PÜ ¥ Ü ® Ü Ê Ü â ±Ü £ ÅPæ ã à¨Ü  ÊÜ á ¨Ü »Ü Ë ÐÜ Â ÊÜ ® Ü á ° ÊÜÞÔPÜ) ÖÜÆÊÝÃÜá ÓÜÊÜÞ®ÜÊݨÜíñÜÖÜ ±ÜÅÍæ°WÜÙÜ®Üá°
ÓÜ ã bÓÜ á ñÜ ¤ ¨ æ : ŸêÖÜ ñ ݤ ¨ Ü , ÃÝg©í¨Ü ŸívÜ Ê ÝÙÜ G¨ÜáÄÔ¨æ : ÇÝ»Ü ÃÜ×ñÜ A¥ÜÊÝ ÇݻܿááPܤÊݨܨÜáª,
±Üvæ¨Ü ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜâ ÓÜáÊÜÂÊÜÔ§ñÜ ®ÜãÂÓ…ÃÜãÊÜå…WÜÙÜá CÊæ Ã Ü v Ü Ã Ü È É EñÜ ¤ Ê Ü á ÊÝ¨Ü ¨ Ü á ª ¿ÞÊÜ â ¨Ü á ? D
ÊÜáñÜᤠÓÜí±Ü®Üã¾ÆWÜÙæãí©Wæ ÊÜÃÜ©WÝÃÜÃÜ®Üá° WÜápÝrX Ë»ÝWÜ W Ü Ù æ ã ÙÜ W æ GíñÜ Ö Ü ÊÜ X ìàPÜ Ã Ü | WÜ Ù Ü á ÊÜ á ñÜ á ¤
gWÜ£¤®Ý¨ÜÂíñÜ PÜÙÜá×ÓÜÆá ÊÜááí¨ÝWÜáñܤ¨æ. C¨æÆÉÊÜä ÊÜÂÊÜÓ§æWÙÜ áÜ ÓÜÊÞÜ ®ÜÊÝXÊæ ? GíñÜÖÜ B¨Ý¿áÊÝׯWÜÙáÜ
AñÜáÂñܤÊÜáÊÝX PæàÚŸí¨ÜÃÜã, "±ÜÅhݱÜÅ»ÜáñÜÌ' ÊÜáñÜᤠƻÜÂÊÝXÊæ ? '' CÊÜâ Ëáàw¿Þ ζ…r , JBÃ…i¿áÈÉ
"ÊÜááPܤ ÊÜÞñÜá'WÜÙÜ PÜáÄñÜá CÃÜáÊÜ GÇÝÉ ÊÜÞñÜáWÜÙÜá D £íWÜ Ú ®Ü Jí¨Ü á Çæ à S¯¿áÈÉ PÜ í vÜ á Ÿí¨Ü
ñÜ v æ Á ãí©Wæ Á áà ŸÃÜ á ñÜ ¤ ¨ æ GíŸáÊÜ â ¨Ü á C¨Ü Ã Ü ËÐÜ¿áÊÝX¨æ.
¨æãàÐÜ¿ááPܤ »ÝWÜÊÝX¨æ. PÜñÝÃ…®Ü ÃÝgÊÜá®æñ®Ü ¨ Ü ÊÜ ÃÜ È
Ü É "ÓÝÊÜìg¯PÜÃÜ ÓæàÊæ ' ÊÜÞvÜᣤ¨ªæ àÊæí¨Üá ÖæàÚPæãÙÜáÛÊÜ
»ÜÅÐÝraÝÃÜ¨Ü AÔ¤ñÌÜ Ê®Ü áÜ ° AÄ¿áÆá AÇ… gi‚àÃÝ WÜá±Ü¤ ®ÜãÂÓ… Lp…Çæp…WÜÙÜá ÇÝ»ÜÃÜ×ñÜ ÊÜWÜì¨ævæWæ ÓÝWÜá£¤Êæ
ÊÜÃÜ©WÝÃÜÃÜ®Üá° PÜÙÜá×ÓÜáñܤ¨æÁáà ? PÜñÝÃ… PÜáÄñÜá Gí¨Üá D ÇæàS®ÜÊÜâ £ÚÓÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü CÊÜâWÜÚWæ
C¨Üá ¯OÝì¿áPÜÊÝX ÊÜÃÜ©ÓÜáñܤ¨æÁáà ? PÜñÝÃ…®ÜÈÉ ÓÜÌÆ³ÊÜáqr®Ü ÓÜáÆ»Ü¨ÜÈÉ JWÜáYÊÜ ÓÝ«ÜÂñæ¿áá J¨ÜXÔ¨æ.
""±ÜÅhݱÜÅ»ÜáñÜÌ' ÊÜ®Üá° C¨Üá ¸æíŸÈÓÜáñܤ¨æÁáà ? CÊÜÃÜá ¨ÜávÜx®Üá° C®Üã° ÓÜíWÜÅ×ÓܸæàPÝX¨æ B¨ÜÃæ
¨æãàÖÝ ÊæáàÇæ C¨Üá "±ÝÃܨÜÍÜìPÜñæ¿á ¸æÙÜPÜ®Üá° AÊÜ Ä XÃÜ á ÊÜ BÁáR W Ü Ù Ü á Öæ a Ü á c. D ÊÜ Þ WÜ ì ¨Ü È É
aæÆáÉñܤ¨æÁáà ? ' ÓÝWÜᣤÃáÜ ÊÜ ÓÜíÓæ§WÙÜ ,Ü JŸº ŸêÖÜñ… ¨Ý¯ A¥ÜÊÝ ¨Ý¯WÜÙ®Ü áÜ °
ŸêÖÜ ñ ݤ ¨ Ü ÓÜ Ê Ü á ¥Ü ì ®æ Ê Ü â ÙÜ Û ÃÝg©í¨Ü ŸívÜ Ê ÝÙÜ ÖÜávÜáPÜáÊÜâ¨Üá ÊÜáñÜᤠÊÜáãÆ ÊÜ Ã Ü © ÓÜ á ËPæ ¿ á®Ü á °
±Üvæ¨Ü ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜâ ÖæãÃܨæàÍÜWÜÙÜÈÉ " ÊÜááPܤ ÊÜÞñÜ®Üá°' ¸æíŸÈÓÜáÊÜâ¨Üá, ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü D ÍæçÈ¿áÈÉ ¿ÞÊÜâ¨æà
¸æíŸÈÔ ñÜÊáÜ ¾ ÊÜá®æ¿áÈÉ A¨Ü®áÜ ° AÆÉWÙÜ ¿ æ ááÊÜâ¨Üá , PæãÃÜñæ CÆÉ .
ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü »ÜËÐÜÂÊÜâ CíñÜÖÜ Ô§£¿á ÍæÅà~¿á®æ°à B¨Ü à æ ÃÝgÂÊÜ â ŸívÜ Ê ÝÙÜ ¯àw¨Ü ÊÜ Þ ¨Ü Ä WÜ Ù Ü á
JÙÜWæãíwÃÜáñܤ¨æ. ÖæãÃܨæàÍÜWÜÙÜÈÉ "AñÜê±Ü¤'Ãæãí©Wæ G¨ÜáÄÔ¨ÜíñÜÖÜ ÓÜÊÜÞ®ÜÊÝ¨Ü ÓÜÊÜáÓæÂWÜÙÜ®Üá° ÇÝ»ÜÃÜ×ñÜ
ÊÜ Þ ñÜ ® Ýw¨Ü à æ ñÜ Ê Ü á ¾ ÊÜ á ®æ ¿ áÈÉ AÊÜ Ã Ü á ÃÝg嬆 ÊÜÞ¨ÜÄ¿áã Öæãí©¨æ. PÝ¿áìÓÜãbÊÜâÙÜÛ ŸÆ ÊÜáñÜá¤
A˜PÝÄWÜ Ù æ ã í©Wæ ÊÜ Þ ñÜ ® ÝvÜ á ñݤ à æ . A˜PÝÃÜ Ê æ à GvÜ ÍÝTæ¿á ¨Ý¯WÜÙÜá ñÜÊÜá¾ PÝ¿áìÓÜãbWÜÙÜ®Üá°
ÓÜñÜÂÊæ®Üá°ÊÜÐÜár CÊÜÃÜá ÓÜñÜÂÊÜ®Üá° A˜PÝÃÜÊæí¨Üá ÊÜááí¨ÜáÊÜÄÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ÊÜÞ«ÜÂÊÜá ÓÜíZo®æWÜÙÜ®Üá°
Öæ à ÙÜ á ÊÜ â ©ÆÉ . ÃÝgÂWÜ Ù Ü ÓÝÊÜ á ¥Ü Â ìÊÜ ® Ü á ° CÊÜ Ã Ü á ÓÜêÑrÓÜᣤ¨ÝªÃæ. ×àXÃÜáÊÝWÜ ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá¨Ü »ÜËÐÜÂÊÜâ
ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü ÊÜáãÆPÜ ÊܘìÓÜáñÝ¤Ãæ. ÖÜÃÜvÜᣤÃÜáÊÜ PÝ¿áìÓÜãb¿á¨æªà BXÃÜáñܤ¨æ. PݱæäìÃæàÍÜ®…WÜÙÜá
ÊÜÞ×£¿á®Üá° CÊÜÃÜá PÝ¿áìÓÝÊÜá¥ÜÂìÊæ®Üá°ñÝ¤Ãæ. ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨ÜÈÉ PÜwÊæá ÇÝ»ÜÊÜ®Üá° PÝ|áÊÜâ¨ÜÄí¨Ü,
PæÆÊÜâ ¨æàÍÜWÙÜ áÜ ÃÝg嬆 ÓÜí±Ü®ã Ü ¾ÆWÜÙ®Ü áÜ ° ŸÙÜÔPæãívÜá, TÝÈ hÝWÜÊÜâ ÃÝgÂWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠTÝÓÜX ¨Ý¯WÜÚí¨Ü
"ÓÜÊÜá¾£ÊÜâÙÜÛ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá'WÜÙÜ ÓÝÊÜÞÅgÂWÜÙÜ®Üá° ÃÜbÓÜÆá »ÜÄÓÜÆ³vÜᣤ¨æ.
¯ÍÜ c À ást ÓÜ Ê Ü á ¿á¨Ü È ÉÁáà ±ÝÍÝc ñ Ü Â ¨æ à ÍÜ W Ü Ù Ü ±ÜÎcÊÜá¨ÜÈÉ ®ÜãÂÓ…ÃÜãÊÜå…WÜÙÜÈÉ EípÝ¨Ü CÚPæ¿á
±ÜÅhݱÜÅ»ÜáñÜÌÊâÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨ÜÈÉÁáà B±Üñ¤Ü ®áÜ ° Öæãí©¨æ Pæã®æ¿á ±ÜÄOÝÊÜá GÐÝrX¨æ Gí¨ÜÃæ ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá
GíŸá¨Üá BÓÜQ¤PÜÃÜÊÝX¨æ. ±ÝÃÜí±ÜÄPÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨ÜÈÉ PæÒàñÜÅPæR ±ÜÅÊæàÎÓÜáÊÜâ¨Üá ""Pݲ væÓ…R¯í¨Ü ÓÜí±Ý¨ÜPÜ®Ü
¯WÜÊáÜ WÜÙáÜ ¿ÞÊÜâ¨æà ÇÝ»Ü樆 áÜ ° PÝ|¨æà CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü væÓ…RÊÜÃæWæ ®Ý®Üá ÍÜÅÊÜá±Üoár Ÿí©¨æªà®æ'' GíŸá¨ÝX
B¿áÊÜ¿áWÜÙÜÈÉ PÜwñÜÊÜ®Üá°íoá ÊÜÞvÜᣤ¨ÝªÃæ. C¨æà EÚ©ÆÉ. ±Ü£ÅPæãà¨æãÂàXWæ EÚ©ÃÜáÊÜ Óݧ®ÜWÜÙÜá
ÓÜÊáÜ ¿á¨ÜÈÉ ÇݻܨݿáPÜÊÝ¨Ü B®…Çæç®… ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜâ CÐæãrí¨Üá PÜwÊæá BXÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü, ÓÜÊÜÞ®ÜÊݨÜ
""QÉP… ¸æ ç p…' A¥Ü Ê Ý "Êæ ç ÃÜ Ç …' PÜ ¥ æ W Ü Ù æ ã í©Wæ ×®æ°Çæ ÖÝWÜã Jí¨æà ÍÝÇæWæ ÖæãàX¨ÜªíñÜÖÜ »ÝWÜÂÊÜíñÜ
ÊÜÂÊÜÖÜÄÓÜáñÜ¤Êæ ÊÜáñÜᤠ¶æàÓ…ŸáP…¨ÜíñÜÖÜ ¨ÝÌÃÜ±ÝÆPÜÃÜ ÖæíWÜÓÜÃÜá ÊÜáñÜᤠWÜívÜÓÜÃÜ ÓÜ|¡¨Ý¨Ü JÙÜŸÙÜWܨÜÊÜÃæà
ÊݱÝÃÜ ÓܧÙÜWÜÙÜ ÊÜáãÆPÜ CÊÜ®Üá° ÃÜÊݯÓܸæàPÝX¨æ. ®ÜãÂÓ…ÃÜãÊÜå…WÜÙÜ®Üá° ¯¿áí£ÅÓÜᣤ¨ÝªÃæ.
Paper II 36 K – 1420
Page 37
Well, except for the monarchy that helped There is a third side to all this. With the decline in
establish Al Jazeera. Swisher ends his piece corporate newsrooms, a new breed of journalism
in The Froward claiming that he hopes his is entering the vacuum. An article at Mediashift.
network will run the documentary he worked org this month notes that “across the country,
on rather than cave to “short term Political digital journalism startups with a hyper-local,
expediency”. After all, “nothing less than regional or statewide focus face many of the same
free speech and democratic values are at stake questions as the Tyler Loop [a digital magazine
here”. in Tyler, Texas] : is non-profit or for profit the
Swisher’s narrative represents the future best fit ? Within these categories, what type of
of journalism : Large, state-funded media classifications and arrangements are common ?
enterprises with well-heeled newsrooms and What revenue streams are available ?”
the resources to send undercover reporters
The article says that news outlets that see
around the world. This all sounds great, but
themselves as doing a “public service” are
the dark side is that all the talk of “democracy”
moving toward the non-profit category. That
and “free speech” comes with a catch. Does Al
brings them some flexibility. They still have
Jazeera send undercover reporters to look for
corruption among the royal family of Qatar ? to raise money but they have more options.
Does it report critically about Qatar ? Does it And there are no shortage of media style
support “democracy” in Qatar ? Does it “shine organizations going this route, finding a major
the light of transparency” on Doha ? funder or funders and supporting original
reporting.
The future of media will involve a series
of massively powerful state-funded media However, the non-profit model has some of
supporting “free speech” abroad while the same problems as the state funding model.
undermining it at home. Abroad they speak Right-and left-wing funders with agendas are
to “dissidents”, at home they speak to state creating media organizations to advance those
officials. They don’t so much speak truth agendas. The future of journalism, then, is
to power as power to truth. They amplify really about agendas. As corporations see less
the power of states through media. They profit in media the vacuum is filled by states
operationalize the spreading of information. and private donors.
What is particularly interesting is that at the The last outcome of the decline in newsrooms
very same time that some countries in the in the West has been the degree to which
world have decided to plow state resources breaking into the journalism field is no longer
into creating “willing media” empires, the “I worked my way from the copy desk to
Western democracies have a crisis in media. the editor’s desk”. Because there are so few
Corporations see no profit in legacy media spots left for journalists, newsrooms are
and are cutting budgets. At the same time the increasingly dominated by a small clique of
profitable online media mostly deal in “click mostly privileged men and women who tend
bait” or “viral” stories and have to package
to come from the same background and even
them via the new market place of gatekeepers
went to the same schools.
like Facebook.
K – 1420 37 Paper II
Page 38
ÓÜ í ±Ü P Ü ì WÜ Ù Ü á ÊÜ á ñÜ á ¤ ÓÜ Ì g ®Ü ±Ü P Ü Ò ±ÝñÜ W Ü Ù Ü á ®Ü ã ÂÓ… 98. ÊæáàÈ®Ü ÇæàS®Ü¨Ü ±ÜÅPÝÃÜ ""ÓÝÊÜìg¯PÜÃÜ ÓæàÊæ
ÃÜãÊÜå…WÜÙæãÙÜWæ ÓæàÄPæãÙÜÛÆá ®æàÃÜ ÊÜÞWÜìWÜÙÝXÊæ. ÊÜÞvÜᣤ¨æªàÊæí¨Üá ñÜÊÜá¾®Üá° ±ÜÄWÜ~ÔPæãívÜ
CÊÜâ AÊæáàÄPÜ ÊÜáñÜᤠ¿ááÃæãà²®Ü PæÆÊÜâ AñÜÂíñÜ ÓÜÊÜÞaÝÃÜÊÜ®Üá° ÓÝÃÜáÊÜ ÖæãÃÜÊÜÞWÜìWÜÙÜá
PÜwÊæá ¼®Ü° ÓܧÙÝÊÜPÝÍÜÊÜâÙÜۨݪX¨æ. ©®Ü±Ü£ÅPæWÜÙÜ ÇÝ»Ü Ã Ü × ñÜ ÊÜ W Ü ì ¨æ v æ W æ ÓÝWÜ á £¤ Ê æ ' ' Gí¨Ü á
ÔŸºí©¿á ÓÜíTæÂ¿áá 600 C¨ÝªWÜ, Jí¨Üá ÖæãÓÜ ÖæàÙÜáÊÝWÜ, PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ ¿ÞÊÜâ¨Üá ÓÜÄ ?
ÊÜ á áS A¥Ü Ê Ý Ë¼®Ü ° ×®æ ° Çæ ¿ á ÊÜ Â Q¤ W æ AÊÜ P ÝÍÜ (A) A¨Ü á AÊÜ â WÜ Ù Ü È É WÜ v Ü á ÓÜ á ñÜ ® Ü Ê Ü ® Ü á °íoá
PæãvÜáÊÜ ÓÝ«ÜÂñæ ÖæbcñÜá¤. B¨ÜÃæ DXÃÜáÊÜ ÔàËáñÜ ÊÜÞvÜáñܤ¨æ
ÓÜí±Ü®Üã¾ÆWÜÙÜ®Üá° ±ÜÄbñÜ WÜá|¨Ü ¿ÞÃæãŸº¯Wæ C¨Ü®Üá° (B) ¨Ü á vÜ x ® Ü á ° Joár ÊÜ Þ vÜ á ÊÜ AWÜ ñ Ü Â ËÆÉ,
ñæWæ©vÜáÊÜ ÓÝ«ÜÂñæÁáà Öæbc¨æ Gí¨ÜÃæ BÁáR ÊÜÞvÜÆá ¨æà~Wæ¨ÝÃÜÃÜá ñÝÊÝXÁáà ŸÃÜáñÝ¤Ãæ
ÓÝËÃÝÃÜá ÓÜÈÉPæWÜڨܪÃÜã, ¯àÊÜâ ¯ÊÜá¾ ŸÙÜWÜ, ¯ÊÜá¾ (C) ÃÝg©í¨Ü ŸívÜÊÝÙÜ ±Üvæ¨Ü ÊÜÞ¨ÜÄ¿áá
aÜa…ì, Ô®æWÝW… A¥ÜÊÝ PæãÆí¹¿Þ¨ÜÈÉ ¯ÊÜá¾ G¨ÜáÄÓÜáÊÜíñÜÖÜ ÓÜÊÜáÓæÂWÜÙÜá ÇÝ»ÜÃÜ×ñÜ
±ÜPÜR¨ÜÈÉ PÜáÚñÜ JŸº ÊÜÂQ¤¿á®æ°à BÁáR ÊÜÞvÜᣤàÄ ÊÜÞ¨ÜÄ¿á¨Ü㪠BXÃÜáñܤ¨æ
Gí¨Ü¥Üì. ÖæãÃܨæàÍÜ©í¨Ü Ÿí¨Ü, Jí¨Üá ´ÝÄ®… (D) A¨Üá AÊÜÃÈ Ü É ÓÜÊáÜ WÜÅÊÝ¨Ü ¸ÝXÓÜáËPæ¿á®Üá°
»ÝÐæ¿á®Üá° ÊÜÞñÜ®ÝvÜáÊÜÊܮܮÜá° ¯àÊæí¨Üã BÁáR J¨ÜXÓÜáñܤ¨æ
ÊÜÞvÜáÊÜâ©ÆÉ GíŸá¨Üá SbñÜÊÝ¨Ü A¥ÜìÊÝX¨æ.
B¨ÜªÄí¨Ü ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá¨Ü »ÜËÐÜÂÊÜâ ÓÜíPÜábñÜÊݨܨÜáª, 99. ÓÜí±ÜPÜìWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠÓÜÌg®Ü ±ÜPÜÒ±ÝñÜWÜÙÜá
AhÝn®ÜÊÜâÙÜÛ¨Ü᪠ÊÜáñÜᤠ¨æàÍÜWÜÙÜá A¥ÜÊÝ ÎÅàÊÜáíñÜ ®ÜãÂÓ…ÃÜãÊÜå…WÜÙÜ JÙÜWæ ÓæàÄPæãÙÜÛÆá ®æàÃÜ
¨Ý¯WÜÙÜ ËÐÜ¿áWÜÚí¨Ü ±æÅàÄñÜÃݨÜÊÜÃܨݪX¨æ. ÊÜÞWÜìWÜÙÝXÊæ. CÊÜâ AÊæáàÄPÜ ÊÜáñÜá¤
¿áãÃæãà²®Ü PæÆÊÜâ AñÜÂíñÜ PÜwÊæá ¼®Ü°
1980 ÃÜÈÉ ®Üvæ¿áᣤ¨ÜªíñæÁáà Jí¨Üá ËÐÜ¿áÊÜíñÜã
ÓܧÙÝÊÜPÝÍÜÊÜâÙÜۨݪX¨æ Gí¨Üá ÇæàSPÜÃÜá
»Ü Ë ÐÜ Â ¨Ü È É ¿ áã ÓÜ ñ Ü Â ÊÝX EÚ¿áȨæ : GÃÜ v Ü á ŸÃæ¿ááñÝ¤Ãæ. ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá¨Ü »ÜËÐܨÜ
ñÜÇæWÜÙÜáÙÜÛ ÓÜÊÜáá¨ÜűÝÅ~WÜÙÜ PÜ¥æÁáà ÎàÑìPæ ÓÝÇÝX PÜáÄñÜá AÊÜÃÜá ×àWæ ŸÃæ¿ááÊÝWÜ, C¨ÜÃÜ
EÚ¿áȨæ. ÊÝÓܤËPÜ A¥ÜìÊæà®Üá ?
96. D »ÝWÜ¨Ü ±ÜÅPÝÃÜ, Cí¨Üá ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá¨Ü A£
(A) ÖæãÃܨæàÍÜ¨Ü »ÝÐæ¿á®Üá° ñÜÊÜá¾
¨æãvÜx PÝÙÜi ¿ÞÊÜâ¨ÝX¨æ ?
(A) ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá¨Ü ÊÜåèÆÂWÜÙÜÈÉ CÚPæ
ÊÜÞñÜê»ÝÐæ¿á®Ý°X Öæãí©ÃÜáÊÜíñÜÖÜ
(B) ÊÜÞ®ÜÊÜ ÓÜí±Ü®Üã¾ÆWÜÙÜÈÉ CÚPæ ÊÜÞñÜáWÝÃÜÃÜ®Üá° ®æàÊÜáPÜ ÊÜÞw
(C) ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü ®ÝÍÜ (B) ÔŸºí© ÊÜ W Ü ì ¨Ü Ê Ü Ã Ü BÁáR ÊÜ Þ vÜ Æ á
(D) Öæbc®Ü ÊÜÞ®ÜÊÜ ÓÜí±Ü®Üã¾Æ¨Ü AÊÜÍÜÂPÜñæ AÊÜPÝÍÜWÜÙÜá C®Ü°ÐÜár ¼®Ü°ÊÝWÜáñܤ¨æ
(C) ®ÜãÂÓ…ÃÜãÊÜå…WÜÙÜá WÜãw®Ü PæÆÓÜ ÊÜÞvÜÆá
97. PæÉào®… ÔÌÍÜÃ…ÃÜÊÜÃÜ ±ÜÅPÝÃÜ AÇ… g‚iàÃݨÜÈÉ BÃÜí¼ÓÜáñܤ¨æ
AÊÜÄWæ G¨ÜáÃÝX¨Üª ÓÜÊÝÆá ¿ÞÊÜâ¨Üá ? (D) «Ü¯PÜ ¨Ý¯WÜÙÜá/¨æàÍÜWÜÚí¨Ü aÝÈñÜÊÝX
(A) ÓÜáÊÜÂPܤ ÓÝí±ÜŨÝÀáPÜ hÝn®ÜÊÜ®Üá° ÊÜáñܤÐÜár ÓÜíPÜábñÜ
BPæÒà²ÓÜáÊÜâ¨Üá
100. ÊæáàÈ®Ü ÇæàS®ÜPæR ÓÜãPÜ¤Êæ¯ÓÜáÊÜ ÎàÑìPæ
(B) Jí¨Üá TÝÓÜX PÜí±æ¯¿áÈÉ PæÆÓÜ
ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá ¿ÞÊÜâ¨Üá ?
(A) ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá¨Ü »ÜËÐÜÂ
(C) ±Ü ñ Ü Å PÜ ñ Ü ì ÃÜ ±Ü Ä ÖÝÃÜ ÊÜ Â ÊÜ Ó æ § ¿á®Ü á °
ÖæbcÓÜáÊÜâ¨Üá (B) ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá&ÖÜÙÜñÜá ÊÜáñÜá¤ ÖæãÓÜñÜá
(D) ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá¨Ü ÓÝí±ÜŨÝÀáPÜ (C) ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá¨Ü ®ÝÍÜ
ÊÜåèÆÂWÜÙÜ®Üá° ¯ÊÜì×ÓÜáÊÜâ¨Üá (D) ±Ü£ÅPæãà¨ÜÂÊÜá¨Ü ¨ÜÌí¨ÜÌ ®æçgñæ
Paper II 38 K – 1420
Page 39
Connections and nepotism are now the direct 98. Which of the following is true, as per
path to newsrooms, which have become some the passage, when it says “news outlets
of the least diverse spaces in America and that see themselves as doing a public
Europe. When newspapers had 600 staff they service are moving towards the non-
were more likely to take a chance on a new profit category” ?
face or people from diverse backgrounds. Now
they are more likely to save limited resources (A) That brings them rigidity
for someone who is a known quantity, and that (B) No need to raise money, funders will
tends to mean that when there are thousands come on their own
of submissions to choose from, you choose
the one from the person in your fraternity, (C) Non-profit model has problems
church, synagogue, or who sat next to you at similar to state funding model
Columbia. It certainly means you almost never (D) That brings them absolute
hire someone from abroad, who is a native flexibility
speaker of a foreign language. So the future
of journalism is more insular, ignorant and
99. When the author says that connections
driven by the agendas of countries or wealthy
donors. and nepotism are now the direct path to
newsrooms, which have become some of
One thing though will remain true in the future the least diverse spaces in America and
as in the 1980s : stories about two-headed seals
will still make headlines. Europe. What actually he means when he
talks about the future of journalism ?
96. According to the passage, what is the (A) Always hire someone who is a native
biggest concern for journalism today ? speaker of a foreign language
(A) Decline in journalistic values (B) Choice for staff selection will
(B) Decline in human resources become more diverse
(C) Destruction of media (C) Newsrooms would act as Cocoon
(D) More human resource requirement
(D) More insular and driven by wealthy
97. According to Clayton Swisher, what was donors/countries
his perceived challenge at Al Jazeera ?
(A) Challenge conventional wisdom 100. Which of the following would be the
rather than report the obvious most suitable title for the passage ?
(B) To work in a private company (A) Future of Journalism
(C) To enhance the compensation (B) Journalism-Old and New
package of journalists
(C) Destruction of Journalism
(D) To maintain traditional values of
journalism (D) Dual Reality of Journalism
K – 1420 39 Paper II
Page 40
bñÜᤠŸÃÜÖÜPÝRX ÓܧÙÜ
Space for Rough Work
Paper II 40 K – 1420