Page 1
Punjab Board
Sample Academic Year
2026
Paper
Page 2
ਅਕਾਦਿਮਕ ਸਾਲ 2025-2026
ਿਵਸ਼ਾ- ਲੋ ਕ ਪਸ਼ਾਸਨ
ਸ਼ੇਣੀ- ਬਾਰਵ
ਮਾਡਲ ਪੇਪਰ
ਸਮ : 3 ਘੰ ਟੇ ਕੁਲ ਅੰ ਕ: 80
ਭਾਗ (ਓ ) 10x1= 10
ਬਹੁ ਿਵਕਲਪੀ ਪਸ਼ਨ
(i) ਿਕਸੇ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੀ ਤਰੱ ਕੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰਤ ਿਕਹੜੀ ਹੈ?
(ੳ) ਅਿਧਕਾਰੀ ਦਾ ਧਨ ਦੌਲਤ (ਅ) ਅਿਧਕਾਰੀ ਦਾ ਸਮਾਿਜ ਕ ਸੰ ਪਰਕ
(ੲ) ਅਿਧਕਾਰੀ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰਤਾ ਨੰਬਰ (ਸ) ਅਿਧਕਾਰੀ ਦਾ ਧਰਮ
(ii) ਹੇਠ ਿਲਖੀਆਂ ਕਸਨ' ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ (ਤਰ ਿਦਓ:-
X:ਲੋ ਕ ਪ-ਾਨ ਿਵੱ ਚ ਆਚਰਣ ਿਵਵਹਾਰ ਦੇ ਢੰ ਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾ3ਦਾ ਹੈ।
Y. ਲੋ ਕ ਪ-ਸਾਸਨ ਿਵੱ ਚ ਅਨੁਾਸਨ ਿਵਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਰੱ ਖਣ ਅਤੇ ਿਨਯਮ' ਜ ' ਿਮਆਰ' ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪ-ਿਕਿਰਆ ਹੈ।
(ੳ) X ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ Y ਗਲਤ ਹੈ। (ਅ) Y ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ X ਗਲਤ ਹੈ।
(ੲ) X ਅਤੇ Y ਦੋਵ8 ਸਹੀ ਹਨ। (ਸ) X ਅਤੇ Y ਦੋਵ8 ਗਲਤ ਹਨ।
(iii) ਲੋ ਕ ਪ-ਾਸਨ ਿਵੱ ਚ ਮਨ9ਬਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰ ਮ, ਸੰ ਗਠਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਟੀਿਚਆਂ ਪ-ਤੀ ਕੀ ਨਹ= ਦਰਸਾ3ਦਾ? 1
(ੳ) ਸਮੂਿਹਕ ਰਵੱ ਈਏ (ਅ) ਭਾਵਨਾਵ'
(ੲ) ਅਿਲਹਦਗੀ (ਸ) ਜ ਜ਼ਬਾ
(iv) ਹੇਠ ਿਲਿਖਆਂ ਿਵੱ ਚB ਿਕਹੜਾ ਸਹੀ ਹੈ?
(ੳ)ਕ8ਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱ ਲB ਹਰ ਸਾਲ ਲੋ ਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਬਜ ਟ ਪੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
(ਅ) ਕ8ਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱ ਲB ਹਰ ਸਾਲ ਿਵੱ ਤ ਮੰ ਤਰੀ ਬਜ ਟ ਪੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
(ੲ)ਕ8ਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱ ਲB ਹਰ ਸਾਲ ਪ-ਧਾਨ ਮੰ ਤਰੀ ਮੰ ਤਰੀ ਬਜ ਟ ਪੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
(ਸ) ਕ8ਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱ ਲB ਹਰ ਸਾਲ ਰਾਟਰਪਤੀ ਬਜ ਟ ਪੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
(v) ਅਨੁਮਾਨ ਕਮੇਟੀ ਸਬੰ ਧੀ ਿਕਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਨਹ= ਹੈ?
(ੳ) ਅਨੁਮਾਨ ਕਮੇਟੀ ਭਾਰਤ ਿਵੱ ਚ ਇੱ ਕ ਸੰ ਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ਹੈ।
(ਅ) ਅਨੁਮਾਨ ਕਮੇਟੀ ਸਰਕਾਰੀ ਿਵਭਾਗ' ਦੇ ਖਰਚ ਦੀ ਜ 'ਚ ਕਰਦੀ ਹੈ।
(ੲ) ਅਨੁਮਾਨ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੁੱ ਖੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਜੱ ਜ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ।
(ਸ) ਅਨੁਮਾਨ ਕਮੇਟੀ ਸੰ ਸਦ ਦੀਆਂ ਿਤੰ ਨ ਿਵੱ ਤੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦਾ ਿਹੱ ਸਾ ਹੈ।
(vi) PAC ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
(ੳ) ਪਬਿਲਕ ਅਨFਲਿਸਸ ਕਮੇਟੀ (ਅ) ਪਬਿਲਕ ਅਕਾGਟ ਕਮੇਟੀ
(ੲ) ਪਾਰਲੀਮHਟ ਅਕਾਊਟ ਕਮੇਟੀ (ਸ) ਪਾਰਲੀਮHਟ ਅਕਾGਟ ਕਾਰਡ
1
Page 3
(vii) ਹੇਠ ਿਲਿਖਆਂ ਿਵੱ ਚB ਿਕਹੜਾ ਗਲਤ ਹੈ:-
(ੳ) ਪ-ਫਾਰਮHਸ ਬਜ ਿਟੰ ਗ ਜ ਨਤਕ ਸਰੋਤ' ਦੀ ਵਰਤB ਿਵੱ ਚ ਜ ਵਾਬਦੇਹੀ ਜ਼ੋਰ ਿਦੰ ਦੀ ਹੈ।
(ਅ) ਪ-ਫਾਰਮHਸ ਬਜ ਿਟੰ ਗ ਜ ਨਤਕ ਸਰੋਤਾ ਦੀ ਵਰਤB ਿਵੱ ਚ ਅਿਧਕਾਰ' 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਿਦੰ ਦੀ ਹੈ।
(ੲ) ਪ-ਫਾਰਮHਸ ਬਜ ਿਟੰ ਗ ਜ ਨਤਕ ਸਰੋਤ' ਦੀ ਵਰਤB ਿਵੱ ਚ ਕੁਲਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਿਦੰ ਦੀ ਹੈ।
(ਸ) ਪ-ਫਾਰਮHਸ ਬਜ ਿਟੰ ਗ ਜ ਨਤਕ ਸਰੋਤ' ਦੀ ਵਰਤB ਿਵੱ ਚ ਪਾਰਦਰਸਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਿਦੰ ਦੀ ਹੈ।
(viii) ਭਾਰਤ ਿਵੱ ਚ CAG ਦੀ ਿਨਯੁਕਤੀ ਕੌ ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਪ-ਧਾਨ ਮੰ ਤਰੀ (ਅ) ਮੁੱ ਖ ਮੰ ਤਰੀ
(ੲ) ਰਾਟਰਪਤੀ (ਸ) ਉਪ-ਰਾਟਰਪਤੀ
(ix) ਲੋ ਕ ਪ-ਾਸਨ ਿਵੱ ਚ ਿਵਿਗਆਨਕ ਪਹੁੰ ਚ ਿਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰ ਿਧਤ ਹੈ?
(ੳ) ਫਰੈਡਿਰਕ ਿਵਸਲੇ ਟੇਲਰ (ਅ) ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ
(ੲ) ਮੈਕਸ ਵੈਬਰ (ਸ) ਦੁਰਖਾਇਮ
(x) 'ਲੋ ਕ ਪ-ਾਸਨ ਿਵੱ ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰ ਬੰ ਧ' ਦਾ ਿਦ-ਟੀਕੋਣ ਸੰ ਗਠਨਾਤਮਕ ਪ-ਭਾਵੀਲਤਾ ਿਵੱ ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਕ' ਦੀ ਮਹੱ ਤਤਾ 'ਤੇ
ਜ਼ੋਰ ਿਦੰ ਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਥਨ ਿਕਸ ਪਹੁੰ ਚ ਨਾਲ ਸਬੰ ਿਧਤ ਹੈ?
(ੳ) ਮਨੁੱਖੀ ਸੰ ਬੰ ਧ' ਦਾ ਿਦ-ਟੀਕੋਣ (ਅ) ਰਾਜ ਨੀਿਤਕ ਸੰ ਬੰ ਧ' ਦਾ ਿਦ-ਟੀਕੋਣ
(ੲ) ਿਵਿਗਆਨਕ ਸਬੰ ਧਾ ਦਾ ਿਦ-ਟੀਕੋਣ (ਸ) ਉਪਰੋਕਤ ਸਾਰੇ ਹੀ
ਭਾਗ (ਅ) (10x 1=10)
ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਪ.ਨ ਦਾ /ਤਰ ਇੱਕ .ਬਦ ਜ ਵਾਕ ਿਵੱ ਚ ਿਦਓ:-
(i) ਸੰ ਘ ਲੋ ਕ ਸੇਵਾ ਅਯੋਗ ਦਾ ਮੁੱ ਖ ਦਫ਼ਤਰ ਿਕੱ ਥੇ ਹੈ?
(ii) ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਜ ਟ ਸੰ ਸਦ ਦੇ ਿਕਹੜੇ ਸਦਨ ਿਵੱ ਚ ਪੇ ਕੀਤਾ ਜ 'ਦਾ ਹੈ?
(iii) ਭਾਰਤ ਿਵੱ ਚ ਿਵੱ ਤ ਮੰ ਤਰੀ ਦੀ ਿਨਯੁਕਤੀ ਕੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
(iv) ਿਵੱ ਤ ਸਬੰ ਧੀ ਿਕਸੇ ਇੱ ਕ ਸੰ ਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਨਾਮ ਿਲਖੋ?
(v) ਲੋ ਕ ਪ-ਾਨ ਿਵੱ ਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਾਸਨ ਤB ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
ਖਾਲੀ ਥਾਵ ਭਰੇ:-
(vi) ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੌਜ ੂਦਾ CAG ਦਾ ਨਾਮ_______ ਹੈ।
(vii) ਫੈਸਲੇ ਲੈ ਣ ਦੀ ਕਤੀ ਕੇਵਲ ਕ8ਦਰ ਤੱ ਕ ਸੀਮਤ ਹੋਣ ਨੂੰ _______ਿਕਹਾ ਜ 'ਦਾ ਹੈ।
(viii) ਪ-ਾਸਕੀ ਿਟ-ਿਬਊਨਲ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਮHਬਰ' ਦੀ ਿਨਯੁਕਤੀ _______ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ/ਗਲਤ ਦੀ ਪਿਹਚਾਣ ਕਰੋ:-
(ix) ਲੋ ਕ ਪ-ਾਨ ਿਵੱ ਚ ਯੋਜ ਨਾਬੰ ਦੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣਾ ਜ ਨਤਕ ਪ-ਾਸਨ ਦੇ ਬੁਿਨਆਦੀ ਕਾਰਜ ਹਨ। (ਸਹੀ/ਗਲਤ) ।
(x) ਜ ਨਤਕ ਪ-ਾਸਨ ਿਵੱ ਚ ਿਵਕ8ਦਰੀਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ ਕ8ਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤB ਹੇਠਲੇ ਪੱ ਧਰ ਤੱ ਕ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣ ਦੀ ਸਕਤੀ ਦਾ
ਤਬਾਦਲਾ ਹੈ। (ਸਹੀ/ਗਲਤ)
2
Page 4
ਭਾਗ (ੲ ) (6 x 2=12)
3. (i) ਹੇਠ ਿਦੱ ਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਿਧਆਨ ਨਾਲ ਪੜਕੇ ਹੇਠ ਿਦੱ ਤੇ ਪ.ਨ ਦੇ /ਤਰ ਿਦਓ :- (6 x 1=6)
ਲੋ ਕ ਪ-ਾਸਨ ਿਵੱ ਚ ਪ-ਾਸਕੀ ਸੁਧਾਰ' ਿਵੱ ਚ ਈ-ਗਵਰਨFਸ ਵਰਗੀ ਤਕਨਾਲੋ ਜ ੀ ਦੀ ਵਰਤB ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਰਕਾਰੀ ਮੰ ਤਰਾਿਲਆ ਦਾ
ਪੁਨਰਗਠਨ ਅਤੇ ਕੁਲਤਾ, ਪਾਰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਜ ਵਾਬਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪ-ਾਸਕੀ ਪ-ਿਕਿਰਆਵ' ਨੂੰ ਸੋਧਣਾ ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਹਨ' ਸੁਧਾਰ' ਦਾ ਉਦੇ ਸੇਵਾ ਪ-ਦਾਨ ਕਰਨ ਿਵੱ ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਪ-ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਚੰ ਗੇ ਾਸਨ
ਨੂੰ ਉਤਾਿਹਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ' ਿਵੱ ਚ ਪ-ਾਸਕੀ ਸੁਧਾਰ ਕਿਮਨ ਵਰਗੇ ਕਿਮਨ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਸੂਚਨਾ ਅਿਧਕਾਰ
ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਕ8ਦਰੀਿਕ-ਤ ਜ ਨਤਕ ਿਕਾਇਤ ਿਨਵਾਰਣ ਅਤੇ ਿਨਗਰਾਨੀ ਪ-ਣਾਲੀ (CPGRAMS) ਵਰਗੀਆਂ
ਨਾਗਿਰਕ-ਕ8ਿਦ-ਤ ਪਿਹਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਿਵਕਾਸ ਾਮਲ ਹੈ।ਇਸ ਿਵੱ ਚ ਜ ਨਤਕ ਸੇਵਾਵ' ਦੀ ਗੁਣਵੰ ਤਾ ਅਤੇ ਪਹੁੰ ਚਯੋਗਤਾ ਿਵੱ ਚ
ਸੁਧਾਰ ਾਮਲ ਹਨ।ਜ ਨਤਕ ਪ-ਾਸਨ ਿਵੱ ਚ ਪ-ਾਸਕੀ ਸੁਧਾਰ ਇੱ ਕ ਿਨਰੰ ਤਰ ਪ-ਿਕਿਰਆ ਹੈ ਿਜ ਸਦਾ ਉਦੇਸ ਨਾਗਿਰਕ' ਦੀ
ਿਬਹਤਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਟਰੀ ਟੀਿਚਆਂ ਨੂੰ ਪ-ਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪ-ਭਾਵੀਲਤਾ, ਪਾਰਦਰਸਤਾ ਅਤੇ ਜ ਵਾਬਦੇਹੀ
ਨੂੰ ਿਬਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
(i) ਜ ਨਤਕ ਪ-ਾਸਨ ਿਵੱ ਚ ਪ-ਾਸਕੀ ਸੁਧਾਰ ਿਕਹੜੀ ਪ-ਿਕਿਰਆ ਹਨ?
(i) ਪ-ਾਸਕੀ ਸੁਧਾਰ' ਿਵੱ ਚ ਕੀ ਾਮਲ ਹੈ?
(ii) CPGRAMS ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
(iv) ਪ-ਾਸਕੀ ਸੁਧਾਰ' ਦਾ ਕੀ ਉਦੇ ਹੈ?
(v) ਪ-ਾਸਕੀ ਸੁਧਾਰ' ਲਈ ਿਕਹੜੀ ਤਕਨਾਲੋ ਜ ੀ ਵਰਤੀ ਜ 'ਦੀ ਹੈ?
(vi) ਜ ਨਤਕ ਪ-ਾਸਨ ਿਵੱ ਚ ਪ-ਾਸਕੀ ਸੁਧਾਰ' ਦੇ ਕੀ ਉਦੇ ਹਨ?
3. (II) ਹੇਠ ਿਦੱ ਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਿਧਆਨ ਨਾਲ ਪੜਕੇ ਹੇਠ ਿਦੱ ਤੇ ਪ.ਨ ਦੇ /ਤਰ ਿਦਓ: (6 x 1=6)
ਯੋਜ ਨਾਬੰ ਦੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣਾ ਜ ਨਤਕ ਪ-ਾਸਨ ਿਵੱ ਚ ਇੱ ਕ ਦੂਜ ੇ ਨਾਲ ਜ ੜ
ੁ ੇ ਮਹੱ ਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਹਨ, ਜ ੋ ਸੰ ਗਠਨਾਤਮਕ
ਟੀਿਚਆਂ ਨੂੰ ਪ-ਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੋਤ' ਦੇ ਪ-ਭਾਵਾਲੀ ਢੰ ਗ ਨਾਲ ਪ-ਬੰਧਨ ਲਈ ਨ=ਹ ਵਜ B ਕੰ ਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੋਜ ਨਾਬੰ ਦੀ ਭਿਵੱ ਖ
ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ ਢ'ਚਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜ ਦB ਿਕ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣ ਿਵੱ ਚ ਉਪਲਬਧ ਿਵਕਲਪ' ਿਵੱ ਚB ਸਭ ਤB ਵਧੀਆ
ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਰਸਤਾ ਚੁਣਨਾ ਾਮਲ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ-ਿਕਿਰਆ ਅਿਨਿਚਤਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ, ਸਪਟ ਉਦੇ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕਰਨ
ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ-ੋਗਰਾਮ' ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਿਵੱ ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਬਦਲਦੇ ਹਾਲਾਤ' ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ, ਜ ਨਤਕ ਜ ਰੂਰਤ'
ਦਾ ਜ ਵਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਜ ਨਤਕ ਪ-ਗ
ੋ ਰਾਮ' ਦੀ ਪ-ਭਾਵੀਲਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣਾ ਜ ਰੂਰੀ ਹੈ।ਯੋਜ ਨਾਬੰ ਦੀ ਅਤੇ
ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣਾ ਆਪਸ ਿਵੱ ਚ ਿਨਰਭਰ ਹਨ। ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣਾ ਯੋਜ ਨਾਬੰ ਦੀ ਪ-ਿਕਿਰਆ ਦੇ ਇੱ ਕ ਮਹੱ ਤਵਪੂਰਨ ਿਹੱ ਸੇ ਵਜ B ਕੰ ਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
(i) ਯੋਜ ਨਾਬੰ ਦੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣਾ ਕੀ ਹੈ?
(ii) ਯੋਜ ਨਾਬੰ ਦੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣ ਦੀ ਪ-ਿਕਿਰਆ ਕੀ ਕਰਨ ਿਵੱ ਚ ਮੱ ਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ?
(iii) ਯੋਜ ਨਾਬੰ ਦੀ ਕੀ ਹੈ?
(iv) ਪੈਰVੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣਾ ਿਕ3 ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
(v) ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣਾ ਕੀ ਹੈ?
(vi) ਯੋਜ ਨਾਬੰ ਦੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਣ ਦਾ ਆਪਸ ਿਵੱ ਚ ਕੀ ਸੰ ਬੰ ਧ ਹੈ?
3
Page 5
ਭਾਗ (ਸ) (6x 4=24)
4. ਕੋਈ ਛੇ ਪ.ਨ ਕਰੋ। ਹਰੇਕ ਪ.ਨ ਚਾਰ ਅੰ ਕ ਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪ.ਨ ਦਾ /ਤਰ 50-60 .ਬਦ ਿਵੱ ਚ ਿਦਓ :-
(i) ਸੰ ਘ ਲੋ ਕ ਸੇਵਾ ਅਯੋਗ ਦੀ ਭੂਿਮਕਾ (ਤੇ ਨ9ਟ ਿਲਖੋ।
(i) ਬਜ਼ਟ ਦੀ ਮਹੱ ਤਤਾ (ਤੇ ਨ9ਟ ਿਲਖੋ।
(iii) ਅਕਾਊਿਟੰ ਗ ਦਾ ਮਹੱ ਤਵ ਦੱ ਸੇ।
(iv) ਲੋ ਕ ਪ-ਸਾਨ ਿਵੱ ਚ ਿਵਿਗਆਨਕ ਪ-ਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਜ ਾਣਕਾਰੀ ਿਦਓ।
(v) ਿਨਗਰਾਨੀ ਤB ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ? ਚੰ ਗੇ ਿਨਗਰਾਨ ਦੇ ਗੁਣ ਦੱ ਸੋ।
(vi) ਨੀਤੀ ਿਨਰਮਾਣ ਪ-ਿਕਿਰਆ (ਤੇ ਨ9ਟ ਿਲਖੋ।
(vii) O and M ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰੋ।
(vi) ਪ-ਬੰਧਕੀ ਿਟ-ਿਬਊਨਲ ਦੇ ਚਾਰ ਕੰ ਮ ਦੱ ਸੋ।
ਭਾਗ (ਹ) (4x 6 = 24)
5. ਹਰੇਕ ਪ-ਨ ਛੇ ਅੰ ਕ ਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪ-ਨ ਦਾ (ਤਰ 100-125 ਬਦ' ਿਵੱ ਚ ਿਲਖੋ:-
(i) ਭਰਤੀ ਅਤੇ ਟ-ੇਿਨੰਗ ਿਵੱ ਚ ਸੰ ਘ ਲੋ ਕ ਸੇਵਾ ਕਿਮਨ ਦੀ ਭੂਿਮਕਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰੋ।
ਜ
ਲੋ ਕ ਪ-ਾਨ ਿਵੱ ਚ ਆਚਰਣ ਅਤੇ ਅਨੁਾਸਨ ਦੇ ਸੰ ਕਲਪ' ਦੀ ਿਵਆਿਖਆ ਕਰੋ।
(ii) ਲੋ ਕ ਪ-ਾਨ ਿਵੱ ਚ ਲੀਡਰਿਪ ਦੇ ਮਹੱ ਤਵ ਨੂੰ ਿਬਆਨ ਕਰੋ।
ਜ
ਲੋ ਕ ਪ-ਾਨ ਿਵੱ ਚ ਨੀਤੀ ਿਨਰਮਾਣ ਦੀ ਪ-ਿਕਿਰਆ (ਤੇ ਿਵਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰੋ।
(iii) ਸੱ ਤਾ ਦੇ ਕ8ਦਰੀਕਰਣ ਅਤੇ ਿਵਕ8ਦਰੀਕਰਣ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰੋ।
ਜ
ਲੋ ਕ ਪ-ਾਨ ਿਵੱ ਚ ਤਾਲਮੇਲ ਦੇ ਮਹੱ ਤਵ ਨੂੰ ਿਬਆਨ ਕਰੋ।
(iv) ਪ-ਬੰਧਕੀ ਕਾਨੂੰਨ (ਤੇ ਨ9ਟ ਿਲਖੋ।
ਜ
ਪ-ਬੰਧਕੀ ਿਟ-ਿਬਊਨਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਜ ਾਣਕਾਰੀ ਿਦਓ।
4
Page 6
AglaSem Earn While You Learn Program!
Share your recent question papers with us and get paid!
अपने हाल के न प हम भेज और कमाएँ!
To participate, email us with the following details:
भाग लेने के लए हम न न ववरण के साथ ईमेल कर:
- Your Name
- Your Class
- Your Board
- Details of the Question Papers you have
आपके पास उपल ध न प का ववरण
Our team will reach out to you with the next steps.
हमार ट म आगे क या के लए आपसे संपक करे गी।
Email: support@
Page 7
Study Materials
Notes
Model Papers Class 6 Notes
Sample Papers Class 7 Notes
Half Yearly Sample Papers Class 8 Notes
Class 9 Notes
Important Resources
Class 10 Notes
Periodic Table
Class 11 Notes
Writing Skills / Formats
Maps of India / World Class 12 Notes
Books and Solutions
NCERT Books
NCERT Book Solutions
HC Verma Chapter Wise Solutions
RD Sharma Solutions
CGBSE Solutions