CBSE Class 10 Sample Paper 2022 for Marathi Term 1

इय ता – दहावी (STD –X) :मराठ (009) (Marathi)
नमुना न – प का : २०२१ – २२ ( Sample Paper 2021- 22 )

नप का सोडव यापूव कृपया खाल ल सच
ू ना काळजीपूवक वाचा
१) या नप केचे एकूण ३ वभाग आहे त.
२) . & - १ ते ६ - अपा)ठत ग+य आकलन. (दोन उता.यावर ल नांपैक2 कोण3याह एका उतारावर ल नांची उ3तरे
दे णे बंधनकारक आहे )
३) . & - ७ ते ३० - 8याकरण (२४ पैक2 कोण3याह १८ नांची उ3तरे दे णे आव यक)
४) . & - ३१ ते ५० - पा<यपु>तकावर आधा?रत न. (२० पैक2 १६ नांची उ3तरे आव यक)
५) या नप केमBये एकूण ५० न आहे त. 3यापैक2 ४० नांची उ3तरे Cल)हणे आव यक आहे .
६) 3येक नासाठD १ गुण आहे .
७) ह ४० माकाEची नप का सोडव यासाठD एकूण ९० CमGनटांचा कालावधी )दला जाईल.
८) उ3तरे नJद व यासाठD >वतं उ3तरप का )दलेल आहे . 3येक न&मांकासमोर चार पयायासाठD &मा माणे
वतुळे )दल आहे त. 3यातील अचूक उ3तराचा पयाय &मांक असलेले वतुळ उदाहरणात दाख वKया माणे रं गवा.
उदा . न &मांक ६ Lया बरोबर उ3तराचा पयाय &मांक २ असेल तर तोच पढ
ु ल माणे नJदवावा
न&६

९) खाल ल माणे नJदवलेल उ3तरे NाOय धर यात येणार नाह त. असे उ3तर नJद वKयास 3या नाला शूQय गुण )दले

जातील.

१०) 3येक >नासाठD एकापेRा अSधक वतुळात नJदवलेल उ3तरे व खडाखोड कTन नJदवलेल उ3तरे NाOय धर यात
येणार नाह त .
११) एकदा नJदवलेल उ3तरे पुQहा बदलता येणार नाह त .
१२) पयायांची उ3तरे नJदवताना फVत बॉलपेनचा वापर करावा पेिQसलने नJदवलेल उ3तरे NाOय धरता येणार नाह त.
_________________________________________________________________________________________________________

भाग – अ- उपयोिजत लेखन

न 1 ते 6 साठ सूचना – खाल ल उतारा काळजीपूवक
# वाचा व यावर आधा&रत 'वचारले(या नांची उ तरे पया#यातून
*नवडा . (दोन उता-यावर ल नांपैक/ कोण याह एका उतारावर ल नांची उ तरे दे णे बंधनकारक आहे )
भारतर, माजी रा पती आिण िशक डॉ. सवपली राधाकृ
णन यांची जयंती दरवष# ५ स%ट'बर
रोजी िशक *दन +हणून साजरी के ली जाते. िशणाब/ल डॉ. राधाकृ
णन यांना अितशय िज1हाळा होता.
िशण े3ात अिधकािधक िवकास घडू न यावा यासाठी ते आयु
यभर 7यशील होते.चांगया िशकांचा
स9मान हा सं:कृ तीचा, स;याचा व <ानाचा स9मान आहे. समाजाचा िवकास स=ेने होत नाही, यं3ाने होत
नाही तर तो आदश िशकांमुळे होत असतो. िशकांचे मह>व असाधारण आहे हे जाणयािशवाय आपली
तांि3क व यांि3क 7गती होणार नाही.?या देशाम@ये िशकाला सव3 मान व 7ितAा असते. तेथील 7<ावंत
माणसे िशण े3ातच अिधकािधक आढळू न येतात. असे देश सवाDगीण 7गती कE शकतात. समाजाला

सुसंकृ त करणारा िशक हा देशाचा आधार आिण दलासा आहे. यामुळे नाग
रकांनी या पिव! "वसायाचा
स#मान के ला पािहजे.एक कु लगु& हा गु'कु लाचा आ( आचाय) असावयास हवा. +ानाने, तपाने, चा
र,याने तो
सग-यां.या अ/थानी असावा. हे वा1य कु लगु&, 2ा3यापक, आिण एक िशक 4हणून डॉ. सव)प8ली
राधाकृ 9णन यांना पूणत
) ः लागू होते. एक िशक िश9याला +ान देताना प
रपूण) असावा असे यांचे मत होते.
डॉ. सव)प8ली राधाकृ 9णन यांनी अनेक िवषयांचा अ=यास के ला होता.डॉ. सव)प8ली राधाकृ 9णन हे वतः एक
उ?म िशक अस8यामुळे या पेशाबAल वाटणारे 2ेम आिण यासाठी के लेले ४० वषाDचे काय) यांचा स#मान
करEयासाठी भारत सरकारने ५ सGटHबर हा यांचा ज#मदवस 'िशकदन' 4हणून साजरा करEयाचे जाहीर
के ले.

1. डॉ.सवपKल राधा कृZणन यांची जयंती कशा कारे साजर केल जाते? 1

1. वाचन )दन 2. CशRक )दन 3. पयावरण )दन 4. पालक )दन

2. एक कुलगुT कशाचा आ+य आचाय असावयास हवा ? 1
1. व+यालयाचा 2. शाळे चा 3. गु^कुलाचा 4. समाजाचा

3. CशRकाचा सQमान हा कशाचा सQमान आहे ? 1
1. सं>कृती 2. स3य 3._ान 4. वरील सव

4. समाजाला सुसं>कृत करणारा CशRक दे शासाठD काय असतो ? 1
1. पाया व आधार 2. वकास व आधार 3. आधार व )दलासा 4. वकास व )दलासा

5. ‘सवात पुढे ‘ या श`दाचा समानाथ श`द उता.यात काय आला आहे ? 1
1. Cशरो>थानी 2. पत>
ृ वTप 3. मातस
ृ मान 4. अN>थानी
6. आदर करणे...... या वाV चारासाठD उता.यात कोणता वाV चार आला आहे ? 1

1. सQमान करणे 2. साजरा करणे 3. )दलासा दे णे 4. GतZठा Cमळवणे

5कंवा
कुठलाह ऋतू हा Gनसगाचा सोहळाच असतो. खेcयांमBये, लहान गावांत ऋतूपालट लगेच कळतो. आमLया
लहानपणी ऋतूंची छान सरCमसळ असायची. इंfधनुZयातले रं ग जसे एकमेकांत Cमसळलेले असतात तशी. पाऊस संपला
क2, 3यातला हुरहुरता ओलावा घेऊन शरदाचे चांदणे फुलायचे. दवात Cभजलेल पहाट पांघTनच )दवाळी सरायची. 3या
दव बंदं च
ू ी CशरCशर हवीहवीशी वाटत असतानाच थंडीचा काटा बोचायला लागला क2, कळायचे हे मंती वारे वाहू लागKयाचे.
थंडीचा हा गारठून टाकणारा अनुभव माघापयEत पुरायचा आjण CशCशराने Sगरक2 घेतल क2 वसंताची कळी खुलायची.
फाKगुनी हवेत रं गांची उधळण 8हायची. खरं तर सं&ांतीपासूनच एक गंध भुरळ घालायचा. तो kहणजे आlमोहोराचा गंध!
मोहोरानं डवरलेल आं`याची झाडं आjण 3यावर चालणारं कोnकळकूजन ह दे खील ऋतुबदलाची नांद च! धगधग3या
NीZमाआधीचा हा वसंत मला सवाSधक आवडतो. वसंत kहणजे गंधवतीLया सजनाचा बहर. गंधवती kहणजे पoृ वी,
आपल काळी आई आjण सजन kहणजे GनCमती. 'भरभTन दे णे ' हा काpया मातीचा गण
ु धमच आहे . शेतातल त.हे त.हे ची
पकं असोत को, चवीचवीची मोसमी फळं , फुलांचे गंधमधुर ताटवे असोत क2, ^SचरCभQन मसाKयाLया वन>पती...एकाच

काpया मातीतून Gनसग ह nकमया घडवत असतो. सुगीचे )दवस आjण फाKगुनातला उKहास यामुळे या )दवसांत मन
वा.यावर लहरत असतं...पतंगासारखं!
1) फाKगुनी हवेत कशाची उधळण 8हायची ? 1

1) गंधांची 2) रं गांची 3) वचारांची 4) यापैक2 नाह

2) CशCशराने Sगरक2 घेतल क2 कोणाची कळी खल
ु ायची? 1

1) वैशाखाची 2) NीZमाची 3) वसंताची 4) हे मंताची

3) दवात Cभजलेल पहाट पांघTनच __________ सरायची 1

1) रं गपंचमी 2) होळी 3) यापैक2 सव 4) )दवाळी

4) 'मन मोहून टाकणे' या अथाचा कोणता वाक चार उता.यात आलेला आहे ? 1

1) कळी खुलणे 2) काटा बोचणे 3) भुरळ घालणे 4) सरCमसळ होणे

5) कुठलाह ऋतू हा कशाचा सोहळा असतो? 1

1) आनंदाचा 2) उ3सवाचा 3) सौrयाचा 4) Gनसगाचा

6) हे मंती वारे वाहू लागKयाचे कधी कळते? 1

1) थंडीचा काटा बोचला क2 2) पाऊस संपला क2
3) आl मोहराचा गंध आला क2 4) कोक2ळ कूजन सु^ झाले क2

भाग –ब – 8याकरण

न 7 ते 30 साठ सूचना –सूचनेनुसार यो6य पया#य *नवडा. (कोण याह १८ नांची उ तरे दे णे आव यक)
7) ' व+वान' या श`दासाठDचा > ीCलंगी श`द कोणता? 1

1) वदष
ु ी 2) वधवा 3) व+या 4) व+व3ता

8) खाल ल श`दांपैक2 पुिKलंगी श`द कोणता ? 1

1) तनया 2) सुता 3) जनक 4) दे वता

9) खाल लपैक2 एकवचनी श`द कोणता ? 1

1) वाघ 2) Sच3ता 3) ह3ती 4) Cसंह

10 ) खाल लपैक2 अनेकवचनी श`द कोणता ? 1

1) गाडी 2) साल 3) CशZय 4) पगडी

11 ) 'ऐट' या श`दासाठD समानाथाचा योuय पयाय Gनवडा. 1

1) शोभा 2) दे खावा 3) माज 4) ^बाब

12) खाल लपैक2 समानाथ श`दांची योuय जोडी कोणती ? 1

1) अपघात-घटना 2)अपाय- उपाय 3)अचल- ि>थर 4)अQन-आग

13) खाल लपैक2 व^vाथ श`दांची योuय जोडी कोणती? 1

1) नlता × उvट 2) आळशी × उ3साह
3) आ_ा × अव_ा 4) आ>था × नाि>तक

14) 'अनुकूल' या श`दासाठDचा योuय व^vाथ श`दाचा पयाय शोधा. 1

1) अनुTप 2) Gतकूल 3) वTप 4) Gतघात

15) पु>तक, फळा, वग, CशRक या सव श`दांना 8याकरणात काय kहणतात ? 1

1)सामाQय नाम 2) वशेष नाम 3) भाववाचक नाम 4) सवनाम

16 ) गटात न बसणारा श`द कोणता ? 1

1) धैय 2) क2त 3) शूर 4) आनंद

17) र>3यावTन चालताना _____ डा8या बाजूने चालावे.(वर ल वाVयातील ?रकाkया जागी योuय 1

n&या वशेषण अ8ययाचा पयाय शोधा.)
1) खाल ` 2) काल 3) )दवसा 4) सावकाश

18) जाईLया मांडवा___ सूयाची सोनेर nकरणे पसरल . (वर ल वाVयातील ?रकाkया जागी योuय 1

श`दयोगी अ8ययाचा पयाय शोधा).
1) वर 2) नंतर 3) सv
ु ा 4) पेRा
19) एक CमGनट ______ साठ सेकंद (वर ल वाVयातील ?रकाkया जागी योuय उभयाQवयी अ8ययाचा 1

पयाय शोधा.)
1) कारण 2) kहणून 3) kहणजे 4) पण

20) ____ ! केवढा हा महाकाय ाणी ! (वर ल वाVयातील ?रकाkया जागी योuय केवल योगी अ8ययाचा 1

श`द वापरा.)
1) छान 2)बापरे 3)अरे रे 4)आहाहा

21) खाल ल वाVयांपैक2 वतमानकाळी वाVय शोधा. 1

1) GनसगासाठD सव समान असतात. 2) वसंत ऋतूत वR
ृ ांना पालवी फुटल .
3) बस गदwने खचाखच भरल होती. 4) भVती असेल तरच दे व )दसेल.

22) 'रं गरं गोट केKयावर घर सुंदर )दसते' वाVयाचे योuय भ वZयकाल न Tपांतर कोणते ? 1

1 ) रं गरं गोट केKयाCशवाय घर संद
ु र )दसत नाह 2) रं गरं गोट ने घर खराब )दसत नाह
3) रं गरं गोट केKयावर घर सद
ंु र )दसेल 4) रं गरं गोट केKयावर घर सद
ंु र )दसले.

23) 'दाणागोटा' या सामाCसक श`दाचा योuय समास ओळखा आjण पयाय Gनवडा. 1

1) इतरे तर +वं+व 2) समाहार +वं+व 3) वैकिKपक +वं+व 4) अ8ययीभाव समास

24) खाल लपैक2 गटाबाहे रचा श`द कोणता ? 1

1) यथेLछा 2) बनशत 3) दारोदार 4) चातुमास

25) खाल लपैक2 इतरे तर +वं+व समासाचे उदाहरण कोणते? 1

1) चौघडी 2) बारभाई 3) एकवीस 4) तीनचार
26) 'स3यास3य' या सामाCसक श`दाचा योuय समास ओळखा व पयाय Gनवडा. 1

1) इतरे तर +वं+व 2) अ8ययीभाव समास 3) समाहार +वQ+व 4) वैकिKपक +वं+व

27) खाल ल वाVयाचे योuय वधानाथ वाVयात Tपांतर करा. - मुलांLया अxयासाची काळजी नको का ? 1

1) मल
ु ांLया अxयासाची काळजी करायची गरज नाह . 2) मल
ु ांLया अxयासाची काळजी नको.
3) मल
ु ांLया अxयासाची काळजी yयायला हवी . 4) मल
ु ांLया अxयासाची काळजी का कT नये ?

28) खाल लपैक2 आ_ाथ वाVय कोणते? 1

1) काय अRर आहे तुझे! ) मी मr
ु यमं ी झालो तर!
3) 3येकाने GनयCमत शाळे त जावे. 4) परमे वरा, सगpयांना सख
ु ी ठे व.

29) 'माधवचा अज फेटाळ यात आला'.-या वाVयाLया वधानाथ नकारा3मक Tपाचा योuय पयाय ओळखा. 1

1) माधवचा अज नाकार यात आला. 2) माधवचा अज >वीकार यात आला नाह .
3) माधवचा अज माQय कर यात आला. 4) माधवने अज केला नाह .
30) खाल ल वाVयातील वधानाथ वाVय कोणते? 1

1) धूlपान कT नये. 2) परवानगी Cशवाय आत येऊ नका.
3) Cशपायाला खोल >वLछ झाडायला सांगा. 4) केवढा गJगाट करत आहे त ह मुले !

भाग – क–पाठ्यपु तक अ यास!म
न 31 ते 50 साठD सूचना (२० पैक/ १६ नांची उ तरे आव यक)
न 31 ते 43 योuय पयाय Gनवडा.
31) लेखक वाईला ________ अBयR kहणून गेले होते. 1

1) श`दकोशाचे 2) व वकोशाचे 3) 8यु3प3तीकोशाचे 4) _ानकोशाचे

32) "बटा|याचं नाव काढू नकोस", हा सKला खाल लपैक2 कोण3या 8यVतीने )दला? 1

1) काCशनाथ नाडकण 2) बाबुकाका 3) कमCलनी क~करे 4) सोकाजी लोकेकर

33) अ`दल
ु ला Sच•ी कोणी वाचून दाख वल ? 1

1) अQवरने 2) शQनुने 3) पो>टमनने 4) रघुभै€याने

34) लेखकांनी केलेल भीZम Gत_ा ___________ . 1

1) दोन म)हQयात पQनास प•ड वजन कमी कTन दाखवीन.
2) दोन म)हQयात वीस प•ड वजन कमी कTन दाखवीन.
3) दोन म)हने अिजबात वजन वाढू दे णार नाह .
4) दोन म)हQयात पQनास प•ड वजन वाढवून दाखवीन.

35) शाल मळ
ु े शाल नता __________.
1) कायम राहते 2) येते 3) जाते 4) शोभते

36) सं&ांतीचा )दवस अ`दल
ु ला पवणीचा वाटे , कारण- 1

1) तपोवनातील ि> यांना बांगcया भरKयाचे समाधान Cमळत असे.
2) दक
ु ानात भरपरू व&2 होऊन पैसे Cमळत असे.
3) अ`दल
ु चे कुटुंब आनंद असे.
4) अ`दल
ु ला कुटुंबासोबत वेळ घाल वता येत असे.
37) शाल या पाठाचे लेखक कोण? 1

1) पु. ल. दे शपांडे 2) रा. ग. जाधव 3) नारायण सुवƒ 4) डॉ. द प आवटे

38) लेखकाLया >वयंपाकघरातून कोण3या भा„यांची हकालप…ी झाल ? 1

1) फळभा„या 2) सडपातळ 3) पालेभा„या 4) बाळसेदार

39) स3कारात अ`दल
ु ला CमळालेKया व>तू......... 1

1) शाल व †ीफळ 2) फुलांचा गुLछ व फुलदाणी
3) रोख रVकम व कपडे 4) नवीन बांगcयांचा संच

40) बाबा बवƒ पंतांLया समाचाराला आले नाह त कारण? 1

1) उपास हे 3यांचे राखीव कुरण होते 2) 3यांचे पंताशी मतभेद होते
3) 3यांना 'उपास' ह कKपना पटत न8हती. 4) 3यांना उपास करणा.यांचा राग येत असे.

41) भारतातील अणु संशोधनाचा पाया घालणारे ___________. 1

1) डॉ. होमी भाभा 2) डॉ. अGनल काकोडकर
3) डॉ. व&म साराभाई 4) डॉ. रघुनाथ माशेलकर

42) मेटलायjझंग n&येवर लेखकांनी यश>वीपणे काम पूण केले. या मागचे खाल लपैक2 1

कोणते कारण असावे असे तुkहास वाटते ?
1) व?रZठांLया मदतीने लेखकांनी सगळी कामे पूण केल .
2) वेKडर व फोरमन यांLया मदतीने लेखकांनी सगळी कामे केल .
3) लेखकांनी >वतः यं सामNी हाताळून सव धडपड कTन सगळी कामे केल .
4) लेखकांना ते काम कर याची आधीपासून सवय होती.

43) लेखक ˆे Gनंग >कूलला गेले त~ 8हा 'बाक' ह सं>था सु^ होऊन nकती वष झाल होती? 1

1) दोन 2) सात 3) पाच 4) चार

न 44 ते 46 साठD – एका वाVयात उ3तरे Cलहा.
44) प‰Rणी जCमनीवर झेप का घेते ?
1. पKले घर|यात नाह हे बघून 2. पKले जCमनीवर पड यापासून 3यांना वाचव यासाठD
3. पलांचे रRण कर यासाठD 4. पलांवर नजर ठे व यासाठD

45) कोणाचा वचार हरघडी केला असे कवी kहणतात ? 1
1. Cम ांचा 2. अ†ूंचा 3. भाकर चा 4. दGु नयेचा

46 ) आयुZयाLया शाळे त कवी काय Cशकले ? 1

1. दःु ख पेलावे कसे पुQहा जगावे कसे
2. भाकर चा चंf शोधायला Cशकले
3. सुखाची वाट पाहायला Cशकले
4. सख ु दःु खांचा )हशोब करायला Cशकले

न 47 ते 50 साठD – ?रकाkया जागा भरा.
47) नामा kहणे मेघा जैसा | वनवतो ___ तैसा|| 1
1. चकोर 2. चातक 3. पावशा 4. Sचमणी

48) झोतभ…ीत शेकावे पोलाद तसे _________ छान शेकले. 1
1. दःु ख 2. अ†ू 3. आयुZय 4. )दवस

49) वणवा लागतसे --- | पाडस SचंGतत हरणी || 1
1. रणी 2. वनी 3. मनी 4. तनी

50) हे हात माझे सव>व; दा?रŠयाकडे ________ रा)हले. 1
1. उधार 2. गहाणच 3. गल
ु ाम 4. दास