GSEB Std 11 General Question Paper 2020 Book Keeping Basics (Gujarati Medium)

ુ રાત માધ્યમમક અને ઉચ્ચતર માધ્યમમક મિક્ષણ બોર્ડ ,
ગજ
ગાાંધીનગર

એકમ કસોટી – 4

ધો – 11 (સામાન્ય પ્રવાહ) ુ ઃ- 25
કુ લ ગણ

મવષયઃ નામાનાાં મ ૂળતત્વો (154) સમયઃ 01.00 કલાક

i. આ એકમ કસોટીમાાં કુ લ 13 પ્રશ્નો છે .
ii. એકમ કસોટીના જવાબો મવદ્યાર્થીઓએ પોતાની નોટબકુ માાં લખવાના રહેિે.

મવભાગઃ A

ુ ક્ષી પ્રકારના છે . આપેલા ચાર મવકલ્પ (A, B, C, D) પૈકી
 નીચે આપેલા પ્રશ્નક્રમાાંક 01 ર્થી 05 હેતલ

ુ છે .)
સાચો મવકલ્પ પસાંદ કરી જવાબ લખોઃ (દરે ક પ્રશ્નના 1 ગણ [05]

1) મહેસ ૂલી ખચડ રોકર્માાં ચ ૂકવવામાાં આવે ત્યારે ,

(A) મમલકત વધે – દે વ ાંુ વધે (B) મમલકત ઘટે – મ ૂર્ી ઘટે

(C) મમલકત વધે – મ ૂર્ી વધે (D) મમલકત ઘટે – દે વ ાંુ ઘટે

2) ઉધાર ખરીદે લ માલ પરત કરવામાાં આવે ત્યારે માલની સાર્થે વેપારીને શાંુ મોકલવામાાં આવે છે ?

(A) ઉધારચચઠ્ઠી (B) જમાચચઠ્ઠી

(C) લેણીહાંર્ૂ ી (D) દે વીહાંર્ૂ ી

3) મમલકતની ઉધાર ખરીદીની નોંધ .................... માાં ર્થાય છે .

(A) ખરીદનોંધ (B) ખાસ આમનોંધ

(C) રોકર્મેળ (D) દે વીહાંર્ૂ ી નોંધ

4) .................. એ આમનોંધ અને રોકર્ ખાતાની ગરજ સારે છે .

(A) રોકર્મેળ (B) વેચાણનોંધ

(C) વેચાણપરત નોંધ (D) લેણીહાંર્ૂ ી નોંધ

5) બેન્ક આપણા ખાતે વ્યાજ જમા કરે ત્યારે ..................

(A) બેંકમસલક ઘટે (B) બેંકમસલક વધે

(C) રોકર્મસલક ઘટે (D) રોકર્મસલક વધે

મવભાગઃ B

ુ ીના પ્રશ્નોના એક વાક્યમાાં જવાબ આપો. (દરે ક પ્રશ્નનો 1 ગણ
 નીચે આપેલ પ્રશ્નક્રમાાંક 06 ર્થી 10 સધ ુ

છે .) [05]

6) A = C + L સમજાવો.

7) પેટાનોંધો એટલે શ?ાંુ

8) ઉધારચચઠ્ઠી એટલે શ?ાંુ

9) બેંક ઓવરડ્રાફ્ટ એટલે શ?ાંુ

10) NEFT અને RTGS ન ાંુ પ ૂરાં ુ નામ જણાવો.

મવભાગઃ C

ુ બ જવાબ આપો.
 નીચે આપેલ પ્રશ્નક્રમાાંક 11 માટે માગ્યા મજ [03]

11) નીચેના વ્યવહારોની આમનોંધ લખો અને તેની સમીકરણ આધારરત રહસાબી અસરો સમજાવો.

(i) ` 80,000 લાવી ધાંધો િરૂ કયો.

(ii) ` 20,000 બેન્કમાાં ભરીને ખાત ાંુ ખોલાવ્્.ાંુ

(iii) ` 4000 પગારનાાં ચેકર્થી ચ ૂકવ્યાાં.

મવભાગઃ D

ુ બ જવાબ આપો. (દરે ક પ્રશ્નના 6 ગણ
 નીચે આપેલ પ્રશ્નક્રમાાંક 12 ર્થી 13 ના માગ્યા મજ ુ છે .)[12]

12) નીચેના વ્યવહારો પરર્થી શ્રી રાધાકષ્ૃ ણ સ્ટોસડના ચોપર્ે ખરીદનોંધ, વેચાણનોંધ, ખરીદપરત

નોંધ અને વેચાણપરત નોંધ તૈયાર કરો.

2020

સપ્ટે મ્બર

ુ પાસેર્થી ` 60,000નો માલ ખરીદ્યો. 10% વેપારીવટાવ. ચબલ નાં. 120.
1. રામાનજ
4. મનમી પાસેર્થી ` 24,000નો માલ 10% રોકર્વટાવે ખરીદ્યો. િાખ 1 માસ. ચબલ નાં. 130.
6. સરુ ે િને ` 30,000નો માલ 5% વેપારીવટાવે વેચ્યો. રોકર્વટાવ 3 %. ચબલ નાં. 350.
11. ` 10,000નો માલ ખરીદ્યો. કૅિમેમો નાં. 58.
15. સરુ ે િે ` 6,000નો માલ પરત કયો, જેની સામે જમાચચઠ્ઠી નાં. 20 મોકલી આપી.
17. મનમીને 40 % માલ પરત કયો અને ઉધારચચઠ્ઠી નાંબર 17 મોકલી આપી.
19. શ્રી સરસ્વતી ફમનિચર માટડ માાંર્થી ` 7,000ન ાંુ ફમનિચર ખરીદ્.ાંુ

20. પરે િ પાસેર્થી ` 1,80,000નો માલ ખરીદ્યો. અર્ધા નાણાાં તરત જ ચ ૂકવી દીધાાં.
21. પરે િ પાસેર્થી ખરીદે લ બધો જ માલ હેમાને ` 2,16,000માાં વેચી દીધો. િાખ 1 માસ.
વેપારીવટાવ 10 %, ચબલ નાં. 360.
23. હેમા પાસેર્થી અર્ધો માલ પરત આવ્યો, જે માલ પરે િને મોકલી આપવામાાં આવ્યો.
24. કરણે ` 60,000નો માલ 10 % વેપારીવટાવે મોકલી આપવાનો ઑર્ડ ર આપ્યો.
25. કરણને ઑર્ડ ર પ્રમાણે માલ મોકલી આપ્યો. મજૂરીના ` 1000 ઉમેયાડ . ચબલ નાં. 365.
26. રોકર્ ખરીદી ` 16,000 અને રોકર્ વેચાણ ` 20,000.
27. સ્વીટુને ` 20,000નો માલ ઑગસ્ટમાાં ખરીદે લ તે પરત કયો અને ઉધારચચઠ્ઠી નાં. 20 મોકલી
આપી.
30. કરણે અર્ધો માલ પરત કયો અને પ્રમાણસર મજૂરીની રકમ મજરે આપવામાાં આવી.
13) શ્રી તારક મહેતાના નીચેના વ્યવહારો પરર્થી ત્રણ ખાનાાંવાળો રોકર્મેળ તૈયાર કરો.

2020

સપ્ટે મ્બર

1. િરૂઆતની રોકર્મસલક ` 3,500, િરૂઆતનો બૅન્ક ઓવરડ્રાફ્ટ ` 6,000.
2. ` 2,000નો માલ પરાગને 10 % રોકર્વટાવે રોકર્ેર્થી વેચ્યો.
4. ` 4,000નો માલ 10 % વેપારીવટાવે અને 5 % રોકર્વટાવે દીપક પાસેર્થી ખરીદ્યો અને
રકમ ચેકર્થી ચ ૂકવી આપી.
6. ` 7,000નો માલ અમીને વેચ્યો. અમીએ 40 % રકમ રોકર્ેર્થી અને બાકીની રકમ ચેકર્થી
ચ ૂકવી આપી. ચેક બૅન્કમાાં ભયો.
8. ` 6,000નો ચેક મળ્યો. જે ગૌરાાંગે પોતાના જૂના દે વા ` 6,050ના દે વાને ચ ૂકતે કરવા
આપ્યો છે જે બૅન્કમાાં ભયો.
12. પગારના ` 2,000 NEFT દ્વારા ચ ૂકવ્યા અને NEFT ચાર્જના ` 5 ચ ૂકવ્યા.
15. ` 1,500 સ્ટેિનરી ખચડના ચેકર્થી ચ ૂકવ્યા.
17. ` 4,100 બૅન્કમાાં ભયાડ .
20. ધાંધામાાં વધ ુ નાણાાંની જરૂર હોવાર્થી ` 10,000ની રકિંમતન ાંુ અંગત વાહન ` 8,000માાં વેચી
` 7,000 ધાંધામાાં લાવ્યા.
23. દીકરીની િાળાની ફી ભરવા ` 6,000 બૅન્કમાાંર્થી ઉપાર્યા.
25. ` 500 દુકાનભાડુાં ચ ૂકવી આપ્્.ાંુ
28. બૅન્કે બૅન્ક – કમમિનનાાં ` 30 અને SMS ચાર્જર્જસના ` 20 ઉધાયાડ છે .
29. ` 5,000 બૅન્કમાાં ભયાાં .

***

गज
ु यात भाध्ममभक एवं उच्चतय भाध्ममभक मिऺण फोर्ड, गांधीनगय

एकम कसोटी : 4
कऺा : 11(साभान्म प्रवाह) कुर गण
ु : 25
ववषम : नाभा के भूरतत्तत्तव (154) सभम : 1.00 घंटा

1. इस एकभ कसोटी भें कुर 13 प्रश्न है ।
2. एकभ कसोटी के उत्ततय ववधार्थडमों को अऩनी नोटफुक भें मरखना है ।

विभाग – A
निम्िलऱखित 1 से 5 बहुविकल्प प्रकार के प्रश्ि है । प्रत्येक प्रश्ि के लऱए दिए गये चार
विकल्पों में से ही विकल्प चि
ु कर उसका उत्तर लऱखिए । प्रत्येक प्रश्ि के लऱए 1 अंक है । [05]

1. भहे सूरी खचड योकड़ भें चुकामा जाए तफ….. होती है ।
(अ) संऩत्त्तत भें ववृ ि (फ) दायमत्तव भें ववृ ि
(क) संऩत्त्तत भें कभी (र्) ऩूंजी भें कभी
2. उधाय खयीदा भार वाऩस ककमा जाए तफ भार के साथ व्माऩायी को क्मा बेजा जाता है ?
(अ) उधाय र्चट्ठी (फ) जभा र्चट्ठी
(क) रेनी हुंर्ी (र्) दे नी हुंर्ी
3. संऩत्त्तत की उधाय खयीदी का रेखा........ भें होता है ।
(अ) खयीदी फही (फ) भुख्म योजनाभचा
(क) योकड़ फही (र्) दे नीहुंर्ी फही
4. ...... मह योजनाभचा औय योकड़ खाता की आवश्मकता ऩूयी कयता हैं ।
(अ) योकड़ फही (फ) बफक्री फही
(क) बफक्रीवाऩसी फही (र्) रेनीहुंर्ी फही
5. फैंक हभाये खाते भे ब्माज जभा कयती है तफ.......
(अ) फैंक िेष घटता है (फ) फैंक िेष फढ़ता है
(क) योकड़ िेष घटता है (र्) योकड़ िेष फढ़ता है

विभाग – B
निम्िलऱखित प्रश्ि क्रमांक 6 से 10 तक के प्रश्िों के उत्तर एक एक िाक्य में िीजिए ।
प्रत्येक प्रश्ि के लऱए 1 अंक है । [05]

6. A = C + L सभझाओ ।
7. सहामक फहहमां ककसे कहते हैं ?
8. उधाय र्चट्ठी ककसे कहते हैं ?
9. फैंक ओवय ड्राफ्ट ककसे कहते हैं ?
10. NEFT ओय RTGS का ऩूया नाभ फताइमे ।

Page No.1 154 [H]

विभाग – C
निम्िलऱखित प्रश्ि क्रमांक 11 का मांगे अिुसार उत्तर िीजिए िो 3 अंक का है । [03]

11. यनम्नमरखखत व्मवहायों का योजनाभचा मरखखए औय उसकी सभीकयण आधारयत हहसाफी असय सभझाइए ।
(1) 80,000 रु. राकय धंधा िुरू ककमा ।
(2) 20,000 रु. फैंक भें बयकय खाता खुरवामा ।
(3) 4,000 रु. वेतन के चेक चुकाए ।

विभाग – D
निम्िलऱखित प्रश्ि क्रमांक 12 और 13 का मांगे अिस
ु ार उत्तर िीजिए ।
प्रत्येक प्रश्ि के लऱए 6 अंक है । [12]

12. यनम्नमरखखत व्मवहायों को याधा कृष्ण स्टोय की खयीद फही, बफक्री फही, खयीद वाऩसी फही औय बफक्री
वाऩसी फही भें मरखखए ।
2020
मसतम्फय
1 याभानुज के ऩास से 60,000 रु. का भार खयीदा । 10% व्माऩारयक फट्टा । बफर नंफय 120 ।
4 यनमभड के ऩास से 24,000 रु. का भार 10% योकड़ फट्टा से खयीदा। साख अवर्ध एक भास। बफर
नंफय 130 ।
6 सयु े ि को 30,000 रु. का भार 5% व्माऩायी फट्टा औय 3% योकड़ फट्टा से फेचा। बफर नंफय 350 ।
11 10,000 रु का भार खयीदा । कैि भेभो नंफय 58 ।
15 सुयेि को 6,000 रु. का भार वाऩस ककमा त्जसके साभने जभा र्चट्टी नंफय 20 बेज दी ।
17 यनमभड को 40% भार वाऩस ककमा त्जसकी उधाय र्चट्ठी नंफय 17 बेज दी ।
19 श्री सयस्वती पनीचय भाटड से 7,000 रु. का पनीचय खयीदा।
20 ऩये ि के ऩास से 1,80,000 रु. का भार खयीदा । आधी यकभ तयु ं त चक
ु ा दी ।
21 ऩये ि के ऩास से खयीदा संऩूणड भार हे भा को 2,16,000 रु भें फेचा । साख अवर्ध 1 भास ।
व्माऩायी फट्टा 10% । बफर नंफय 360 ।
23 हे भा के ऩास से आधा भार वाऩस आमा, जो ऩये ि को वाऩस बेज हदमा ।
24 कयण ने 60,000 रु. का भार 10% व्माऩायी फट्टे से बेजने का आदे ि हदमा।
25 कयण को आदे िानस
ु ाय भार बेज हदमा औय भजदयू ी के 1,000 रु. जोड़े । बफर नंफय 365 ।
26 योकड़ खयीदी 16,000 रु. औय योकड़ बफक्री 20,000 रु. ।
27 स्वीटी को 20,000रु का भार जो अगस्त भें खयीदा था वह वाऩस ककमा औय उधाय र्चट्ठी नंफय
20 बेजी ।
30 कयण ने आधा भार वाऩस ककमा औय प्रभाण सय भजदयू ी की यकभ वाऩस की गई ।

Page No.2 154 [H]

13. श्री तायक भेहता के यनम्नमरखखत व्मवहायों ऩय से तीन खानोवारी योकड़ फही तैमाय कीत्जए:
2020
मसतम्फय
1 प्रायं ब की योकड़ िेष 3,500 रु. औय प्रायं ब का फैंक ओवय ड्राफ्ट 6,000 रु. ।
2 2,000 रु. का भार ऩयाग को 10% योकड़ फट्टे से योकड़ी फेचा ।
4 4,000 रु का भार 10% व्माऩायी फट्टा औय 5% योकड़ फट्टा से दीऩक के ऩास से खयीदा औय
यकभ चेक से चुका दी।
6 7,000 रु का भार अभी को फेचा । अभी ने 40% यकभ योकड़ से औय फाकी की यकभ चेक से
चक
ु ाई । चेक फैंक भें बया ।
8 6,000 रु. का चैक मभरा जो गोयांग ने स्वमं के ऩयु ाने ऋण 6,050 रु. को ऩण
ू ड चक
ु ाने के मरए
हदमा है त्जसे फैंक भें बया ।
12 वेतन 2,000 रु. NEFT द्वाया औय NEFT चाजड 5 रु. चुकामा ।
15 1,500 रु. स्टे श्नयी खचड चेक से चुकामा ।
17 4,100 रु. फैंक भें बये ।
20 धंधा भें अर्धक यकभ की जरूयत होने से 10,000 रु. की कीभत का यनजी वाहन 8,000 रु. भें
फेचकय 7,000 रु. धंधा भें रामे ।
23 रड़की की िारा पीस बयने के मरए 6,000 रु. फैंक से यनकारे ।
25 500 रु. दक
ु ान बाड़ा चुकामा ।
28 फैंक ने फैंक कभीिन 30 रु. औय SMS चाजड का 20 रु. उधाय ककए ।
29 5,000 रु. फैंक भें बये ।

Page No.3 154 [H]

Gujarat Secondary and Higher Secondary Education Board,
Gandhinagar

Unit Test : 4
STD. : 11 (GENERAL) Max. Marks : 25
SUB. : Elements of Accounts (154) TIME: 1.00 Hour

i. There are total 13 questions in this unit test.
ii. Students have to write the answers of this unit test in their notebook

SECTION : A
Select the correct answer of the following questions 1 to 5.
Each question carries 1 mark. [05]

1. When revenue expenses are paid in cash,
(A) increase in assets – increase in liability
(B) decrease in assets – decrease in capital
(C) increase in assets – increase in capital
(D) decrease in assets – decrease in liability
2. What is sent to the traders along with goods returned which is purchased on
credit?
(A) Debit note (B) Credit note
(C) Bills receivable (D) Bills payable
3. Credit purchase of assets will be recorded in ______.
(A) Purchase book (B) Journal proper
(C) Cash book (D) Bills payable book
4. ______ serves the purpose of journal and cash account.
(A) Cash book (B) Sales Book
(C) Sales Return Book (D) Bills Receivable Book
5. When bank credits interest in our account then_____
(A) Bank balance decreases (B) Bank balance increases
(C) Cash balance decreases (D) Cash balance increases

SECTION : B
Answer the following questions 6 to 10 in one sentence.
Each question carries 1 mark. [05]

6. Explain A = C + L.
7. What is meant by the subsidiary book?
8. What is meant by debit note?
9. What is bank overdraft?
10. Give the full form of NEFT & RTGS.

Page No.1 154 [E]

SECTION : C
Answer the following question no. 11 as directed carries 3 marks. [03]
11. Writs journal entry for the following transaction and explain accounting
treatment based on equation:
(i) Commenced business with capital of ` 80,000.
(ii) ` 20,000 deposited with bank and opened account.
(iii) Salary of ` 4000 paid by cheque.
SECTION : D
Answer the following question no.12 & 13 as directed.
Each question carries 6 marks [12]

12. Prepare purchase book, sales book, purchase return book and sales return
book in the books of Radha Krishna Stores from the following transaction:
2020
Sep. 1 Purchase goods of ` 60,000 from Ramanuj at 10%
trade discount. Bill No.120
4 Purchase goods of ` 24,000 from Nirmi at 10% cash discout.
Credit period 1 month. Bill No.130
6 Sold goods of ` 30,000 to Suresh at 5% trade discount and 3%
cash discount under Bill No.350
11 Purchase goods of `10,000. Cash Memo no.58
15 Suresh returned goods of ` 6,000. Credit note no.20 sent
17 40% goods returned to Nirmi and debit noteno.17 sent.
19 Purchased furniture of ` 7000 from Shree Saraswati Furniture
Mart.
20 Purchased goods of ` 1,80,000 from Paresh. Half of the amount
paid immediately.
21 All the goods purchased from Paresh sold to Hema for
` 2,16,000. Credit one month . Trade discount 10%. Bill No.360
23 Hema returned half of the goods which was sent to Paresh.
24 Karan placed an order ` 60,000 at 10% trade discount for
supply of goods.
25 Goods sent to Karan as per order. ` 1000 added for wages.
Under bill no. 365.
26 Cash purchase ` 16,000 and cash sales ` 20,000.
27 Returned goods to Sweety of ` 20,000 which was purchased in
August and sent debit note no.20
30 Karan returned half of the goods and proportionate amount of
wages was given credit.

Page No.2 154 [E]

13 From the following transactions, prepare three columnar cash book of Shri
Tarak Mehta:
2020
Sep. 1 Opening cash balance ` 3500, Opening bank overdraft ` 6000.
2 Goods of ` 2000 sold to Parag in cash at 10% cash discount.
4 Goods of ` 4000 purchased from Dipak at 10% trade discount
and 5% cash discount and the amount is paid by cheque.
6 Goods of ` 7000 sold to Ami. Ami paid 40% amount by cash
and the remaining amount is paid by cheque. Cheque is
deposited in the bank.
8 Cheque of ` 6000 is received, which is issued by Gaurang
towards the payment of his old debt of ` 6050, which is
deposited in the bank.
12 Salary of ` 2000 paid by NEFT and ` 5 paid for NEFT charge.
15 ` 1500 paid for stationary expenses by cheque.
17 ` 4100 deposited in the bank.
20 As more funds are required in the business, personal vehicle of
` 10,000 sold for ` 8,000 and ` 7000 is brought in the business.
23 ` 6000 withdrawn from the bank for the payment of school fees
of his daughter.
25 ` 500 paid for the shop rent.
28 Bank debited ` 30 bank commission and ` 20 for SMS charges.
29 ` 5000 deposited in the bank account.

Page No.3 154 [E]

ુ રાત માધ્યમમક અને ઉચ્ચતર માધ્યમમક મિક્ષણ બોર્ડ ,
ગજ
ગાાંધીનગર

એકમ કસોટી – 4

ધો – 12 (સામાન્ય પ્રવાહ) ુ ઃ- 25
કુ લ ગણ

મવષયઃ નામાનાાં મ ૂળતત્વો (154) સમયઃ 01.00 કલાક

i. આ એકમ કસોટીમાાં કુ લ 08 પ્રશ્નો છે .
ii. એકમ કસોટીના જવાબો મવદ્યાર્થીઓએ પોતાની નોટબકુ માાં લખવાના રહેિે.

મવભાગઃ A

ુ ક્ષી પ્રકારના છે . આપેલા ચાર મવકલ્પ (A, B, C, D) પૈકી સાચો
 નીચે આપેલા પ્રશ્નક્રમાાંક 01 ર્થી 03 હેતલ

ુ છે .)
મવકલ્પ પસાંદ કરી જવાબ લખોઃ (દરે ક પ્રશ્નના 1 ગણ [03]

1) મનવ ૃત્ત ર્થતા ભાગીદારને ચ ૂકવવાની બાકી રકમ પર ભાગીદારી કરારમાાં કોઈ ઉલ્લેખ ન હોય તો

............ વ્યાજ ચ ૂકવવાપાત્ર છે .

(A) 10 % વામષિક (B) 12 % વામષિક (C) 6 % વામષિક (D) શ ૂન્ય

2) ભાગીદારી પેઢીના મવસર્જન સમયે મમલકતોની ઊપજમાાંર્થી સૌપ્રર્થમ કઈ ચ ૂકવણી કરવામાાં આવે છે ?

(A) મવસર્જન-ખચડ (B) ભાગીદારની પત્નીની લોન

(C) ત્રાહહત પક્ષનાાં દે વાાં (D) ભાગીદારની લોન

3) મવસર્જન સમયે ભાગીદારી પેઢીની મમલકતો અને જવાબદારીઓની હહસાબી અસર આપવા માટે તૈયાર

કરવામાાં આવત ાંુ ખાત ાંુ ......................

(A) નફા-નકુ સાન ખાત ાંુ (B) નફા – નકુ સાન ફાળવણી ખાત ાંુ

ુ ઃમ ૂલ્યાાંકન ખાત ાંુ
(C) પન (D) માલ – મમલકત મનકાલ ખાત ાંુ

મવભાગઃ B

ુ ીના પ્રશ્નોના એક વાક્યમાાં જવાબ આપો.(દરે ક પ્રશ્નનો 1 ગણ
 નીચે આપેલા પ્રશ્નક્રમાાંક 04 ર્થી 05 સધ ુ છે )

[02]

4) પાઘર્ી અંગે હહસાબી ધોરણ 26 માાં આપેલ જોગવાઈ જણાવો.

5) ભાગીદારી પેઢીના મવસર્જનની રીતો જણાવો.

મવભાગઃ C
ુ બ જવાબ આપો.(દરે ક પ્રશ્નના 4 ગણ
 નીચે આપેલા પ્રશ્નક્રમાાંક 06 માટે માગ્યા મજ ુ છે ) [04]

6) નીચેના વ્યવહારોની પેઢીના મવસર્જનના સાંજોગોમાાં ર્થતી આમનોંધ લખોઃ

(i) ભાગીદારી પેઢીના આવકવેરાની જવાબદારી ` 15,000 ચ ૂકવવાની ર્થઈ, જે ચોપર્ે નોંધેલ નર્થી.

(ii) એક ભાગીદાર તેના શ્રીમતીજીની પેઢીને આપેલ લોન ` 20,000 ચ ૂકવવાન ાંુ સ્વીકારે છે .

(iii) પેઢીના મવસર્જન સમયે ચોપર્ે યાંત્રો ` 1,00,000 બતાવેલ છે , ચોપર્ે હકિંમત ઊપજે છે .

(iv) લેપટોપની હકિંમત ` 40,000 છે . એક ભાગીદાર તેને ` 25,000 માાં લઈ જાય છે .

અર્થવા

6) ભાગીદારી પેઢીના મવસર્જન સમયે પાકા સરવૈયામાાં દિાડ વેલ નીચેની બાકીઓનો મનકાલ કેવી રીતે

કરિો?

(i) રોકાણ વધઘટ ભાંર્ોળ (ii) કારીગર અકસ્માત વળતર ભાંર્ોળ

(iii) નફા-નકુ સાન ખાતાની ઉધાર બાકી (iv) પ્રોમવર્ન્ટ ફાં ર્

મવભાગઃ D

ુ બ જવાબ આપોઃ (દરે ક પ્રશ્નના 8 ગણ
 નીચે આપેલા પ્રશ્નક્રમાાંક 07 ર્થી 08 ના માગ્યા મજ ુ ) [16]

7) કૃપા અને કોમલ 3: 2 ના પ્રમાણમાાં નફો-નકુ સાન વહેંચતા ભાગીદારો છે . તા. 31-3-2020 ના રોજન ાંુ

તેમની પેઢીન ાંુ પાકુાં સરવૈય ાંુ નીચે મજ
ુ બ હત ાંુ

પાકુાં સરવૈય ાંુ
મ ૂર્ી-દે વાાં રકમ (`) મમલકત-લેણાાં રકમ (`)
મ ૂર્ી ખાતાાં: જમીન-મકાન 1,60,000
કૃપા 1,40,000 દે વાદારો 44,000
કોમલ 1,00,000 2,40,000 -ઘાલખાધ અનામત 4,000 40,000
પ્રોમવર્ન્ટ ફાં ર્ 36,000 સ્ટૉક 72,000
લેણદારો 44,000 રોકર્ 8,000
પાઘર્ી 40,000
3,20,000 3,20,000
ઉપરની તારીખે તેઓએ કાજલ ને નીચેની િરતોએ નવા ભાગીદાર તરીકે પ્રવેિ આપ્યો.

1. કાજલ મ ૂર્ી પેટે ` 1,20,000 રોકર્ા લાવિે. પેઢીની પાઘર્ીની હકિંમત ` 60,000 નક્કી ર્થઈ.

2. કાજલ તેના ભાગની પાઘર્ીની રકમ રોકર્માાં લાવિે નહહ. જમીન-મકાનની હકિંમત `

1,80,000 ગણવી.

3. દે વાદારો પર ઘાલખાધ અનામત 5% રાખવી. સ્ટૉકની હકિંમતમાાં ` 800 ઘટાર્ો કરવો.

4. લેણદારોને ` 1000 ચ ૂકવવાના નર્થી. બધા જ ભાગીદારોન ાંુ નવ ાંુ નફા-નકુ સાનન ાંુ પ્રમાણ 5 : 2 : 3

નક્કી કય.ું ુ

ઉપરની માહહતી પરર્થી પેઢીના ચોપર્ે જરૂરી ખાતાાં નક્કી કરી પ્રવેિ બાદન ાંુ પાકુાં સરવૈય ાંુ

તૈયાર કરો અને પાઘર્ી અંગે જરૂરી આમનોંધ આપો.

8) A, B અને C 2 : 2 : 1 ના પ્રમાણમાાં નફો-નકુ સાન વહેંચતા ભાગીદારો છે . C તા. 31-3-2020 ના રોજ

મનવ ૃત્ત ર્થાય છે . તા. 31-3-2020 ના રોજ તેમની પેઢીન ાંુ પાકુાં સરવૈય ાંુ નીચે મજ
ુ બ હત.ાંુ

પાકુાં સરવૈય ાંુ
મ ૂર્ી-દે વાાં રકમ (`) મમલકત-લેણાાં રકમ (`)
મ ૂર્ી ખાતાાં: પાઘર્ી 30,000
A 90,000 યાંત્રો 60,000
B 60,000 રોકાણો 30,000
C 30,000 1,80,000 દે વાદારો 90,000
સામાન્ય અનામત 15,000 સ્ટૉક 30,000
રોકાણ વધઘટ ભાંર્ોળ 7,500 રોકર્-બૅન્ક 15,000
ઘાલખાધ અનામત 6,000
લેણદારો 46,500
2,55,000 2,55,000

મનવ ૃમત્ત વખતે નક્કી કરવામાાં આવ્ય ાંુ કે,
1. યાંત્રોની હકિંમત ` 75,000 અને સ્ટૉકની હકિંમત ` 15,000 આંકવી.
2. રોકાણોની હકિંમત ` 24,000 નક્કી ર્થઈ, તે હકિંમતે રોકાણો C લઈ જાય છે .
3. લેણદારો પૈકી ` 15,000 ન ાંુ દે વ ાંુ ચ ૂકવવ ાંુ નહહ પર્ે.
4. કામદાર વળતર પેટે ` 6,000 ના દાવાની જોગવાઈ કરવી.
5. ઘાલખાધ અનામત દે વાદારો પર 10% રાખવી.
6. પાઘર્ીન ાંુ મ ૂલ્યાાંકન ` 1,20,000 કરવામાાં આવ્ય.ાંુ
7. મનવ ૃત્ત ર્થનાર ભાગીદારની લેણી રકમ લોન તરીકે રાખવી.
જરૂરી ખાતાાં તૈયાર કરી નવી પેઢીન ાંુ પાકુાં સરવૈય ાંુ તૈયાર કરો.

***

गज
ु यात भाध्ममभक एवॊ उच्चतय भाध्ममभक मिऺण फोर्ड, गाॊधीनगय

एकम कसोटी : 4
कऺा : 12 (साभान्म प्रवाह) कुर गुण : 25

ववषम : नाभा के भर
ू तत्तत्तव (154) सभम : 1.00 घॊटा

i. इस एकम कसोटी में कुऱ 8 प्रश्न है ।
ii. एकम कसोटी के उत्तर विधार्थियों को अऩनी नोटबक
ु में लऱखना है ।

विभाग – A
ननम्नलऱखखत 1 से 3 बहुविकल्ऩ प्रकार के प्रश्न है । प्रत्येक प्रश्न के लऱए ददए गये
चार विकल्ऩों में से ही विकल्ऩ चन
ु कर उसका उत्तर लऱखखए ।
प्रत्येक प्रश्न के लऱए 1 अंक है । [03]

1. ननवत्तृ त होने वारे साझेदाय को चक
ु ानी फाकी यकभ ऩय साझेदायी कयाय ऩत्र भें कोई
उल्रेख न हो तो...... ब्माज बुगतान ऩात्र है ।
(अ) 10% वावषडक (फ) 12% वावषडक (क) 6% वावषडक (र्) िन्
ू म
2. साझेदायी ऩीढी के ववसजडन के सभम सॊऩत्त्ततमों की उऩज भें से सवडप्रथभ क्मा बग
ु तान
ककमा जाता है ?
(अ) ववसजडन खचड (फ) साझेदाय की ऩत्तनी की रोन
(क) त्राहहत ऩऺ का दानमत्तव (र्) साझेदाय की रोन
3. ववसजडन के सभम साझेदायी ऩेढी की सॊऩत्त्ततमों औय दानमत्तव की हहसाफी असय दे ने के
मरए.......खाता तैमाय ककमा है ।
(अ) राब हानन खाता (फ) राब हानन वववयण खाता
(क) ऩुनः भूल्माॊकन खाता (र्) सॊऩादन खाता

विभाग – B
ननम्नलऱखखत प्रश्न क्रमांक 4 और 5 तक के प्रश्नों के उत्तर एक एक िाक्य में दीजिए ।
प्रत्येक प्रश्न के लऱए 1 अंक है । [02]

4. ख्मानत के सॊदबड भें हहसाफी भानक 26 भें दिाडमा प्रावधान फताइए ।
5. साझेदायी ऩेढी के ववसजडन की ऩद्धनत ( यीतें ) फताइए ।

Page No.1 154 [H]

विभाग – C
ननम्नलऱखखत प्रश्न क्रमांक 6 को हऱ कीजिए । इस प्रश्न के लऱए 4 अंक है । [04]

6. ननम्नमरखखत व्मवहायों की ऩेढी के ववसजडन के सॉजोगो भें होने वारी प्रववत्टटमाॊ मरखो ।
1 आमकय की त्जम्भेदायी 15,000 रु. चक
ु ानी हुई जो फही भें मरखी नहीॊ हैं त्जसे
चक
ु ा दी ।
2 एक साझेदाय अऩनी श्रीभती जी की ऩेढी को दी रोन 20,000 रु. चक
ु ाने का
स्वीकाय कयता है ।
3 ऩेढी के ववसजडन के सभम मॊत्र 1,00,000 रु. फताए हैं, त्जसकी फही कीभत मभरेगी ।
4 रैऩटॉऩ की कीभत 35,000 रु. एक साझेदाय उसे 25,000 रु. भें रे जाता है ।
:OR:
6. साझेदायी ऩेढी के ववसजडन के सभम ऩक्की तरऩट भें दिाडमी ननम्नमरखखत फाककमों का
ननकार ककस प्रकाय कयोगे ? सभझाए ।
1. ववननमोग ववृ द्ध कभी अनाभत
2. कायीगय अकस्भात भुआवजा पॊर्
3. राब हानन खाते की उधाय फाकी
4. प्रोववर्न्र् पॊर्
विभाग – D
ननम्नलऱखखत प्रश्न क्रमांक 7 और 8 को हऱ कीजिए ।
प्रत्येक प्रश्न के लऱए 8 अंक है । [16]

7. कोभर औय कृऩा 3:2 के प्रभाण भें राब हानन फाॊटने वारे साझेदाय हैं । ता. 31.3.2020
के हदन को उनकी ऩीढी की ऩक्की तरऩट ननम्ननुसाय थी ।
कोमऱ और कृऩा की साझेदारी ऩेढी की ता. 31.3.2 2 के ददन की ऩक्की तऱऩट
ऩंिी दानयत्ि रकम (रु.) संऩजत्त ऱेना रकम (रु.)
ऩूॊजी खाता जभीन भकान 1,60,000
कृऩा 1,40,000 दे नदाय 22,000
कोभर 1,00,000 2,40,000 र्ूफतऋण अनाभत 2,000 20,000
प्रोववर्ेंट पॊर् 36,000 स्टॉक 72,000
रेनदाय 44,000 योकड़ 8,000
ख्मानत 40,000
3,20,000 3,20,000
उऩमुक्त तायीख को उन्होंने काजर को ननम्नमरखखत ितों ऩय नए साझेदाय के रूऩ भें
प्रवेि ककमा हदमा:
1. काजर ऩॊज
ू ी ऩेटे ₹1,20,000 रु. योकर् राएगी । ऩेढी की ख्मानत की कीभत
60,000 रु. ननत्चचत हुई । काजर अऩने बाग की ख्मानत की यकभ योकर् भें नहीॊ
राएगी ।

Page No.2 154 [H]

2 जभीन भकान की कीभत 1,80,000 रु. गगननी है ।
3 दे नदायो ऩय र्ुफतऋण अनाभत 5% यखना है । स्टॉक की कीभत भें 800 रु. की
कभी कयनी है ।
4 रेनदायों को 1,000 रु. चक
ु ाने नहीॊ है । सबी साझेदायों को राब हानन का नमा
प्रभाण 5:2:3 ननत्चचत ककमा ।
उऩमक्
ु त जानकायी ऩय से ऩेढी की फहीॊ भें आवचमक खाते तैमाय कयके
प्रवेि के फाद की ऩक्की तरऩट तैमाय कीत्जए औय ख्मानत के सॊदबड भें आवचमक
प्रववत्टट मरखखए ।

8. A, B औय C 2:2:1 के प्रभाण भें राब हानन फाॊटने वारे साझेदाय हैं । C तायीख
31-3 -2020 के हदन ननवत्तृ त होता है । तायीख 31-3 -2020 के हदन उनकी ऩेढी की
ऩक्की तरऩट ननम्नानुसाय थी ।
ऩक्की तऱऩट
ऩंिी दानयत्ि रकम (रु.) संऩजत्त ऱेना रकम (रु.)
ऩूॊजी खाता ख्मानत 30,000
A 90,000 मॊत्र 60,000
B 60,000 ववननमोग 30,000
C 30,000 1,80,000 दे नदाय 90,000
साभान्म अनाभत 15,000 स्टॉक 30,000
ववननमोग ववृ द्ध कभी पॊर् 7,500 योकड़- फैंक 15,000
र्ूफत ऋण अनाभत 6,000
रेनदाय 46,500
2,55,000 2,55,000
ननवत्ृ त्तत के सभम ननत्चचत ककमा गमा कक,
1 मॊत्रों की कीभत 75,000 रू औय स्टॉक की कीभत 15,000रु. ननत्चचत की गई है ।
2 ववननमोग की कीभत 24000 रु. ननत्चचत हुई इस कीभत ऩय ववननमोग C रे
जाता है ।
3 रेनदायो भें से 15,000 रु. का दानमत्तव नहीॊ चक
ु ाना ऩड़ेगा ।
4 कायीगय भुआवजा ऩेटे 6,000 रु. के दावे का प्रावधान कयना है ।
5 र्ूफत ऋण अनाभत दे नदाय ऩय 10% यखना है ।
6 ख्मानत का भूल्माॊकन 1,20,000 ककमा गमा ।
आवचमक खाते तैमाय कयके नई ऩेढी की ऩक्की तरऩट तैमाय कीत्जए ।

Page No.3 154 [H]

Gujarat Secondary and Higher Secondary Education Board,
Gandhinagar

Unit Test : 4
STD. : 12 (GENERAL) Max. Marks : 25
SUB. : Elements of Accounts (154) TIME: 1.00 Hour

i. There are total 8 questions in this unit test.
ii. Students have to write the answers of this unit test in their notebook

SECTION : A
Select the correct answer of the following question 1 to 3.
Each question carries 1 mark. [03]

1. If partnership deed is silent, interest is payable at …….. on unpaid amount payable
to the retiring partner.
[A] 10% p.a.
[B] 12% p.a.
[C] 6% p.a.
[D] Zero
2. Which is the first payment made from the realisation of assets, at the time of the
dissolution of a firm:
[A] Dissolution expense
[B] Loan of partner's wife
[C] Liabilities towards third parties
[D] Partner's loan
3. Which of the following account is opened to incorporate the accounting effect of
assets and liabilities of the partnership firm at the time of dissolution?
[A] Profit and loss account
[B] Profit and loss appropriation account
[C] Revaluation account
[D] Realisation account

SECTION : B
Answer the following questions 4 & 5 in one sentence.
Each question carries 1 mark. [02]

4. State provision for the goodwill as per accounting standard-26
5. State the methods of dissolution of a partnership firm.

Page No.1 154 [E]

SECTION : C
Answer the following question no. 6 as directed carries 4 marks. [04]

6. Pass journal entries for the following transactions of firm in the case of firm’s
dissolution:
(i) Income tax liability is now payable ` 15,000 it is not recorded in the book.
(ii) A partner has accepted to pay loan of his Smt. ` 20,000, which was given to
the firm.
(iii) Machine is disclosed in the book at the time of dissolution for ` 1,00,000.
Book value is realized.
(iv) The value of laptop is ` 35,000. One partner has taken it for ` 25,000.
:OR:
6. How would you deal with the following balances disclosed in the balance sheet at
the time of dissolution of a partnership firm?
(i) Investment Fluctuation Fund
(ii) Workmen accident compensation fund
(iii) Debit balance of Profit & Loss A/c
(iv) Provident Fund

SECTION : D
Answer the following question no.7 & 8 as directed.
Each question carries 8 marks. [16]

7. Krupa and Komal are partners sharing profit and loss in the ratio of 3:2. Balance
sheet of their firm as on 31.3.2020 was as under:
Balance Sheet
Liabilities Amt.(`) Assets Amt.(`)
Capital account : Land-Building 1,60,000
Krupa 1,40,000 Debtors 44,000
Komal 1,00,000 2,40,000 (-)Bad debt reserve 4,000 40,000
Provident fund 36,000 Stock 72,000
Creditors 44,000 Cash 8,000
Goodwill 40,000
3,20,000 3,20,000
On above date they admitted Kajal as a new partner on the following terms:
(1) Kajal will bring ` 1,20,000 as capital in cash. Goodwill is valued at
` 60,000. Kajal cannot bring his share of goodwill in cash.
(2) Value of land and building is ` 1,80,000.
(3) Bad debt reserve is to be provided at 5% on debtors. Value of stock is to be
reduced by ` 800.
(4) Creditors of ` 1,000 are not to be paid.
New profit and loss sharing ratio of all partners is decided at 5:2:3.
From the above information prepare necessary accounts and balance sheet
after admission. Give necessary journal entries for goodwill.

Page No.2 154 [E]

8. A, B and C are the partners sharing profit and loss in the ratio of 2:2:1.
C retired on 31.3.2020. Balance sheet of firm as on 31.3.2020 was as under:
Balance sheet
Liabilities Amt. (`) Assets Amt. (`)
Capital Accounts: Goodwill 30,000
A 90,000 Machinery 60,000
B 60,000 Investments 30,000
C 30,000 1,80,000 Debtors 90,000
General reserve 15,000 Stock 30,000
Investment fluctuation fund 7,500 Cash-bank 15,000
Bad debt reserve 6,000
Creditors 46,500
2,55,000 2,55,000

Following adjustments are agreed at the time of retirement:
(1) Value of machinery is ` 75,000 and Value of stock is ` 15,000.
(2) Value of investments is ` 24,000, which is taken by C at this price.
(3) An amount of ` 15,000 included in creditors is no longer payable.
(4) The claim for workmen compensation to be credited at ` 6,000.
(5) The provision for doubtful debts is to be kept at 10% on debtors.
(6) Goodwill of the firm is valued at ` 1,20,000.
(7) Balance of retiring partner will be kept as loan.
Prepare necessary accounts and the balance sheet of the firm after C's
retirement.

Page No.3 154 [E]