Rajasthan Board 12th Model Paper 2024 Gujarati

MODEL
PAPER बोर्ड ऑफ सेकं डरी एज्युके शन राजस्थान
RAJASTHAN BOARD

2024

Download PDF

ઉ ચ મા યિમક ૫રી ા મોડલ ૫ -૨૦૨૪

િવષય :- ગુજરાતી સાિહ ય

ઘોરણ :- ૧૨ કુ લ ગુણ :- ૮૦

સમય : ૩:૧૫ કલાક

૫રી ાથ ઓ માટે સામા ય િનદશ :

GENERAL INSTRUCTION TO THE EXAMINEES :

(૧) ૫રી ાથ સૈા થમ ૫ ૫ર પોતાનો નામાંક જ રથી લખે.

(ર) દરેક કરવા ફર યાત છે .

(૩) દરેક પ ના જવાબ આપેલી પુ તીકામાં જ લખો.

(૪) જે ૫ માં આંતિરક ખંડ છે તે દરેકના ઉ ર એક સાથે જ લખો.

(૫) યેક માં મા યા માણે ઉ ર લખવાના છે .

(૬) ોના ગુણભાર િન ાનુસરા છે .

ખંડ ોના કાર માંક ોની ગુણ કુ લ
સં યાં દરેક ગુણભાર

બહુ િવક પી ૧(૧થી૧૫) ૧૫ ૧ ૧૫

ખંડ-અ (A) િરકત થાન પૂિત ર(૧થી૭) ૭ ૧ ૭

અિત લઘુ ઉ રા ક ૩(૧થી૧૦) ૧૦ ૧ ૧૦

ખંડ-બ (B) લઘુ ઉ રા ક ૪ થી ૧૫ ૧૨ ૨ ૨૪

ખંડ-ક(C) દીઘ ઉ રીય /િનબંઘા ક ( યેક એક િવક પ ૧૬ થી ૧૯ ૪ ૩ ૧૨
સહીત)

ખંડ-દ (D) દીઘ ઉ રીય /િનબંઘા ક ( યેક એક િવક પ ૨૦ થી ૨૨ ૩ ૩+૪+૫ ૧૨
સહીત)

યોગ ૫૧ ૮૦

િવભાગ : અ (A)

: ૧ નીચે આપેલ બહુ િવક પ ઘરાવતા ોના ઉ ર સાચો િવક પ શોઘી લખો. ( યેકનો ૧ ગુણ)

(૧) ગંગાસતી કોના વચનોમાં શૂરા થઇને ચાલવાની સલાહ આપે છે ? ૧
(અ) ગુ નાં (બ) માતાના (ક) િપતાના (ડ) સતગુ ના
(ર) શેના કારણે યિકત મેલોઘેલો રહે છે ? ૧
(અ) ઘનના(બ) ભિકતના (ક) દવાના (ડ) જળના.
(૩) કિવ નમદના મતે શૂરવીરો શેના લોભી હોય છે ? ૧
(અ) યશના(બ) પૈસાના (ક) જમીજના (ડ) બંગલાના
(૪) ક યાણ કિવતામાં શેની કથા આવે છે . ૧
(અ) આ ા ાની (બ) અમીર (ક) ક યાણની (ડ) ઇલાની
(૫) ‘’ચાલ ફરીએ ‘’ કિવતાના કિવનું નામ શું છે ? ૧
(અ) ઉમાશંકર જોશી (બ) િનરં જન ભગત (ક) સુ દરમ (ડ) બ.ક ઠાકોર
(૬) ‘ચહેરો’’ વાતામાં કોના સંબંઘને રજુ કરવામાં આવેલો છે ? ૧
(અ) મા-િદકરાના (બ) મા-િદકરીના (ક) િપતા-િદકરાના (ડ) િપતા-િદકરીના
(૭) આંગળી ઝાલીને એને દોરજે ૫ કોને સંબોઘાયો છે? ૧
(અ) જગતને (બ) રા ને (ક) ખેડુતોને (ડ)સૈિનકોને
(૮) કં સારીને નાન૫ણ થી શું બનવાની ઇ છા હતી ? ૧
(અ) વેપારી (બ) કારીગર (ક) ખેડુત (ડ) લેખક
(૯) દવાખાનામાં આવેલા ૫િત-૫ ીનું નામ શું હતું ? ૧
(અ) રેવતી-અમરો (બ) ગુલાબ-અમરો (ક)રેવતી-ડમરો (ડ)રેવતી-રાજુ
(૧૦) રા રોગ પાઠમાં રા રોગ કોને કહેવામાં આ યો છે ? ૧
(અ) કામચોરી(બ) નફાખોરી (ક) યાજખોરી (ડ) િબમારી
(૧૧) ‘ તમે કાયર નથી ‘ વાકયનો કાર જણાવો ૧
(અ) િનષેઘ વાકય (બ) િવિઘવાકય (ક) ઉદગારવાકય (ડ) વાકય
(૧૨) ‘બપોર એક મોટુ િશકારી કુ ત છે .’ વાકયનો અલંકાર ઓળખાવો ૧
(અ) યિતરેક (બ) ૫ક (ક) ઉ૫મા (ડ) અિતરેક
(૧૩) નીચેના માથી સાચી જોડણી જણાવો. ૧
(અ) સહાનુભુિત (બ) સહાનુભૂતી (ક) સહાનુભૂતી (ડ) સહાનુભૂિત
(૧૪) ‘મભનતતગાગા ‘’ એ કયાં છં દનું બંઘારણ છે ? ૧
(અ) મંદા ાંતા (બ) પૃ વી (ક) હિરણી (ડ) હિરગીત
(૧૫) ‘’ આકાશ’’ નો સામાનાથ શ દ કયો છે ? ૧
(અ) અિનલ (બ)અનલ (ક) ગગન (ડ) ગરલ

: ૨ નીચે આપેલ ખાલી જ યા પુરો.
(૧) .....................માણ, રે મન , મળે એટલું માણ ૧
(ર) ભરી લો ાસમાં એની................ ૧
(૩) ‘મીનુ’ પાઠમાં મીનું ................નું નામ હતું ૧
(૪) ઘણા................૫હે લાના વાસની વાત છે . ૧
(૫) નવુ.ં ...............શ થતા જુ લાઇમાં જ વષાએ ફી ભરી હતી. ૧
(૬) ‘’ ાચીન ‘’ નો િવ ઘાથ શ દ ............... થાય છે . ૧
(૭) ‘’રા ની ની વળગેલો રોગ ‘’ શ દને શ દસમુહ માટે એક શ દ.........છે ૧
: ૩ માં યા માણે ઉ ર લખો.
નીચેનો અ૫િઠત ગઘાંશ વાચી તેની નીચે આપેલા ોના ઉ રો લખો.
‘’ િવ ાથ ’’નું થમ કત ય પોતાના મગજને વતં રાખવાનું છે. પિરપૂણ વતં તાનો સૌથી વધુ અિધકાર િવ ાથ નો છે, ા િવના
િવ ા સંભિવત નથી, ાનનો આરં ભ ાથી થાય છે પરં તુ ૫િરસમાિ વિચંતનથી થાય છે , િવ ાથ નું બીજું કત ય ત પર કાબુ
રાખવાનું છે , જો િવ ાથ સ ય સંક પ કરતો થઈ ત પર કાબુ રાખવાનું છે જો િવ ાથ સ ય સંક પ કરતો થઈ ય તો િવ ની તાકાત
તેને અટકાવી શકે નહીં. ીજુ કત ય સેવા ભાવનું છે . સેવા ાન થી મહાભારતના ય પવમાં વૃ ોની સેવા કરવાથી ાન ા થાય છે’ તે

કારની કથા છે . િવ ાથ નો ચોથો કત ય સાવધાન રહેવાનું છે

દુ િનયાની તમામ બાબતોનું તટ થ બુિ થી અવલોકન કરવું જોઈએ બુિ સંકુિચત ન જોઈએ અને િદલ તથા િદમાગ િવશાળ
રાખવા જોઈએ.
ો - (૧) િવ ાથ નો થમ કત ય કયું છે ? ૧
(ર) ાનનો આરં ભ શેનાથી થાય છે ? ૧
(૩) િવ ાથ નુ ચોથુ કત ય કયું છે ? ૧
(૪) મહાભારતના ય પવમાં કે વા કારની કથા છે ? ૧
(૫) આપેલા ગધખંડની યો ય શીષક આપો ૧
નીચેનો પિઠત ગઘાંશ વાંચી તેની નીચે આપેલા ોના ઉ ર લખો
‘’ કં સારી એક શિ શાળી રા ની દીકરી હતી. એ રાજકુ વરી હતી છતાં, નાનપણથી જ તેની ઈ છા ખેડૂત બનવાની હતી. આ
વાતથી તેના િપતાને ગુ સો આવતો અને તે મોટી થતા જ તેના િપતાએ તેને રાજમહેલ છોડી જવાનો હુ કમ કય રાજમહેલની બહાર િજં દગી
કે વી મુ કે લ હોય છે તેનો અનુભવ થાય તેમ હુ ં ઇ છું છું જેથી તેને કં ઈક સમજ આવે તેમને ગુ સાથી ક ું એટલે કં સારીએ નાનપણથી એકઠા
કરેલા બી બાંધી લીધા અને જં ગલમાં રહેવા જતી રહી તેને યાં એક નાનકડી ઝૂ ં પડી બાંધી અને ન કના ખેતરોમાં બી વાવવાનું શ કયુ એ
સખત મહે નતનું કામ હતું પણ કં સારીને તેમાં િબલાડી પોપટ અને કરોિળયો જેવા ણ નવા િમ ો મદદ કરતા હતા.
ો- (૬) કં સારી ને કઈ ઈ છા હતી? ૧
(૭) રા એ શો હુ કમ કય ? ૧
(૮) કં સારી જં ગલમાં શું લઈ ગઈ ? ૧
(૯) કં સારી ાં અને શામાં રહેવા લાગી ? ૧
(૧૦) કં સારીને ખેતીકામમાં કોણ મદદ કરતા? ૧
િવભાગ બ (બી)
નીચેના ોના બે ણ વા માં ઉ ર લખો
- (૪) તડકાનું આગમન ારે અને ાંથી થાય છે ? ૨
- (૫) તેજલીના દાદા ચોરે બેસીને હેરમાં શા માટે રડે છે ? ૨
- (૬) કિવ આંખમાં શું શું ભરી લેવાની વાત કરે છે ? ૨
- (૭) માનવીને આખું જગત મળી ગયા ની લાગણી ારે થાય છે ખ? ૨
- (૮) તં ી નો કયા કારણોસર આડા પડવું અશ બ યું ? ૨
(૯) મ મી અન યા ને ારે- યારે ભણવાની વાત શા માટે કરે છે ? ૨
(૧૦) લેખક રાજ થાન ગયા યારે તેમના મનમાં શું હતું ? ૨
(૧૧) જેસલમેર ના િક લામાં કયા કયા મંિદરો આવેલા છે ? ૨
(૧૨)ઉ૫મા અથવા ઉ ે ા અલંકારની યા યા આપી ઉદાહરણો લખો ૨
(૧૩) િશખિરણી છં દ નું ઉદાહરણ આપી સમ વો ૨
(૧૪) નીચેના વાકયોને િનષેઘવાકય બનાવો. ૨
(૧) બાપુ ભૂ યા ર ા
(૨) હુ ં તમારા પુ નો િમ છું
(૧૫) નીચેના વા ો ને કમિણવા બનાવો ૨
(૧) એણે િનણય લઈ લઈ લીધો
(૨) િશ ક ભણાવે છે .
િવભાગ- સ (સી)
નીચેના ોના ટૂં કમાં ઉ ર લખો
- (૧૬)કા યના આઘારે સાચા હિરજનના લ ણો વણવો. ૩
અથવા
ગંગાસતી કોના વચનોમા િવ ાસ રાખવાનું કહે છે ? શાં માટે
- (૧૭) ‘’ટવ’’ કા યમાં વણવાયેલું પૈસાનું મહ વ જણાવો. ૩
અથવા
ક યાણ કા ય નો ભાવાથ લખો
- (૧૮) નવયુવકનો લ કરી સેવા યયનો ેમ વણવો ૩
અથવા
‘ મીનું ‘ પાઠ ના આધારે ાણી ેમનું વણન કરો.
- (૧૯) રેવતી અમરો પૂજવા લાયક યુગલ છે એવું શા કારણે કહી શકાય ? ૩
અથવા
‘’રા રોગ’’ પાઠ નો ભાવાથ લખો

િવભાગ- દ (ડી)
નીચે આપેલા ોના સિવ તાર ઉ ર લખો

- (૨૦) નીચેની કા યપંિ નો િવચાર િવ તાર કરો ૩
‘’ વદે શે પૂ તે રા િવ ાન સવ પૂ તે’’
( અથવા)
‘’સુખ સમયે છકી નવ જવુ,ં દુ ઃખમાં િહં મત ના હારવી.

: ૨૧ નીચેના આપેલા મુ ાઓના આઘારે વાતા લખો. ૪
એક ગામડાના માણસનું શહેરમાં જવુ-મીઠાઇની દુ કાને ઉભા રહેવું-લુ ચો દુ કાનદાર – મીઠાઇની સુગંઘ લીઘી તેની િકં મત ચૂકવો
– ગામિડયાની મુઝવણ – ડાહયા માણસની સલાહ – િખ સાનું ૫રચૂરણ ખખડાવવું –પૈસા વસુલ કરીલો – દુ કાનદાર ભોઠો ૫ડવો – સાર.
( અથવા)
ચાર ચોર - ચોરી કરવા જવું - ધન મળવુ-ં બે ચોરનુ િમઠાઈ ખાવાથી મોત -બે ચોરનુ કુ વામાં પડવાથી મોત- સાર.
: ૨ર નીચે આપેલા િવષયમાંથી કોઇ એક િવષય ઉ૫ર િનબંઘ લખો ૫
(૧) માતૃ ેમ
(૨) હાય રે મોઘવારી
(૩) મારો િ ય તહેવાર
(૪) ાચાર ભગાવો દે શ બચાવો.

...............................................................સમા ..................................................................................