Page 1
CBSE CLASS 7
Annual Question Paper
Session 2026
SANSKRIT
Exam CBSE Class 7
Subject Sanskrit
Session 2026
Document Type Annual Question Paper
Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests
Page 2
.
.co s e m
em l a
as Question Paper g
a
ANNUAL EXAMINATION
SESSION: 2025-26
CLASS: VII MAXIMUM MARKS: 80
SUBJECT: SANSKRIT TIME: 3 HOURS
िनद९शा:-
m
अै न् प े प ख ाः सै ।
स১ा
m
प ानुसारं लेखनीया।
ेकं ख म् अेधकृ cउoराेण ণमेण लेखनीयािन।
. co
. e m
s
e m l a
s g
ख स১ा अिप लेख नीया।
g l a a
a
ख : - ‘क’ (अपिठत-अवबोधनम्) – (10अाः )
1. क. अधोेलेखत-ग ांशं पिठ ा त यं मत यं च ेलखत- (2+2=4)
शीतऋतौ वातावरणं शीतलं भवित। राि ः दीघा॥ भवित। िदवसः लघुः भवित। जनाः शीतकाले शीतव ं
धारयै । शीतऋतुः आरो ाय उपकारकः भवित। अै न् काले पॆर मः सुलभः भवित। सव९ जनाः
शीतकाले ितिदनं स क् -ॾपेण ानं कु व॥ै । सव९ ात: उि ै मणं च कु व॥ै ।
त म् मतम्
m
(i)
m
(i)
.co
e
s (ii)
(ii)
g l a
a
ख. अधोेलेखतं ग ांशं पिठ ा अनुमानं सूचका ां सह ेलख ु- (1+2=3)
एकदा राजकु मार: ेस ाथ॥: मणाय उ ानम् अगत्। सहसा स: ণ न िनम् अঀणोत्। तदैव एक: हंस:
त स ुखे भूमौ अपतत्। तं ॺ ा ेस ाथ॥: कॽणापूण॥: स ात:। पुन: च स: हंस शरीराद् बाणं िन ा
यावत् प ित तावद् देवद : त समागत:। स: ेस ाथ॥म् अवदत् भो ेस ाथ॥! एष: हंस: मया हत:। अत: एतं
हंसं म ं देिह। ेस ाथ॥: उै: अवदत् - ‘न दा ािम एतं हंसम्। अहम् एत हंस रমक:।’ तौ पर रं
m
.co
िववादमानौ राजसभां गतव ौ। राजा सव१ वृ ा ं ु ा आिद वान् - य समीपे हंस: गिम ित स: त ैव
mभिव ित।
c. o हंस: क समीपं गिम ित? इ ै न् िवषये अनुमानं कृ ा सूचका ां सह ेलख ु।
s e m
e m a
s अनुमानम् -________________________________________________ gl
g la a
a सूचकौ - (i) _______________________________________________
(ii)_______________________________________________
ग. अधोेलेखतं ग ांशम् आधृ िन ष॥-िनधा॥रणं कु व॥ ु - (3×1=3)
वषा॥काल: सुखकर: भवित। अै न् काले िवशेषतया कृ षका: स ा: भवै । ते कृ िषकाय१ कु व॥ै । अै न्
काले आकाशे मेघा: भवै । गगनं मेघा म् भवित। োी काल आतप शाै : भवित। सर: जलपूण१
भवित। नवै: तृणै: पृ ी आािदता भवित। म ू का: जलाशयेषु ------
m . c
c. o
वषा॥काले िकं िकं भवै ? इ ै न् िवषये िन ष१ ेलख ु।
e m
em as
s gl
1
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 6
Page 3
ख : -‘ख’ (रचना क-काय॥म्) (15 अाः )
2. उेचतश ै: ॆर ानािन पूरिय ा प ं पुनः ेलख ु– (1×5=5)
ि य िम ,
स ेहं नमो नमः ।
अ (i) _________ त ा ु। तव प ेण मया ातं यत् स मी-कমायाम् म् अ नवितः (ii)
_________ अान् ा उ ीण॥ः अभव:। सं ृ तिवषये तु ं शतम् (iii) _________ ल वान्। िम !
म মतः (iv) _________ वधा॥पनािन ीकु ॽ। ई रः अোे अिप सफलतां भवते यतु इित एषा मम
ाथ॥ना। (v) _________ मम णामान् िनवेदय।
तव िम म्
अशोकः
म ष
ू ा- ितशतम्, िपतृ ां, कु शलं , अान्, कोिटशः
3. ेच ं ॺ ा म ष
ू ातः श ान् ेच ा ॆर ानािन पूरय ु– (1×5=5)
(i) इदं ________ ेच म् अै ।
(ii) एकः ________ गित। म ष
ू ा - भूमौ, गृहाेण, োाम , वृমाः , कृ षकः
(iii) एकः जनः ________ उपिव काय१ करोित।
(iv) ेच े ीेण ________ सै ।
(v) त बहवः ________ अिप सै ।
अथवा
म ष
ू ातः उेचतं पदं ेच ा ‘छा जीवनम्’ इित िवषये स ूण॥म् अनुेदं ेलख ु-
छा जीवनमेव (i) ________ भातवेला आधारेशला च वत॥ते। (ii) ________ परमं तप: उਖते।
अतएव िव ाथ२जीवनं साधनामयं जीवनमै । य: (iii) ________ आल ं কा पॆर मेण िव ा यनं
करोित, स: एव साफ ं लभते। (iv) ________ अनुशासनब ं भवित। िव ाथ२जीवने मानवोेचत-गुणानां
(v) ________ भवित।
ू ा - अ यनं , छा :, िवकास:, छा जीवनम्, मानवजीवन
म ष
4. अधोेलेखतािन वाঢािन सं ृ तभाषया अनुवादं कृ ा ेलखत- (1×5=5)
(i) वह दूरदश॥न देखती है। (She watches television.)
(ii) हम सब चाँ द दे ख८गे। (We shall see the moon.)
(iii) लेखक ने प ेलखा। (The writer has written the letter.)
(iv) तुम स बोलो। (Speak the truth.)
(v) मॱ ई र को नम ार करता ঃँ। (I pray to God.)
2
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 6
Page 4
.
.co s e m
em l a
as ख : - ‘ग’ (अनु यु- ाकरणम्) (25 अाःg)
a
5. द े ः िवक े ः समुेचतं श ॾपं ेच ा वाঢेषु ॆर ानािन पूरयत- (1×3=3)
(i) ______________ वृমाः फलयुाः सै ।
(क) एते (ख) एतत् (ग) एतािन (घ) एतम्
(ii) इदं पु कं _________________ बाेलकायै यत।
(क) त ै (ख) त ै (ग) ता ाम् (घ) ते :
m
(iii) सुधा _________ गृहे ित ित?
m . co
cेचतंo धातुॾपं ेच ा वाঢेषु ॆर ानािन पूरयत-
(क) कै न् (ख) क ाम् (ग) क (घ) कयो:
. (1×3=3) m
6.
(i) सव९ पशवः ेसंeहm
द े ः िवक े ः समु
s e
s g l a
(क) आसीत्la
ात् भीताः ______।
g a
(ii) गुa
(ख) आसीः (ग) आसन् (घ) आ ाम्
ॽः ेश ान् ________।
(क) अवदन् (ख) अवदः (ग) अवदत् (घ) अवदाव
(iii) आ मे मुनयः तप ां ________।
(क) कॆर ित (ख) कॆर ै (ग) कॆर तः (घ) कॆर ािम
7. उपयुं सं ৃावाचकं सं ृ तपदं ेच ा ेलखत- (1×3=3)
(i) त _______ (28) मिहला: काय१ कु व॥ै ।
(क) अ ािवं शितः (ख) अ ािवंशित (ग) अ ािवंशै
o m (घ) अ िवं शित:
. c
m
(ii) मनु _______ (2) कणॵ भवत:।
(क) े (ख) ौ
s e
(ग) यो: (घ) ा ाम्
l a
ag (ग) च ाॆर
(iii) মे े _______ (4) कृ षकाः काय१ कु व॥ै ।
(क) चत : (ख) च ार: (घ) चतुर:
8. अधोेलेखत-रेखाितपदानां सै ं सै िवे दं वा कृ ा द िवक े : उ रं ेच ा ेलखत- (1×3=3)
(i) स: ित + उ रं ददाित।
(क) ु र: (ख) ितउ रं (ग) ु रं (घ) ु राेण
(ii) सः एक + एक उ रं यित।
(क) एकै क (ख) एके क (ग) एक (घ) एकौक
m
.co
(iii) वन + ओषेधः शरीर िहतकरः भवित।
m
c. o अधोेलेखतवाঢेषु रेखाितपदेषु कृ ित यौ सं यो िवभ वा िवक े : ेच ा ेलख ु-sem
(क) वनोषेधः (ख) वनैषेधः (ग) वनौषेधः (घ) वनओषेध:
9. (1×3=3)
e m (i) ेशशुः दु ं पातुम् इित। l a
las a g
ag
(क) पातु + तु मन
ु ् (ख) पा + तु म न
ु ् (ग) पातु + तु म ् (घ) पा + तु म ्
(ii) उ मं पॆर + ज् + प् काया॥ेण न ेस ै ।
(क) पॆर (ख) पॆर ाय (ग) पॆर (घ) पॆर কा
(iii) छा ाः ेशমकं न ा पठै ।
(क) नम् + प् (ख) न + ा (ग) नम् + तुमुन् (घ) नम् + কा
10. उेचत-िवभियु-पदािन ेच ा ेलखत- (1×3=3)
(i) गुॽः _______ वेद ानं यित।
(क) ेश (ख) ेश ाय
om
(ग) ेश : (घ) ेश े
. c
. c e m
m as
se gl
3
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 3 of 6
Page 5
(ii) अलं _______ ।
(क) िववाद (ख) िववादेन (ग) िववादात् (घ) िववाद:
(iii) _______ उपॆर खग गृहम् अै ।
(क) वृম (ख) वृমात् (ग) वृমं (घ) वृমे
11. को कात् उेचतं िवशेषण-पदम् अथवा िवशे -पदं ेच ा वाঢािन पूरय ु– (1×3=3)
(i) _______ मयूर: हसित।
(क) नीला: (ख) नीलािन (ग) नील: (घ) नीलम्
(ii) िहमालये _______ वायुः वहित।
(क) शीतल: (ख) शीतलां (ग) शीतलं (घ) शीतले
(iii) वृম दीघा॥ेण _______ सै ।
(क) प ाेण (ख) प म् (ग) प े (घ) प ेषु
12. उपसगा॥न् सं यो िवभ वा वाঢािन पुनः ेलख ु- (1×2=2)
(i) सहपािठनः बालक उप+हासं कु व॥ै ।
(क) उपहासं (ख) उपहसं (ग) उपहा ं (घ) उपाहासं
(ii) सः यत् पठित तत् िव रित ।
(क) वी+ रित (ख) िवस्+ रित (ग) िव+ रित (घ) िव+सरित
13. द िवक े ः उेचतम् अ यपदं ेच ा ॆर ानािन पूरयत- (1×2=2)
(i) बालकः घट ___________ एकं गत॥म् अप त्।
(क) अधः (ख) शनैः (ग) अतीव (घ) शीम्
(ii) लोके स म् _________ जयते।
(क) पुनः (ख) : (ग) एव (घ) पुर:
ख : -'घ' पिठतावबोधनम् (25)
14. अधोेलेखतं ग ांशं पिठ ा ानाम् उ राेण ेलखत-
एकै न् वृমे एकः काकः पॆरवारेण सह ेहेन वसित । त एकः सप॥ः अिप वसित । काकः काको च
शावकान् ेहेन पालयतः । सप॥ः एतान् शावकान् ॺ ा अेच यत् – “अहम् अव म् एव एतान् शावकान्
भমिय ािम।” एकदा सः सप॥ः अवसरं ल ा शावकान् अखादत्। काकः काको च बংिवलापम् अकु ॽताम्।
काकः सप॥ िवनाश उपायम् अेच यत्। काकः काकों कथयित – “राजकु मारः ितिदनं सरोवरे ानाय
आगित। सः व ाेण आभूषणािन च अवताय॥ एक ां ेशलायां ापयित। ं त हारं गृही ा सप॥
कोटरे ेমप।”
(I) एकपदेन उ रत –
𝟏
(𝟐 × 𝟐=1)
(i) काकः के न सह ेहेन वसित ?
(ii) कः सरोवरे ानाय आगित?
(II) पूण॥वाঢेन उ रत – (1× 𝟐=2)
(i) कौ शावकान् ेहेन पालयतः ?
(ii) काकः क िवनाश उपायम् अेच यत्?
(III) िनद९ शानुसारम् उेचतो र चयनं कृ ा ेलखत– (1× 𝟐=2)
(i)‘अनेकः ’ इित पद िकं िवपरीतपदं ग ांशे युम्?
(क) त (ख) अवताय॥ (ग) एकः (घ) ेहेन
(ii)‘सप॥ः एतान् शावकान् ॺ ा अेच यत्।’-अै न् वाঢे कता॥पदं िकं युम्?
(क) ॺ ा (ख) शावकान् (ग) अेच यत् (घ) सप॥ः
4
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 6
Page 6
.
.co s e m
em l a
as 15. अधोेलेखतं ोकं पिठ ा ानाम् उ राेण ेलखत -
ag
नर ाभरणं ॾपं ॾप ाभरणं गुणः ।
गुण ाभरणं ानं ान ाभरणं মमा।।
(I) एकपदे न उ राेण ेलखत-
𝟏
(𝟐 × 𝟐=1)
(i) ॾपं क आभरणं भवित?
(ii) गुण: क आभरणं भवित?
(II) पूण॥वाঢेन उ राेण ेलखत- (1× 𝟐=2)
m
co
(i) गुण आभरणं िकं भवित?
(ii) মमा क
. c om
आभरणं भवित?
e m .
e m
(III) िनद९ शानुसारम् उ रत-
a
(1× 𝟐=2)
l s
(क) थमा l as
(i) ‘गुण ाभरणं ’- अ ‘गुण ’ इित पदे का िवभि: अै ?
ag
g
a षणम्’ इित पद पया॥यपदं ोके िकम् युम्?
(ii) ‘आभू
(ख)प मी (ग) ष ी (घ) स मी
(क) आभरणम् (ख) ानं (ग) गुण: (घ) মमा
16. अधोेलेखतं ना ांशं पिठ ा ानाम् उ राेण ेलखत–
हंसौ - आवां कथं सहायतां करवाव?
कप: - भव ौ माम् आकाशमाग९ण अ नयताम्।
एक: हंस: - (ेच िय ा) आवां का सहायतया भव म् अ ने ाव:। आवां भवत: सहायतां
m
.co
कॆर ाव: परं भवान् माग९ िकमिप न विद ित।
m
कप: - आम् शोभनम्।
(हंसौ कपं लगुडेन धृ ा आकाशे उदपतताम्) as
हंसौ - आगतु एतं लगुडं धारयतु।
e
g l
(I) एकपदेन उ रत – a 𝟏
(𝟐 × 𝟐=1)
(i) ‘आम् शोभनम्।’ - इित क: अवदत्?
(ii) हंसौ कपं के न धृ ा आकाशे उदपतताम्?
(II) पूण॥वाঢेन उ रत – (1× 𝟐=2)
(i) कप: के न माग९ण नेतुम् अकथयत्?
(ii) एक: हंस: िकम् अकथयत्?
m
(III) िनद९ शानुसारम् उ रत – (1× 𝟐=2)
m करवाव (ख) सहायतां .co
(i) ‘आवां कथं सहायतां करवाव?’ – अै न् वाঢे कतृ॥पदं िकम् अै ?
c. o (क) (ग) आवां (घ) कथं
s e m
e m l a
s
(ii) ‘आगतु एतं लगुडं धारयतु।’ - अ िवशेषणपदं िकम् अै ?
la 17. अधोेलेखतं ोकं पिठ ा उेचतपदैः ॆर ानािन पूरिय ा पूण॥म् अ यं ेलखत - a
(क) एतं (ख) आगतु (ग) लगुडं (घ) धारयतु g
ag 𝟏
( ×6=3)
𝟐
ह भूषणं दानं स ं क भूषणम्।
ो भूषणं शा ं थ१ ण॥ भूषणम्॥
अ य: - (i)_______ ह भूषणं , स ं (ii) ________ भूषणं , शा ं (iii) _______ (iv)
______, (v) ________ भूषणं (तु) (vi) __________ (भवित)।
m . c
म ष
ू ा- क , भूषणं , ण॥ , थ१, दानं , ो
c. o s e m
s em gl a
5
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 5 of 6
Page 7
18. म ष
ू ातः समुेचतपदािन ेच ा भावाथ१ (सरलाथ१) ेलखत-
𝟏
( ×4=2)
𝟐
य नाै यं ा शा ं त करोित िकम्।
लोचना ां िवहीन दप॥ण: िकं कॆर ित।।
भावाथ॥ः – य: (i) _________ बु े: योगं न करोित, शा ेषु ेलेखतं (ii) _________ त िकम् अिप
िहतं कतु१ न शচोित। यथा (iii) _________ िवहीन (अ ) कृ ते दप॥ण के त् अिप (iv)
___________ न भवित।
म ष
ू ा – लाभ:, मनु :, ने ा ां, ानं
19. अधोेलेखतवाঢािन कथाণमानुसारेण ेलख ु – 𝟏
( ×4=2)
𝟐
(i) एकदा स: माग९ कू प समीपे एकं गत॥म् अप त्।
(ii) एवमेव पुन: पुन: पठनेन त मित: ती ा भवित।
(iii) ब২ देशे एक: पठने अकु शल: छा : आसीत्।
(iv) गत॥: ितिदनं घट ापनेन िनिम॥त: अभवत्।
20. रेखाितपदमाधृ िनमा॥णं कु ॽत - (1×3=3)
(i) नर: जनान् व िय ा धनस यं करोित ।
(क) के (ख) के षां (ग) कान् (घ) कौ
(ii) सैिनका: सप॥ वधम् अकु व॥न्।
(क) के (ख) का (ग) क: (घ) का:
(iii) पशव: गुहासु वसै ।
(क) া (ख) क ै (ग) कु (घ) के
ख : – ‘ङ’ (सािह ं ाकरण ) (5 अाः )
21. ान् पिठ ा अधोेलेखतेषु िवक ेषु शु म् उ रं ेच ा ेलखत– (1×2=2)
(क) अेभकथनम् - व कः नरः सुवण॥पा ेण सह सुवण॥मु ाः अिप बालकाय अयत्।
तक॥ ः – नर: पराजयं ीकृ तवान्।
(i) ‘अेभकथनं ’ शु ं , ‘तक॥ ः ’ अशु ः अै ।
(ii) ‘अेभकथनम्’ अशु ं , ‘तक॥ ः ’ शु ः अै ।
(iii) उभौ शु ौ।
(iv) उभौ अशु ौ।
(ख) अेभकथनम् – ‘गृहं पॆरत: जना: सै ।’ - अ ‘गृहं’ पदे ि तीया-िवभिः अै ।
तक॥ ः – ‘पॆरत:’ योगे ि तीया-िवभिः न भवित।
(i) ‘अेभकथनं ’ शु म् अै , ‘तक॥ ः ’ अशु : अै ।
(ii) ‘अेभकथनम्’ अशु म् अै , ‘तक॥ ः ’ शु : अै ।
(iii) उभौ शु ौ।
(iv) उभौ अशु ौ।
22. उेचत-स युपदं ेच ा ेलख ु - (1×3=3)
(i) उपॆर : नीचै: :: कु शल: : ?
(क) अ : (ख) अवतीय॥ (ग) बिह: (घ) अकु शल:
(ii) सा : ता: :: का : ?
(क) कान् (ख) िकम् (ग) के (घ) का:
(iii) मित: : बुि ः : : रसम् : ?
(क) कण॥म् (ख) क म् (ग) जलम् (घ) ने
**********
6
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 6 of 6