Page 1
FOR KARNATAKA CLASS 10 PREPARATION
Karnataka SSLC Model
Question Paper 2027 for
Marathi First Language
(Paper 2) Key Answers
EXAM YEAR TYPE SUBJECT
Karnataka Class 10 2027 Answer Key Marathi
Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests
Page 2
m
m .co
m .co s e m
se g l a
a
m
m .co
m .co s e m
s e l a
g l a ag
a
अचूकcoउ mरे गण
ु
. .
m
s eिदलेले आहेत. यापैक यो य पयाय िनवडून
I. पढु ील ांना येक चार पयाय
gl a
1
उ रे िलहा.
a
'सदाचार' या संधीचा िव ह असा होतो. -
6x1=6
1
(अ) सत् + आचार (ब) सदा + चार
(क) सद + आचार (ड) सदे + आचार
उ र : (अ) सत् + आचार
2 'मलु े मैदानावर ि के ट खेळेत होते.' या वा यातील काळ ओळखा -
(अ) भिव यकाळ (ब) अपणू भतू काळ
o m 1
m (क) पणू भतू काळ (ड) वतमानकाळ
. c
m .co उ र : (ब) अपूण भूतकाळ
s e m
s e 3 'महासागर' हे या समासाचे उदाहरण आहे -
g l a
g la (अ) बह ीही समास (ब) अ ययी समास a 1
a (क) ं समास (ड) कमधारय समास
उ र : (ड) कमधारय समास
4 'गरज सरो………' ही हण पणू करा.
(अ) बैल मरो (ब) सव िमळो
(क) वै मरो (ड) काम सरो
1
उ र : (क) वै मरो
m .
.co s e m
em
1
s l a
l a ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 11
Page 3
5 'देव आहे असे मानणारा' या श दसमहु ासाठी एक यो य श द हा आहे-
(अ) आि तक (ब) नाि तक
1
(क) पाि क (ड) येयवादी
उ र : (अ) आि तक
6 'भारत माझा देश आहे.' या वा यातील ‘भारत’ या श दाची जात ही आहे -
(अ) िवशेषन (ब) ि यापद
1
(क) नाम (ड) सवनाम
उ र : (क) नाम
II पिह या दोन पदांचा सबं ध ं ओळखून ितस या पदाशी जुळणारा सबं िं धत श द
िलहा. 4x1=4
7
1
सदाचार ष ी िवभ : चा, ची, चे : : स मी िवभ : ............
उ र : त, ई, आ
8 आजीने गो सांिगतली : कमणी योग : : मांजराने उंदाराला पकडले : ..............
उ र : भावे योग
1
9 तनय : मल ु गा : : वदन : ..............
उ र : त ड, आनन, मुख इ यादी.
1
10 िनंदा : ततु ी : : कृ त : ..............
उ र : कृत न
1
III खालील ांची उ रे एका वा यात िलहा. 7x1=7
11 बधु वारी काकूबाई कोठे गे या हो या?
उ र : बुधवारी काकूबाई लेखका या मुलांसाठी नाटकाचे फुकट ितक ट
1
आणायला गे या हो या.
12 जपानमधील ‘गृिहणी मडं ळ’ या सं थेची थापना के हा झाली?
उ र : जपानमधील ‘गृिहणी मंडळ’ या सं थेची थापना 1948 साली झाली.
1
13 ‘पैल तो गे काऊ कोकताहे’ या किवतेचे मू य काय ?
उ र : ‘पैल तो गे काऊ कोकताहे’ या किवतेचे मू य आतता, तळमळ हे आहे.
1
14 काकंू नी कोणता िनवाणीचा संदश े िदला ?
उ र : कु याला तरी घालवनू ावे. अथवा कांकूना तरी कायमची रजा दयावी 1
असा िनवाणीचा संदेश िदला.
15 कवी कोणाशी बोलत आहे?
उ र : कवी काव याशी (काऊशी) बोलत आहे.
1
16 देशभ ानं ी आप या जीवनात कशाला सं ेप िदला ?
उ र : देशभ ांनी आप या जीवनात वाथहेतुला सं ेप िदला.
1
2
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 11
Page 4
m
m .co
m .co s e m
se g l a
17 गाव कशांनी वेढलेले आहे? (सोपा) a
उ र : गाव चार-दोन उदास झाडांनी वेढलेले आहे.
1
IV खालील ांची सूचने माणे उ रे िलहा. 3x2=6
18 खालील वा चारांचा अथ सांगनू वा यात उपयोग करा. (साधारण)
अ) हेलपाटा होणे
ब) अवसान जाणे
m
.co
उ र : अ) हेलपाटा होणे - यथ ये-जा होणे. (1) 2
o m जाणे - िहमं त खचने. (1)
ब)cअवसान m
em(वा. य चारांचा वा यात उपयोग हावा, अथाचा न हे) l as e
l as(अथ सांगणे 1 गुण, वा यात उपयोग 1 गुण ag
ag 2 2
19 अलंकार ओळखून ल णे िलहा. (साधारण)
‘झाडं हणजे आमची दो तमंडळीच.’
उ र : पक अलंकार 2
ल णे : उपमेय आिण उपमान यात एक पता आहे; ते िभ न नाहीत असे वणन जेथे असते
तेथे पक अलंकार होतो.
20 गण पाडून ओळखा. (साधारण)
m
‘मना स जना तू कडेनेच जावे’ c. o
उ र:
s em
म ना स ज ना तू lकa डे ने च जा वे
U-- U-- a U--
g U-- 2
वृ : भजु गं यात
अ रसं या : 12
गण : य, य, य, य
यती : 6 या अ रावर
V खालील ांची उ रे दोन ते तीन वा यात िलहा. 7 x 2 = 14
m
m 21 वाटणी या घोळाने गणाता यां या घरात काय काय घडत होते ? c. o
. co उ र : वाटणी करावी हणनू घरात दररोज भाडं ण होत होते. कधी शेतातलीem
s कामे खोळंबनू 2
e m la ये वाटणी या
las राहत होती तर कधी घरातील चल ु बंद पडत होती. घरातील gबायकाम
a हो या.
ag कारणाने धसु फुस वाढत होती. घरातील कटकटी वाढतच चाल या
22 कोप यातील छ ी घेऊ नका असे दुकानदार लेखकाला का हणाला? (सोपा)
उ र : दक ु ानदाराने लेखकाला कमीत कमी िकंमती या चांग या छ या दाखिव या पण
लेखकाने कोप यातील छ ी िनवडली. पण ती छ ी फाटक होती यामळ ु े पावसाचे सबधं 2
पाणी अगं ावर येईल यामळ ु े तु ही िभजाल, यासाठी ती छ ी तु ही घेऊ नका असे
दकु ानदार लेखकाला हणाला.
m .
.co s e m
em
3
s l a
l a ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 3 of 11
Page 5
23 “िदघ ोग व क कर यानेच यश ा होते.” संदभासह प ीकरण करा.
संदभ : ततु संदभ 'िव ा यानो जागृत हा!' या पाठातील असनू या पाठाचे लेखक
डॉ.बाबासाहेब आबं ेडकर हे आहेत.
प ीकरण : कोणतेही येय सा य कर यासाठी सात याने य न करणे आिण अपार क
2
कर याची तयारी असणे आव यक आहे. क ातील सात य व िनरंतर य न याचे मह व
िव ा याना समजावनु सागं ताना आबं ेडकरानं ी वरील उ गार काढले आहेत. इं लडं मधील
या अ यास माला आठ वष लागत होते, तो अ यास म क ा या जोरावर यानं ी दोन
वष तीन मिह यात पणू के ला. हा दाखला देतात.
24 के सोबास यांचा प रचय िलहा.
उ र : के सोबास ऊफ के िशराजबास (तेरावे शतक). महानभु ाव पथं ातील हे ये थं कार व
सं कृ त पंिडत होते. नागदेवाचाय यांचे प िश य होते. नागदेवाचाया या सचू नेव न के सोबासांनी
मराठीत थं रचना के ली. पथं ाचे ताि वक अिध ान ढ बनिव यात याचं े मोलाचे योगदान आहे. 2
महानभु ाव सािह यात यांनी मोलाची भर घातली. ' ी च धरो सू पाठ', 'मिू त काश',
' ांतपाठ', 'गढु 'े या यां या मराठीतील थं रचना िस आहेत. तसेच 'र नमाला तो ',
' ानकलािनधी तो ', ' ांत तो ' या सं कृ त रचना यांनी के ले या आहेत.
25 पाहणे कोठून आले आहेत कसे आई मुलाला सांगते?
उ र : 'पाहणे कोठून आले आहेत?' असे बा याने आईला िवचारले असता आई याला
सांगते कावळे , िगधाडे, घारी जेथनू येतात. डास, घगंु रु टी, ड गळे जेथनू येतात तसेच 2
खोकला, ताप ही दख ु णी जेथनू येतात तेथनू च हे पाहणे आ हाला ास दे यासाठी आली
आहेत असे आई मल ु ाला सांगते.
26 “गाई पागं ता जीवाची रागामळ ु ं हई आग” सदं भासह प ीकरण करा.
उ र : सदं भ : ततु सदं भ 'नेनतं ा गरु ाखी' या किवतेतील असनू या किवतेचे कवी इं िजत
भालेराव हे आहेत.
प ीकरण : जे हा गाई माळरानावर इकडेितकडे िवखरु तात िकंवा चर यासाठी पागं तात
2
ते हा या गाई गरु ांना एक करताना या लहान गरु ा याची दमछाक होते, तो खपु बेजार
होतो. आिण रागामळ ु े या या जीवाची आग होते.
27 िवंदा करंदीकर यांचा प रचय िलहा.
उ र : गोिवदं िवनायक करंदीकर (1918-2010) हे मराठीतील ानपीठ परु काराचे
मानकरी आहेत. इं जी िवषयाचे ा यापक होते. ' वेदगगं ा', 'मृदगधं ', ' पु द', 'जातक' हे
याचं े िस किवतासं ह आहेत. 'राणीचा बाग', 'एकदा काय झालं', 'परी गं परी',
'बागल ु बवु ा' हे यांचे बालकिवतासं ह आहेत. यां या का यसं हाचे गजु राती, इं जी व 2
िहदं ी भाषेत अनवु ाद झाले असनू महारा शासनाचे दहा परु कार, कबीर परु कार, कोनाक
परु कार अशा परु कारांनी यांना स मािनत कर यात आले. िटळक महारा िव ापीठाची
डी.िलट. ही पदवी बहाल कर यात आली. आप या बहतेक परु कारांची िमळालेली
र कम यानं ी समाजातील िविवध सं थानं ा वाटून टाकली.
4
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 11
Page 6
m
m .co
m .co s e m
se g l a
VI a
खालीलपैक कोण याही एका क पनेचा िव तार करा. 1x3=3
28 अ) ंथ हेच गु
िकंवा
ब) िज या हाती पाळ याची दोरी, ती जगाते उ ारी
उ र : क पनािव तार (उ राचे मु े) 3
i) क पनेचा अथ : 1
m
c o m
ii) उदाहरण व प ीकरण : 11
2
m .co
m . ता पय : 1
s e
s e iii)
l a
ag
2
VII laखालील ांची पाच-सहा वा यात उ रे िलहा. 10 x 3 = 30
g
29a लढाईत जखमी लोकांसाठी व इतरांसाठी ीमंतांनी काय के ले?
उ र : वसईचा िक ला ता यात घे यासाठी झाले या लढाईत जे लोक जखमी झाले होते
यांची िवशेष काळजी िचमाजीअ पांनी घेतली. यातील िक येक लोकांना पालखीत 3
बस याचा स मान िदला. अनेकांना गाव व जिमनी इनाम हणनू िद या. याचबरोबर जे
सैिनक लढाईत मृ यू पावले होते यां या कुटुंबासाठी बैठा पगार िदला व जिमनीही िद या.
अशा कारे सग यां या उदरिनवाहाची काळजी िचमाजीअ पांनी घेतली.
m
30 'कमीज खाँ’ यां यासमवेत झाले या ि या c. oं या लब पाट चे वणन करा.
उ र : टोिकयोमध या एका फॅ शनेबलem हॉटेलम ये ही पाट आयोिजत कर यात आली
होती. काही िति त पु ष मडं ळीla
s
या समारंभाला हजर होते. म यभागी िपंगपाँगसारखं खपू
g
मोठं, लाबं ट टेबल ठे वले होतेa. दो ही कोप यात झगमगीत काशात मोठमोठे कॅ मेरे टँडवर
उभे के ले होते. टेबलावर सव खा पदाथ व पेये कलापणू प तीने माडं ली होती. म यभागी 3
लाऊड पीकारही होता. हजर असले या ि यामं ये राजक या, िस नटी, गाियका,
कविय ी, कादबं रीकार अशा ि या हो या. राजक या इत या न हो या क याच ं ा िदमाख
यां या वाग या बोल यात अिजबात िदसला नाही. या सवाची त डओळख हावी हणनू
लेिखके ला तेथे बोलािव यात आलेले होते.
टपरीपाशी उ या असले या मुलाचे वणन डॉ टरांनी कसे के ले आहे? .co
m
m 31
c. o उ र : डॉ.रव को हे एका आिदवासी गावात गेले असताना यानं ाeकोप
s
m यावर या
e m la पँट, पणू बा ांचा
las पाना या टपरीपाशी एक त ण पाठमोरा उभा असलेला िदसतो. जीनची g
g शट, डो यावर गॉगल व हातात गटु याचे पािकट होते. तो त णaगटु का आ वासनू त डात
a टाकताना याला समोर डॉ टर िदसले. ते हा याने ते गटु याचे पािकट िखशात टाकले व 3
डॉ टरांना नम कार के ला. डॉ टरांनी याला त येतीब ल िवचारले. यावर तो काहीच उ र
न देता के वळ हसला. याव न तो काहीच करत नाही हे डॉ टरानं ा समजले. असे अधवट
िश ण सोडून रकामी बसलेली पोरं डॉ टरानं ा अधनू मधनू भेटत होती. अशा कारे यानं ी
आिदवासी त ण मल ु ाचे वणन के ले आहे.
m .
.co s e m
em
5
s l a
l a ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 5 of 11
Page 7
32 सािव ीबाई ख या अथाने सहधमचा रणी कशा हो या ते िलहा.
उ र : महा मा फुले यां या सामािजक व शै िणक कायात सािव ीबाई फुले यांनी मोलाची
साथ िदली. यां या खां ाला खांदा लावनू काय के ले. यासाठी अनेक क सहन के ले.
महा मा फुले यां या आ हाखातर सािव ीबाई घरीच िशक या व शाळे त िशि का हणनू
काय क लाग या. यावेळी समाजाने यानं ा चडं ास िदला. सािव ीबाईनीं तो ास
3
सहन के ला पण आप या शै िणक कायापासनू मागे हट या नाहीत. याचबरोबर आप या
पती या मृ यनू तं र अं यया े या वेळी िटटवं धर याव न उ वले या सगं ाला सािव ीबाई
मोठ्या धीराने सामोरे गे या. वत: िटटवं हाती धरलं आिण आपण पती या मृ यनू ंतरही
यां यासोबत आहोत हे दाखवनू िदले. महा मा फुले यां या येक कायात सािव ीबाईचें
फार मोठे योगदान आहे हणनू ख या अथाने या सहधमचा रणी हो या.
33 ‘अ णा वार यावर आईचे जगच ख लास झाले होते’ याचा अथ प करा.
उ र : 'तू मरत का नाहीस' असे िदवसातनू अनेक वेळा आप या पतीला हणणारी अ का
खरोखरच जे हा ितचा पती मरण वारतो यावेळेस ती खपू शोकम न िदसत होती. अितशय
उि न ि थतीत ती वावरत होती. ित या काळजात आप या पतीिवषयी अपार ेम व ा
3
िदसत होती. प रि थतीने याकुळ झालेली अ का जिमनीवर डोके आपटून आ ोश करीत
होती. ‘वाघासारखा माझा नवरा गेला’ अशा श दात ती आप या काळजात खोलवर
तलेला व कधीही िव मरणात न जाणारा आपला नवरा य करायची. आप या पती या
िनधनाने जणू ितचे जीवन उद् व त झाले होते. ितचे जगणेच िनरथक झाले होते.
34 ीकृ णा या ा ीसाठी ि मणीने कोणकोणते य न के ले ?
उ र : ीकृ णाचे गणु ाचे व पाचे वणन ऐकून ि मनीने मनोमन ीकृ णाला आपला पती
मानले होते. ीकृ णा या ा ीसाठी ि मणीने अनेक वृ के ले, िनयम धरले व देव, गु 3
ा णांची सतत मनोभावी पजू ा के ली. आप या दारी आले या कोण याही याचकाला
कधीही रका या हातानी परत पाठवले नाही. अशा कारे य न के ले.
35 'ही बार बार तलवार येईल का पु हा' या ओळीचा अथ प करा.
उ र : 'भला ज म हा' या किवतेत शाहीर राम जोशी यांनी समाजात धमा या नावाखाली
जे ढ गी साधू कमकांड करतात व लोकांना फसवतात अशा यां या ढोग पणावर सडकून
िटका के ली आहे. 'तलवार' हा श द मानवी देहाला उ ेशनू हटले आहे. मनु याला हा
3
नरदेह, मनु य ज म एकदाच लाभतो, तो दमु ळ आहे. तो साथक लाव यासाठी परमे राला
शरण जाऊन याची मनोभावे भ करावी. आप या मनातील ेष, म सर काढून टाकून
नरदेहाचे साथक के ले पािहजे. ढ गीपणामळ ु े परमे र स न होणार नाही याची
अतं :करणापासनू भ करावी असा स ला देतात.
36 कवीने कृ ण, कण, माकडेय यांचे दाखले का िदलेले आहेत?
उ र : 'गाऊ यानं ा आरती' या किवतेत कवी यशवतं यानं ी सैिनक, सतं , देशभ व 3
समाजसधु ारक याचं े गणु गान करताना कृ ण, कण व माकडेय याच ं े दाखले िदलेले आहेत.
6
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 6 of 11
Page 8
m
m .co
m .co s em
se g la
कारण जसे कु े ावर यु करावे का नाही अशा गaधळले या अव थेत असले या
अजनाला
ु कृ णाने यो य मागदशन के ले व यु ास वृ के ले. अजनाला ु आप या कमाची
आठवण क न िदली. या माणे संतदेखील समाजातील ग धळले या लोकांना यो य
मागदशन करतात. हणनू कृ णाचा दाखला िदला आहे. कु े ावर कण हा रथहीन व
श हीन झाला असतानादेखील रणागं णातनू माघार न घेता अशा कठीण प रि थतीतही
धैयाने लढला व आप या रा यासाठी ाणांची आहती िदली. तसेच सैिनकदेखील
आप या रा ा या र णासाठी श श ु ी लढतात व आ मबिलदान देतात हणनू कणाचा o m
दाखला िदला o mआहे. माकडेय ऋषी अ पायु य असतानादेखील शकं राची उपासना क न . c
c
.ु बनले तसे देशभ देशसेवा क न अमर व ा करतात. हणनू किवतेत e m
m
ते दीघाय
e याचा दाखला िदला आहे. l as
a s
माकडे
ag
37agl पृ वी सूयाची याचना कशी करत आहे ? ितची स ाची अव था कशी आहे ?
उ र : पृ वी सयू ाकडे खपु आततेने ेमाची याचना करत आहे. यगु ामागनु अनेक यगु े िनघनू
गेली तरी सयू ितची फसवणक ू करत आहे. या या ेमासाठी ती अनतं काळापासनू
या या क ेम ये िफरत आहे. िकतीदा ि तीची याचना करावी ? असा सतं सवाल करते. 3
स ा ितची आव था खपु हताश झाली आहे. ित या ता यातील बहर ओसरला आहे.
ित या अगं ातील पवू चा उ साह, फूत , जोश संपला आहे. ित या मनात िनराशा पी
काळोख उरला आहे. अशी ितची आव था आहे.m
. o कसे के ले आहे?
cवणन
emयांनी क क नही उपाशी राहणा या ामीण
38 'धरण' किवतेत ी या गरीब प रि थतीचे
उ र : ‘धरण’ किवतेत कवी दया sपवार
g l a
भागातील ि यां या वेदना माaंड या आहेत. ामीण भागातील ि यांना भ या पहाटे उठून
दळण-कांडण, वयंपाकपाणी करावे लागते. ित याकडे धा य कमी अस यामळ ु े कणी
क ड्याचा वयंपाक करावा लागतो. यातनू ितची गरीब प रि थती िदसनू येते. ता हे लेक
वेता या बु ीखाली झोपवनू ितला भर उ हात धरण बांध याचे काम करावे लागते. उ हाचे 3
चटके पायाला बसू नयेत हणनू ित याकडे चपला देखील नाहीत. यामळ ु े ती पायाला
झाडाचा पाला बाधं नू काम करते. धरणातील पा याचा उपयोग क न शेतकरी, उ ोगपती
सवाचे जीवन सधु ारले मा क क न देखील या ि यानं ा िप या या घोटभर पा oयासाठी m
m c
. नेहमी
c. o वणवण िफरावे लागते. क क नही यां या जीवनात सख ु ाचे ण लाभतm
s e
नाहीत.
e m स घ
ं ष करावा लागतो. या सवात न
ू ितची गरीब प रि थती िदस न
ू ये त.े
l a
l as VIII खालील ां च ी आठ-दहा वा यात उ रे िलहा. a g 4 x 4 = 16
ag 39 लेखकाने चाफा व बांबू या झाडांब ल कोणती मािहती सांगीतली आहे? ते
सिव तर िलहा.
उ र : लेखक गल ु जार यांना झाडे खपू ि य आहेत. चाफा या झाडाची कुठलीही फांदी 4
िकंवा पान तोडले क , दधु ासारखा पांढरा चीक िनघतो हणनू याला लेखक 'बडी माँ' असे
हणतात. या झाडाची गमं त हणजे फुलं आले क , पानं गायब होतात आिण पान येतात
ते हा फुलांचा प ा नसतो. तो पाना-फुलांचा लपंडाव पाहताना खपु मजा वाटते क , बडी
m .
.co s e m
em
7
s l a
l a ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 7 of 11
Page 9
माँ या अगं ाखां ावर या पानाफुलाचं बागडणं चालू आहे. बांबु या वनातला वारा 'स य
स य' असा शीळ घालतो. जणू काही तो 'साई साई' असे देवाचे नाव घेत आहे असे
लेखकाला वाटते. ही बांबचू ी झाडं खपु वष बांबू देतात. जे हा बांबु या वनाचा नाश
हायची वेळ येते ते हाच बांबल ू ा फुले येतात हे याचे वैिश ्य लेखक सांगतात.
िकंवा
‘िहरवे सांगाती’ या शीषकाची यथाथता प करा. (साधारण)
उ र : 'िहरवे सांगाती' या पाठात लेखक गल ु जार यांनी िपंपळ, जांभळू , पपई, चाफा,
गल ु मोहर या झाडाचं ी वैिश ्ये व यां यािवषयी आठवणी सािं गतले या आहेत.
सु वातीला या पृ वीतलावर वन पती या पाने पिहला जीव ज माला आला. यानंतर
हळूहळू उ ांती होत मानवाची िनिमती झाली. याव न झाडांशी आपले फार पवू पासनू
आपले कौटुंिबक नाते अस याचे लेखक पटवनू सांगतात. झाडे ही अिधक चैत यशील
असतात. झाडां या संगतीत माणसू अिधक खल ु तो. झाडे, वनराई, शेती, िहरवळ यामळ
ु े
माणसाला अिधक समाधान व शांती िमळते. झाडे सावली, फळे , फुले देतात. िविवध कारे
माणसाला उपयोग पडतात. संकटा या काळी उभारी देतात. हणनू झाडांशी आपले
कौटुंिबक नेहाचे नाते जडले आहे. िहरवा रंग िनसग, ताजेपणा, समृ ी आिण नवचैत य
यांचे तीक मानला जातो. तर ‘सांगाती’ हणजे सोबत चालणारे , साथ देणारे जीवन
वासातील सहचर. यामळ ु े 'िहरवे सांगाती' शीषकातनू झाडे ही मानवा या
जीवन वासातील आधार देणारे सोबती आहेत असा अथ सिू चत होतो. हणनू 'िहरवे
सागं ाती' हे शीषक पाठात आले या आशयाची अिधक अथपणू , सचू क, ससु गं त व यथाथ
आहे.
40 धारवाड या रा ीय िव ालयातील वातावरण कसे होते? ते सिव तर िलहा.
उ र : धारवाड या रा ीय िव ालयात गगं बू ाई वया या सात या वष दाखल झा या.
गगं बू ाईनीं येथेच देश ेमाचे धडे िगरिवले. द.रा. ब े हे शाळे चे मु या यापक होते. ते वत:
उ म कवी आिण संगीताचे जाणकार अस यामळ ु े लहानपणी ब े मा तरांची शाबासक
आिण ेमाचे थाप पाठीवर पडली हणजे गगं बू ाईनां ो सािहत झा यासारखे वाटत असे.
रा ीय िव ालयात अनेक मोठे सािहि यक आिण राजकारणी येत असत. येथेच गगं बू ाईनीं
लोकमा य िटळकांना पािहले. रा ीय िव ालयातील ‘वदं े मातरम’् आिण भारतमातेचे
4
वणन असलेली ाथना ही गगं बू ाईनां खपू आवडत असायची. ही ाथना या अितशय
आवडीने मनापासनू गात असत. शाळे चे वातावरण देश ेमाने ओथंबलेले होते. येथेच
गगं बू ाई ं या यि म वाची जडणघडण झाली. अशा कारे रा ीय िव ालयातील वातावरण
शै िणक व सां कृ ितक ्या समृ होते.
8
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 8 of 11
Page 10
m
m .co
m .co s e m
se g l a
िकंवा a
गंगूबाई ं या ग यावर श ि या का कर यात आली? याचा काय प रणाम
झाला? (साधारण)
उ र : गगं बू ाईचा
ं आवाज अितशय पातळ, नाजक ू आिण बारीक होता. यामळ ु े या गाऊ
लाग यानंतर याचं ा घसा दख ु ू लागे. पण यानं ी गाणे थाबं िवले नाही. शेवटी डॉ टरानं ी
टॉि स सचे ऑपरे शन कर यास सािं गतले. डॉ टरां या स यानसु ार यां या ग यावर
o m
श ि या करmयात आली. पण याचा असा प रणाम झाला क , याच
o ं ा आवाज सपं णू पणे . c
बदलनू गे.लcा होता. तो पु षी झाला होता. पण गगं बू ाई खच या नाहीत. ही दैवी देणगी आहे e m
m
e समजनू िज ीने या रयाज करीत रािह या व आपली संगीत साधना पवू वत चालू gl a s
a s
असे
l ठे वली. a
ag
41 'या भारतात बध ं भ
ु ाव' या किवतेचा सारांश तुम या श दात िलहा. (कठीण)
उ र : 'या भारतात बधं भु ाव' या किवतेत सतं तक ु डोजी महाराजानं ी भारतात एकता
नांदावी, बंधभु ाव रहावा अशा कारचा आशीवाद परमे राकडे मािगतला आहे. देशातील
सव पंथ, सं दाय यां यात मतभेद असू नयेत, यां यात एकता असावी, गरीब- ीमतं एका
िवचाराने रहावेत, सव लोक गु यागोिवदं ाने रहावेत, िहदं ,ू मिु लम, ि न, शीख या सव
धमातील लोकांत सामजं य असावे, सवाना वात
o mं याचे सखु लाभावे. येका या मनात
मानवता, रा भावना जावी. सामदु ाियक .cाथना हा यात, देशातील त ण उ ोगी व 4
m
e आशीवाद परमे राकडे ते मागतात. देशातील
शीलवान असला पािहजे. अशा कारचा
l as
जातीयता, अ पृ यता मळ agनू न हावी, खलिनदं का या मनातही स याची, यायाची
ु ापास
भावना िनमाण हावी. येक घरा-घरात वग य आनदं नादं ावा, देशातील सक ं टे न
हावीत, देशात भयमु वातावरण असावे, समाजात शांतता रहावी अशा कारे एका
समृ अशा समाजाची अपे ा कवीने के ली आहे. यातनू यांची रा भ व
जनक याणाची तळमळ िदसनू येत.े
42 खालील किवते या ओळी पण ू करा.
उ र: कवच भिू मचे आिण अचानक
o m
m . c
c. o भेदिु न आले िहरवे कौतक ु
s e m
e m निचके ताचे व न अथवा अिवचत हो साकार
l a
las पिह या िहर या तृण पा याचा आज असे स कारag
ag मातीची ही मात मृ यवु र. 4
िकंवा
कोसळली सर दि ण उ र
घमघमले मातीतिु न अ र.
अ िदशांतनु अभी िचंतन, घमु ला जयजयकार
पिह या िहर या तृणपा याचा आज असे स कार
m .
.co s e m
em
9
s l a
l a ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 9 of 11
Page 11
IX खाली िदलेला उतारा वाचून याखाली िदले या ांची उ रे तुम या श दात
43 िलहा. 1 x 4 = 4 (2+2)
व ने ती नसतात जे आपण झोपेत पाहतो, व ने ती असतात जी आप याला झोपू देत
नाहीत. येक िव ा याने आप या आयु यात एक मोठे येय िनि त के ले पािहजे. परंतु
के वळ मोठी व ने पाहन चालत नाही, तर ती व ने स यात उतरव यासाठी अथांग क ांची
आिण सात याची जोड ावी लागते. अपयश ही यशाची पिहली पायरी आहे, असे आपण
हणतो; पण अपयशाने खचनू न जाता, यातनू धडा घेऊन पु हा उभे राहणे यातच खरे
कौश य आहे. आज या पधा मक यगु ात के वळ घोकंप ी क न िमळवलेले गणु तु हाला
ता परु ते यश देऊ शकतील, परंतु यावहा रक जीवनात यश वी हो यासाठी तमु याकडे
नािव यपणू िवचार आिण क पकता असणे आव यक आहे. सम यांवर मात कर याचे
धाडस या िव ा याम ये असते, तोच भिव यात देशाचा नेता िकंवा शा बनतो.
तमु याकडे असले या ानाचा उपयोग समाजातील शेवट या घटकाचे जीवन संदु र
कर यासाठी करा, हाच तमु या िश णाचा खरा स मान असेल.
: अ) लेखका या मते ‘खरी व ने’ कशी पूण होतात ? (02)
उ र : लेखका या मते के वळ मोठी व ने पाहन चालत नाही. तर ती व ने स यात
उतरिव यासाठी अथांग क ाची आिण सात याची जोड दयावी लागते. मोठे येय िनि त
क न ते येय गाठ यासाठी सात यपणू कठोर प र म यावे लागते. अपयशाने खचनू न
जाता यातनु धडा घेऊन िज ीने पढु े जाणे आव यक आसते.
ब) यावहा रक जीवनात यश वी हो यासाठी िव ा याकडे कोणकोणते गण ु
असणे आव यक आहे?
उ र : यवहारीक जीवनात यश वी हो यासाठी िव ा याकडे नािव यपणू िवचार 4
कर याची मता असणे आवश क आहे. तसेच कोण याही सम येवर मात कर याचे
धाडस असावे लागते. याच बरोबर क पकता, िचकाटी, कठोर प र म, नैितकमू य, या
गो ी असणे आव यक आहे. (02)
X खालीलपैक कोण याही एका िवषयावर प लेखन करा. 1 x 5 =5
44 रा य तरीय भाषण पधत तमु या िम ाचा/ मैि णीचा थम मांक आला आहे. याब ल
प ा ारे याचे/ितचे अिभनंदन करा.
िकंवा
तमु या भागातील पाणीपरु वठा सरु ळीत कर यासदं भात ामपंचायत िकंवा महापािलके या
अिधका यांना त ार अज िलहा.
10
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 10 of 11
Page 12
m
m .co
m .co s e m
se g l a
उ र:प : a
i) ेषक प ा (पाठिवणा याचा प ा व िदनाक
ं ) 1
ii) मायना 1
iii) िवषय माडं णी व भाषा सजावट 2
1 5
iv) समारोप व वा री
2
m
.co
1
v) कोणाला प पाठवावयाचे याचा प ा
m
c. o
2
िकंवा e m
अजem : l as
s
lai) ेषक प ा (अज िलहीणा याचा प ा व िदनांक) 1 ag
g
a ii) मायना (अिधका याचा ह ा) 1
1
iii) िवषय
2
iv) मजकूर 2
1
v) सही व प ा
2
XI खालीलपैक कोण याही एका िवषयावर पoध m
c. ं रा ते वीस ओळी िनबधं ले1खx न5 करा.
45
e m =5
अ) अंध ा एक शाप
l as
ब) झाडे नसती तर …! ag
उ र : िनबंध लेखनाचे मु े : 5
i) आकषक ारंभ 1
ii) िवषय ान 2
iii) भाषास दय 1
iv) शेवट 1
m
m .co
m .co s e m
s e g la
g la a
a
m .
.co s e m
em
11
s l a
l a ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 11 of 11