PSEB 12th Model Test Paper 2023 Economics

ਮਾਡਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱ ਤਰ 10+2
2022-23
ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ (Humanities/Commerce)
ਸਮਾਂ 3 ਘੰ ਟੇ MM 80
ਆਮ ਹਦਾਇਤਾਂ:
1. ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱ ਤਰ ਵਿੱ ਚ ਕੁੱ ਲ 6 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ।
2. ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
3. ਸਧਾਰਨ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ।
ਪ੍ਰ.1. ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੇ 20 ਉਪ ਭਾਗ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ । ਹਰੇਕ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਦਾ ਇੱ ਕ ਅੰ ਕ ਹੋਵੇਗਾ। 20*1=20
(i) ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ਾਖਾ ਪੂਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਕੰ ਮਕਾਜ ਨਾਲ ਸੰ ਬੰ ਧਿਤ ਹੈ?
(a) ਵਿਅਸ਼ਟੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ (b) ਸਮਸ਼ਟੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ (c) ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨ (d) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
(ii) ਖੰ ਡ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱ ਚ, ਗੰ ਨਾ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਹੈ ?
(a) ਅੰ ਤਿਮ ਵਸਤੂ (b) ਪੂੰ ਜੀਗਤ ਵਸਤੂ (c) ਮੱ ਧਵਰਤੀ ਵਸਤੂ (d) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
(iii)। ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ .............. ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(a) ਵਾਸਤਵਿਕ ਪ੍ਰਵਾਹ (b) ਮੌਦ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਵਾਹ (c) ਖੁਰਣ (d) ਵਾਪਸੀ
(iv) ਉਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱ ਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ……….. ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(a) ਵਟਾਂਦਰਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (b) ਵਸਤੂ ਲਈ ਵਸਤੂ (c) ਵਸਤੂ ਵਟਾਂਦਰਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (d) ਹਸਤਾਂਤਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
(v) ਕਿਸ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਮੁਦਰਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ?
(a) ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ (b) ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕ (ਸੀ) ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕ (d) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ
(vi) ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕੰ ਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਕੰ ਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ
(a) ਸੰ ਘਰਸ਼ਾਤਮਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ (b) ਸਰੰ ਚਨਾਤਮਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ (c ) ਅਣ-ਇਛੱ ਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ (d) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
(vii) ਘੱ ਟ ਮੰ ਗ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਮੰ ਗ ਦੀਆਂ ਸਮੱ ਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱ ਤੇ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਵਿੱ ਤੀ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ?
(a) ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚੇ (b) ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲੀਆ (c) ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ (d) ਵਿੱ ਤੀ ਘਾਟਾ
(viii) ਇੱ ਕ ਟੈਕਸ ਹੈ ;...........
(a) ਇੱ ਕ ਸਵੈ-ਇੱ ਛਤ ਭੁਗਤਾਨ (b) ਇੱ ਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਭੁਗਤਾਨ (c) ਇੱ ਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਭੁਗਤਾਨ (d) ਇਹ ਸਾਰੇ
(ix) ਭੌਤਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਮੁੱ ਲ ਵਿੱ ਚ ਅੰ ਤਰ ਨੂੰ ……….. ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(a) ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਸੰ ਤੁਲਨ (b) ਵਪਾਰ ਦਾ ਸੰ ਤੁਲਨ (c) ਵਪਾਰ ਦਾ ਸੰ ਤੁਲਨ (d) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
(x). ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱ ਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ?
(a) ਅਵਿਕਸਿਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ (b) ਗਤੀਹੀਣ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ (c) ਅਰਧ-ਜਗੀਰੂ ਆਰਥਿਕਤਾ (d) ਇਹ ਸਭ
(xi) ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਕੌ ਣ ਹੈ?
(a) ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿੱ ਤ ਮੰ ਤਰੀ (b) ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ (c) ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰ ਤਰੀ (d) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ
(xii) ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸਮੱ ਸਿਆ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸੰ ਬੰ ਧਤ ਹੈ?
(a) ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱ ਸਿਆ (b) ਸੰ ਸਥਾਗਤ ਸਮੱ ਸਿਆ (c) ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੱ ਸਿਆ (d) ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ
(xiii) ਸਹੀ / ਗਲਤ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣੋ।
ਨਵੀਂ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱ ਚ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
(xiv)। ਪੇਂਡੂ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿੱ ਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕੌ ਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ?
(a) ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਅਤੇ ਸੀਮਾਂਤ ਕਿਸਾਨ (b) ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰ (c) ਪੇਂਡੂ ਕਾਰੀਗਰ (d) ਇਹ ਸਾਰੇ
(xv). ਹੇਠਾਂ ਦਿੱ ਤੇ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸਾਖ਼ ਦਾ ਸੰ ਸਥਾਗਤ ਸਰੋਤ ਹੈ?

(a) ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕ (b) ਖੇਤਰੀ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ (c) ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕ (d) ਇਹ ਸਾਰੇ
(xvi) ਮਨੁੱਖੀ ਪੂੰ ਜੀ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਨਿਰਣਾਇਕ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
(a) ਸਿੱ ਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ (b) ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ (c) ਪਰਵਾਸ (d) ਇਹ ਸਭ
(xvii) ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
(a) ਮੌਸਮੀ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ(b)ਸਿੱ ਖਿਅਤ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ (c) ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ(d)ਇਹ ਸਭ
(xiii) ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਊਰਜਾ ਦਾ ਇੱ ਕ ਮਹੱ ਤਵਪੂਰਨ ਰਵਾਇਤੀ ਸਰੋਤ ਹੈ?
(a) ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ (b) ਕੋਲਾ (c) ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (d) ਇਹ ਸਾਰੇ
(xix) ਦੋ ਚਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਸਹਿਸੰ ਬੰ ਧ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਕਿਸਮ ਹੁੰ ਦੀ ਹੈ ?
(a) ਧਨਾਤਮਕ (b) ਰਿਣਾਤਮਕ (c) ਕੋਈ ਸਹਿਸੰ ਬੰ ਧ ਨਹੀਂ (d) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ
(xx). ਹੇਠਾਂ ਦਿੱ ਤੇ ਵਿੱ ਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸੂਚਕਾਂਕ ਦੀ ਕਿਸਮ ਨਹੀਂ ਹੈ?
(a) ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਸੂਚਕਾਂਕ (ਬੀ) ਆਮ ਕੀਮਤ ਸੂਚਕਾਂਕ (c) ਥੋਕ ਕੀਮਤ ਸੂਚਕਾਂਕ (d) ਕੀਮਤ ਸੂਚਕਾਂਕ ਨੰਬਰ
Q. 2. ਸਰੋਤ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱ ਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ ; 4*1=4
ਸਿੱ ਖਿਆ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ, ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱ ਚ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੁਣਾਤਮਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਆਮ
ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱ ਧ, ਇਹ ਪੜ੍ਹਨ, ਲਿਖਣ ਜਾਂ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱ ਥਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱ ਚ ਇੱ ਕ ਪੈਰਾਡਾਈਮ
ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱ ਕ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ ਸਿੱ ਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿੱ ਚ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ
ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇ ਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 1951 ਵਿੱ ਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਸਿਰਫ਼ 18.3%
ਸੀ, ਜੋ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2011 ਵਿੱ ਚ 74.0 4% ਤੱ ਕ ਸੁਧਰ ਗਈ। 2011 ਵਿੱ ਚ, ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 82.14% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ
ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 65.46% ਸੀ। ਰਾਜਾਂ ਵਿੱ ਚੋਂ, 2011 ਵਿੱ ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱ ਧ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਕੇਰਲ ਲਈ 93.9% ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਲਈ ਇਹ ਸਭ
ਤੋਂ ਘੱ ਟ 63.8% ਸੀ। 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2011 ਵਿੱ ਚ ਪੰ ਜਾਬ ਵਿੱ ਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 76.7% ਸੀ। ਰਾਜ ਲਈ ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ
ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 81.5% ਅਤੇ 71.3% ਸੀ।
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸੁਆਲਾਂ ਦੇ ਜੁਆਬ ਦਿਉ ;
(i) ਸਿੱ ਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
(ii) ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ 1951 ਵਿੱ ਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਕਿੰ ਨੀ ਸੀ?
(iii) ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ 2011 ਵਿੱ ਚ ਕਿਸ ਰਾਜ ਵਿੱ ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱ ਧ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਹੈ?
(iv) 2011 ਵਿੱ ਚ ਪੰ ਜਾਬ ਵਿੱ ਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਕਿੰ ਨੀ ਸੀ?
Q3. ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ। ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ 16 ਉਪ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਇੱ ਕ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਇੱ ਕ ਵਾਕ ਵਿੱ ਚ ਹੋ
ਸਕਦੇ ਹਨ। 16*1=16
(i) ਕੇਨਜ਼ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
(ii) ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਬਾਰਟਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕੀ ਹੈ?
(iii) ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
(iv) ਕੁੱ ਲ ਮੰ ਗ ਕੀ ਹੈ?
(v) ਘੱ ਟ ਮੰ ਗ ਦੀ ਸਮੱ ਸਿਆ ਦੀ ਸਮੱ ਸਿਆ ਕੀ ਹੈ?
(vi) ਘਾਟੇ ਦਾ ਬਜਟ ਕੀ ਹੈ?
(vii) ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਪਾਰ ਦਾ ਸੰ ਤੁਲਨ ਕਦੋਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ?
(viii) ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ ਪਹਿਲੀ ਪੰ ਜ ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕੀ ਸੀ?
(ix) 'ਘੱ ਟੋ-ਘੱ ਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱ ਲ' ਕੀ ਹੈ?
(x) ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੀਤੀ ਕਦੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ?
(xi) ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿਓ।
(xii) ਗਰੀਬੀ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
(xiii) ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਕੀ ਹੈ?
(xiv) ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(xv) ਸਹਿ-ਸਬੰ ਧ ਕੀ ਹੈ?
(xvi) ਅਧਾਰ ਸਾਲ ਕੀ ਹੈ?
Q4. ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ । ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਪ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ । ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ 10-15 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱ ਚ ਹੋ ਸਕਦੇ
ਹਨ। 4*2=8

(i) ਨਿਮਨਲਿਖਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱ ਧ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰੋ;
(ਮਦਾਂ) ਰੁਪਏ (ਕਰੋੜਾਂ ਵਿੱ ਚ)
ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਟੈਕਸ 400
ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ 200
(ii) ਸੀਮਾਂਤ ਉਪਭੋਗ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ।
(iii) 1991 ਵਿੱ ਚ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਈ ਗਈ 'ਨਵੀਂ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ' ਤੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ ?
(iv) ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ ਕੋਈ ਦੋ ਸਮੱ ਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪੂੰ ਜੀ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਲਿਖੋ।
Q5. ਛੋਟੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ । 5 ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ । ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ 60-70 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱ ਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
4*4=16
(i) ਦੋ ਖੇਤਰੀ ਮਾਡਲ ਵਿੱ ਚ ਆਮਦਨ ਦੇ ਚੱ ਕਰੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।
ਜਾਂ
ਇੱ ਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱ ਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ 40000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਮਾਂਤ ਉਪਭੋਗ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ (MPC) 0.50 ਹੈ। ਜੇਕਰ
1200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁੱ ਲ ਕੁਦਰਤੀ ਆਮਦਨ ਕਿੰ ਨੀ ਹੋਵੇਗੀ?
(ii) ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚਾਰ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
ਜਾਂ
ਇੱ ਕ ਚਿੱ ਤਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇੱ ਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱ ਚ ਘੱ ਟ ਮੰ ਗ ਦੀ ਸਮੱ ਸਿਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
(iii) ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ 1947 ਵਿੱ ਚ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਇੱ ਕ ਖੜੋਤ ਵਾਲੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸੀ?
ਜਾਂ
ਨਵੀਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੀਤੀ, 1991 ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਮੁੱ ਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਲਿਖੋ।
(iv) ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ ਪੇਂਡੂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱ ਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱ ਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਚਾਰ ਉਪਾਅ ਸੁਝਾਓ।
ਜਾਂ
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ? ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਕਿਸਮਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ?
(v) ਰੈਂਕ ਦੇ ਸਹਿ-ਸਬੰ ਧ ਗੁਣਾਂਕ (Coefficient of Rank Corralaion) ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਓ, ਜੇ ਦੋ ਚਰਾਂ (Variables) ਦਾ ਦਰਜਾ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱ ਤਾ
ਗਿਆ ਹੈ;

R1 5 3 6 5 2 2 7 8

R2 7 4 5 4 2 3 7 5

ਜਾਂ
ਸੂਚਕਾਂਕ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ

Q6। ਲੰਬੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ। 2 ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ। ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ 100-150 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱ ਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। 2*6=12
(i) ਹੇਠਾਂ ਦਿੱ ਤੇ ਅੰ ਕੜਿਆਂ ਤੋਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱ ਧ ਘਰੇਲੂ ਆਮਦਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਓ
(ਮਦਾਂ) ਰੁਪਏ (ਕਰੋੜ ਵਿੱ ਚ)
(i) ਮਜ਼ਦੂਰੀ 65200
(ii) ਲਾਭ 45000
(iii) ਕਿਰਾਇਆ 30500
(iv) ਵਿਆਜ 40000
(v) ਮਿਸ਼ਰਤ ਆਮਦਨ 30000
(vi) ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱ ਧ ਕਾਰਕ ਆਮਦਨ 18300

ਜਾਂ

ਲਚਕਦਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਦਰ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ? ਇਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਔਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱ ਚ ਚਰਚਾ ਕਰੋ।
(ii) ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੀਆਂ ਛੇ ਸਮੱ ਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ।
ਜਾਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱ ਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਛੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।