JAC Class 9 Model Question Paper 2024 Sanskrit

झारखण्ड शैक्षिक अनुसन्धान एवं प्रक्षशिण पररषद्, रााँची
वाक्षषिक परीिा 2023-24
आदशिप्रश्नपत्रम्
संस्कृतम् (ऐक्षछिकम्)
(बहुक्षवकल्पीयााः प्रश्नााः)
किा – नवमी क्षवषय: - संस्कृतम्
समय: - 60 क्षनHr
1.30 मेषा: पूणाांकााः – 40
सामान्य क्षनदेशा: -

 अस्ममन् प्रश्नपत्रे चत्वाररिं शत् (40) प्रश्नााः। (इस प्रश्न-पत्र में 40 प्रश्न हैं।)
 सवे प्रश्नााः अस्नवायाा :। (सभी प्रश्न अस्नवाया हैं।)
 प्रत्येक प्रश्नार्थं एकोsङ्को स्नर्ाा ररताः। (प्रत्येक प्रश्न के स्िए एक अिंक स्नर्ाा ररत है।)
 प्रत्येक प्रश्नमय चत्वारो स्वकलपााः। उस्चतस्वकलपिं स्चनत ु । (प्रत्येक प्रश्न के चार स्वकलप स्िए गए
हैं। उस्चत स्वकलप का चयन करें ।)
 अनुस्चतोत्तरार्थं कोsस्प नकारात्मकाङ्को नास्मत। (गित उत्तर के स्िए कोई नकारात्मक अिंक
नहीं है।)
खण्ड: - क
अपस्ितािंश – अवबोर्नम्
अर्ोस्िस्खतिं गद्ािंशिं पस्ित्वा स्वकलपेभ्य: उस्चतमुत्तरिं स्चनुत-
पश्य, पश्य! तत्र एकम् उद्ानम् अस्मत। उद्ानिं न केवििं सुन्िरम् अस्पतु स्वशािम् अस्प
अस्मत। जनााः न केवििं मनोरञ्जनाय अस्पतु स्वश्रामाय, स्चत्तमय आहिािाय, शुद्धपवनाय च उद्ानेषु
भ्रमस्न्त। तत्र उन्नता: वक् ृ ााः, मनोहरास्ि पुष्पास्ि खगानािं च मर्ुरध्वस्न: सवेभ्य: जीवेभ्याः सिैव
सुखम् एव यच्छस्त।
1. उद्ानिं कीदृशम् अस्मत?
क. स्वशािम् ख. शुष्कम् ग. िूस्षतम् घ. हररतम्
2. उद्ाने कीदृशा: वक् ृ ााः सस्न्त?
क. शुष्का: ख. िीघाा : ग. उन्नता: घ. स्वशािा:
3. उद्ानेषु के भ्रमस्न्त?
क. पशवाः ख. खगााः ग. कृषका: घ. जनााः
4. ‘मनोरञ्जनाय’ इस्त पिे का स्वभस्ि:?
क. प्रर्थमा ख. चतुर्थी ग. ततृ ीया घ. पञ्चमी
खण्ड: - ख
पस्ितावबोर्नम् - अनुप्रयुिव्याकरिम्

अर्ोस्िस्खतिं गद्ािंशिं पस्ित्वा स्वकलपेभ्य: उस्चतमुत्तरिं स्चनुत-
र्मो रक्स्त रस्क्ताः इत्याषा वचनम्। पयाा वरिरक्िमस्प र्मा मयैवाङ्गस्मस्त ऋषयाः
प्रस्तपास्ितवन्ताः। अत एव वापीकूपतडागास्िस्नमाा ििं िे वायतन – स्वश्रामगहृ ास्िमर्थापनञ्च र्मा स्सद्धेाः
स्रोतो रूपेि अङ्गीकृतम्। कुक्कुर-सक ू र-सपा - नकुिास्िमर्थिचरााः-, मत्मयमकरप्रभत
ृ याः -कच्छप-
जिचराक्ष अस्प रक्िीयााः, यताः ते मर्थिमिानाम् अपनोस्िनाः जिमिानाम् अपहाररिक्ष।
प्रकृस्तरक्या एव िोकरक्ा सम्भवस्त इत्यत्र नास्मत सिंशयाः।

5. ‘पयाा वरिरक्िमस्प र्मा मयैवाङ्गम्’ इस्त के प्रस्तपास्ितवन्ताः?
क. कृषका: ख. ऋषयाः ग. वैज्ञास्नका: घ. ग्रामीिा:
6. प्रकृस्तरक्या एव कमय रक्ा सम्भवस्त?

ु न्धान एवं प्रक्षशिण पररषद्, रााँची [वाक्षषिक परीिा 2023-24] आदशिप्रश्नपत्रम् Page 1 of 5

क. िोकरक्ा ख. परिोकरक्ा ग. िे वरक्ा घ. र्मा रक्ा
7. ‘र्मो रक्स्त रस्क्ताः’ इस्त कमय वचनम्?
क. आषा मय ख. िेवमय ग. ईश्वरमय घ. असुरमय
8. पयाा वरिरक्ििं कमय अङ्गम् अस्मत?
क. र्मा मय ख. वनमय ग. र्नमय घ. अर्मा मय
अर्ोस्िस्खतिं पद्ािंशिं पस्ित्वा स्वकलपेभ्य: उस्चतमुत्तरिं स्चनुत-
गुिा गुिज्ञे षु गुिा भवस्न्त,
ते स्नगा ुििं प्राप्य भवस्न्त िोषााः।
आमवाद्तोयााः प्रवहस्न्त नद्ाः,
समुद्रमासाद् भवन्त्यपेयााः॥
9. गि ु ा केषु गुिा भवस्न्त?
क. गुिज्ञे षु ख. कस्वषु ग. स्नगा ि ु ेषु घ. निीषु
10. आमवाद्तोयााः कााः प्रवहस्न्त।
क. नद्ाः ख. कूपााः ग. समुद्रा: घ. र्ारा:
11. ‘प्रवहस्न्त’ इस्त पिे काः उपसगा ाः?
क. परा ख. प्र ग. सु घ. स्नर्
12. ‘नद्ाः’ इस्त पिे का स्वभस्िाः?
क. प्रर्थमा ख. ततृ ीया ग. सप्तमी घ. पञ्चमी
अर्ोस्िस्खतिं नाट्यािंशिं पस्ित्वा स्वकलपेभ्य: उस्चतमुत्तरिं स्चनत
ु -
तपोित्ताः नन ू िं !मामे वोस्अश्य भद्रपुरुषोद्रयम् अस्र्स्क्पस्त !अये (सवैिमयम् आत्मगतम्) -
सत्यमत्र पश्यास्म। अक्रज्ञानिं स्वनैव वैिुष्यमवाप्तुम् अस्भिषास्मतस्ियिं भगवत्यााः शारिाया !
अवमानना। गुरुगहृ िं गत्वैव स्वद्ाभ्यासो मया करिीयाः। पुरुषार्थै रेव िमयिं प्राप्यते ।
(प्रकाशम्(भो नरोत्तमनाद्रहिं जाने यत् कोद्रस्मत भवान्। परन्तु भवस््ाः उन्मीस्ितिं मे !
नयनयुगिम्। तपोमात्रेि स्वद्ामवाप्तुिं प्रयतमानाः अहमस्प स्सकतास्भरे व
से तुस्नमाा िप्रयासिं करोस्म। तस्ििानीं स्वद्ाध्ययनाय गुरुकुिमे व गच्छास्म।
(सप्रिामिं गच्छस्त)
13. काः अक्रज्ञानिं स्वनैव वैिुष्यमवाप्तुम् अस्भिषस्त?
क. िे वित्ताः ख. परु ु षाः ग. तपोित्ताः घ. नराः
14. भवस््ाः उन्मीस्ितिं मे नयनयुगिम्। अत्र ‘मे ’ इस्त पििं कममै प्रयुिम्?
क. तपोित्ताय ख. पुरुषाय ग. नराय घ. गुरुकुिाय
15. तपोित्ताः गुरुकुििं स्कमर्थं गच्छस्त?
क. क्रीडनाय ख. िशा नाय ग. भ्रमिाय घ. स्वद्ाध्ययनाय
16. ‘स्वद्ाध्ययनाय’ इस्त पिे का स्वभस्िाः?
क. ततृ ीया ख. चतुर्थी ग. पञ्चमी घ. षष्ठी
रे खाङ्स्कतपिास्न आर्त्ृ य प्रश्नस्नमाा िार्था म् उस्चतस्वकलपिं स्चनुत।
17. प्रकृस्ताः जीवनसुखिं प्रििास्त।
क. काः ख. किं ग. स्किं घ. का
18. पयाा वरिरक्ििं र्मा मय अङ्गम् अस्मत।
क. कमय ख. कमयााः ग. कम् घ. केषाम्
19. वक्ृ ााः फििं न खािस्न्त।
क. कााः ख. के ग. काः घ. कास्न

ु न्धान एवं प्रक्षशिण पररषद्, रााँची [वाक्षषिक परीिा 2023-24] आदशिप्रश्नपत्रम् Page 2 of 5

20. खिानािं मैत्री आरम्भगवु ी भवस्त।
क. कान् ख. केभ्याः ग. केषािं घ. कमयााः
प्रित्तोच्चारिमर्थानार्था म् उस्चतस्वकलपिं स्चनुत।
21. ‘न’ इस्त विा मय उच्चारिमर्थानिं स्कम्?
क. कण्िाः ख. िन्ताः ग. ओष्ठाः घ. नास्सका
22. तािव्यविा ाः काः?
क. प ख. क ग. च घ. ह
23. ‘प’ इस्त विा मय उच्चरिमर्थानिं स्कम्?
क. ओष्ठाः ख. तािु: ग. मर्
ू ाा घ. िन्तोष्ठाः
सस्न्र्/सस्न्र्स्वच्छे िार्था म् उस्चतस्वकलपिं स्चनुत।
24. एव सिा + = ------
क. सिैव ख. सिाएव ग. सिेव घ. सिएव
25. महा + ऋस्ष: = ------
क. महाऋस्ष ख. महस्षा : ग. महषी: घ. महसी:
26. कुत्रास्प = ----- + ------
क. कुत्र + स्प ख. कुत्र + अस्प ग. कुत्रा + अस्प घ. कु + त्रास्प
ररिमर्थानार्था म् उस्चतशब्िरूपास्ि स्चनुत।
27. ------- क्ेत्रिं कषा स्त।
क. कृषकौ ख. कृषकाः ग. कृषकाय घ. कृषकेन
28. हषाा ------ स्िखस्त।
क. किम ख. किमे ग. किमिं घ. किमे न
29. बािकशब्िमय षष्ठीस्वभिे: एकवचने स्किं रूपम् अस्मत?
क. बािकाः ख. बािकमय ग. बािके घ. बािकानाम्
ररिमर्थानार्था म् उस्चतसिंख्यावाचकपिास्न स्चनुत।
30. रार्ा -------- बास्िका अस्मत।
क. एकम् ख. एकाः ग. एका घ. एकााः
31. तत्र -------- बािकााः क्रीडस्न्त।
क. चत्वारर ख. चतस्र: ग. चत्वाराः घ. द्वौ
32. अर्ुना कक्ायािं ------ छात्रौ मताः।
क. द्वे ख. त्रयाः ग. द्वौ घ. पञ्च
ररिमर्थानार्था म् उस्चतर्ातुरूपास्ि स्चनुत।
33. पज ू ा पत्रिं ------ ।
क. स्िखास्म ख. स्िखावाः ग. स्िखस्न्त घ. स्िखस्त
34. ‘पिस्त’ इस्त स्क्रयापिमय बहु वचने स्किं रूपिं भवस्त?
क. पिस्न्त ख. पिताः ग. पिामाः घ. पिस्स
35. गम् र्ातो: िटृ ् िकारे प्रर्थमपुरुषबहु वचने स्किं रूपिं भवस्त?
क. गस्मष्यस्त ख. गच्छस्न्त ग. गच्छताः घ. गस्मष्यस्न्त
ररिमर्थानार्था म् उस्चतोपपिस्वभस्िरूपास्ि स्चनुत।
36. ------- स्वना सफिता न स्मिस्त।
क. पररश्रम ख. पररश्रममय ग. पररश्रमिं घ. पररश्रमे
37. -------- उभयताः वक् ृ ााः सस्न्त।
क. गहृ म् ख. गहृ मय ग. गहृ े घ. गहृ े षु
38. बािाः ------ सह क्रीडस्त।
क. स्मत्रिं ख. स्मत्रमय ग. स्मत्रेि घ. स्मत्राय

ु न्धान एवं प्रक्षशिण पररषद्, रााँची [वाक्षषिक परीिा 2023-24] आदशिप्रश्नपत्रम् Page 3 of 5

रे खाङ्स्कतपिे भ्याः उस्चतप्रकृस्तप्रत्ययिं स्चनुत।
39. स्चरकाििं भवने स्चत्रस्वस्चत्रवमतस्ू न दृष्ट्वा सा स्वममयिं गता।
क. दृश् + ि
ख. दृश् + क्त्वा
ग. दृश् + तुमुन्
घ. दृश् + लयप्
40. कक्षन भ्रान्ताः बािाः पािशािागमनवेिायािं क्रीस्डतुम् अगच्छत्।
क. क्रीड् + तुमुन्
ख. क्रीड् + क्त्वा
ग. क्रीड् + ि
घ. क्रीड् + लयप्

ु न्धान एवं प्रक्षशिण पररषद्, रााँची [वाक्षषिक परीिा 2023-24] आदशिप्रश्नपत्रम् Page 4 of 5

झारखण्ड शैक्षिक अनुसन्धान एवं प्रक्षशिण पररषद्, रााँची।
वाक्षषिक परीिा 2023-24
आदशिप्रश्नपत्रम्
संस्कृतम् (ऐक्षछिकम्)
(बहुक्षवकल्पीयााः प्रश्नााः)
किा – नवमी क्षवषय: - संस्कृतम्
उत्तराक्षण

17. क. स्वशािम् 31. घ. स्वद्ाध्ययनाय 29. ख. बािकमय
18. ग. उन्नता: 32. ख. चतुर्थी 30. ग. एका
19. घ. जनााः 17. ग. स्किं 31. ग. चत्वाराः
20. ख. चतुर्थी 18. क. कमय 32. ग. द्वौ
21. ख. ऋषयाः 19. ख. के 33. घ. स्िखस्त
22. क. िोकरक्ा 20. ग. केषािं 34. क. पिस्न्त
23. क. आषा मय 21. ख. िन्ताः 35. घ. गस्मष्यस्न्त
24. क. र्मा मय 22. ग. च 36. ग. पररश्रमिं
25. क. गुिज्ञे षु 23. क. ओष्ठाः 37. क. गहृ म्
26. क. नद्ाः 24. क. सिैव 38. ग. स्मत्रेि
27. ख. प्र 25. ख. महस्षा : 39. ख. दृश् + क्त्वा
28. क. प्रर्थमा 26. ख. कुत्र + अस्प 40. क. क्रीड् + तुमुन्
29. ग. तपोित्ताः 27. ख. कृषकाः
30. क. तपोित्ताय 28. घ. किमे न

ु न्धान एवं प्रक्षशिण पररषद्, रााँची [वाक्षषिक परीिा 2023-24] आदशिप्रश्नपत्रम् Page 5 of 5