CBSE Class 10 Sample Paper 2027 Solution (Marking Scheme) for Sanskrit

FOR CBSE CLASS 10 PREPARATION

CBSE Class 10 Sample
Paper 2027 Solution
(Marking Scheme) for
Sanskrit
EXAM YEAR TYPE SUBJECT

CBSE Class 10 2027 Solutions Sanskrit

Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests

m
m .co

m .co se
m
se सं #ृ तम् (कोड-सङ् /ा - 122) la
ag
आदश%-'(नप+म्
क4ा - दशमी (2026-27)
अव:धः - होरा?यम् अ"योजना उBरसCे ताEच सGूणाJCाः - 80

m
अवधात&म् -

c o m
1. अ"योजनायां *द,ािन उ,रा0ण िनदशा34कािन स78। *द,ािन उ,रा0ण अित;र<ािप स>भा3नुसारम् अCािन
m .co
8।.
उ,रा0ण भिवतुम् अह37m s e
s e l a
g *JनUयम्
l
2. आ8;रकिवकGा4के
g a षु *Jनेषु यKिप LMटतया िनदO शः द,ः अ7Q यत् के वलं *JनSयम् अथवा a
इWािदकम् a
उ,रं दातXं तथािप यिद छाUः अित;रZत-*Jनानाम् उ,रा0ण 0लखित तिह3 छाUिहताय िनण3यः क,3Xः।
यथा 0चUवण3ने प^चवाZयानां लेखनम् अभी`ं परं छाUः यिद सaतवाZयािन 0लखित तिह3 तU के वलं *थम-
प^चवाZयानां न अिपतु यािन वाZयािन उ,मािन स78 तेषां मूcा"नं करणीयम्। (अयं िनयमः नवeां कfायां
अिप प;रपालनीयः।)
3. अनुhेदे iोके नाjांशे वा पृ`ाः *Jनाः अवबोधा4काः स78। अतः िवKा0थ3नः एतेषु *द,शoानां pाने
m
.co
समभाव-पया3यवा0च-शoानां *योगं कतुr शZनुव78। तदथ3म् अ"ाः दे याः। यिद िवKा0थ3नः उ,रलेखन-समये
s em
la
समु0चतानां िवभZतीनां वचनानां च *योगं न कु व378 तिह3 अंशतः अ"ाः कत3नीयाः न तु सsूणा3"ाः।
g
a पाततः अ"ाः कत3नीयाः न तु सsूणा3"ाः।
4. Uुिटपूण3वत3Cै Xाकरणा4क-*योगाय च अनु

5. आं 0शक-uMट् या समु0चतेvः उ,रे vः अिप अ"ाः दे याः।

6. रचना4क-कायO वाZयरचना *मुखा न तु वाZयसौ>य3-तxम्। अतः आं 0शकवाZयशुyये अिप अ"ाः दे याः।

खNः ‘क’ अपिठतावबोधनम्

om
1. गKांशः - 10
mएकपदेन उ,रत - . c
c. o
अ. (के वलं *JनSयम्) 2×1=2
e m
em
(i) *काशेन / दीपक*काशेन
l as
las (ii) किनMठपुUाय
ag
ag (iii) बुिyम8ः
आ. पूण3वाZयेन 0लखत - (के वलं *JनSयम्) 2×2=4
(i) किनMठपुUः एकं दीपकम् आनीतवान् कfे च तं दीपकं *•ा0लतवान्।
(ii) वृyः सवा3न् पुUान् आ€य उ•वान् - "हे पुUाः ! यु„ासु यः मम के न0चदिप कfं
पूण3…पेण पूरयेत् अहं त†ै ‡सsि,ं दाˆािम। यूयं सवO एव बुिyम8ः p।
गhत, Šमशः *यासं च कु ‹त।" इित।
m .
.co
(iii) वृyः सsि,ं दातुं िनŒयम् अकरोत् यत् सः ‡fेUम्, भूिमं धन‡णा3िदकं च
s e m
s em l a
la ag
1

ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 6

त†ै एव दाˆित यः सवा30धकः बुिyमान् 0सyः भिव’ित।
इ. अˆ अनुhेदˆ कृ ते उपयु•ं शीष3कं सं “ृ तेन 0लखत - 1
बुि”म,ा/ बुिyकौशलम्/ बुिyमान् पुUः/ पुUाणां बुिyपरीfा / अथवा अCत् िकमिप
उ0चतं शीष3कं भिवतुम् अह3ित।
छाUˆ उ,रं uMट् वा छाUिहताय समु0चतः िनण3यः करणीयः।
ई. यथािनदO शम् उ,रत - 3×1=3
(i) (घ) िवचाय3
(ii) (ग) वृyाय
(iii) (ख) यूयम्
खNः ‘ख’ रचनाVकं कायJम्
2. अ पUलेखनम् - 5
भवान् ितलकनगरवासी आिदWराजः। भवतः fेUे अ‡hतायाः मशकानां च महती समˆा
अ7Q। अतः म^जूषायां द,ानां पदानां सहायतया समˆािनवारणाथr नगरपा0लका-अ˜fं *ित
*ाथ3नापUं 0लखतु।
आ भवती दे वयानी। भवWाः सखी *™ा राšQरे दशमकfायां *थमं pानं *ाaतवती अतः तˆै
शुभकामनाथr म^जूषायां द,ानां पदानां सहायतया तां *ित पUं 0लखतु।

छाUाः पूणr पUं ले0ख’78। शुyपUाय पूणा3"ाः *दे याः। Xाकरणस›y-दोषेvः आं 0शक-
…पेणैव अ"ाः कत3नीयाः न तु पूणा3ः। म^जूषायां *द,ाः शoाः सहायताथr स78। छाUः तेषां
वाZयेषु *योगं कु या3देव इित अिनवायr ना7Q। छाUः ‡मेधया अिप वाZयािन िनमा3तुं शœोित।
म^जूषायां *द,ानां शoानां िवभि•ं प;रवत3नं कृ •ा अिप वाZयिनमा3णं कतुr शZयते।

3. अ 0चUवण3नम् - 5×1=5
अU छाUेvः सं 0faतवाZयरचना अपे0fता वत3ते। के वलं वाZयशुिyः ŸMटXा। अˆ *Jनˆ
*मुखम् उ”े ं वाZयरचना अ7Q। वा¡ं दीघ3म् अ7Q अथवा लघु इित महxपूणr ना7Q।
*ितवाZयम् अध3ः अ"ः भावˆ कृ ते अध3ः अ"ः च XाकरणuMट् या शुyतािनिम,ं िनधा3;रतः
अ7Q। म^जूषायां *द,ाः शoाः सहायताथr स78। छाUः तेषां वाZयेषु *योगं कु या3देव इित
अिनवायr ना7Q। छाUः ‡मेधया अिप वाZयािन िनमा3तुं शœोित। म^जूषायां *द,ानां
शoानां िवभि•ं प;रवत3नं कृ •ा अिप वाZयिनमा3णं कतुr शZयते।
आ अनुhेदलेखनम् -
अयं िवकGः सवOvः अ7Q। छाUाः म^जूषायां *द,ानां शoानां िवभि•ं प;रवत3नं कृ •ा
अिप वाZयिनमा3णं कतुr शZनुव78। अतः अ"ाः दे याः। अˆ मूcा"नाय अCे िनयमाः
0चUवण3नˆ अनुगुणं पालनीयाः।
2

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 6

m
m .co

m 4..co s e m
se अनुवादः - g l a 5×1=5
(i) वषा3काले कृ षकाः *स¢नाः भव78।
a
(ii) पौ7Mटकं भोजनं ‡pशरीरˆ कु 7^चका अ7Q।
(iii) *ाचीनकाले भारतं ™ानेन धन-धाCेन च समृyम् आसीत्।
(iv) भवान् सफलतायै किठनं प;र¥मं करोतु।
(v) कृ िUमा बुिyम,ा मानवˆ महती सहाियका भिव’ित।
m
co
mखNः ‘ग’ अनुYयुZत[ाकरणम् m .co
5.अ
m
स7¦ः स7¦hे दJच -. s
4×1=4e
s e l a
a
(i) सe§नेता
g l िन + अवेदयत् ag
a(ii)
(iii) एकः + एव
(iv) कोऽिप
आ स7¦ः स7¦hे दJच -
(i) यªानुषाद्
m
(ii) अJव: + चेद्
m .co
(iii) दे उला¬ः + -ामः
s e
(iv) Sाविप g la
a
6. समासः िव-हः च - 4×1=4
(i) (क) महान् आ4ा येषां ते
(ii) (ग) जलं ददाित इित
(iii) (घ) लताः च तरवः च गु¯ाः च
m
.co
(iv) (ख) गवOण सह
o m m
c
. *Wयाः - s e
e m
7.
l a 4×1=4

l as (i) (ग) प‹ष + टाप् ag
ag (ii) (ख) महxम्
(iii)(क) वसु + मतुप्
(iv) (घ) ¥ु+ Zत

8. वा<म् - 3×1=3
(i) (ग) किवताः
m .
(ii) (ख) उKते .co s e m
s em l a
la ag
3

ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 3 of 6

(iii) (क) अ†ा0भः

9. समयः - 4×1=4
(i) साध3-चतुवा3दने
(ii) पादोन-षड् वादने
(iii) सपाद-सaतवादने
(iv) नववादने

10. अXयपदािन - 3×1=3
(i) वृथा
(ii) तिह3
(iii) सहसा
11. अशुिyसं शोधनम् - 3×1=3
(i) (ग) गhथ
(ii) (घ) अ0लखम्
(iii) (ख) लताvः

खNः ‘घ’ पिठतावबोधनम्
5
12. गKांशं पिठ•ा *द,*Jनानाम् उ,रा0ण सं “ृ तेन 0लखत -
I. एकपदे न उ,रत - (के वलं *JनSयम्) 2×½=1
(i) अित0थम् / चौरम्
(ii) म^जूषाम्
(iii) आरfी
II. पूण3वाZयेन उ,रत - (के वलं *JनSयम्) 2×1=2

(i) अित0थः चौरˆ पादµिनना *बुyः।
(ii) िव0चUम् अघटत यत् चौरः एव उ¶ैः Šो0शतुम् आरभत-‘चौरोऽयम्, चौरोऽयम्' इित।
(iii) -ामवा0सनः वराकमित0थमेव चौरं म•ाऽभ¹3यन्।
III. (अ) िनदO शानुसारम् उ,रत - 2×1=2

(i) *बुyाः
(ii) िनºe
(आ) िनदO शानुसारम् उ,रत -
(i) चौराय
(ii) रfापु‹षः

4

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 6

m
m .co

m 13..co s e m
se पKांशः
g l a 5
I. एकपदे न उ,रत - (के वलं *JनSयम्) a 2×½=1
(i) Šोधः
(ii) िपता
(iii) शरीरे / दे हे
II. पूण3वाZयेन उ,रत - (के वलं *JनSयम्) 2×1=2
(i) Šोधः दे हिवनाशाय मानवशरीरे ितMठित। m
o m
(ii) िपताऽˆ िकं तपQेपे इित उ7Zतः िपतरं *ित कृ त™ता भवित।
c m .co
(iii) िपता पुm . िवKाधनं ददाित। s e
s e Uाय
l a
l
III. (अ) िनदO
g a शानुसारम् उ,रत - ag 2×1=2
a पुUाय
(i)
(ii) वि¼ः
(आ) िनदO शानुसारम् उ,रत -
(i) शUुः
(ii) िपता
m
.co
14. em
अधो0ल0खतं नाjांशं पिठ•ा *द,*Jनानाम् उ,रा0ण सं “ृ तेन 0लखत -
s 5
(केlaवलं *JनSयम्)
I. एकपदे न उ,रत -
ag 2×½=1
(i) सूय3च½ौ
(ii) लवकु शौ
(iii) सह¾दी0धितः
II. पूण3वाZयेन उ,रत - (के वलं *JनSयम्) 2×1=2
(i) वा¯ीिकः उपनयनोपदे शेन लवकु शयोः गु‹ः।
m
.co
(ii) लवकु शौ ¿ातरौ सोदयÀ Qः।
m
c. o (iii) रामः सौ>या3वलोकजिनतेन कौतुहलेन लवकु शौ पृhित। s e m
e m III. (अ) िनदOशानुसारम् उ,रत - l a 2×1=2
las (i) समुदाचारः ag
ag (ii) अहम्
(आ) िनदO शानुसारम् उ,रत -
(i) सह¾दी0धितः
(ii) लवकु शाvाम्
m .
.co s e m
s em l a
la ag
5

ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 5 of 6

15. *Jनिनमा3णं कु ‹त - 4×1=4
(i) सवO कां *णम78?
(ii) गावः कै ः सह Âज78?
(iii) पिततं वृषभं uMट् वा का अ¥ू0ण मु^चित?
(iv) के प;रतः अ›रपथम् आपेिदरे?
16. अ अÃयः - यः सा (i) भािमनी िनजबुÄा Xाň (ii) भयात् िवमु•ा। लोके अCः 4×1=4
(iii) बुिyमान् अिप महतः भयात् (iv) मु<ते।
आ भावाथO ;रZतpानपूित3ः -
भावाथ3ः - अ7†न् iोके किवः महानगरˆ जीवनˆ XQतायाः *दूषणˆ च िवषये कथयित
यत् महानगरेषु शतशः (i) यानािन कृ Æवणr धूÇं िवसृज78, रेलयानािन (ii)
µिनं कु व378 धाव78 च। अU यानानां पङ् •यः (iii) अन8ाः स78 येन चलनं
महत् (iv) किठनम् वत3ते।

17. कथा-Šमानुसार-लेखनम् - 8×½=4
(i) कृ षकः तं दुब3लं वृषभं तोदनेन नुKमानः अवत3त।
(ii) दुब3ल: बलीवद3 ः ग8ुमश•ः भूमौ अपतत्।
(iii) ‡पुUं पिततं uMट् वा सव3धेनूनां माता सुर0भः अरोदत्।
(iv) ‹दतीं सुर0भं uMट् वा सुरा0धपः तामपृhत्।
(v) अिय शुभे! िकमेवं रोिदिष?
(vi) सा अकथयत् – अहम् पुUˆ दै Cं uMट् वा रोिदिम।
(vii) अ0चरादे व तU चÊवातेन मेघरवैJच *वष3ः समजायत।
(viii) सः कृ षकः कष3णिवमुखः सन् बलीवदÀ नी•ा गृहम् अगhत्।

18. *सËानुकूलम् उ0चताथ3म् - 3×1=3
(i) (ख) गजः
(ii) (घ) ¿मराः
(iii) (ग) परकÌयैः

-------------0000--------------

6

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 6 of 6