PU BA, B.Com LLB 2025 Question Paper

1) Ceremonies of marriage are provided under which section of Hindu Marriage Act,
1955?
(A) Section 7 (B) Section 17 (C) Section 27 (D) Section 37
2) Non-resumption of cohabitation between the parties after the passing of decree of
judicial separation is a ground for divorce under Sec. 13(1A) (i) of the Hindu
Marriage Act, 1955. Non-resumption of cohabitation must be for a minimum period
of:
(A) 6 Months (B) 1 Year (C) 18 Months (D) 2 Years
3) Prompt Dower is also known as:
(A) Izl (B) Muwajjal (C) Musamma (D) Muajjal
4) Tuhr means:
(A) Period of menstruation (B) Period of Iddat
(C) Period of Purity (D) Period between three successive menstruations
5) Guardian of Property in Muslim Law is called:
(A) Wali (B) Wasi (C) Wilaya (D) Wakki
6) The offence of theft becomes robbery when it is:
(A) Coupled with force
(B) Committed by two or more but less than five persons
(C) Committed by five or more persons
(D) Coupled with imminent danger of life
7) Which of the following is an inchoate crime?
(A) Public nuisance (B) Criminal attempt
(C) Unlawful assembly (D) Riot
8) Which section of the Indian Penal Code dealing with sedition has been removed in
the Bharatiya Nyaya Sanhita?
(A) Section 124A (B) Section 302 (C) Section 376 (D) Section 420
9) On which day Parliament has received the assent of the President on THE
BHARATIYA NYAYA SANHITA:
(A) 21st November, 2023 (B) 25th November, 2023
(C) 21st December, 2023 (D) 25th December, 2023
10) Whoever being the father or mother of a child under the age of ________, or having
the care of such child, shall expose or leave such child in any place with the intention
of wholly abandoning such child, shall be punished with imprisonment of either
description for a term which may extend to seven years, or with fine, or with both.
(A) 10 years (B) 12 years (C) 14 years (D) 16 years
11) “Grievous”, hurt is defined under which section of BNS? namely:
(A) Section 116 (B) Section 186 (C) Section 224 (D) Section 232

(1)

12) A obstructs a path along which Z has a right to pass, A not believing in good faith
that he has a right to stop the path. Z is thereby prevented from passing. Which
offence is committed by A
(A) Wrongfully restrains (B) Illegal prevention
(C) Wrongful confinement (D) Abstraction
13) Right of private defence of the body begins:
(A) When a reasonable apprehension of danger to the body arises
(B) When there is an attack on the body
(C) When public authorities have refused protection
(D) When mental peace is disturbed
14) Which Article of the Constitution of India deals with the Fundamental Duty with
respect to The Scientific Temper:
(A) Article 51(e) (B) Article 51(g) (C) Article 51(h) (D) Article 51(i)
15) As per Article 13 sub-clause 3 of the Indian Constitution, Law includes:
(A) Any ordinance, bye-law, rule, regulation, notification, custom or usage having in
the territory of India the force of law.
(B) Any ordinance, bye-law, rule, regulation, amendment, custom or usage having in
the territory of India the force of law.
(C) Any ordinance, bye-law, rule, deceleration, notification, custom or usage having
in the territory of India the force of law.
(D) Any ordinance, bye-law, rule regulation, notification, custom, practice or usage
having in the territory of India the force of law.
16) On which of the following grounds the President of India can be impeached:
(A) Corruption or Incapacity (B) Misuse of Power
(C) Proved miss-behaviour (D) Violation of the Constitution
17) In which of the following cases did the Supreme Court held that an amendment of
the constitution under Article 368 was “Law” within the meaning of Article 13:
(A) Keshvananda Bharti v State of Kerala
(B) Golakhnath v State of Punjab
(C) Shankari Prasad v Union of India
(D) Sajjan Singh v State of Rajasthan
18) During the proclamation of National Emergency, life of the House of People can be
extended by Parliament for a period:
(A) Three months (B) Six months
(C) Not exceeding 1 year at a time (D) One and half year
19) Which Article of the Indian Constitution provides powers, privileges, etc., of the
House of Parliament and of the Members and Committees thereof:
(A) Article 102 (B) Article 105 (C) Article 113 (D) Article 118

(2)

20) Who Prorogue the house/houses of Parliament?
(A) Speaker (B) Chairman (C) President (D) Prime Minister

21) Total number of members in the Legislative Council of a state shall in no case be less
than:
(A) 40 (B) 50 (C) 60 (D) 70
22) In King v. Philips, (1953) KB 433, the facts of the case were – “A small boy, Michael
Charles King was on his tricycle on Bristall Road, London. A taxicab driver while
backing his cab hit the tricycle. The mother of the child, who was inside her house
some 70 to 80 yards away, heard boy's scream, she came out and saw tricycle of his
son under the taxicab, but the child was not there who came to home with slight
injury. The lady suffered nervous shock followed by illness, for which she claimed
damages”. Who was allowed to claim damages in the above case?
(A) The boy (B) The mother
(C) Both the boy and his mother (D) None of the above

23) In the case of Page v. Smith, (1995) 2 All ER 736, the plaintiff in the motor accident
remained unhurt but suffered 'Myalgic Encephalomyelitis', a psychiatric illness
with which he had earlier suffered but was in remission that time. While deciding
the case, House of Lords laid down that tortfeasor must take his victim as he finds
him. Which of the following is correct in the light of above information?
(A) The defendant was not held liable for damages since the Plaintiff once suffered
'Myalgic Encephalomyelitis'
(B) The defendant was not held liable for damages since its difficult to pin point the
starting point for a psychiatric illness
(C) Defendant is liable since during the time of accident, plaintiff was healthy
(D) Defendant is not liable since he did not physically injure the plaintiff

24) A civil claim for defamation can be brought against the defendant if –
(A) The statement (relevant to the case) is made while cross examining the witness in
another litigation
(B) The defendant proves they hold absolute privilege
(C) The statement is misogynistic slur, questioning the character, made by one person
to another, in private
(D) The statement is against the diseased person

25) Which of the following maxims are not relevant for law of torts?
(A) Ubi jus ibi remedium (B) Volenti non fit injuria
(C) Qui facit per alium facit per se (D) Pacta sunt servanda

(3)

26) Which of the following best describes the "Eggshell Skull Rule" in tort law?
(A) Defendant is only liable for foreseeable injuries to the plaintiff.
(B) Defendant is liable for all injuries to a plaintiff, even if the plaintiff had a pre-existing
condition that made the injury worse.
(C) Defendant is liable only if the plaintiff’s injury is of an ordinary and foreseeable
nature.
(D) Plaintiff cannot claim damages if their injury was aggravated due to their own frailty.
27) In the tort of false imprisonment, which of the following is not required to establish
liability?
(A) The restriction of movement must be total.
(B) The plaintiff must be aware of the restriction at the time.
(C) The defendant must intend to restrict the plaintiff’s movement.
(D) The restriction must be without lawful justification.
28) In a case involving AI-generated defamation, where a deepfake video misrepresents
a public figure endorsing a controversial product, which of the following legal
principles would most likely apply under tort law?
(A) The AI-generated deepfake would be considered a form of defamation by
implication, as it falsely attributes view to the individual, causing harm to their
reputation.
(B) The deepfake video would be protected under the fair use doctrine, as it is
considered an artistic expression and does not qualify as defamation.
(C) The defamation claim would fail because the AI-generated content cannot be
attributed to the defendant unless it can be shown they specifically created the
deepfake.
(D) The defamation claim would only be actionable if the plaintiff could prove that
the AI model intentionally caused harm to their reputation.

29) In the case of Felthouse v. Bindley (1863), what legal principle was established
regarding acceptance of an offer?
(A) Silence can amount to acceptance if the offeree intends to accept.
(B) An offeror can impose acceptance by stating that silence will be considered as
consent.
(C) Acceptance must be clearly communicated to the offeror or their agent to form a
valid contract.
(D) An offeree’s internal intention is sufficient to create a binding contract.
30) What is the meaning of ‘Quantum Meruit’:
(A) As much as saved (B) As much as paid
(C) As much as retained (D) As much as earned
(4)

31) When a proposal may be revoked:
(A) A proposal may be revoked at any time when the communication of its acceptance
is complete as against the proposer, but not afterwards.
(B) A proposal may be revoked at any time before the communication of its
acceptance is incomplete as against the proposer, but not afterwards.
(C) A proposal may be revoked at any time before the communication of its
acceptance is complete as against the proposer, but not afterwards.
(D) A proposal may be revoked at any time after the communication of its acceptance
is complete as against the proposer, but not afterwards.

32) A ‘proposal’ is defined as:
(A) When one person signifies to another his willingness to do or to abstain from
doing anything, with a view to obtaining the assent of that other to such act or
abstinence, he is said to make a proposal.
(B) When one person signifies to another his willingness to do, with a view to
obtaining the assent of that other to such act or abstinence, he is said to make a
proposal.
(C) When one person signifies to another his willingness to do or to abstain from
doing anything, he is said to make a proposal.
(D) When one person signifies to many persons his willingness to do or to abstain
from doing anything, with a view to obtaining the assent of that other to such act
or abstinence, he is said to make a proposal.

33) What is a sound mind for the purposes of contracting:
(A) A person is said to be of sound mind for the purposes of making a contract, if, at
the time when he makes it, he is capable of understanding it and of forming a
rational judgement as to its effect upon his interest.
(B) A person is said to be of sound mind for the purposes of making a contract, if, at
the time when he makes it, he is capable of understanding it.
(C) A person is said to be of sound mind for the purposes of making a contract, if, he
is capable of understanding it and of forming a rational judgement as to its effect
upon his interest.
(D) A person is said to be of sound mind for the purposes of making a contract, if, at
any time when he makes it, he is capable of understanding it and of forming a
rational judgement as to its effect upon his interest.

34) Which section of the Indian Contract Act, 1872 lays down the essentials of a valid
contract?
(A) 2(d) (B) 10 (C) 12 (D) 3
35) An agreement not supported by consideration is called:
(A) Consensus ad idem (B) Ignoratia juris non execuset
(C) Ab initio (D) Nudum Pactum
(5)

36) Who said that “Jurisprudence is the study and scientific synthesis of the general
principles of law”
(A) Allen (B) Keeton (C) H.L.A. Hart (D) Roscoe Pound
37) Who wrote “The Law of War and Peace?
(A) Hugo Grotius (B) Fichte (C) Immanuel Kant (D) Hegel
38) Law grows with the nation, increases with it, and dies with its dissolution and it is a
characteristic of it. It is said by:
(A) Salmond (B) Savigny (C) Maine (D) Buckland
39) The United States Supreme Court’s decision in Roe v. Wade is highly controversial.
It was related to:
(A) Rights of father (B) Law relating to abortion
(C) Woman’s right to privacy (D) Medical evidence in murder
40) A distinction between static and progressive societies was drawn by:
(A) Maine (B) Hart (C) Savigny (D) Pound
41) Jus Sanguins means:
(A) Right of blood (B) Right of Soil (C) Written Law (D) Customary Law
42) Pari passu means:
(A) With an equal step (B) With an inequal step
(C) Persuade to admit (D) Parliamentary step
43) In the Case of Jadhav (India v. Pakistan) of 2019 ICC, what charges were brought
against the accused (Kulbhushan Sudhir Jadhav)?
(A) Human trafficking (B) Espionage and terrorism
(C) Money laundering (D) Drug smuggling
44) Which one of the following Statements is correct in respect to Universal Declaration
of Human Rights, 1948?
(A) It is a common standard of achievement for all people and all nations.
(B) It is a treaty binding on all nations.
(C) It is a common standard of achievement for all those nations who voted for the
Declaration in the General Assembly of the UN.
(D) It provides Machinery for implementing the protection of human rights globally.
45) Who said that, “International Law or the Law of Nations is the name of a body of
rules which regulate the conduct of states in their intercourse with one another.”
(A) Hans Kelsen (B) Charles Fenwick
(C) J.G. Starke (D) Philip Jessup
46) What is the name of the agreement signed in 2015 under the UN to address climate
change?
(A) Paris Agreement (B) Kyoto Protocol (C) Geneva Accord (D) Montreal Protocol

(6)

47) What does UNICEF stand for?
(A) United Nations Industrial and Commercial Enterprise Fund
(B) United Nations International Community Education Fund
(C) United Nations International Children’s Emergency Fund
(D) United Nations International Climate Emergency Fund
48) Secretary General of the UNO who died while in office?
(A) U Thant (B) Dag Hammarskjold
(C) Trygve Lie (D) Kurt Waldhiem
49) Which organ of the United Nations has suspended its operations since 1994?
(A) Trusteeship Council (B) Economic and Social Council
(C) Secretariat (D) International Court of Justice
50) United Nations has declared which year as the International Year of Glaciers’
Preservation?
(A) 2025 (B) 2024 (C) 2023 (D) 2022
51) Jugalbhandi is a feature of:
(A) Kathak (B) Kathakali (C) Mohiniattam (D) Bharatanatyam
52) Which of the following states is associated with the Chhau dance?
(A) Rajasthan (B) Gujarat (C) Jharkhand (D) Kerala
53) In which Indian State Flamingo festival is celebrated:
(A) Andra Pradesh (B) Manipur (C) Assam (D) Rajasthan
54) Bathukamma’ and ‘Bonalu’ are state festivals of which state?
(A) Karnataka (B) Tamil Nadu (C) Kerala (D) Telangana
55) Which one of the following is the world’s biggest archipelago?
(A) Island of Andaman and Nicobar (B) Malaysia
(C) Indonesia (D) Maldives
56) Kapildhara Falls is situated on which River?
(A) Narmada (B) Indravati (C) Sharasvati (D) Tapti
57) The ‘Gateway to Hell’, is located in which of the following countries?
(A) Azerbaijan (B) Iraq (C) Kyrgyzstan (D) Turkmenistan
58) Chilika Lake, the largest saltwater lake in India, is located in which state?
(A) Tamil Nadu (B) Andhra Pradesh (C) Odisha (D) West Bengal
59) Which king started the organization of Kumbh fair at Allahabad?
(A) Harshavardhana (B) Dhruvasena (C) Narshimhvarman (D) Akabar
60) Where were the hymns of Rigveda composed?
(A) Punjab (B) Gujarat (C) Rajasthan (D) Uttar Pradesh

(7)

61) The Veda that contains charms and spells toward off evils and diseases is:
(A) Rigveda (B) Atharvaveda (C) Samaveda (D) Yajurveda
62) Who started the first English newspaper in India?
(A) Bal Gangadhar Tilak (B) Raja Rammohan Roy
(C) J. A. Hickey (D) Lord William Bentinck
63) The first woman to become a Chief Minister of any State in India was?
(A) Nandini Satpathy (B) Dr. J. Jayalalitha
(C) Sucheta Kripalani (D) Ms. Mayawati
64) A group of Dolphins:
(A) A Herd (B) A Pride (C) A Pod (D) A Swarm
65) One who talks while asleep is called:
(A) Somnambulist (B) Somniloquist (C) Somniferous (D) Sleeptalker
66) A bolt from the blue
(A) an unexpected event (B) an unpleasant event
(C) a delayed event (D) an inexplicable event
67) What is the antonym of morose:
(A) Gloomy (B) Healthy (C) Sullen (D) Haggard
68) What is the synonym of virile:
(A) Bastful (B) Manly (C) Pompous (D) Athletic
69) One who collects coins –
(A) Collector (B) Narcissist (C) Calligrapher (D) Numismatist
70) What is meant by the word “jus in bello”?
(A) Justice is in balance (B) Balance of scales in jurisprudence
(C) Law of war (D) Just cause of a party
71) What type of chemical reactions take place when electricity is passed through
water?
(A) Displacement (B) Combination
(C) Decomposition (D) Double displacement
72) Choose the alternative which best expresses the meaning of the Idiom/Phrase “To
take to one’s heels”
(A) to walk slowly (B) to hop and jump (C) to run away (D) to march forward
73) Choose the alternative which best expresses the meaning of the Idiom/Phrase “to
take someone for a ride”
(A) to give a ride to someone (B) to be indifferent
(C) to deceive someone (D) to disclose a secret

(8)

74) A cyclist covers a distance of 24 km in 2 hours, then increases their speed by 50%
and covers the next 36 km. How much time does the cyclist take to cover the entire
distance?
(A) 3.5 hours (B) 4 hours (C) 2 hours (D) 5 hours
75) A car is running at a speed of 72 km/h. After 2 hours, another car starts from the
same point at a speed of 90 km/h. After how much time will the second car catch up
with the first?
(A) 4 hours (B) 6 hours (C) 8 hours (D) 10 hours
76) A person walks 3 km north, then 4 km east, then 5 km south. How far is he from his
starting point?
(A) 2 km (B) 3 km (C) 4 km (D) 5 km
77) A is the father of B, and B is the son of C. C is married to D, who is the father of E.
How is E related to A?
(A) Brother (B) Uncle (C) Cousin (D) No relation
78) A man is looking at a picture of someone. His friend asks, "Who is it you are looking
at?" The man replies, "Brothers and sisters, I have none. But that man's father is
my father's son." Who is in the picture?
(A) His son (B) His brother (C) His father (D) Himself
79) Ravi's mother has four children: North, South, East, and what is the name of the
fourth child?
(A) West (B) Ravi (C) South (D) North
80) Identify the missing term: A, D, I, P, ________?
(A) U (B) X (C) Y (D) Z
81) What is the next number in the series?
3, 6, 18, 72, 360, ________ ?
(A) 1440 (B) 2160 (C) 1800 (D) 2880
82) Two standard six-sided dice are rolled. What is the probability that the sum of the
two dice is greater than 8?
(A) 5/36 (B) 10/36 (C) 15/36 (D) 20/36
83) Two trains start at the same time from two stations 300 km apart and travel toward
each other. One train travel at 50 km/h, and the other at 70 km/h. A bird starts
flying from one train to the other at a speed of 90 km/h. It continues flying back and
forth until the trains meet. How far does the bird travel?
(A) 225 km (B) 270 km (C) 300 km (D) 180 km
84) Two clocks are set accurately at midnight. One clock gains two minutes every hour,
while the other loses one minute every hour. After how many hours will there be a
difference of exactly one hour between the two clocks?
(A) 10 hours (B) 20 hours (C) 30 hours (D) 40 hours

(9)

85) A task requires 120 man-hours to complete. Initially, 6 workers are assigned to
work 8 hours per day. Later, the number of workers is increased to 10, with the
same daily working hours.
i) Calculate the total time (in days) required to complete the task with 6 workers.
ii) Calculate the total time (in days) required to complete the task after increasing the
number of workers to 10.
(A) 2.5 days with 6 workers, 1.5 days with 10 workers
(B) 3 days with 6 workers, 2 days with 10 workers
(C) 4 days with 6 workers, 2.4 days with 10 workers
(D) 5 days with 6 workers, 3 days with 10 workers

86) In a test, 400 students appeared. If 60% of boys and 80% of girls cleared the cutoff,
and the total percentage of students clearing the cutoff was 65%, how many girls
appeared in the test?
(A) 200 (B) 100 (C) 150 (D) None of these
87) Parambikulam Tiger Reserve is located in which state?
(A) Karnataka (B) Kerala (C) Tamil Nadu (D) Maharashtra

88) Which country has been placed under a state of emergency due to an “Earthquake
Swarm” in February 2025?
(A) Japan (B) Greece (C) Nepal (D) India

89) Among the Indian state which has the highest density?
(A) Uttar Pradesh (B) Kerala (C) Punjab (D) Bihar
90) Which Indian state produces the largest quantity of pulses?
(A) Haryana (B) Uttar Pradesh (C) Madhya Pradesh (D) Punjab
91) Which of the following cities is developed as first Artificial Intelligence city?
(A) Faridabad (B) Lucknow (C) Hyderabad (D) Bangalore
92) What is the theme of World Cancer Day 2025?
(A) Debunk the Myths (B) Close the Care Gap
(C) United by Unique (D) We Can I Can
93) India’s first World Peace Centre has been inaugurated in which city?
(A) Pune (B) Gurugram (C) Chandigarh (D) New Delhi
94) Which is the branch of physics that deals with the motion of a body by considering
the cause?
(A) Statics (B) Thermodynamics (C) Dynamics (D) Astronomy
95) In 2000, President of India Dropti Murmu was elected as a:
(A) Member of the Legislative Assembly of Odisha
(B) Member of the Legislative Assembly of Kerala
(C) Member of the Lok Sabha from Odisha
(D) Member of the Lok Sabha from Karnataka

(10)

96) Diyaslai’ is the autobiography of which Nobel Peace Prize laureate?
(A) Malala Yousafzai (B) Kailash Satyarthi
(C) S. Chandrasekhar (D) Mother Teresa
97) What is the primary objective of the Blue Ghost mission?
(A) To enhance understanding of the lunar environment
(B) To analyse the atmospheres of exoplanets
(C) To investigate Jupiter’s moon Europa
(D) To study the inner heliosphere and the solar wind
98) Who is the author of the book "Hema Malini: Beyond the Dream Girl"?
(A) Esha Deol (B) Ram Kamal Mukherjee
(C) Pooja Gautam (D) Rakesh Anand
99) Who has been appointed as Canada's new Liberal Party leader who will replace
Prime Minister Justin Trudeau?
(A) Mark Carney (B) Chrystia Freeland
(C) Karina Gould (D) Frank Baylis
100) Who is the father of DNA fingerprinting in India?
(A) Sir Alec John Jeffreys (B) R. Mishra
(C) Susruta K (D) Lalji Singh
x-x-x

fgUnh vuqokn gzikph nB[tkd
1) fookg lekjksgksa dh jLesa fganw fookg vf/kfu;e] 1955 dh ਿਵਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮ ਿਹੰ ਦੂ ਿਵਆਹ ਐਕਟ, 1955 ਦੀ ਿਕਸ ਧਾਰਾ ਅਧੀਨ ਪਦਾਨ
fdl /kkjk ds rgr iznku dh xbZ gSa \ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ?
(A) /kkjk 7 (B) /kkjk 17 (A) ਧਾਰਾ 7 (B) ਧਾਰਾ 17
(C) /kkjk 27 (D) /kkjk 37 (C) ਧਾਰਾ 27 (D) ਧਾਰਾ 37

2) U;kf;d i`FkDdj.k dk vnkyrh gqDe ikfjr gksus ds ckn i{kksa ਿਨਆਂਇਕ ਅਲਿਹਦਗੀ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤ ਬਾਅਦ ਿਧਰ ਿਵਚਕਾਰ
esa lgokl dh cgkyh u gksuk /kkjk ds rgr rykd dk vk/kkj ਸਿਹਵਾਸ ਦੀ ਮੁੜ ੁਰਆ
ੂ ਤ ਨਾ ਕਰਨਾ ਧਾਰਾ 1 ਦੇ ਅਧੀਨ ਤਲਾਕ ਦਾ
gSA fganw fookg vf/kfu;e] 1955 dh /kkjk 13¼1,½ ¼1½ vuqlkj ਆਧਾਰ ਹੈ। 13(1A) (i) ਿਹੰ ਦੂ ਿਵਆਹ ਐਕਟ, 1955। ਸਿਹਵਾਸ ਦੀ
lgokl dh cgkyh de ls de fuEu vof/k ds fy, gksuh ਗੈਰ-ਮੁੜ- ੁਰੂਆਤ ਘੱ ਟੋ-ਘੱ ਟ ਿਮਆਦ ਲਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ:
pkfg,%
(A) 6 eghus (B) 1 o"kZ (A) 6 ਮਹੀਨ (B) 1 ਸਾਲ
(C) 18 eghus (D) 2 o"kZ (C) 18 ਮਹੀਨ (D) 2 ਸਾਲ

3) 'kh?kz ngst dks fuEu ukeksa ls Hkh tkuk tkrk gS% ਤੁਰੰਤ ਦਾਜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ ਵੀ ਜਾਿਣਆ ਜ ਦਾ ਹੈ:
(A) bty (B) eqoTty (A) ਇਜ਼ਲ (B) ਮੁਵੱਜਲ
(C) eqlEek (D) eqvTty (C) ਮੁਸੱਮਾ (D) ਮੁਅੱਜਲ

4) rqgj dk vFkZ gS% ਤੁਹਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ:
(A) ekfld /keZ dh vof/k (A) ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੀ ਿਮਆਦ
(B) bír dh vof/k (B) ਇਦZਤ ਦੀ ਿਮਆਦ
(C) ifo=rk dh vof/k (C) ਪਿਵੱ ਤਰਤਾ ਦੀ ਿਮਆਦ
(D) yxkrkj rhu ekfld /keksaZ ds e/; dh vof/k (D) ਿਤੰ ਨ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਿਵਚਕਾਰ ਦੀ ਿਮਆਦ

(11)

5) eqfLye dkuwu esa laifÙk ds laj{kd dks dgk tkrk gS% ਮੁਸਿਲਮ ਕਾਨੂੰਨ ਿਵੱ ਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਸਰਪਸਤ ਨੂੰ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ:
(A) oyh (B) oklh (A) ਵਲੀ (B) ਵਸੀ
(C) foyk;k (D) oDdh (C) ਿਵਲਾਇਆ (D) ਵਾਕੀ

6) pksjh dk vijk/k rc MdSrh cu tkrk gS tc ;g% ਚੋਰੀ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਡਕੈਤੀ ਬਣ ਜ ਦਾ ਹੈ ਜਦ ਇਹ:
(A) tcju fd;k x;k gksA (A) ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ehsk frnk j't/
(B) nks ;k vf/kd ij ikap ls de O;fä;ksa }kjk fd;k x;k (B) ਦੋ ਜ ਵੱ ਧ ਪਰ ਪੰ ਜ ਤ ਘੱ ਟ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਵੱ ਲ ਕੀਤਾ j't/
gksA
(C) ikap ;k vf/kd O;fä;ksa }kjk fd;k x;k gksA (C) ਪੰ ਜ ਜ ਵੱ ਧ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਵੱ ਲ ਕੀਤਾ ਿਗਆ j't/
(D) rRdky tku ds [krjs ds le; fd;k x;k gksA (D) ssekbhB ikD d/ yso/ t/b/ ehsk frnk j't/
7) fuEufyf[kr esa ls dkSu lk ,d viw.kZ vijk/k gS\ ਇਹਨ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜਾ ਇੱ ਕ w[Ybk ਅਪਰਾਧ ਹੈ?
(A) lkoZtfud miæo (B) vkijkf/kd ç;kl (A) ਜਨਤਕ rVpVh (B) ਅਪਰਾਿਧਕ ਕੋਿ
(C) xSjdkuwuh lHkk (D) naxk (C) ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਕੱ ਠ (D) ਦੰ ਗਾ

8) Hkkjrh; naM lafgrk dh jktæksg ls lacaf/kr dkSu lh /kkjk ਭਾਰਤੀ ਿਨਆ ਸੰ ਿਹਤਾ ਿਵੱ ਚ ਦੇ ਧੋਹ ਨਾਲ ਸੰ ਬੰ ਿਧਤ ਭਾਰਤੀ ਦੰ ਡ ਿਵਧਾਨ ਦੀ
Hkkjrh; U;k; lafgrk esa gVk nh xbZ gS\ ਿਕਹੜੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਹਟਾ ਿਦੱ ਤਾ ਿਗਆ ਹੈ?
(A) /kkjk 124, (B) /kkjk 302 (A) ਧਾਰਾ 124ਏ (B) ਧਾਰਾ 302
(C) /kkjk 376 (D) /kkjk 420 (C) ਧਾਰਾ 376 (D) ਧਾਰਾ 420

9) laln dks fdl fnu Hkkjrh; U;k; lafgrk ij jk"Vªifr dh ਸੰ ਸਦ ਨੂੰ ਿਕਸ ਿਦਨ ਭਾਰਤੀ ਿਨਆ ਸੰ ਿਹਤਾ ਦੀ ਰਾ ਟਰਪਤੀ ਵੱ ਲ ਸਿਹਮਤੀ
Loh—fr feyh gS% ਪਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ:
(A) 21 uoacj] 2023 (B) 25 uoacj] 2023 (A) 21 ਨਵੰ ਬਰ, 2023 (B) 25 ਨਵੰ ਬਰ, 2023
(C) 21 fnlacj] 2023 (D) 25 fnlacj] 2023 (C) 21 ਦਸੰ ਬਰ, 2023 (D) 25 ਦਸੰ ਬਰ, 2023

10) tks dksbZ ------------- o"kZ ls de vk;q ds cPps dk firk ;k ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ________ ਸਾਲ ਤ ਘੱ ਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱ ਚੇ ਦਾ ਿਪਤਾ ਜ ਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜ
ekrk gksrs gq,] ;k ,sls cPps dh ns[kHkky djrs gq,] ,sls cPps ਅਿਜਹੇ ਬੱ ਚੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਿਜਹੇ ਬੱ ਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ ਛੱ ਡਣ ਦੇ
dks iwjh rjg ls R;kxus ds bjkns ls fdlh LFkku ij vukfJr ;k ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਿਕਸੇ ਵੀ ਜਗਾ 'ਤੇ p/;jkok ਕਰੇਗਾ ਜ ਛੱ ਡ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ
NksM+ nsaxs] mls fdlh Hkh çdkj ds dkjkokl ls nafMr fd;k ਸੱ ਤ ਸਾਲ ਤੱ ਕ ਦੀ ਿਮਆਦ ਲਈ ਿਕਸੇ ਵੀ soQK ਦੀ ਕੈਦ, ਜ ਜੁਰਮਾਨਾ,
tk,xk] ftldh vof/k lkr o"kZ ;k tqekZuk] ;k nksuksa rd gks ਜ ਦੋਵ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਿਦੱ ਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ldrh gSA
(A) 10 o"kZ (B) 12 o"kZ (A) 10 ਸਾਲ (B) 12 ਸਾਲ
(C) 14 o"kZ (D) 16 o"kZ (C) 14 ਸਾਲ (D) 16 ਸਾਲ

11) ^^xaHkhj** pksV dh ch-,u-,l dh fdl /kkjk ds rgr ifjHkk"kk ";'rwJh", ;ZN ਨੂੰ ਬੀ.ਐ ਨ.ਐ ਸ. ਦੇ ਿਕਸ ਭਾਗ ਅਧੀਨ ਪਿਰਭਾਿ ਤ ਕੀਤਾ
nh xbZ gS% ਿਗਆ ਹੈ?
(A) /kkjk 116 (B) /kkjk 186 (A) ਧਾਰਾ 116 (B) ਧਾਰਾ 186
(C) /kkjk 224 (D) /kkjk 232 (C) ਧਾਰਾ 224 (D) ਧਾਰਾ 232

12) A ml jkLrs dks jksdrk gS ftl ij ls Z dks xqtjus dk A ਇੱ ਕ ਅਿਜਹੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਿਜਸ 'ਤੇ Z ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਅਿਧਕਾਰ
vf/kdkj gS] A ln~HkkoiwoZd ;g fo'okl ugha djrk gS fd mls ਹੈ, A ਨੂੰ ਚੰ ਗੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਿਵ ਵਾਸ ਨਹ ਹੈ ਿਕ ਉਸਨੂੰ ਰਸਤਾ ਰੋਕਣ ਦਾ
jkLrk jksdus dk vf/kdkj gSA bl çdkj Z dks xqtjus ls jksdk ਅਿਧਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ Z ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਤ ਰੋਿਕਆ ਜ ਦਾ ਹੈ। ਿਕਹੜਾ ਅਪਰਾਧ
tkrk gSA dkSu lk vijk/k A }kjk fd;k tkrk gS\ A ਵੱ ਲ ਕੀਤਾ ਜ ਦਾ ਹੈ?
(A) xyr rjhds ls jksduk (A) ਗਲਤ ਢੰ ਗ ਨਾਲ o'eDk
(B) voS/k :dkoV (B) ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ o[ektN
(C) xyr jksd (C) ਗਲਤ o'e
(D) xfrghurk (D) rshjhBsk
13) 'kjhj dh futh j{kk dk vf/kdkj rc 'kq: gksrk gS% ਸਰੀਰ ਦੇ ਿਨ ਜੀ ਬਚਾਅ ਦਾ ਅਿਧਕਾਰ ੁਰੂ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ:
(A) tc 'kjhj dks [krjs dh mfpr vk'kadk mRiUu gksrh gS (A) ਜਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਵਾਜਬ y'c ਪੈਦਾ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ
(B) tc 'kjhj ij geyk gksrk gS (B) ਜਦ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ
(C) tc lkoZtfud vf/kdkfj;ksa us lqj{kk ls budkj dj (C) ਜਦ ਜਨਤਕ ਅਿਧਕਾਰੀਆਂ ਨ ਸੁਰੱਿਖਆ ਤ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਿਦੱ ਤਾ ਹੈ
fn;k gks
(D) tc ekufld 'kkafr Hkax gks tkrh gS (D) ਜਦ ਮਾਨਿਸਕ ਤੀ ਭੰ ਗ ਹੁੰ ਦੀ ਹੈ

(12)

14) Hkkjr ds lafo/kku dk dkSu lk vuqPNsn oSKkfud –f"Vdks.k ds ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰ ਿਵਧਾਨ ਦਾ ਿਕਹੜਾ ਅਨੁਛਦ
ੇ ਿਵਿਗਆਨਕ ਿਦ ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਸੰ ਬੰ ਧ
laca/k esa ekSfyd drZO; ls lacaf/kr gS% ਿਵੱ ਚ ਮੌਿਲਕ ਕਰਤੱ ਵ ਨਾਲ ਸੰ ਬੰ ਿਧਤ ਹੈ:
(A) vuqPNsn 51¼bZ½ (B) vuqPNsn 51¼th½ (A) ਅਨੁਛੇਦ 51(e) (B) ਅਨੁਛੇਦ 51(g)
(C) vuqPNsn 51¼,p½ (D) vuqPNsn 51¼vkbZ½ (C) ਅਨੁਛੇਦ 51(h) (D) ਅਨੁਛੇਦ 51(i)

15) Hkkjrh; lafo/kku ds vuqPNsn 13 ds mi&[kaM 3 ds vuqlkj] ਭਾਰਤੀ ਸੰ ਿਵਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 13 ਉਪ-ਧਾਰਾ 3 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਨੂੰਨ ਿਵੱ ਚ ਾਮਲ ਹਨ:
dkuwu esa 'kkfey gSa%
(A) dksbZ v/;kns'k] mi&dkuwu] fu;e] fofu;eu] (A) ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਡੀਨਸ, ਉਪ-ਕਾਨੂੰਨ, ਿਨਯਮ, ਿਨਯਮਨ, ਸੂਚਨਾ,
vf/klwpuk] çFkk ;k O;ogkj tks Hkkjr ds {ks= esa dkuwu ਿਰਵਾਜ ਜ nkuoD ਿਜਸ ਿਵੱ ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਿਵੱ ਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ
dk cy gSA ਬਲ ਹੈ।
(B) dksbZ v/;kns'k] mi&dkuwu] fu;e] fofu;eu] la'kks/ku] (B) ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਡੀਨਸ, ਉਪ-ਕਾਨੂੰਨ, ਿਨਯਮ, ਿਨਯਮਨ, ਸੋਧ,
çFkk ;k O;ogkj tks Hkkjr ds {ks= esa dkuwu dk cy gSA ਿਰਵਾਜ ਜ nkuoD ਿਜਸ ਿਵੱ ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਿਵੱ ਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ
ਬਲ ਹੈ।
(C) dksbZ v/;kns'k] mi&dkuwu] fu;e] la'kks/ku] vf/klwpuk] (C) ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਡੀਨਸ, ਉਪ-ਕਾਨੂੰਨ, ਿਨਯਮ, ਿਗਰਾਵਟ, ਸੂਚਨਾ,
çFkk ;k O;ogkj tks Hkkjr ds {ks= esa dkuwu dk cy gSA ਿਰਵਾਜ ਜ nkuoD ਿਜਸ ਿਵੱ ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਿਵੱ ਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ
ਬਲ ਹੈ।
(D) dksbZ v/;kns'k] mi&dkuwu] fu;e fofu;eu] (D) ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਡੀਨਸ, ਉਪ-ਕਾਨੂੰਨ, ਿਨਯਮ ਿਨਯਮਨ, ਸੂਚਨਾ,
vf/klwpuk] çFkk] O;ogkj çFkk tks Hkkjr ds {ks= esa ਿਰਵਾਜ, ਅਿਭਆਸ ਜ nkuoD ਿਜਸ ਿਵੱ ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਿਵੱ ਚ
dkuwu dk cy gSA ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਬਲ ਹੈ।

16) fuEufyf[kr esa ls fdl vk/kkj ij Hkkjr ds jk"Vªifr ij ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾ ਟਰਪਤੀ 'ਤੇ ਮਹ ਦੋ
egkfHk;ksx yxk;k tk ldrk gS% ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
(A) Hkz"Vkpkj ;k v{kerk (A) ਿਭ ਟਾਚਾਰ ਜ ਅਸਮਰੱ ਥਾ
(B) lÙkk dk nq#i;ksx (B) ਕਤੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤ
(C) izekf.kr nqO;Zogkj (C) ਸਾਬਤ ehsk ਗਲਤ ਿਵਵਹਾਰ
(D) lafo/kku dk mYya?ku (D) ਸੰ ਿਵਧਾਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ

17) fuEufyf[kr esa ls fdl ekeys esa loksZPp U;k;ky; us ekuk fd ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜੇ ਮਾਮਿਲਆਂ ਿਵੱ ਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨ ਇਹ ਫੈਸਲਾ
vuqPNsn 368 ds rgr lafo/kku esa la'kks/ku vuqPNsn 13 ds ਸੁਣਾਇਆ ਿਕ ਧਾਰਾ 368 ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰ ਿਵਧਾਨ ਿਵੱ ਚ ਸੋਧ ਧਾਰਾ 13 ਦੇ
vFkZ esa ^^dkuwu**Fkk% ਅਰਥ ਿਵੱ ਚ "ਕਾਨੂੰਨ" ਸੀ:
(A) ds'kokuan Hkkjrh cuke dsjy jkT; (A) ਕੇ ਵਾਨੰਦ ਭਾਰਤੀ ਬਨਾਮ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ
(B) xksy[kukFk cuke iatkc jkT; (B) ਗੋਲਖਨਾਥ ਬਨਾਮ ਪੰ ਜਾਬ ਰਾਜ
(C) 'kadjh çlkn cuke Hkkjr la?k (C) ੰ ਕਰੀ ਪਸਾਦ ਬਨਾਮ ਭਾਰਤ ਸੰ ਘ
(D) lTtu flag cuke jktLFkku jkT; (D) ਸੱ ਜਣ ਿਸੰ ਘ ਬਨਾਮ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ

18) jk"Vªh; vkikrdky ?kks"k.kk ds nkSjku] laln }kjk yksd lHkk dh ਰਾ ਟਰੀ ਐਮਰਜਸੀ ਦੀ ਘੋ ਣਾ ਦੌਰਾਨ, ਲੋ ਕ ਸਭਾ ਦੀ ਿਮਆਦ ਸੰ ਸਦ ਵੱ ਲ
vof/k fuEufyf[kr vof/k ds fy, c<+k;k tk ldrk gS% j/mK fdZsh ਇੱ ਕ ਿਮਆਦ ਲਈ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ:
(A) rhu eghus (A) ਿਤੰ ਨ ਮਹੀਨ
(B) Ng eghus (B) ਛੇ ਮਹੀਨ
(C) ,d le; esa 1 o"kZ ls vf/kd ugha (C) ਇੱ ਕ ਸਮ 'ਤੇ 1 ਸਾਲ ਤ ਵੱ ਧ ਨਾ ਹੋਵੇ
(D) Ms<+ o"kZ (D) ਡੇਢ ਸਾਲ

19) Hkkjrh; lafo/kku dk dkSu lk vuqPNsn laln ds lnu vkSj ਭਾਰਤੀ ਸੰ ਿਵਧਾਨ dh fejVh ਧਾਰਾ ਸੰ ਸਦ ਸਭਾ ਅਤੇ ਮਬਰ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀਆਂ
lnL;ksa vkSj lfefr;ksa dh bldh 'kfä;k¡] fo'ks"kkf/kdkj vkfn ਦੀਆਂ fJ;~ ਕਤੀਆਂ, ਿਵ ੇ ਅਿਧਕਾਰ, ਆਿਦ ਪਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ?
çnku djrk gS%
(A) vuqPNsn 102 (B) vuqPNsn 105 (A) ਧਾਰਾ 102 (B) ਧਾਰਾ 105
(C) vuqPNsn 113 (D) vuqPNsn 118 (C) ਧਾਰਾ 113 (D) ਧਾਰਾ 118

20) laln ds lnu@lnuksa dk l=kolku dkSu djrk gS\ ਸੰ ਸਦ ਦੇ ;z;d$;z;dK ਨੂੰ ਕੌ ਣ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਦਾ ਹੈ?
(A) lHkkifr (B) v/;{k (A) ;Gkgsh (B) ਚੇਅਰਮੈਨ
(C) jk"Vªifr (D) ç/kkuea=h (C) ਰਾ ਟਰਪਤੀ (D) ਪਧਾਨ ਮੰ ਤਰੀ

(13)

21) fdlh jkT; dh fo/kku ifj"kn esa lnL;ksa dh dqy la[;k fdlh ਿਕਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਿਵਧਾਨ ਪੀ ਦ ਿਵੱ ਚ ਕੁੱ ਲ ਮਬਰ ਦੀ ਿਗਣਤੀ ਿਕਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ
Hkh ekeys esa blls de ugha gksxh% ਿਵੱ ਚ ਤ ਘੱ ਟ ਨਹ ਹੋਵੇਗੀ:
(A) 40 (B) 50 (A) 40 (B) 50

(C) 60 (D) 70 (C) 60 (D) 70

22) fdax cuke fQfyIl] ¼1953½ dsch 433 esa] ekeys ds rF; Fks ਿਕੰ ਗ ਬਨਾਮ ਿਫਿਲਪਸ, (1953) ਕੇ.ਬੀ 433 ਿਵੱ ਚ, ਕੇਸ ਦੇ ਤੱ ਥ ਇਹ
& ^^,d NksVk yM+dk] ekbdy pkyZ~l fdax fczLVy jksM] yanu esa ਸਨ - "ਇੱ ਕ ਛੋਟਾ ਮੁੰ ਡਾ, ਮਾਈਕਲ ਚਾਰਲਸ ਿਕੰ ਗ ਲੰਡਨ ਦੇ ਿਬਸਟਲ ਰੋਡ
viuh frifg;k lkbfdy ij FkkA ,d VSDlh pkyd us viuh 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਟਾਈਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਸੀ। ਇੱ ਕ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਆਪਣੀ ਕੈਬ ਨੂੰ
VSDlh dks ihNs djrs gq, frifg;k lkbfdy dks VDdj ekj nhA ਿਪੱ ਛੇ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਟਾਈਸਾਈਕਲ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਿਗਆ। ਬੱ ਚੇ ਦੀ ਮ , ਜੋ ਆਪਣੇ
cPps dh ek¡] tks yxHkx 70 ls 80 xt dh nwjh ij vius ?kj ds ਘਰ ਦੇ ਅੰ ਦਰ ਸੀ ਲਗਭਗ 70 ਤ 80 ਗਜ਼ ਦੂਰ, ਮੁੰ ਡੇ ਦੀ ਚੀਕ ਸੁਣੀ,
vanj Fkh] us yM+ds dh ph[k lquh] og ckgj vkbZ vkSj mlus
ਉਹ ਬਾਹਰ ਆਈ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀਕੈਬ ਦੇ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਪੁੱ ਤਰ ਦੀ ਟਾਈਸਾਈਕਲ
vius csVs dh frifg;k lkbfdy VSDlh ds uhps ns[kh] ysfdu cPpk
ਦੇਖੀ, ਪਰ ਬੱ ਚਾ ਥੇ ਨਹ ਸੀ ਜੋ ਥੋੜੀ ਿਜਹੀ ਸੱ ਟ ਨਾਲ ਘਰ ਆਇਆ।
ogk¡ ugha Fkk tks ekewyh pksV ds lkFk ?kj vk;kA efgyk dks uoZl
'k‚d gqvk vkSj mlds ckn og chekj gks xbZ] ftlds fy, mlus ਔਰਤ ਨੂੰ ਘਬਰਾਹਟ ਦਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਿਜਸ ਤ ਬਾਅਦ ਿਬਮਾਰੀ ਹੋਈ, ਿਜਸ

gtkZuk ekaxk**A mijksä ekeys esa fdls {kfriwfrZ dk nkok djus dh ਲਈ ਉਸਨ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ"। ਉਪਰੋਕਤ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱ ਚ ਿਕਸਨੂੰ
vuqefr nh xbZ Fkh\ ਹਰਜਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ?
(A) yM+ds dks (A) ਮੁੰ ਡਾ
(B) ek¡ dks (B) ਮ
(C) yM+ds vkSj mldh ek¡ nksuksa dks (C) ਮੁੰ ਡਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮ ਦੋਵ
(D) mijksä esa ls dksbZ ugha (D) ਉਪਰੋਕਤ ਿਵੱ ਚ ਕੋਈ ਨਹ

23) ist cuke fLeFk] ¼1995½ 2 v‚y bZvkj 736 ds ekeys esa] ਪੇਜ ਬਨਾਮ ਸਿਮਥ, (1995) 2 ਆਲ ਈਆਰ 736 ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱ ਚ, ਮੋਟਰ ਹਾਦਸੇ ਿਵੱ ਚ
eksVj nq?kZVuk esa oknh dks dksbZ pksV ugha vkbZ] ysfdu og ਮੁੱ ਦਈ ਸੁਰੱਿਖਅਤ ਿਰਹਾ ਪਰ 'ਮਾਇਲਿਜਕ ਐਨਸੇਫੈਲੋਮਾਈਲਾਈਿਟਸ' ਤ
^Øksfud Fkdku flUMªkse* ls ihfM+r gks x;k] tks ,d ekufld ਪੀੜਤ ਸੀ, ਇੱ ਕ ਮਾਨਿਸਕ ਿਬਮਾਰੀ ਿਜਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿਹਲ ਪੀੜਤ ਸੀ ਪਰ
chekjh gS] ftlls og igys Hkh ihfM+r Fkk] ysfdu ml le; ਉਸ ਸਮ ਮੁਆਫ਼ੀ ਿਵੱ ਚ ਸੀ। ਕੇਸ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਦੇ ਸਮ, ਹਾਊਸ ਆਫ਼
og Bhd gks x;k FkkA ekeys dk QSlyk lqukrs le;] gkml ਲਾਰਡਸ ਨ ਇਹ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਿਕ ਤ ੱ ਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੀੜਤ ਨੂੰ
v‚Q y‚MZ~l us fu/kkZfjr fd;k fd vidkjdrkZ dks vius ihfM+r ਉਸੇ ਤਰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਿਜਵ fi; jkbs ftu T[j j't/।
dks mlh rjg ls ysuk pkfg,] ftl gkyr esa og gksrk gSA ਉਪਰੋਕਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਮੱ ਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹਨ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜਾ ਸਹੀ ਹੈ?
mijksä tkudkjh ds çdk'k esa fuEufyf[kr esa ls dkSu lk lgh
gS\
(A) çfroknh dks {kfriwfrZ ds fy, mÙkjnk;h ugha Bgjk;k x;k (A) ਮੁਦਾਲੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਿਜ਼ੰ ਮੇਵਾਰ ਨਹ ਠਿਹਰਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ
D;ksafd oknh dks ,d ckj ^ek;yftd ਿਕ ਿਕ ਮੁਦਈ ਨੂੰ ਇੱ ਕ ਵਾਰ 'ਮਾਇਲਿਜਕ ਐਨਸੇਫੈਲੋਮਾਈਲਾਈਿਟਸ'
,UlsQsyksekbykbfVl* gqvk FkkA ਹੋਇਆ ਸੀ
(B) çfroknh dks {kfriwfrZ ds fy, mÙkjnk;h ugha Bgjk;k x;k (B) ਮੁਦਾਲੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਿਜ਼ੰ ਮੇਵਾਰ ਨਹ ਠਿਹਰਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ
D;ksafd ekufld chekjh ds fy, çkjafHkd fcanq dks bafxr ਿਕ ਿਕ ਇਹ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਮੁ ਕਲ ਹੈ ਮਾਨਿਸਕ ਿਬਮਾਰੀ ਲਈ
djuk eqf'dy gSA ੁਰੂਆਤੀ ਿਬੰ ਦੂ
(C) çfroknh mÙkjnk;h gS D;ksafd nq?kZVuk ds le; oknh LoLFk (C) ਮੁਦਾਲੇ ਿਜ਼ੰ ਮੇਵਾਰ ਹੈ ਿਕ ਿਕ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਸਮ, ਮੁਦਾਲੇ ਿਸਹਤਮੰ ਦ ਸੀ
FkkA
(D) çfroknh mÙkjnk;h ugha gS D;ksafd mlus oknh dks 'kkjhfjd (D) ਮੁਦਾਲੇ ਿਜ਼ੰ ਮੇਵਾਰ ਨਹ ਹੈ ਿਕ ਿਕ ਉਸਨ ਮੁਦਾਲੇ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ
:i ls pksV ugha igqapkbZA 'ਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਨਹ ਕੀਤਾ ਸੀ

24) çfroknh ds f[kykQ ekugkfu dk nhokuh nkok is’k fd;k tk ਮੁਦਾਲੇ ਦੇ ਿਵਰੁੱ ਧ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਿਸਵਲ ਦਾਅਵਾ g/F ehsk ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ldrk gS ;fn ਜੇਕਰ -
(A) c;ku ¼ekeys ls lacaf/kr½ xokg ls nwljs eqdnes esa ftjg (A) ਿਬਆਨ (ਕੇਸ ਨਾਲ ਸੰ ਬੰ ਿਧਤ) ਇੱ ਕ ਹੋਰ ਮੁਕੱਦਮੇ ਿਵੱ ਚ ਗਵਾਹ ਦੀ
djrs le; fn;k tkrk gSA ਪੁੱ ਛਿਗੱ ਛ ਕਰਦੇ ਵੇਲੇ ਿਦੱ ਤਾ ਜ ਦਾ ਹੈ
(B) çfroknh lkfcr djrk gS fd muds ikl iw.kZ fo'ks"kkf/kdkj (B) ਮੁਦਾਲੇ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਿਕ ਉਹਨ ਕੋਲ ਪੂਰਨ ਿਵ ੇ ਅਿਧਕਾਰ
gSA ਹੈ
(C) c;ku ,d O;fä }kjk nwljs O;fä ds fy, futh rkSj ij (C) ਿਬਆਨ ਔਰਤ-ਿਵਰੋਧੀ ਗੰ ਦਗੀ ਹੈ, ਚਿਰੱ ਤਰ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਦਾ
fd;k x;k L=h&}s"kh xkyh gS] tks pfj= ij loky mBkrk ਹੈ, ਇੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀ ਵੱ ਲ ਦੂਜੇ ਨੂੰ, ਿਨ ਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਿਦੱ ਤਾ ਿਗਆ
gSA
(D) c;ku chekj O;fä ds f[kykQ gSA (D) ਿਬਆਨ ਿਬਮਾਰ ਿਵਅਕਤੀ ਦੇ ਿਵਰੁੱ ਧ ਹੈ

(14)

25) fuEufyf[kr esa ls dkSu ls fl)kar vi—R; dkuwu ds fy, ਹੇਠ ਿਲਿਖਆਂ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜਾ ਿਸਧ ਤ gqkgsh ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਈ ਢੁਕਵ ਨਹ
çklafxd ugha gSa\ ਹੈ?
(A) Ubi jus ibi remedium (A) Ubi jus ibi remedium
(B) Volenti non fit injuria (B) Volenti non fit injuria
(C) Qui facit per alium facit per se (C) Qui facit per alium facit per se
(D) Pacta sunt servanda (D) Pacta sunt servanda
26) fuEufyf[kr esa ls dkSu vid`R;fof/k dkuwu esa "Eggshell gqkgsh ਕਾਨੂੰਨ ਿਵੱ ਚ "Eggshell Skull Rule" ਦਾ ਸਭ ਤ ਵਧੀਆ ਵਰਣਨ
Skull Rule" dk lcls vPNk o.kZu djrk gS\ ਿਕਹੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ?
(A) çfroknh dsoy oknh dks gksus okyh laHkkfor pksVksa ds (A) pukT[ gZy ਿਸਰਫ਼ ਮੁੱ ਦਈ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਿਹਲ ਤ ਹੋਣ
fy, mÙkjnk;h gSA ਵਾਲੀਆਂ ਸੱ ਟ ਲਈ ਿਜ਼ੰ ਮੇਵਾਰ ਹੈ।
(B) çfroknh oknh dks gksus okyh lHkh pksVksa ds fy, (B) pukT[ gZy ਿਸਰਫ਼ ਮੁੱ ਦਈ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੱ ਟ ਲਈ
mÙkjnk;h gS] Hkys gh oknh dh igys ls dksbZ ,slh fLFkfr ਿਜ਼ੰ ਮੇਵਾਰ ਹੈ, ਭਾਵ ਮੁੱ ਦਈ ਦੀ ਪਿਹਲ ਤ ਮੌਜੂਦ ਸਿਥਤੀ ਸੀ ਿਜਸ
jgh gks ftlls pksV vkSj Hkh xaHkhj gks xbZ gksA ਨ ਸੱ ਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਬਦਤਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
(C) çfroknh dsoy rHkh mÙkjnk;h gS tc oknh dh pksV (C) pukT[ gZy ਿਸਰਫ਼ ਤ ਹੀ ਿਜ਼ੰ ਮੇਵਾਰ ਹੈ ਜੇਕਰ ਮੁੱ ਦਈ ਦੀ ਸੱ ਟ
lkekU; vkSj iwokZuqekfur ç—fr dh gksA ਇੱ ਕ ਆਮ ਅਤੇ ਪਿਹਲ ਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਿਕਰਤੀ ਦੀ ਹੋਵੇ।
(D) oknh {kfriwfrZ dk nkok ugha dj ldrk gS ;fn mldh (D) ਮੁੱ ਦਈ ਹਰਜਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜੇਕਰ ਉਸਦੀ ਸੱ ਟ
pksV mldh [kqn dh detksjh ds dkj.k c<+ xbZ gksA ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਵਧ ਗਈ ਸੀ।

27) >wBs dkjkokl ds vid`R;fof/k esa] fuEufyf[kr esa ls dkSu lk ਝੂਠੀ ਕੈਦ ਦੇ ngeko ek~B ਿਵੱ ਚ, ਦੇਣਦਾਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ
nkf;Ro LFkkfir djus ds fy, vko';d ugha gS\ ਿਲਿਖਆਂ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹ ਹੈ?
(A) xfrfof/k ij çfrca/k iw.kZ gksuk pkfg,A (A) ਗਤੀftXh ਦੀ ਪਾਬੰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
(B) oknh dks ml le; çfrca/k ds ckjs esa irk gksuk pkfg,A (B) ਮੁੱ ਦਈ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮ ਪਾਬੰ ਦੀ ਤ ਜਾਣੂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
(C) çfroknh dks oknh dh xfrfof/k dks çfrcaf/kr djus dk (C) pukT[ gZy ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਮੁੱ ਦਈ ਦੀ ਗਤੀftXh ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ
bjknk gksuk pkfg,A ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
(D) çfrca/k dkuwuh vkSfpR; ds fcuk gksuk pkfg,A (D) ਪਾਬੰ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰਕ ਤ ਿਬਨ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

28) ,-vkbZ&tujsVsM ekugkfu ls tqM+s ekeys esa] tgka MhiQsd J/HnkJh-ਿਤਆਰ ਕੀਤੇ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱ ਚ, ਿਜੱ ਥੇ ਇੱ ਕ vhgc/e ਵੀਡੀਓ
ohfM;ks fdlh lkoZtfud O;fä dks fdlh fooknkLin mRikn dk ਗਲਤ ਢੰ ਗ ਨਾਲ ਪੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇੱ ਕ ਜਨਤਕ ਖਸੀਅਤ ਜੋ ਇੱ ਕ ਿਵਵਾਦਪੂਰਨ
leFkZu djrs gq, xyr rjhds ls çLrqr djrk gS] fuEufyf[kr ਉਤਪਾਦ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਟੋਰਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੇਠ ਿਲਖੇ
esa ls dkSu lk dkuwuh fl)kar vid`R;fof/k dkuwu ds rgr ਕਾਨੂੰਨੀ ਿਸਧ ਤ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ?
lcls vf/kd ykxw gksxk\
(A) ,-vkbZ&tujsVsM MhiQsd dks fufgrkFkZ ls ekugkfu dk (A) J/HnkJh-ਿਤਆਰ ਕੀਤੇ vhgc/e ਨੂੰ ਭਾਵ ਵੱ ਲ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਇੱ ਕ
,d :i ekuk tk,xk] D;ksafd ;g O;fä dks xyr ਰੂਪ ਮੰ ਿਨਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਿਕ ਿਕ ਇਹ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗਲਤ fizw/tko
rjhds ls mÙkjnk;h Bgjkrk gS] ftlls mudh çfr"Bk dks f;ZX eodk ਹੈ, ਿਜਸ ਨਾਲ ਉਹਨ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ
uqdlku igqaprk gSA ਪਹੁੰ ਚਦਾ ਹੈ।
(B) MhiQsd ohfM;ks dks mfpr mi;ksx fl)kar ds rgr (B) vhgc/e ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਿਨਰਪੱ ਖ ਵਰਤ ਦੇ ਿਸਧ ਤ ਦੇ ਤਿਹਤ
lajf{kr fd;k tk,xk] D;ksafd bls dykRed vfHkO;fä ਸੁਰੱਿਖਅਤ ਰੱ ਿਖਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਿਕ ਿਕ ਇਸਨੂੰ ਇੱ ਕ ਕਲਾਤਮਕ
ekuk tkrk gS vkSj ;g ekugkfu ds :i esa ;ksX; ugha ਪਗਟਾਵਾ ਮੰ ਿਨਆ ਜ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹ
gSA ਹੁੰ ਦਾ।
(C) ekugkfu dk nkok foQy gks tk,xk D;ksafd ,- (C) ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਿਕ ਿਕ J/HnkJh-
vkbZ&tujsVsM lkexzh dks çfroknh ds fy, ftEesnkj ਿਤਆਰ ਕੀਤੇ ਸਮੱ ਗਰੀ ਨੂੰ ਬਚਾਓ ਪੱ ਖ ਨੂੰ ਿਜ਼ੰ ਮੇਵਾਰ ਨਹ
ugha Bgjk;k tk ldrk gS tc rd fd ;g ugha fn[kk;k ਠਿਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਦ ਤੱ ਕ ਇਹ ਨਹ ftਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ
tk ldrk fd mUgksaus fo'ks"k :i ls MhiQsd cuk;k gSA ਿਕ ਉਹਨ ਨ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ vhgc/e ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
(D) ekugkfu dk nkok dsoy rHkh dkjZokbZ ;ksX; gksxk tc (D) ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਿਸਰਫ਼ ਤ ਹੀ ਕਾਰਵਾਈਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ
oknh ;g lkfcr dj lds fd ,-vkbZ e‚My us ਮੁੱ ਦਈ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਿਕ J/HnkJh ਮਾਡਲ ਨ
tkucw>dj mudh çfr"Bk dks uqdlku igqapk;k gSA ਜਾਣਬੁੱ ਝ ਕੇ ਉਹਨ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰ ਚਾਇਆ ਹੈ।

(15)

29) QsYFkgkml cuke fcaMys ¼1863½ ds ekeys esa] çLrko dh Loh— ਫੈਲਥਹਾਊਸ ਬਨਾਮ ਿਬੰ ਡਲੇ (1863) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱ ਚ, ਪੇ ਕ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ
fr ds laca/k esa dkSu lk dkuwuh fl)kar LFkkfir fd;k x;k Fkk\ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰ ਬੰ ਧ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਿਸਧ ਤ ਸਥਾਿਪਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ?
(A) ;fn çLrkodrkZ Lohdkj djus dk bjknk j[krk gS rks (A) ਜੇਕਰ ਪੇ ਕ ਕਰਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱ ਖਦਾ ਹੈ ਤ
pqIih Loh—fr ds cjkcj gks ldrh gSA ਚੁੱ ਪੀ ਸਵੀਿਕਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
(B) çLrkodrkZ ;g dgdj Loh—fr ykxw dj ldrk gS fd (B) ਇੱ ਕ ਪੇ ਕ ਕਰਤਾ ਇਹ ਕਿਹ ਕੇ ਸਵੀਿਕਤੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ
pqIih dks lgefr ekuk tk,xkA ਿਕ ਚੁੱ ਪ ਰਿਹਣ ਨੂੰ ਸਿਹਮਤੀ ਮੰ ਿਨਆ ਜਾਵੇਗਾ।
(C) oS/k vuqca/k cukus ds fy, çLrkodrkZ ;k muds ,tsaV (C) ਵੈਧ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਵੀਿਕਤੀ ਨੂੰ ਪੇ ਕ ਕਰਤਾ ਜ
dks Loh—fr Li"V :i ls crkbZ tkuh pkfg,A ਉਨ ਦੇ ਏਜੰ ਟ ਨੂੰ ਸਪੱ ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਿਚਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ
ਹੈ।
(D) ,d ck/;dkjh vuqca/k cukus ds fy, çLrkodrkZ dk (D) ਇੱ ਕ ਬਾਈਿਡੰ ਗ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱ ਕ ਪੇ ਕ ਕਰਤਾ ਦਾ
vkarfjd bjknk i;kZIr gSA ਅੰ ਦਰੂਨੀ ਇਰਾਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।

30) ‘Quantum Meruit’ dk D;k vFkZ gS% ‘Quantum Meruit’ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ:
(A) ftruk cpk;k x;k (A) ਿਜੰ ਨਾ ਬਚਾਇਆ ਿਗਆ
(B) ftruk Hkqxrku fd;k x;k (B) ਿਜੰ ਨਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਿਗਆ
(C) ftruk okfil x;k (C) ਿਜੰ ਨਾ ਰੱ ਿਖਆ ਿਗਆ
(D) ftruk dek;k x;k (D) ਿਜੰ ਨਾ ਕਮਾਇਆ ਿਗਆ

31) çLrko dc jí fd;k tk ldrk gS% ਜਦ ਕੋਈ ਪਸਤਾਵ ਰੱ ਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
(A) çLrko dks fdlh Hkh le; jí fd;k tk ldrk gS tc (A) ਿਕਸੇ ਸਮ ਇੱ ਕ ਪਸਤਾਵ ਰੱ ਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦ ਇਸਦੀ
çLrkod ds fo#) bldh Loh—fr dk lEizs"k.k iwjk gks ਸਵੀਿਕਤੀ ਦਾ ftuko tNKdok ਪਸਤਾਵਕ ਦੇ ਿਵਰੁੱ ਧ ਪੂਰਾ ਹੁੰ ਦਾ
tk,] ysfdu mlds ckn ughaA ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਿਵੱ ਚ ਨਹ ।
(B) çLrko dks çLrkod ds fo#) bldh Loh—fr dk lEizs"k.k (B) ਇੱ ਕ ਪਸਤਾਵ ਿਕਸੇ ਵੀ ਸਮ ਰੱ ਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦ ਇਸਦੀ
v/kwjk gksus ls igys fdlh Hkh le; jí fd;k tk ldrk ਪਵਾਨਗੀ ਦਾ ftuko tNKdok ਪਸਤਾਵਕ ਦੇ ਿਵਰੁੱ ਧ ਅਧੂਰਾ ਹੁੰ ਦਾ
gS] ysfdu mlds ckn ughaA ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਿਵੱ ਚ ਨਹ ।
(C) çLrko dks çLrkod ds fo#) bldh Loh—fr dk lEizs"k.k (C) ਇੱ ਕ ਪਸਤਾਵ ਿਕਸੇ ਵੀ ਸਮ ਰੱ ਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦ ਇਸਦੀ
iwjk gksus ls igys fdlh Hkh le; jí fd;k tk ldrk gS] ਪਵਾਨਗੀ ਦਾ ftuko tNKdok ਪਸਤਾਵਕ ਦੇ ਿਵਰੁੱ ਧ ਪੂਰਾ ਹੁੰ ਦਾ
ysfdu mlds ckn ughaA ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਿਵੱ ਚ ਨਹ ।
(D) çLrko dks çLrkod ds fo#) bldh Loh—fr dk lEizs"k.k (D) ਇੱ ਕ ਪਸਤਾਵ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸਵੀਿਕਤੀ ਦਾ ftuko tNKdok
iwjk gksus ds ckn fdlh Hkh le; jí fd;k tk ldrk gS] ਪਸਤਾਵਕ ਦੇ ਿਵਰੁੱ ਧ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤ ਬਾਅਦ ਿਕਸੇ ਵੀ ਸਮ ਰੱ ਦ
ysfdu mlds ckn ughaA ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਿਵੱ ਚ ਨਹ ।

32) ^çLrko* dh ifjHkk"kk bl çdkj gS% ਇੱ ਕ 'ਪਸਤਾਵ' ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ ਪਿਰਭਾਿ ਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ:
(A) tc ,d O;fä fdlh vU; O;fä dks fdlh dk;Z dks (A) ਜਦ ਇੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀ ਦੂਜੇ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਜ ਕਰਨ ਤ
djus ;k u djus dh viuh bPNk ls voxr djkrk gS] ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱ ਛਾ ਦਰਸਾ ਦਾ ਹੈ, ਤ ਜੋ ਉਸ ਦੂਜੇ
rkfd ml vU; O;fä dh ,sls dk;Z ;k eukgh ds fy, ਿਵਅਕਤੀ ਦੀ ਅਿਜਹੇ ਕੰ ਮ ਜ ਪਰਹੇਜ਼ ਲਈ ਸਿਹਮਤੀ ਪਾਪਤ ਕੀਤੀ
lgefr çkIr gks lds] rks mls çLrko djuk dgk tkrk gSA ਜਾ ਸਕੇ, ਤ ਉਸਨੂੰ ਪਸਤਾਵ ਦੇਣ ਲਈ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ।
(B) tc ,d O;fä fdlh vU; O;fä dks fdlh dk;Z dks (B) ਜਦ ਇੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀ ਦੂਜੇ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱ ਛਾ
djus dh viuh bPNk ls voxr djkrk gS] rkfd ml ਦਰਸਾ ਦਾ ਹੈ, ਤ ਜੋ ਉਸ ਦੂਜੇ ਿਵਅਕਤੀ ਦੀ ਅਿਜਹੇ ਕੰ ਮ ਜ
vU; O;fä dh ,sls dk;Z ;k eukgh ds fy, lgefr çkIr ਪਰਹੇਜ਼ ਲਈ ਸਿਹਮਤੀ ਪਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਤ ਉਸਨੂੰ ਪਸਤਾਵ
gks lds] rks mls çLrko djuk dgk tkrk gSA ਦੇਣ ਲਈ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ।
(C) tc ,d O;fä fdlh vU; O;fä dks fdlh dk;Z dks dqN (C) ਜਦ ਇੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀ ਦੂਜੇ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਜ ਕਰਨ ਤ
Hkh djus dh viuh bPNk ls voxr djkrk gS] rks mls ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱ ਛਾ ਦਰਸਾ ਦਾ ਹੈ, ਤ ਉਸਨੂੰ
çLrko djuk dgk tkrk gSA ਪਸਤਾਵ ਦੇਣ ਲਈ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ।
(D) tc ,d O;fä fdlh vU; O;fä dks fdlh dk;Z dks dqN (D) ਜਦ ਇੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀ ਕਈ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਜ ਕਰਨ ਤ ਪਰਹੇਜ਼
Hkh djus dh viuh bPNk ls voxr djkrk gS] rkfd ml ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱ ਛਾ ਦਰਸਾ ਦਾ ਹੈ, ਤ ਜੋ ਉਸ ਦੂਜੇ ਿਵਅਕਤੀ ਦੀ ਅਿਜਹੇ
vU; O;fä dh ,sls dk;Z ;k eukgh ds fy, lgefr çkIr ਕੰ ਮ ਜ ਪਰਹੇਜ਼ ਲਈ ਸਿਹਮਤੀ ਪਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਤ ਉਸਨੂੰ ਪਸਤਾਵ
gks lds] rks mls çLrko djuk dgk tkrk gSA ਦੇਣ ਲਈ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ।

(16)

33) vuqca/k djus ds ç;kstuksa ds fy, LoLFk eu D;k gS% ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇ ਲਈ ਇੱ ਕ ਤੰ ਦਰੁਸਤ ਿਦਮਾਗ ਕੀ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ:
(A) ,d O;fä dks vuqca/k djus ds ç;kstuksa ds fy, LoLFk (A) ਇੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇ ਲਈ ਤੰ ਦਰੁਸਤ
eu okyk dgk tkrk gS] ;fn] ftl le; og vuqca/k ਿਦਮਾਗ ਵਾਲਾ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ, ਿਜਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ
djrk gS] og mls le>us esa l{ke gS vkSj vius fgr ij nB[pZX eodk ਹੈ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਿਹੱ ਤ 'ਤੇ
blds çHkko ds ckjs esa rdZlaxr fu.kZ; ysus esa l{ke gSA ਇਸਦੇ ਪਭਾਵ ਬਾਰੇ ਇੱ ਕ ਤਰਕ ੀਲ ਿਨਰਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱ ਥ
ਹੈ।
(B) ,d O;fä dks vuqca/k djus ds ç;kstuksa ds fy, LoLFk (B) ਇੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇ ਲਈ ਤੰ ਦਰੁਸਤ
eu okyk dgk tkrk gS] ;fn] ftl le; og vuqca/k ਿਦਮਾਗ ਵਾਲਾ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ, ਿਜਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ
djrk gS] og mls le>us esa l{ke gSA nB[pZX eodk ਹੈ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਸਮਰੱ ਥ ਹੈ।
(C) ,d O;fä dks vuqca/k djus ds ç;kstuksa ds fy, LoLFk (C) ਇੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇ ਲਈ ਤੰ ਦਰੁਸਤ
eu okyk dgk tkrk gS] ;fn] og mls le>us esa l{ke gS ਿਦਮਾਗ ਵਾਲਾ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ, ਇਸਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ
vkSj vius fgr ij blds çHkko ds ckjs esa rdZlaxr fu.kZ; ਿਹੱ ਤ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਪਭਾਵ ਬਾਰੇ ਇੱ ਕ ਤਰਕ ੀਲ ਿਨਰਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ
ysus esa l{ke gSA ਸਮਰੱ ਥ ਹੈ।
(D) ,d O;fä dks vuqca/k djus ds ç;kstuksa ds fy, LoLFk (D) ਇੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇ ਲਈ ਤੰ ਦਰੁਸਤ
eu okyk dgk tkrk gS] ;fn] ftl le; og vuqca/k ਿਦਮਾਗ ਵਾਲਾ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ, ਿਜਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ
djrk gS] og mls le>us esa l{ke gS vkSj vius fgr ij nB[pZX eodk ਹੈ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਿਹੱ ਤ 'ਤੇ
blds çHkko ds ckjs esa rdZlaxr fu.kZ; ysus esa l{ke gSA ਇਸਦੇ ਪਭਾਵ ਬਾਰੇ ਇੱ ਕ ਤਰਕ ੀਲ ਿਨਰਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱ ਥ
ਹੈ।

34) Hkkjrh; vuqca/k vf/kfu;e] 1872 dh dkSu lh /kkjk ,d oS/k ਭਾਰਤੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਐਕਟ, 1872 ਦਾ ਿਕਹੜਾ ਭਾਗ ਇੱ ਕ ਵੈਧ
vuqca/k dh vfuok;Zrk,a fu/kkZfjr djrh gS\ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱ ਲ ਦੱ ਸਦਾ ਹੈ?
(A) 2(d) (B) 10 (A) 2(d) (B) 10

(C) 12 (D) 3 (C) 12 (D) 3

35) ,d ,slk le>kSrk tks lksp fopkj }kjk lefFkZr u gks] dgykrk ਇੱ ਕ ਸਮਝੌਤਾ fijVk ;'u ftuko okjh_ ਸਮਰਥਤ ਨਹ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਿਕਹਾ
gS% ਜ ਦਾ ਹੈ:
(A) Consensus ad idem (A) Consensus ad idem
(B) Ignoratia juris non execuset (B) Ignoratia juris non execuset
(C) Ab initio (C) Ab initio
(D) Nudum Pactum (D) Nudum Pactum
36) fdlus dgk fd ^^U;k;'kkL= dkuwu ds lkekU; fl)karksa dk ਿਕਸਨ ਿਕਹਾ ਿਕ "ਿਨਆਂ ਾਸਤਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਆਮ ਿਸਧ ਤ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਅਤੇ
v/;;u vkSj oSKkfud la'ys"k.k gS** ਿਵਿਗਆਨਕ ਸੰ ਸਲੇ ਣ ਹੈ"
(A) ,yu (B) dhVu (A) ਐਲਨ (B) ਕੀਟਨ
(C) ,p-,y-,- gkVZ (D) jksLdks ikmaM (C) ਐਚ.ਐਲ.ਏ. ਹਾਰਟ (D) ਰੋਸਕੋ ਪਾ ਡ

37) “The Law of War and Peace” fdlus fy[kk\ “The Law of War and Peace” ਿਕਸਨ ਿਲਿਖਆ?
(A) áwxks xzksfV;l (B) fQpVs (A) ਿਹਊਗੋ ਗੋਟੀਅਸ (B) ਿਫਚਟੇ
(C) beSuqvy dkaV (D) gsxsy (C) ਇਮੈਨੁਅਲ ਕ ਤ (D) ਹੇਗਲ

38) dkuwu jk"Vª ds lkFk c<+rk gS] mlds lkFk o`f) djrk gS] vkSj ਕਾਨੂੰਨ ਕੌ ਮ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ c[bdk cbdk ਹੈ, ਅਤੇ
mlds fo?kVu ds lkFk lekIr tkrk gS vkSj ;g bldh ,d ਇਸਦੇ ਭੰ ਗ ਹੋਣ ਨਾਲ ;wkgs ਜ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸਦੀ ਇੱ ਕ ਿਵ ੇ ਤਾ
fo'ks"krk gSA ;g dgk x;k gS% ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਵੱ ਲ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਹੈ:
(A) lSYeaM (B) lfoXuh (A) ਸੈਲਮੰ ਡ (B) ਸੈਿਵਗਨੀ
(C) esu (D) cdySaM (C) ਮੇਨ (D) ਬਕਲਡ

39) jks cuke osM esa la;qä jkT; vesfjdk ds lqçhe dksVZ dk fu.kZ; ਰੋ ਬਨਾਮ ਵੇਡ ਿਵੱ ਚ ਸੰ ਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫੈਸਲਾ
vR;f/kd fooknkLin gSA ;g fuEu ls lacaf/kr Fkk% ਬਹੁਤ ਿਵਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਇਹਨ ਨਾਲ ਸਬੰ ਧਤ ਸੀ:
(A) firk ds vf/kdkj (A) ਿਪਤਾ ਦੇ ਅਿਧਕਾਰ
(B) xHkZikr ls lacaf/kr dkuwu (B) ਗਰਭਪਾਤ ਨਾਲ ਸਬੰ ਧਤ ਕਾਨੂੰਨ
(C) efgyk dh futrk dk vf/kdkj (C) ਔਰਤ ਦਾ ਿਨ ਜਤਾ ਦਾ ਅਿਧਕਾਰ
(D) gR;k esa fpfdRlk lk{; (D) ਕਤਲ ਿਵੱ ਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਬੂਤ

(17)

40) fLFkj vkSj çxfr'khy lektksa esa varj fdlds }kjk fd;k x;k ਸਿਥਰ ਅਤੇ ਪਗਤੀ ੀਲ ਸਮਾਜ ਿਵੱ ਚ ਇੱ ਕ ਅੰ ਤਰ ਇਹਨ ਵੱ ਲ ਿਖੱ ਿਚਆ ਿਗਆ
Fkk% ਸੀ:
(A) esu (B) gkVZ (A) ਮੇਨ (B) ਹਾਰਟ
(C) lfoXuh (D) ikmaM (C) ਸੈਿਵਗਨੀ (D) ਪਡ

41) Jus Sanguins dk vFkZ gS% Jus Sanguins ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ:
(A) Right of blood (A) Right of blood
(B) Right of Soil (B) Right of Soil
(C) Written Law (C) Written Law
(D) Customary Law (D) Customary Law
42) Pari passu dk vFkZ gS% Pari passu ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ:
(A) With an equal step (A) With an equal step
(B) With an inequal step (B) With an inequal step
(C) Persuade to admit (C) Persuade to admit
(D) Parliamentary step (D) Parliamentary step
43) 2019 vkbZ-lh-lh- ds tk/ko ¼Hkkjr cuke ikfdLrku½ ds 2019 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਦੇ ਜਾਧਵ (ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਪਾਿਕਸਤਾਨ) ਦੇ ਮਾਮਲੇ
ekeys esa] vkjksih ¼dqyHkw"k.k lq/khj tk/ko½ ds f[kykQ D;k ਿਵੱ ਚ, ਦੋ ੀ (ਕੁਲਭੂ ਣ ਸੁਧੀਰ ਜਾਧਵ) ਿਵਰੁੱ ਧ ਿਕਹੜੇ ਦੋ ਲਗਾਏ ਗਏ
vkjksi yxk, x, Fks\ ਸਨ?
(A) ekuo rLdjh (A) ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ
(B) tklwlh vkSj vkradokn (B) ਜਾਸੂਸੀ ਅਤੇ ਅੱ ਤਵਾਦ
(C) /ku 'kks/ku (C) ਮਨੀ ਲ ਡਿਰੰ ਗ
(D) u'khys inkFkksZa dh rLdjh (D) ਨ ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਤਸਕਰੀ

44) ekuokf/kdkjksa dh lkoZHkkSfed ?kks"k.kk] 1948 ds laca/k esa ਮਨੁੱਖੀ ਅਿਧਕਾਰ ਦੇ ਿਵ ਵਿਵਆਪੀ ਐਲਾਨਨਾਮੇ 1948 ਦੇ ਸੰ ਬੰ ਧ ਿਵੱ ਚ ਹੇਠ
fuEufyf[kr esa ls dkSu lk dFku lgh gS\ ਿਲਿਖਆਂ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
(A) ;g lHkh yksxksa vkSj lHkh jk"Vªksa ds fy, miyfC/k dk (A) ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋ ਕ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇ ਲਈ ਪਾਪਤੀ ਦਾ ਇੱ ਕ ਸ ਝਾ
,d lkekU; ekud gSA ਿਮਆਰ ਹੈ।
(B) ;g lHkh jk"Vªksa ij ck/;dkjh laf/k gSA (B) ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇ ਲਈ ਬੰ ਧਨਕਾਰੀ ਸੰ ਧੀ ਹੈ।
(C) ;g mu lHkh jk"Vªksa ds fy, miyfC/k dk ,d lkekU; (C) ਇਹ ਉਨ ਸਾਰੇ ਦੇ ਲਈ ਪਾਪਤੀ ਦਾ ਇੱ ਕ ਸ ਝਾ ਿਮਆਰ ਹੈ
ekud gS ftUgksaus la;qä jk"Vª dh egklHkk esa ?kks"k.kk ds ਿਜਨ ਨ ਸੰ ਯੁਕਤ ਰਾ ਟਰ ਦੀ ਜਨਰਲ ਅਸਬਲੀ ਿਵੱ ਚ ਐਲਾਨਨਾਮੇ
fy, ernku fd;kA ਲਈ ਵੋਟ ਿਦੱ ਤੀ ਸੀ।
(D) ;g oSf'od Lrj ij ekuokf/kdkjksa ds laj{k.k dks ykxw (D) ਇਹ ਿਵ ਵ ਪੱ ਧਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਿਧਕਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਿਖਆ ਨੂੰ ਲਾਗੂ
djus ds fy, e'khujh çnku djrk gSA ਕਰਨ ਲਈ ਮ ੀਨਰੀ ਪਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

45) fdlus dgk fd] ^^varjkZ"Vªh; dkuwu ;k jk"Vªksa dk dkuwu fu;eksa ਿਕਸਨ ਿਕਹਾ ਿਕ, "ਅੰ ਤਰਰਾ ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜ ਰਾ ਟਰ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਿਨਯਮ
ds ,d lewg dk uke gS tks ,d nwljs ds lkFk vius laca/kksa esa ਦੇ ਇੱ ਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਇੱ ਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰ ਬੰ ਧ
jkT;ksa ds vkpj.k dks fofu;fer djrk gSA** ਿਵੱ ਚ ਆਚਰਣ ਨੂੰ ਿਨਯੰ ਿਤਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।"
(A) gSal dsYlu (B) pkyZ~l Qsufod (A) ਹੰ ਸ ਕੇਲਸਨ (B) ਚਾਰਲਸ ਫੇਨਿਵਕ
(C) ts-th- LVkdZ (D) fQfyi tsli (C) ਜੇ.ਜੀ. ਸਟਾਰਕ (D) ਿਫਿਲਪ ਜੇਸਪ

46) tyok;q ifjorZu dks lacksf/kr djus ds fy, la;qä jk"Vª ds ਜਲਵਾਯੂ ਪਿਰਵਰਤਨ ਨੂੰ ਸੰ ਬੋਿਧਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰ ਯੁਕਤ ਰਾ ਟਰ ਦੇ ਅਧੀਨ
rgr 2015 esa gLrk{kfjr le>kSrs dk uke D;k gS \ 2015 ਿਵੱ ਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
(A) isfjl le>kSrk (B) D;ksVks çksVksd‚y (A) ਪੈਿਰਸ ਸਮਝੌਤਾ (B) ਿਕਓਟੋ ਪੋਟੋਕੋਲ
(C) ftusok le>kSrk (D) e‚fUVª;y çksVksd‚y (C) ਜੇਨਵਾ ਸਮਝੌਤਾ (D) ਮ ਟਰੀਅਲ ਪੋਟੋਕੋਲ

47) ;wfulsQ (UNICEF) dk D;k vfHkizk; gS\ ਯੂਨੀਸੈਫ (UNICEF) ਤ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
(A) United Nations Industrial & Commercial Enterprise Fund (A) United Nations Industrial & Commercial Enterprise Fund
(B) United Nations International Community Education Fund (B) United Nations International Community Education Fund
(C) United Nations International Children’s Emergency Fund (C) United Nations International Children’s Emergency Fund
(D) United Nations International Climate Emergency Fund (D) United Nations International Climate Emergency Fund

(18)

48) ;w-,u-vks- ds egklfpo ftudh in ij jgrs gq, e`R;q gks xbZ\ ਯੂਐਨਓ ਦੇ ਸਕੱ ਤਰ ਜਨਰਲ ਿਜਨ ਦੀ ਮੌਤ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਿਹੰ ਿਦਆਂ ਹੋਈ?
(A) ;w FkkaV (B) MSx gSej'k‚YM (A) ਯੂ ਥ ਟ (B) ਡੈਗ ਹੈਮਰਸਕਜੋਲਡ
(C) fVªXos yh (D) dVZ okfYM,e (C) ਟਾਈਗਵੇ ਲਾਈ (D) ਕੁਰਟ ਵਾਲਡੀਮ

49) la;qä jk"Vª ds fdl vax us 1994 ls viuk lapkyu fuyafcr ਸੰ ਯੁਕਤ ਰਾ ਟਰ ਦੇ ਿਕਹੜੇ ਅੰ ਗ ਨ 1994 ਤ ਆਪਣੇ ਕੰ ਮਕਾਜ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਿਦੱ ਤਾ
dj fn;k gS\ ਹੈ?
(A) VªLVhf'ki dkmafly (A) ਟਰੱ ਸਟੀਿ ਪ ਕਸਲ
(B) vkfFkZd vkSj lkekftd ifj"kn (B) ਆਰਿਥਕ ਅਤੇ ਸਮਾਿਜਕ ਕਸਲ
(C) lfpoky; (C) ਸਕੱ ਤਰੇਤ
(D) varjkZ"Vªh; U;k;ky; (D) ਅੰ ਤਰਰਾ ਟਰੀ ਿਨਆਂ ਅਦਾਲਤ

50) la;qä jk"Vª us fdl o"kZ dks Xysf'k;jksa ds laj{k.k dk varjkZ"Vªh; ਸੰ ਯੁਕਤ ਰਾ ਟਰ ਨ ਿਕਹੜੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਗਲੇ ੀਅਰ ਦੇ ਸੰ ਭਾਲ ਦਾ ਅੰ ਤਰਰਾ ਟਰੀ
o"kZ ?kksf"kr fd;k gS\ ਸਾਲ ਵਜ ਘੋਿ ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ?
(A) 2025 (B) 2024 (A) 2025 (B) 2024

(C) 2023 (D) 2022 (C) 2023 (D) 2022

51) tqxycanh fo'ks"krk gS% ਜੁਗਲਭੰ ਡੀ ਿਵ ੇ ਤਾ ਹੈ:
(A) dFkd (B) dFkdyh (A) ਕਥਕ (B) ਕਥਕਲੀ
(C) eksfguhvêe (D) HkjrukV;e (C) ਮੋਿਹਨੀਅੱ ਟਮ (D) ਭਰਤਨਾਿਟਅਮ

52) fuEufyf[kr esa ls dkSu lk jkT; NÅ u`R; ls tqM+k gS\ ਹੇਠ ਿਲਿਖਆਂ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜਾ ਰਾਜ ਛਾਊ ਨਾਚ ਨਾਲ ਜੁਿੜਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
(A) jktLFkku (B) xqtjkr (A) ਰਾਜਸਥਾਨ (B) ਗੁਜਰਾਤ
(C) >kj[kaM (D) dsjy (C) ਝਾਰਖੰ ਡ (D) ਕੇਰਲ

53) fdl Hkkjrh; jkT; esa ¶ysfeaxks mRlo euk;k tkrk gS% ਿਕਸ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਿਵੱ ਚ ਫਲੇ ਿਮੰ ਗੋ ਿਤਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜ ਦਾ ਹੈ:
(A) vka/kz çns'k (B) ef.kiqj (A) ਆਂਧਰਾ ਪਦੇ (B) ਮਨੀਪੁਰ
(C) vle (D) jktLFkku (C) ਅਸਾਮ (D) ਰਾਜਸਥਾਨ

54) ckFkqdEek vkSj cksukyw fdl jkT; ds jkT; R;ksgkj gSa \ ਬਾਥੁਕੰਮਾ' ਅਤੇ 'ਬੋਨਾਲੂ' ਿਕਸ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਿਤਉਹਾਰ ਹਨ?
(A) dukZVd (B) rfeyukMq (A) ਕਰਨਾਟਕ (B) ਤਾਿਮਲਨਾਡੂ
(C) dsjy (D) rsyaxkuk (C) ਕੇਰਲ (D) ਤੇਲੰਗਾਨਾ

55) fuEufyf[kr esa ls dkSu lk fo'o dk lcls cM+k }hilewg gS\ ਹੇਠ ਿਦੱ ਤੇ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤ ਵੱ ਡਾ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਹੈ?
(A) vaMeku vkSj fudksckj }hi (A) ਅੰ ਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਿਨਕੋਬਾਰ ਦਾ ਟਾਪੂ
(B) eysf'k;k (B) ਮਲੇ ੀਆ
(C) baMksusf'k;k (C) ਇੰ ਡੋਨ ੀਆ
(D) ekynho (D) ਮਾਲਦੀਵ

56) dfiy/kkjk tyçikr fdl unh ij fLFkr gS\ ਕਿਪਲਧਾਰਾ ਫਾਲਸ ਿਕਸ ਨਦੀ 'ਤੇ ਸਿਥਤ ਹੈ?
(A) ueZnk (B) baækorh (A) ਨਰਮਦਾ (B) ਇੰ ਦਰਾਵਤੀ
(C) ljLorh (D) rkIrh (C) ਰਸਵਤੀ (D) ਤਾਪਤੀ

57) ^udZ dk }kj*] fuEufyf[kr esa ls fdl ns'k esa fLFkr gS \ 'Boe dk dotkik', ਹੇਠ ਿਦੱ ਤੇ ਦੇ ਿਵੱ ਚ ਿਕਸ ਿਵੱ ਚ ਸਿਥਤ ਹੈ?
(A) vtjcStku (B) bjkd (A) ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ (B) ਇਰਾਕ
(C) fdfxZLrku (D) rqdZesfuLrku (C) ਿਕਰਿਗਸਤਾਨ (D) ਤੁਰਕਮੇਿਨਸਤਾਨ

58) fpYdk >hy] Hkkjr dh lcls cM+h [kkjs ikuh dh >hy] fdl ਿਚਿਲਕਾ ਝੀਲ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤ ਵੱ ਡੀ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ, ਿਕਸ ਰਾਜ
jkT; esa fLFkr gS\ ਿਵੱ ਚ ਸਿਥਤ ਹੈ?
(A) rfeyukMq (B) vka/kz çns'k (A) ਤਾਿਮਲਨਾਡੂ (B) ਆਂਧਰਾ ਪਦੇ
(C) vksfM'kk (D) if'pe caxky (C) ਓਡੀ ਾ (D) ਪੱ ਛਮੀ ਬੰ ਗਾਲ

59) bykgkckn esa dqaHk esys dk vk;kstu fdl jktk us 'kq: fd;k ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਿਵਖੇ ਕੁੰ ਭ ਮੇਲੇ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਿਕਸ ਰਾਜੇ ਨ ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ?
Fkk\
(A) g"kZo/kZu (B) /kzqolsu (A) ਹਰ ਵਰਧਨ (B) ਧਰੁਵਸੇਨ
(C) ujflagoeZu (D) vdcj (C) ਨਰਿਸਮਹਵਰਮਨ (D) ਅਕਬਰ

(19)

60) _Xosn ds ea= dgk¡ jps x, Fks\ ਿਰਗਵੇਦ ਦੇ wzso ਿਕੱ ਥੇ ਰਚੇ ਗਏ ਸਨ?
(A) iatkc (B) xqtjkr (A) ਪੰ ਜਾਬ (B) ਗੁਜਰਾਤ
(C) jktLFkku (D) mÙkj çns'k (C) ਰਾਜਸਥਾਨ (D) ਤਰ ਪਦੇ

61) og osn ftlesa tknwvksa vkSj ea=ksa ls cpkus ds fy, ea= vkSj ea= ਉਹ ਵੇਦ ਿਜਸ ਿਵੱ ਚ ikd{nk ns/ wzsqK s'_ pukT[D bJh wzsq jBL
gSa%
(A) _Xosn (B) vFkoZosn (A) ਿਰਗਵੇਦ (B) ਅਥਰਵਵੇਦ
(C) lkeosn (D) ;tqosZn (C) ਸਾਮਵੇਦ (D) ਯਜੁਰਵੇਦ

62) Hkkjr esa igyk vaxzsth lekpkj i= fdlus 'kq: fd;k Fkk\ ਭਾਰਤ ਿਵੱ ਚ ਪਿਹਲਾ ਅੰ ਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਿਕਸਨ ੁਰੂ ਕੀਤਾ?
(A) cky xaxk/kj fryd (A) ਬਾਲ ਗੰ ਗਾਧਰ ਿਤਲਕ
(B) jktk jkeeksgu jk; (B) ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ
(C) ts- ,- fgDdh (C) ਜੇ. ਏ. ਿਹੱ ਕੀ
(D) y‚MZ fofy;e csafVd (D) ਲਾਰਡ ਿਵਲੀਅਮ ਬਿਟੰ ਕ

63) Hkkjr esa fdlh Hkh jkT; dh eq[;ea=h cuus okyh igyh efgyk ਭਾਰਤ ਿਵੱ ਚ ਿਕਸੇ ਵੀ ਰਾਜ ਦੀ ਮੁੱ ਖ ਮੰ ਤਰੀ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਿਹਲੀ ਔਰਤ ਸੀ?
dkSu Fkh\
(A) uafnuh lRiFkh (B) M‚- ts- t;yfyrk (A) ਨੰਿਦਨੀ ਸਤਪਤੀ (B) ਡਾ. ਜੇ. ਜੈਲਿਲਤਾ
(C) lqpsrk —iykuh (D) lqJh ek;korh (C) ਸੁਚੇਤਾ ਿਕਪਲਾਨੀ (D) ੀਮਤੀ ਮਾਇਆਵਤੀ

64) M‚fYQu ds lewg dks dgk tkrk gS% ਡੌਲਿਫਨ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ:
(A) A Herd (B) A Pride (A) A Herd (B) A Pride
(C) A Pod (D) A Swarm (C) A Pod (D) A Swarm
65) uhan esa ckrs djrk gS mls dgk tkrk gS% ਜੋ Bh_do t/b/ ਗੱ ਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਿਕਹਾ ਜ ਦਾ ਹੈ:
(A) Somnambulist (B) Somniloquist (A) Somnambulist (B) Somniloquist
(C) Somniferous (D) Sleeptalker (C) Somniferous (D) Sleeptalker
66) A bolt from the blue A bolt from the blue
(A) an unexpected event (A) an unexpected event
(B) an unpleasant event (B) an unpleasant event
(C) a delayed event (C) a delayed event
(D) an inexplicable event (D) an inexplicable event
67) What is the antonym of morose: What is the antonym of morose:
(A) Gloomy (B) Healthy (A) Gloomy (B) Healthy
(C) Sullen (D) Haggard (C) Sullen (D) Haggard
68) What is the synonym of virile: What is the synonym of virile:
(A) Bastful (B) Manly (A) Bastful (B) Manly
(C) Pompous (D) Athletic (C) Pompous (D) Athletic
69) One who collects coins – One who collects coins –
(A) Collector (B) Narcissist (A) Collector (B) Narcissist
(C) Calligrapher (D) Numismatist (C) Calligrapher (D) Numismatist
70) What is meant by the word “jus in bello”? What is meant by the word “jus in bello”?
(A) Justice is in balance (A) Justice is in balance
(B) Balance of scales in jurisprudence (B) Balance of scales in jurisprudence
(C) Law of war (C) Law of war
(D) Just cause of a party (D) Just cause of a party
71) tc ikuh esa fctyh dks xqtkjk tkrk gS rks fdl çdkj dh ਜਦ ਪਾਣੀ ਿਵੱ ਚ ਿਬਜਲੀ ਲੰਘਾਈ ਜ ਦੀ ਹੈ ਤ ਿਕਸ ਤਰ ਦੀਆਂ ਰਸਾਇਣਕ
jklk;fud çfrfØ;k,¡ gksrh gSa\ ਪਤੀਿਕਆਵ ਹੁੰ ਦੀਆਂ ਹਨ?
(A) foLFkkiu (B) la;kstu (A) ਿਵਸਥਾਪਨ (B) ਸੁਮੇਲ
(C) vi?kVu (D) nksgjk foLFkkiu (C) ਸੜਨ (D) ਦੋਹਰਾ ਿਵਸਥਾਪਨ

(20)

72) Choose the alternative which best expresses the Choose the alternative which best expresses the
meaning of the Idiom/Phrase “To take to one’s meaning of the Idiom/Phrase “To take to one’s heels”:
heels”:
(A) to walk slowly (A) to walk slowly
(B) to hop and jump (B) to hop and jump
(C) to run away (C) to run away
(D) to march forward (D) to march forward
73) Choose the alternative which best expresses the Choose the alternative which best expresses the
meaning of the Idiom/Phrase “to take someone for meaning of the Idiom/Phrase “to take someone for a
a ride”: ride”:
(A) to give a ride to someone (A) to give a ride to someone
(B) to be indifferent (B) to be indifferent
(C) to deceive someone (C) to deceive someone
(D) to disclose a secret (D) to disclose a secret
74) ,d lkbfdy pkyd 2 ?kaVs esa 24 fdeh dh nwjh r; djrk gS] ਇੱ ਕ ਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ 2 ਘੰ ਿਟਆਂ ਿਵੱ ਚ 24 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਦਾ
fQj viuh xfr 50% c<+k nsrk gS vkSj vxys 36 fdeh dh ਹੈ, ਿਫਰ ਆਪਣੀ ਗਤੀ 50% ਵਧਾ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 36 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ ਤੈਅ ਕਰਦਾ
nwjh r; djrk gSA lkbfdy pkyd dks iwjh nwjh r; djus esa ਹੈ। ਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਿਵੱ ਚ ਿਕੰ ਨਾ ਸਮ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
fdruk le; yxrk gS\
(A) 3-5 ?kaVs (B) 4 ?kaVs (A) 3.5 ਘੰ ਟੇ (B) 4 ਘੰ ਟੇ

(C) 2 ?kaVs (D) 5 ?kaVs (C) 2 ਘੰ ਟੇ (D) 5 ਘੰ ਟੇ

75) ,d dkj 72 fdeh@?kaVk dh xfr ls py jgh gSA 2 ?kaVs ckn] ਇੱ ਕ ਕਾਰ 72 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ/ਘੰ ਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ub ਰਹੀ ਹੈ। 2
nwljh dkj mlh LFkku ls 90 fdeh@?kaVk dh xfr ls pyuk ਘੰ ਿਟਆਂ ਬਾਅਦ, ਇੱ ਕ ਹੋਰ ਕਾਰ ਉਸੇ ਿਬੰ ਦੂ ਤ 90 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ/ਘੰ ਟਾ ਦੀ
'kq: djrh gSA fdrus le; ckn nwljh dkj igyh dkj dks ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ੁਰੂ ਹੁੰ ਦੀ ਹੈ। ਿਕੰ ਨੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਕਾਰ ਪਿਹਲੀ ਕਾਰ ਨੂੰ
idM+ ysxh\ ਫੜ ਲਵੇਗੀ?

(A) 4 ?kaVs (B) 6 ?kaVs (A) 4 ਘੰ ਟੇ (B) 6 ਘੰ ਟੇ

(C) 8 ?kaVs (D) 10 ?kaVs (C) 8 ਘੰ ਟੇ (D) 10 ਘੰ ਟੇ

76) ,d O;fä 3 fdeh mÙkj dh vksj] fQj 4 fdeh iwoZ dh vksj] ਇੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀ 3 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ ਤਰ ਵੱ ਲ, ਿਫਰ 4 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵੱ ਲ,
fQj 5 fdeh nf{k.k dh vksj pyrk gSA og vius çkjafHkd fcanq ਿਫਰ 5 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ ਦੱ ਖਣ ਵੱ ਲ ਤੁਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ੁਰਆ
ੂ ਤੀ ਿਬੰ ਦੂ ਤ
ls fdruh nwj gS\ ਿਕੰ ਨੀ ਦੂਰ ਹੈ?

(A) 2 fdeh (B) 3 fdeh (A) 2 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ (B) 3 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ

(C) 4 fdeh (D) 5 fdeh (C) 4 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ (D) 5 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ

77) A, B dk firk gS vkSj B, C dk iq= gSA C, D ls fookfgr gS] A, B ਦਾ ਿਪਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ B, C ਦਾ ਪੁੱ ਤਰ ਹੈ। C ਦਾ ਿਵਆਹ D ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ E
tks E dk firk gSA E, A ls fdl çdkj lacaf/kr gS\ ਦਾ ਿਪਤਾ ਹੈ। E ਦਾ A ਨਾਲ ਕੀ ਸੰ ਬੰ ਧ ਹੈ?

(A) HkkbZ (B) pkpk (A) ਭਰਾ (B) ਚਾਚਾ

(C) ppsjk HkkbZ (D) dksbZ laca/k ugha (C) ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ (D) ਕੋਈ ਸੰ ਬੰ ਧ ਨਹ

78) ,d vkneh fdlh dh rLohj ns[k jgk gSA mldk nksLr iwNrk ਇੱ ਕ ਆਦਮੀ ਿਕਸੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ t/ਖ ਿਰਹਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਦੋਸਤ ਪੁੱ ਛਦਾ ਹੈ,
gS] ^^rqe fdldks ns[k jgs gks \** vkneh tokc nsrk gS] ^^Hkkb;ksa "ਤੁਸ ਿਕਸਨੂੰ t/ਖ ਰਹੇ ਹੋ?" ਆਦਮੀ ਜਵਾਬ ਿਦੰ ਦਾ ਹੈ, "ਭਰਾਵੋ ਅਤੇ ਭੈਣੋ,
vkSj cguksa] esjk dksbZ ugha gSA ysfdu ml vkneh dk firk esjs ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਨਹ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦਾ ਿਪਤਾ ਮੇਰੇ ਿਪਤਾ ਦਾ ਪੁੱ ਤਰ ਹੈ।"
firk dk csVk gSA** rLohj esa dkSu gS\ ਤਸਵੀਰ ਿਵੱ ਚ ਕੌ ਣ ਹੈ?

(A) mldk csVk (B) mldk HkkbZ (A) ਉਸਦਾ ਪੁੱ ਤਰ (B) ਉਸਦਾ ਭਰਾ

(C) mldk firk (D) Lo;a (C) ਉਸਦਾ ਿਪਤਾ (D) ਖੁਦ

(21)

79) jfo dh ek¡ ds pkj cPps gSa% mÙkj] nf{k.k] iwoZ] vkSj pkSFks cPps ਰਵੀ ਦੀ ਮ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱ ਚੇ ਹਨ: ਤਰ, ਦੱ ਖਣ, ਪੂਰਬ, ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਬੱ ਚੇ
dk uke D;k gS\ ਦਾ ਨ ਕੀ ਹੈ?

(A) if'pe (B) jfo (A) ਪੱ ਛਮ (B) ਰਵੀ

(C) nf{k.k (D) mÙkj (C) ਦੱ ਖਣ (D) ਤਰ

80) yqIr in dh igpku dhft,%& ਗੁੰ ਮ ਹੋਏ ਬਦ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰੋ:
A, D, I, P, ________? A, D, I, P, ________?
(A) U (B) X (A) U (B) X
(C) Y (D) Z (C) Y (D) Z

81) J`a[kyk esa vxyk uacj D;k gS\ ਲੜੀ ਿਵੱ ਚ ਅਗਲਾ ਨੰਬਰ ਕੀ ਹੈ?
3, 6, 18, 72, 360, ________ ? 3, 6, 18, 72, 360, ________ ?
(A) 1440 (B) 2160 (A) 1440 (B) 2160
(C) 1800 (D) 2880 (C) 1800 (D) 2880

82) nks ekud Ng&i{kh; ikls Qsads tkrs gSaA D;k laHkkouk gS fd nks ਦੋ ਿਮਆਰੀ ਛੇ-ਪਾਸੜ ਪਾਿਸਆਂ ਨੂੰ ਘੁੰ ਮਾਇਆ ਜ ਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਸੰ ਭਾਵਨਾ ਹੈ ਿਕ
iklksa dk ;ksx 8 ls vf/kd gS\ ਦੋ ਪਾਿਸਆਂ ਦਾ ਜੋੜ 8 ਤ ਵੱ ਧ ਹੈ?
(A) 5/36 (B) 10/36 (A) 5/36 (B) 10/36

(C) 15/36 (D) 20/36 (C) 15/36 (D) 20/36

83) nks Vªsusa ,d gh le; esa 300 fdeh nwj nks LVs'kuksa ls 'kq: ਦੋ ਰੇਲਗੱ ਡੀਆਂ ਇੱ ਕੋ ਸਮ ਦੋ ਸਟੇ ਨ ਤ 300 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ
gksrh gSa vkSj ,d nwljs dh vksj ;k=k djrh gSaA ,d Vªsu 50 ੁਰੂ ਹੁੰ ਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱ ਕ ਦੂਜੇ ਵੱ ਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱ ਕ ਰੇਲਗੱ ਡੀ
fdeh@?kaVk vkSj nwljh 70 fdeh@?kaVk dh xfr ls ;k=k djrh 50 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ/ਘੰ ਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱ ਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ 70
gSA ,d i{kh 90 fdeh@?kaVk dh xfr ls ,d Vªsu ls nwljh Vªsu ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ/ਘੰ ਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ। ਇੱ ਕ ਪੰ ਛੀ ਇੱ ਕ ਰੇਲਗੱ ਡੀ ਤ ਦੂਜੀ
dh vksj mM+uk 'kq: djrk gSA ;g rc rd vkxs&ihNs mM+rk ਰੇਲਗੱ ਡੀ ਿਵੱ ਚ 90 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ/ਘੰ ਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਡਣਾ ੁਰੂ ਕਰਦਾ
jgrk gS tc rd fd Vªsusa ugha fey tkrhaA i{kh fdruh nwjh r; ਹੈ। ਇਹ ਅੱ ਗੇ-ਿਪੱ ਛੇ ਡਦਾ ਰਿਹੰ ਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱ ਕ ਰੇਲਗੱ ਡੀਆਂ ਨਹ
djrk gS\ ਿਮਲਦੀਆਂ। ਪੰ ਛੀ ਿਕੰ ਨੀ ਦੂਰ ਤੱ ਕ ਜ ਦਾ ਹੈ?
(A) 225 fdeh (B) 270 fdeh (A) 225 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ (B) 270 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ
(C) 300 fdeh (D) 180 fdeh (C) 300 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ (D) 180 ਿਕਲੋ ਮੀਟਰ

84) nks ?kfM+;k¡ vk/kh jkr dks Bhd ls lsV dh xbZ gSaA ,d ?kM+h gj ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਅੱ ਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰ ਗ ਨਾਲ ਸੈ ਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱ ਕ ਘੜੀ ਹਰ
?kaVs nks feuV vkxs pyrh gS] tcfd nwljh gj ?kaVs ,d feuV ਘੰ ਟੇ ਦੋ ਿਮੰ ਟ nZr/ ubdh ਹੈ, ਜਦ ਿਕ ਦੂਜੀ ਹਰ ਘੰ ਟੇ ਇੱ ਕ ਿਮੰ ਟ fgZS/
ihNs gksrh gSA fdrus ?kaVs ckn nksuksa ?kfM+;ksa ds chp Bhd ,d ubdh ਹੈ। ਿਕੰ ਨ ਘੰ ਿਟਆਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵ ਘੜੀਆਂ ਿਵਚਕਾਰ ਿਬਲਕੁਲ ਇੱ ਕ ਘੰ ਟੇ
?kaVs dk varj gksxk\ ਦਾ ਅੰ ਤਰ ਹੋਵੇਗਾ?
(A) 10 ?kaVs (B) 20 ?kaVs (A) 10 ਘੰ ਟੇ (B) 20 ਘੰ ਟੇ
(C) 30 ?kaVs (D) 40 ?kaVs (C) 30 ਘੰ ਟੇ (D) 40 ਘੰ ਟੇ

85) ,d dk;Z dks iwjk djus ds fy, 120 ekuo&?kaVs dh ਇੱ ਕ ਕੰ ਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ 120 ਮਨੁੱਖ-ਘੰ ਿਟਆਂ ਦੀ ਲੋ ੜ ਹੁੰ ਦੀ ਹੈ। ੁਰੂ
vko';drk gksrh gSA 'kq: esa] 6 Jfedksa dks çfrfnu 8 ?kaVs ਿਵੱ ਚ, 6 ਕਾਿਮਆਂ ਨੂੰ ਪਤੀ ਿਦਨ 8 ਘੰ ਟੇ ਕੰ ਮ ਕਰਨ ਲਈ ਿਨਯੁਕਤ ਕੀਤਾ
dke djus ds fy, fu;qä fd;k tkrk gSA ckn esa] Jfedksa dh ਜ ਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਿਵੱ ਚ, ਕਾਿਮਆਂ ਦੀ ਿਗਣਤੀ 10 ਤੱ ਕ ਵਧਾ ਿਦੱ ਤੀ ਜ ਦੀ
la[;k c<+kdj 10 dj nh tkrh gS] vkSj nSfud dk;Z ?kaVs leku ਹੈ, ਉਹੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰ ਮ ਕਰਨ dk ;wK pokpo ofjzdk j?.
jgrs gSaA i) 6 ਕਾਿਮਆਂ ਨਾਲ ਕੰ ਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋ ੜ ਦੇ ਕੁੱ ਲ ਸਮ (ਿਦਨ
1½ 6 Jfedksa ds lkFk dk;Z dks iwjk djus ds fy, vko';d ਿਵੱ ਚ) ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰੋ।
dqy le; ¼fnuksa esa½ dh x.kuk djsaA ii) ਕਾਿਮਆਂ ਦੀ ਿਗਣਤੀ 10 ਤੱ ਕ ਵਧਾ ਕੇ ਕੰ ਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ
2½ Jfedksa dh la[;k 10 rd c<+kus ds ckn dk;Z dks iwjk ਲੋ ੜ ਦੇ ਕੁੱ ਲ ਸਮ (ਿਦਨ ਿਵੱ ਚ) ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰੋ।
djus ds fy, vko';d dqy le; ¼fnuksa esa½ dh x.kuk djsaA
(A) 6 Jfedksa ds lkFk 2-5 fnu] 10 Jfedksa ds lkFk 1-5 fnu (A) 6 ਕਾਿਮਆਂ ਨਾਲ 2.5 ਿਦਨ, 10 ਕਾਿਮਆਂ ਨਾਲ 1.5 ਿਦਨ
(B) 6 Jfedksa ds lkFk 3 fnu] 10 Jfedksa ds lkFk 2 fnu (B) 6 ਕਾਿਮਆਂ ਨਾਲ 3 ਿਦਨ, 10 ਕਾਿਮਆਂ ਨਾਲ 2 ਿਦਨ
(C) 6 Jfedksa ds lkFk 4 fnu] 10 Jfedksa ds lkFk 2-4 fnu (C) 6 ਕਾਿਮਆਂ ਨਾਲ 4 ਿਦਨ, 10 ਕਾਿਮਆਂ ਨਾਲ 2.4 ਿਦਨ
(D) 6 Jfedksa ds lkFk 5 fnu] 10 Jfedksa ds lkFk 3 fnu (D) 6 ਕਾਿਮਆਂ ਨਾਲ 5 ਿਦਨ, 10 ਕਾਿਮਆਂ ਨਾਲ 3 ਿਦਨ

(22)

86) ,d ijh{kk esa] 400 Nk= mifLFkr gq,A ;fn 60%yM+ds vkSj ਇੱ ਕ ਪੀਿਖਆ ਿਵੱ ਚ, 400 ਿਵਿਦਆਰਥੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ। ਜੇਕਰ 60% ਮੁੰ ਡੇ ਅਤੇ

80% yM+fd;k¡ dVv‚Q dks ikj dj x,] vkSj dVv‚Q dks ikj 80% ਕੁੜੀਆਂ ਨ ਕਟਆਫ ਪਾਸ ਕੀਤਾ,ਅਤੇ ਕਟਆਫ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
djus okys Nk=ksa dk dqy çfr'kr 65% Fkk] rks fdruh ਿਵਿਦਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱ ਲ ਪਤੀ ਤਤਾ 65% ਸੀ, ਤ ਿਕੰ ਨੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨ
yM+fd;k¡ ijh{kk esa mifLFkr gqbZa\ ਪੀਿਖਆ ਿਵੱ ਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ?

(A) 200 (B) 100 (A) 200 (B) 100

(C) 150 (D) buesa ls dksbZ ugha (C) 150 (D) ਇਹਨ ਿਵੱ ਚ ਕੋਈ ਨਹ

87) ijfEcdqye Vkbxj fjtoZ fdl jkT; esa fLFkr gS\ ਪਰਮਬੀਕੁਲਮ ਟਾਈਗਰ ਿਰਜ਼ਰਵ ਿਕਸ ਰਾਜ ਿਵੱ ਚ ਸਿਥਤ ਹੈ?

(A) dukZVd (B) dsjy (A) ਕਰਨਾਟਕ (B) ਕੇਰਲ

(C) rfeyukMq (D) egkjk"Vª (C) ਤਾਿਮਲਨਾਡੂ (D) ਮਹਾਰਾ ਟਰ

88) Qjojh 2025 esa “Earthquake Swarm” ds dkj.k fdl ਫਰਵਰੀ 2025 ਿਵੱ ਚ ਆਏ “Earthquake Swarm” ਕਾਰਨ ਿਕਹੜੇ ਦੇ ਨੂੰ

ns'k dks vkikrdky dh fLFkfr esa j[kk x;k gS\ ਐਮਰਜਸੀ ਦੀ ਸਿਥਤੀ ਿਵੱ ਚ ਰੱ ਿਖਆ ਿਗਆ ਹੈ?

(A) tkiku (B) xzhl (A) ਜਪਾਨ (B) ਗੀਸ

(C) usiky (D) Hkkjr (C) ਨਪਾਲ (D) ਭਾਰਤ

89) lcls vf/kd ?kuRo okyk Hkkjrh; jkT; dkSu lk gS \ ਸਭ ਤ ਵੱ ਧ ਘਣਤਾ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਿਵੱ ਚ?

(A) mÙkj çns'k (B) dsjy (A) ਤਰ ਪਦੇ (B) ਕੇਰਲ

(C) iatkc (D) fcgkj (C) ਪੰ ਜਾਬ (D) ਿਬਹਾਰ

90) dkSu lk Hkkjrh; jkT; nkyksa dk lcls vf/kd mRiknu djrk ਿਕਹੜਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਸਭ ਤ ਵੱ ਧ ਦਾਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ?
gS\
(A) gfj;k.kk (B) mÙkj çns'k (A) ਹਿਰਆਣਾ (B) ਤਰ ਪਦੇ
(C) e/; çns'k (D) iatkc (C) ਮੱ ਧ ਪਦੇ (D) ਪੰ ਜਾਬ

91) fuEufyf[kr esa ls dkSu lk 'kgj igys vkfVZfQf'k;y baVsfytsal ਇਹਨ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹੜੇ ਿਹਰ ਨੂੰ ਪਿਹਲੇ ਆਰਟੀਫੀ ੀਅਲ ਇੰ ਟੈਲੀਜਸ ਿਹਰ
'kgj ds :i esa fodflr fd;k x;k gS\ ਵਜ ਿਵਕਸਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ?
(A) Qjhnkckn (B) y[kuÅ (A) ਫਰੀਦਾਬਾਦ (B) ਲਖਨਊ
(C) gSnjkckn (D) cSaxyksj (C) ਹੈਦਰਾਬਾਦ (D) ਬੰ ਗਲੌ ਰ

92) fo'o dSalj fnol 2025 dk fo"k; D;k gS\ ਿਵ ਵ ਕਸਰ ਿਦਵਸ 2025 ਦਾ ਿਵ ਾ ਕੀ ਹੈ?
(A) Debunk the Myths (A) Debunk the Myths
(B) Close the Care Gap (B) Close the Care Gap
(C) United by Unique (C) United by Unique
(D) We Can I Can (D) We Can I Can
93) Hkkjr ds igys fo'o 'kkafr dsaæ dk mn~?kkVu fdl 'kgj esa ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿਹਲੇ ਿਵ ਵ ਤੀ ਕਦਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਿਕਸ ਿਹਰ ਿਵੱ ਚ
fd;k x;k gS\ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ?
(A) iq.ks (B) xq#xzke (A) ਪੁਣੇ (B) ਗੁਰੂਗਾਮ
(C) paMhx<+ (D) ubZ fnYyh (C) ਚੰ ਡੀਗੜ (D) ਨਵ ਿਦੱ ਲੀ

94) HkkSfrdh dh og dkSu lh 'kk[kk gS tks fdlh fiaM dh xfr dk ਭੌਿਤਕ ਿਵਿਗਆਨ ਦੀ ਉਹ ਿਕਹੜੀ ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਿਕਸੇ t;s{ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਅਿਧਐਨ
dkj.k ekudj mldk v/;;u djrh gS\ ਉਸਦੇ ਕਾਰਨ 'ਤੇ ਿਵਚਾਰ ਕਰਕੇ ਕਰਦੀ ਹੈ?
(A) LFkSfrdh (B) Å"ekxfrdh (A) ਅੰ ਕੜਾ ਿਵਿਗਆਨ (B) ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਿਮਕਸ
(C) xfrdh (D) [kxksy foKku (C) ਗਤੀ ੀਲਤਾ (D) ਖਗੋਲ ਿਵਿਗਆਨ

95) 2000 esa] Hkkjr dh jk"Vªifr æksirh eqewZ dks fuEufyf[kr esa ls 2000 ਿਵੱ ਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾ ਟਰਪਤੀ ਦਰੋਪਤੀ ਮੁਰਮੂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਵਜ
fdl in ds fy, pquk x;k% ਚੁਿਣਆ ਿਗਆ ਸੀ:
(A) vksfM'kk fo/kku lHkk dh lnL; (A) ਓਡੀ ਾ ਿਵਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮਬਰ
(B) dsjy fo/kku lHkk dh lnL; (B) ਕੇਰਲ ਿਵਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮਬਰ
(C) vksfM'kk ls yksdlHkk dh lnL; (C) ਓਡੀ ਾ ਤ ਲੋ ਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮਬਰ
(D) dukZVd ls yksdlHkk dh lnL; (D) ਕਰਨਾਟਕ ਤ ਲੋ ਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮਬਰ

(23)

96) fn;klykbZ fdl ukscsy 'kkafr iqjLdkj fotsrk dh vkRedFkk gS\ ਿਦਆਸਲਾਈ’ ਿਕਸ ਨਬਲ ਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ ਹੈ?

(A) eykyk ;wlqQtbZ (B) dSyk'k lR;kFkhZ (A) ਮਲਾਲਾ ਯੂਸਫ਼ਜ਼ਈ (B) ਕੈਲਾ ਸਿਤਆਰਥੀ

(C) ,l- paæ'ks[kj (D) enj Vsjslk (C) ਐਸ. ਚੰ ਦਰ ੇਖਰ (D) ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ

97) Cyw ?kksLV fe'ku dk çkFkfed mís'; D;k gS \ ਬਲੂ ਗੋਸਟ ਿਮ ਨ ਦਾ ਮੁੱ ਖ ਉਦੇ ਕੀ ਹੈ?

(A) paæ i;kZoj.k dh le> c<+kuk (A) ਚੰ ਦਰਮਾ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ

(B) xzgksa ds ok;qeaMy dk fo'ys"k.k djuk (B) ਬਾਹਰੀ ਗਿਹਆਂ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦਾ ਿਵ ਲੇ ਣ ਕਰਨ ਲਈ

(C) c`gLifr ds paæek ;wjksik dh tkap djuk (C) ਜੁਪੀਟਰ ਦੇ ਚੰ ਦਰਮਾ ਯੂਰੋਪਾ ਦੀ ਜ ਚ ਕਰਨ ਲਈ

(D) vkarfjd gsfy;ksLQh;j vkSj lkSj gok dk v/;;u djuk (D) ਅੰ ਦਰੂਨੀ ਹੇਲੀਓਸਫੀਅਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜੀ ਹਵਾ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨ ਲਈ

98) ^^gsek ekfyuh% fc;‚UM n Mªhe xyZ** iqLrd dh ysf[kdk dkSu "ਹੇਮਾ ਮਾਿਲਨੀ: ਿਬ ਡ ਦ ਡੀਮ ਗਰਲ" ਿਕਤਾਬ ਦੇ ਲੇ ਖਕ ਕੌ ਣ ਹਨ?
gS\a
(A) bZ'kk nsvksy (B) jke dey eq[kthZ (A) ਈ ਾ ਿਦਓਲ (B) ਰਾਮ ਕਮਲ ਮੁਖਰਜੀ

(C) iwtk xkSre (D) jkds'k vkuan (C) ਪੂਜਾ ਗੌਤਮ (D) ਰਾਕੇ ਆਨੰਦ

99) dukMk ds u, fycjy ikVhZ usrk ds :i esa fdls fu;qä fd;k ਕੈਨਡਾ ਦੇ ਨਵ ਿਲਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਨਤਾ ਵਜ ਿਕਸਨੂੰ ਿਨਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ
x;k gS tks ç/kkuea=h tfLVu VªwMks dh txg ysaxs\ ਜੋ ਪਧਾਨ ਮੰ ਤਰੀ ਜਸਿਟਨ ਟਰੂਡੋ ਦੀ ਥ ਲਵੇਗਾ?

(A) ekdZ dkuhZ (B) fØfLV;k ÝhySaM (A) ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ (B) ਿਕਸਟੀਆ ਫੀਲਡ

(C) djhuk xksYM (D) ÝSad csfyl (C) ਕਰੀਨਾ ਗੋਲਡ (D) ਫਕ ਬੇਿਲਸ

100) Hkkjr esa Mh-,u-, fQaxjfçafVax ds tud dkSu gSa\ ਭਾਰਤ ਿਵੱ ਚ ਡੀਐਨਏ ਿਫੰ ਗਰਿਪੰ ਿਟੰ ਗ ਦਾ ਿਪਤਾ ਕੌ ਣ ਹੈ?

(A) lj ,ysd t‚u tsQjhl (A) ਸਰ ਐਲਕ ਜੌਹਨ ਜੈਫਰੀਜ਼

(B) vkj- feJk (B) ਆਰ ਿਮ ਰਾ

(C) lqJqr ds (C) ਸੁਸਰੁਤ ਕੇ

(D) ykyth flag (D) ਲਾਲਜੀ ਿਸੰ ਘ

-*-*-*-
ROUGH WORK

(24)

ROUGH WORK

(25)

ROUGH WORK

(26)