Page 1
MODEL QUESTION
Class - XI : ECONOMICS : Half-Yearly Exam. : 2022-23 : Marks - 80
I. §!ë˛Ü˛ !Óܲ“!ê˛ ÓySÈy•z ܲˆÏÓ˚y ıÈüÈ 1x10=10
1. ÜÑ˛yã˛yÙyˆÏ°Ó˚ oˆÏÓƒ Ó˚)˛õyhs˝Ó˚ ܲÓ˚yÓ˚ ≤Ã!ܲÎ˚yˆÏܲ ӈϰ Èüü
åiä í˛zͲõyòl åiiä §M˛Î˚
åiiiä !Ó!lˆÏÎ˚yà åivä !Ó!lÙÎ˚
2. Ù)° í˛zͧ ˆÌˆÏܲ ≤ÃÌÙÓyˆÏÓ˚Ó˚ çlƒ ï˛Ìƒ §Ç@˝Ã•ˆÏܲ Ó°y •Î˚ Èüü
åiä ≤ÃyÌ!Ùܲ ï˛Ìƒ åiiä Ùyôƒ!Ùܲ ï˛Ìƒ
åiiiä xy˲ƒhs˝Ó˚#î ï˛Ìƒ åivä ˆÜ˛yl!ê˛•z lÎ˚
3. ˆ◊î# Ùôƒ!Ó®% !lî≈ˆÏÎ˚Ó˚ §)e!ê˛ •° Èüü
l2– l1
l2 – l1 ù !l¡¨ ˆ◊î# §#Ùy
{ ll ù í˛zFã˛ ˆ◊î# §#Ùy }
(i) (ii) ––––– 1
2
l1+ l2 2
(iii) l1 + l2 (iv) –––––
2
4. Ü˛ÙˆÏÎÔ!àܲ ˛õ!Ó˚§Çáƒyl Órê˛ˆÏlÓ˚ ˆÓ˚áy!ã˛eˆÏܲ Ó°y •Î˚ Èüü
åiä °y•zl @˝ÃyÊ˛ åiiä xyÎ˚ï˛ˆÏ°á
åiiiä Gçy•z˲ åivä ˆÜ˛yl!ê˛•z lÎ˚
5. Ùyl%ˆÏ£ÏÓ˚ x˲yÓ ˛õ)Ó˚ˆÏîÓ˚ ≤ÈÏÎ˚yçl#Î˚ §¡õˆÏòÓ˚ ˛õ!Ó˚Ùyl •° Èüü
åiä §#!Ùï˛ åiiä §#Ùy•#l
åiiiä ¢)lƒòyˆÏÙ í˛z˛õ°kô åivä ˆÜ˛yl!ê˛•z lÎ˚
6. ~ܲ!ê˛ !ÓÓ,!ï˛ ˆÎáyˆÏl ˆÜ˛ylÓ˚Ü˛Ù í˛z˛õˆÏò¢ ≤Ãòyl ܲÓ˚y •Î˚ lyñ ˆ§•z !ÓÓ,!ï˛!ê˛ •° Èüü
åiä •z!ï˛Óyã˛Ü˛ !ÓÓ,!ï˛ åiiä l#!ï˛Óyã˛Ü˛ !ÓÓ,!ï˛
åiiiä í˛z˲Î˚ ôÓ˚ˆÏîÓ˚ !ÓÓ,!ï˛ åivä ˆÜ˛yl!ê˛•z lÎ˚
å•z!ï˛Óyã˛Ü˛ ~ÓÇ l#!ï˛Óyã˛Ü˛ä
7. l#ˆÏã˛Ó˚ ˆÜ˛yl‰!ê˛ ˛õ!Ó˚Óï≈˛ oˆÏÓƒÓ˚ í˛zòy•Ó˚î Èüü
åiä ã˛y ~ÓÇ Ü˛!Ê˛ åiiä ܲ!Ê˛ ~ÓÇ ˆ˛õ˛õ!§
åiiiä ày!í˛¸ ~ÓÇ ˆ˛õˆÏê˛∆y° åivä ã˛y ~ÓÇ !ã˛!l
8. ò%!ê˛ oÓƒ ˆË˛yˆÏàÓ˚ ÙyôƒˆÏÙ ~ܲçl ˆË˛y=˛y ï˛ál•z ˲yÓ˚§yˆÏÙƒ ˆ˛õÔÑSȈÏÓlñ Îál Èüü
MU1 2 MU MU
1 MU
(i) ––––
P
> ––––
P
(ii) ––––
P
= ––––2
1 2 1P2
MU2 MU1 TU1 MU
(iii) ––––
P
> ––––
P
(iv) ––––
P1
= ––––2
2 1 P2
9. ~ܲ!ê˛ !lÓ˚ˆÏ˛õ«˛ ˆÓ˚áy ˆòáyÎ˚ñ ò%!ê˛ oˆÏÓƒÓ˚ !Ó!˲ߨ à%FSȈÏܲ Îy ÈüüüÈÈüüüÈÈüüüÈÈüüüÈ ï,˛!ÆÓ˚ hflÏÓ˚ˆÏܲ ≤Ãܲy¢ ܲˆÏÓ˚–
åiä x§Ùyl åiiä §Ùyl
åiiiä ¢)lƒ åivä ˆÜ˛yl!ê˛•z lÎ˚
[ Contd...P/2 ]
Page 2
[2]
10. ÓyˆÏçê˛ ˆÓ˚áy •° Èüü
åiä òyˆÏÙÓ˚ xl%˛õyï˛ åiiä xyˆÏÎ˚Ó˚ xl%˛õyï˛
åiiiä ÓƒˆÏÎ˚Ó˚ xl%˛õyï˛ åivä ˆÜ˛yl!ê˛•z lÎ˚
II. ~ܲ!ê˛ ¢ˆÏ∑ Óy ~ܲ!ê˛ ÓyˆÏܲƒ ≤Ã!ï˛!ê˛ ≤Èϟ¿Ó˚ í˛z_Ó˚ òyG ıÈüÈ 1x20=20
11. ÚÚà%îàï˛ ï˛ˆÏ̃Ó˚ÛÛ ~ܲ!ê˛ í˛zòy•Ó˚î òyG–
12. ~ܲÓã˛l xˆÏÌ≈ ÚÚÓ˚y!¢!ÓK˛ylÛÛ Ü˛ÌyÓ˚ xÌ≈ ˆ°á–
13. !Ó!«˛Æ lÙ%ly ã˛Î˚l Ó°ˆÏï˛ Ü˛# ˆÓyV˛yÎ˚ ⁄
14. §Ó˚y§!Ó˚ Óƒ!=˛àï˛ §y«˛yÍܲyˆÏÓ˚Ó˚ ÙyôƒˆÏÙ ≤ÃyÆ ï˛ˆÏ̃Ó˚ ~ܲ!ê˛ §%!Óôy í˛zˆÏÕ‘á ܲˆÏÓ˚y–
15. §Ù@˝Ãܲ (Population) Ó°ˆÏï˛ Ü˛# ˆÓyV˛yÎ˚ ⁄
16. ÚÜÑ˛yã˛y Ó˚y!¢ ï˛ÌƒÛ Ó°ˆÏï˛ Ü˛# ˆÓyV˛yÎ˚ ⁄
17. Ó!•Ë≈)˛ï˛ §y!Ó˚ ܲ# ⁄
18. ã˛°Ü˛ ܲ# ⁄
19. òu˛!ã˛e ܲ# ⁄
20. §!ë˛Ü˛ í˛z_Ó˚ Ó!§ˆÏÎ˚ ¢)lƒfiÌyl ˛õ)Ó˚î ܲˆÏÓ˚y ı
xyÎ˚ï˛ˆÏ°á •° ~ܲ!ê˛ ÈüüüÈÈüüüÈÈüüüÈÈüüüÈ !ã˛e– å!eÙy!eܲ‡!mÙy!eܲä
21. §%ˆÏÎyà ÓƒˆÏÎ˚Ó˚ §ÇK˛y òyG–
22. Úl#!ï˛Óyã˛Ü˛ Óy xyò¢≈Óyã˛Ü˛Û xÌ≈l#!ï˛ Ó°ˆÏï˛ Ü˛# ˆÓyV˛yÎ˚ ⁄
23. §yÙ!T˛Ü˛ xÌ≈l#!ï˛Ó˚ §ÇK˛y òyG–
24. ÓyˆÏçê˛ ˆ§ê˛ ܲ# ⁄
25. ˆÙyê˛ í˛z˛õˆÏÎyà Îál §ˆÏÓ≈yFã˛ •Î˚ñ ï˛ál ≤Ãy!hs˝Ü˛ í˛z˛õˆÏÎyà Ü˛ï˛ •ˆÏÓ ⁄
26. ã˛y!•òy ï˛y!°Ü˛y ܲ# ⁄
27. §!ë˛Ü˛ í˛z_Ó˚ Ó!§ˆÏÎ˚ ¢)lƒfiÌyl ˛õ)Ó˚î ܲˆÏÓ˚y ı
ÚÚ≤ÈÏÎ˚yçl#Î˚ oˆÏÓƒÓ˚ ˆ«˛ˆÏe ã˛y!•òyÓ˚ !fiÌ!ï˛fiÌy˛õܲï˛y ÈüüüÈÈüüüÈÈüüüÈÈüüüÈ •Î˚– å!fiÌ!ï˛fiÌy˛õܲ‡x!fiÌ!ï˛fiÌy˛õܲä
28. §¡õ)î≈ x!fiÌ!ï˛fiÌy˛õܲ ã˛y!•òy Ó°ˆÏï˛ Ü˛# ˆÓyV˛yÎ˚ ⁄
29. ã˛y!•òyˆÏÓ˚áyÓ˚ fiÌyl˛ ˛õ!Ó˚Óï≈˛l Ó°ˆÏï˛ Ü˛# ˆÓyV˛yÎ˚ ⁄
30. ≤Ãy!hs˝Ü˛ í˛z˛õˆÏÎyà ܲ# ⁄
III. §ÇˆÏ«˛ˆÏ˛õ l#ˆÏã˛Ó˚ ≤ß¿à%ˆÏ°yÓ˚ í˛z_Ó˚ òyG ıÈüÈ 2x5=10
31. ~ܲ!ê˛ xyò¢≈ ≤ß¿Ùy°yÓ˚ (Questionnaire) ò%!ê˛ ˜Ó!¢T˛ƒ ˆ°á–
32. !Ó!FSÈߨ ã˛°Ü˛ ~ÓÇ x!Ó!FSÈߨ ã˛°ˆÏܲÓ˚ ÙˆÏôƒ ˛õyÌ≈ܲƒ !lô≈yÓ˚î ܲˆÏÓ˚y–
33. ~ܲ!ê˛ §yÓ˚î#Ó˚ Ù)° xÇ¢à%ˆÏ°y ܲ# ܲ# ⁄
34. xÌ≈l#!ï˛Ó˚ ˆÙÔ!°Ü˛ §Ù§ƒyà%ˆÏ°y ܲ# ܲ# ⁄
35. !ã˛e§• ˆÙyê˛ í˛z˛õˆÏÎyà ~ÓÇ ≤Ãy!hs˝Ü˛ í˛z˛õˆÏÎyˆÏàÓ˚ §¡õÜ≈˛ Óƒ=˛ ܲˆÏÓ˚y–
[ Contd...P/3 ]
Page 3
[3]
IV. l#ˆÏã˛Ó˚ ≤ß¿à%ˆÏ°yÓ˚ í˛z_Ó˚ òyG ıÈüÈ 3x2=6
36. xÇ¢!Ó!¢T˛ òu˛!ã˛e ~Ó˚ ôyÓ˚îy!ê˛ !ã˛e§• ˆ°á–
37. ≤Ã!ï˛ ~ܲܲ 4 ê˛yܲy òyˆÏÙ ~ܲ!ê˛ oˆÏÓƒÓ˚ ã˛y!•òy •° 25 ~ܲܲ– òyÙ Ó,!Âô ˆ˛õˆÏÎ˚ òyÙ •° 5 ê˛yܲy å≤Ã!ï˛ ~ܲܲä
~ÓÇ Ê˛°fl∫Ó˚)˛õ oÓƒ!ê˛Ó˚ ã˛y!•òy •…y§ ˆ˛õˆÏÎ˚ •° 20 ~ܲܲ– òyÙ !fiÌ!ï˛fiÌy˛õܲï˛y !lî≈Î˚ ܲˆÏÓ˚y–
V. l#ˆÏã˛Ó˚ ≤ß¿à%ˆÏ°yÓ˚ í˛z_Ó˚ òyG ıÈüÈ 4x6=24
38. xÌ≈l#!ï˛ˆÏï˛ Ó˚y!¢!ÓK˛yˆÏlÓ˚ à%Ó˚%c Óƒyáƒy ܲˆÏÓ˚y–
39. ˆê˛!°ˆÏÊ˛yˆÏlÓ˚ ÙyôƒˆÏÙ §y«˛yÍܲyˆÏÓ˚ ≤ÃyÆ ï˛ˆÏ̃Ó˚ ò%!ê˛ §%!Óôy ~ÓÇ ò%!ê˛ x§%!ÓôyÓ˚ í˛zˆÏÕ‘á ܲˆÏÓ˚y–
40. ܲ#˲yˆÏÓ ˛õ!Ó˚§Çáƒy !Ó˲yçl ≤Ã›ï˛ Ü˛Ó˚y •Î˚ ⁄
41. Óƒy!T˛Óyã˛Ü˛ xÌ≈l#!ï˛ ~ÓÇ §Ù!T˛Óyã˛Ü˛ xÌ≈l#!ï˛Ó˚ ˛õyÌ≈ܲƒ ˆ°á–
42. ÚÚ!ܲ˲yˆÏÓ oÓƒ§yÙ@˝Ã# í˛zͲõyòl ܲÓ˚y •ˆÏÓ⁄ÛÛ Èüü ~!ê˛ !ܲ ôÓ˚ˆÏîÓ˚ ˆÙÔ!°Ü˛ §Ù§ƒy⁄ ˲yÓ˚ˆÏï˛Ó˚ ÙˆÏï˛y ˆòˆÏ¢
!ܲ˲yˆÏÓ ~Ó˚ §Ùyôyl ܲÓ˚ˆÏï˛ •ˆÏÓ ⁄
43. ã˛y!•òy §)e!ê˛ !ã˛e§• Óƒyáƒy ܲˆÏÓ˚y–
xÌÓy
ã˛y!•òyÓ˚ ˛õ!Ó˚Óï≈˛l ~ÓÇ ã˛y!•òyÓ˚ ˛õ!Ó˚ÙyˆÏlÓ˚ ˛õ!Ó˚Óï≈˛ˆÏlÓ˚ ÙˆÏôƒ ˛õyÌ≈ܲƒ ˆ°á– å!ã˛e§•ä
VI. l#ˆÏã˛Ó˚ ≤ß¿à%ˆÏ°yÓ˚ í˛z_Ó˚ òyG ıÈüÈ 5x2=10
44. xyÎ˚ï˛ˆÏ°á ܲ# ⁄ í˛zòy•Ó˚î §• xyÎ˚ï˛ˆÏ°á àë˛l ˛õÂô!ï˛!ê˛ Óî≈ly ܲˆÏÓ˚y–
xÌÓy
˛õy•z!ã˛e ܲ# ⁄ l#ˆÏã˛Ó˚ ≤Ãò_ ï˛ˆÏ̃Ó˚ !˲!_ˆÏï˛ ˛õy•z !ã˛e àë˛l ܲˆÏÓ˚y–
xÓfiÌy å◊!Ùܲä ≤Ãy!hs˝Ü˛ ◊!Ùܲ ≤Ãôyl ◊!Ùܲ x◊!Ùܲ
çl§Çáƒy 20 50 30
45. !lÓ˚ˆÏ˛õ«˛ ˆÓ˚áy Ó°ˆÏï˛ Ü˛# ˆÓyV˛yÎ˚ ⁄ !lÓ˚ˆÏ˛õ«˛ ˆÓ˚áyÓ˚ ã˛yÓ˚!ê˛ ˜Ó!¢T˛ƒ !ã˛e §•ˆÏÎyˆÏà Óƒyáƒy ܲˆÏÓ˚y–
xÌÓy
ã˛y!•òyÓ˚ òyÙàï˛ !fiÌ!ï˛fiÌy˛õܲï˛y !lô≈yÓ˚îܲyÓ˚# !Ó£ÏÎ˚§Ù)• Óî≈ly ܲˆÏÓ˚y–
[ Contd...P/4 ]
Page 4
[4]
ENGLISH VERSION
I. Choose the correct alternative :– 1x10=10
1. The process of converting raw material into goods is called –
(i) Production (ii) Savings
(iii) Investment (iv) Exchange
2. Data collected for the first time from the source of origin is called –
(i) Primary data (ii) Secondary data
(iii) Internal data (iv) None of these
3. Formula for finding mid-value is given by –
l2– l1
(i) l2 – l1 (ii) ––––– Here l1 = lower class limit
2
l1+ l2 { l2 = upper class limit }
(iii) l1 + l2 (iv) –––––
2
4. The graph of a cumulative frequency distribution is called –
(i) a line graph (ii) a histogram
(iii) Ogive (iv) None of these
5. The resources for satisfying human wants are –
(i) Limited (ii) Unlimited
(iii) available at zero price (iv) None of these
6. A statement which does not give any suggestion then the statement is
(i) a positive statement (ii) a normative statement
(iii) both types of statement (iv) None of these
(Positive and normative)
7. Which of the following is an example of substitute goods –
(i) tea and coffee (ii) coffee and pepsi
(iii) car and petrol (iv) tea and sugar
8. Consuming two goods, a consumer attains equilibrium when
MU1 MU2 MU1 2MU
(i) ––––
P > ––––
P (ii) ––––
P = ––––
P
1 2 1 2
MU2 MU1 TU1 MU2
(iii) ––––
P2
> ––––
P1
(iv) ––––
P1 = ––––
P2
9. An indifference curve represents various bundles of two goods that gives ––––––
level of satisfaction.
(i) Unequal (ii) Equal
(iii) Zero (iv) None of these
10. A budget line indicates –
(i) Price ratio (ii) Income ratio
(iii) Cost ratio (iv) None of these
II. Answer the following in one word/sentence :– 1x20=20
11. Give an example of ‘qualitative data’.
12. Give the meaning of “Statistics” in a singular sense.
[ Contd...P/5 ]
Page 5
[5]
13. What do you mean by random sampling ?
14. State one advantage of direct personal investigation.
15. What do you mean by ‘population’ ?
16. What do you mean by ‘raw data’ ?
17. What is an exclusive series ?
18. What is a variable ?
19. What do you mean by bar diagram ?
20. Fill in the blanks with correct answer –
Histogram is a ––––– diagram. (three dimensional/two dimensional)
21. Define opportunity cost.
22. What is meant by normative Economics ?
23. Define macro economics.
24. What is Budget Set ?
25. What happens to marginal utility when total utility is maximum ?
26. What is a demand schedule ?
27. Fill in the blanks with correct alternative :
“Elasticity of demand in case of necessary good is ––––––.” (elastic/inelastic)
28. What do you mean by perfect inelastic demand ?
29. What do you mean by shifting of demand curve ?
30. What do you mean by marginal utility ?
III. Answer the following in brief :– 2x5=10
31. Mention two features of an ideal questionnaire.
32. Distinguish between discrete and continuous variable.
33. What are main parts of a table ?
34. What are the central problems of an economy ?
35. Write the relationship between total utility and marginal utility. (use diagram)
IV. Answer the following questions :– 3x2=6
36. Explain the concept of component bar diagram with a suitable diagram.
37. Demand for a commodity is 25 units at a price Rs 4 per unit. If price increased to Rs
5 per unit and consequently demand for the commodity fails to 20 units. Determine
the price elasticity of demand.
V. Answer the following questions :– 4x6=24
38. Explain the importance of statistics in economics with suitable example.
39. Mention two advantages and disadvantages of data collection through telephonic
interview.
40. How to prepare a frequency distribution ?
41. Write the difference between microeconomics and macroeconomics.
[ Contd...P/6 ]
Page 6
[6]
42. “How to produce goods ?” – What kind of central problem it is ? In a country like
India, how to solve this problem ?
43. Explain the law of demand with suitable diagram.
OR
Write the difference between change in demand and change in quantity demanded.
(Use diagram)
VI. Answer the following questions :– 5x2=10
44. What is histogram ? Explain the construction of histogram with suitable example.
OR
What is pie-diagram ? Construct a pie-diagram from the following data :
Status Marginal labour Main labour Non-labour
Population 20 50 30
45. What is meant by indifference curve ? Explain four characteristics of indifference
curve with suitable diagram.
OR
Describe the factors determining price elasticity of demand.
––––––––––––––
Page 7
MODEL QUESTION
Class - XI : ECONOMICS : Annual Exam. : 2022-23 : Marks - 80
I. §!ë˛Ü˛ í˛z_Ó˚ ÓySÈy•z ܲÓ˚ ıÈüÈ 1†10ù10
1ä l#ˆÏã˛Ó˚ ˆÜ˛yl‰!ê˛ ~ܲ ≤ÃܲyˆÏÓ˚ ày!î!ï˛Ü˛ àí˛¸ ⁄
åiä ÙôƒÜ˛ åiiä §Çáƒyà%Ó˚% Ùyl
åiiiä ÙôƒÙy åivä §Ó Ü˛Î˚!ê˛
2ä ˆÎÔ!àܲ àí˛¸ ˆÌˆÏܲ ˛õÎ≈ˆÏÓ«˛îà%!°Ó˚ !Óã%˛ƒ!ï˛Ó˚ §Ù!T˛ §Ó≈ò •Î˚ Èüü
åiä 1 åiiä 0
åiiiä ÈüÈ1 åivä ˆÜ˛yˆÏly!ê˛ lÎ˚
3ä §yôyÓ˚î §•˛õ!Ó˚Óï≈˛l à%îyˆÏAܲÓ˚ ≤çyÓ˚ •° Èüü
åiä ¢)lƒ •ˆÏï˛ x§#Ù åiiä ÈüÈ1 •ˆÏï˛ 1
åiiiä 0 å¢)lƒä •ˆÏï˛ 1 åivä ÈüÈ1 •ˆÏï˛ 0 å¢)lƒä
4ä ˆË˛y=˛yÓ˚ òyÙ §)ã˛Ü˛ ˆÜ˛yl‰ ˛õ!Ó˚Óï≈˛lˆÏܲ ˛õ!Ó˚Ùy˛õ ܲˆÏÓ˚ ⁄
åiä ˛õy•zܲy!Ó˚ òyÙ åiiä í˛zͲõyòˆÏܲÓ˚ òyÙ
åiiiä á%ã˛Ó˚y òyÙ åivä §Ó Ü˛Î˚!ê˛
5ä fl∫“ܲy°#l í˛zͲõyòl xˆÏ˛õ«˛Ü˛!ê˛Ó˚ §¡õÜ≈˛ Ó˚ˆÏÎ˚ˆÏSÈ ÎyÓ˚ §yˆÏÌ ï˛y •° Èüü
åiä ˛õ!Ó˚Óï≈˛l#Î˚ xl%˛õyï˛!Ó!ô åiiä Ùyeyàï˛ ≤Ã!ï˛òyl
åiiiä åiä ~ÓÇ åiiä í˛z˲Î˚•z åivä ˆÜ˛yˆÏly!ê˛ lÎ˚
6ä l#ˆÏã˛Ó˚ ˆÜ˛yl‰!ê˛ §!ë˛Ü˛ ⁄
∆Q Q
(i) APL = ––– (ii) APL = ––
L L
∆Q L
(iii) APL = ––– (iv) APL = ––
∆L Q
7ä MC ˆÓ˚áy AC ˆÓ˚áyˆÏܲ Îál ˆSÈò ܲˆÏÓ˚ ï˛ál ˙ !Ó®%ˆÏï˛ Èüü
åiä MC > AC åiiä MC < AC
åiiiä MC = AC åivä §Ó Ü˛Î˚!ê˛ !ë˛Ü˛
8ä ˛õ)î≈ ≤Ã!ï˛ˆÏÎy!àï˛yÓ˚ ÓyçyˆÏÓ˚ ~ܲ!ê˛ Ê˛yˆÏÙ≈ Èüü
åiä xyÇ!¢Ü˛ òyÙ !lÎ˚sfî «˛Ùï˛y Ó˚ˆÏÎ˚ˆÏSÈ åiiä ˛õ)î≈ òyÙ !lÎ˚sfî «˛Ùï˛y Ó˚ˆÏÎ˚ˆÏSÈ
åiiiä òyˆÏÙÓ˚ í˛z˛õÓ˚ !lÎ˚sfî ˆl•z åivä åiä ~ÓÇ åiiä í˛z˲Î˚•z
9ä ˛õ)î≈ ≤Ã!ï˛ˆÏÎy!àï˛yÓ˚ ˆ«˛ˆÏe Èüü
åiä MR > P åiiä MR = P
åiiiä MR < P åivä ˆÜ˛yˆÏly!ê˛ !ë˛Ü˛ lÎ˚
10ä Îál TR ~ܲ!ê˛ !l!ò≈T˛ •yˆÏÓ˚ Ó,!Âô ˛õyÎ˚ñ ï˛ál MR Èüü
åiä Ó,!Âô ˛õyÎ˚ åiiä •…y§ ˛õyÎ˚
åiiiä !fiÌÓ˚ ÌyˆÏܲ åivä ¢)lƒ •Î˚
III. ~ܲ ¢ˆÏ∑‡ÓyˆÏܲƒ l#ˆÏã˛Ó˚ ≤ß¿à%!°Ó˚ í˛z_Ó˚Ó˚ òyG ıÈüÈ 1†20ù20
11ä ˆÎÔ!àܲ àˆÏí˛¸Ó˚ ôÓ˚îà%!° ܲ# ܲ# ⁄
12ä ˆÜ˛w#Î˚ ≤ÃÓîï˛yÓ˚ ~ܲ!ê˛ ˛õ!Ó˚ÙyˆÏ˛õÓ˚ í˛zˆÏÕ‘á ܲÓ˚–
13ä ÙôƒÜ˛ñ ÙôƒÙy ~ÓÇ §Çáƒyà%Ó˚% Ùyl ~Ó˚ §¡õÜ≈˛!ê˛ !°á–
[ Contd...P/2 ]
Page 8
[2]
14ä ÙôƒÙy G !mï˛#Î˚ ã˛ï%˛Ì≈ܲ ~Ó˚ §¡õÜ≈˛ ܲ# ⁄
15ä !Ó!«˛Æ!ã˛e ܲ# ⁄
16ä §•˛õ!Ó˚Óï≈˛ à%îyˆÏAܲÓ˚ }îydܲ Ùyl ã˛°Ü ˛ò%!ê˛Ó˚ ܲ#Ó˚)˛õ §¡õÜ≈˛ !lˆÏò≈¢ ܲˆÏÓ˚ ⁄
17ä xl%ܲ!Ùܲ §•˛õ!Ó˚Óï≈˛ˆÏlÓ˚ í˛zqyÓܲ ˆÜ˛ ⁄
18ä §)ã˛Ü˛ §Çáƒy ܲ# ⁄
19ä !˲!_ §ÙÎ˚ܲy° ܲyˆÏܲ ӈϰ ⁄
20ä §yôyÓ˚îï˛ Ù%oyfl≥˛#!ï˛ àîly ܲÓ˚ˆÏï˛ ˆÜ˛yl‰ §)ã˛Ü˛ ÓƒÓ•,ï˛ •Î˚ ⁄
21ä í˛zͲõyòl xˆÏ˛õ«˛ˆÏܲÓ˚ §ÇK˛y òyG –
22ä í˛zͲõyòˆÏlÓ˚ ò%•z!ê˛ !fiÌÓ˚ í˛z˛õyòyˆÏlÓ˚ í˛zòy•Ó˚î òyG–
23ä Îál ˆÙyê˛ í˛zͲõyòˆÏlÓ˚ ˛õ!Ó˚Ùyl §Ó≈y!ôܲñ ï˛ál ≤Ãy!hs˝Ü˛ í˛zͲõyòˆÏlÓ˚ Ùyl Ü˛ï˛ ⁄
24ä àí˛¸ !fiÌÓ˚ ÓƒÎ˚ ˆÓ˚áyÓ˚ xyÜ,˛!ï˛ Ü˛#Ó˚)˛õ ⁄
25ä x≤Ãܲy¢ƒ ÓƒÎ˚ ܲyˆÏܲ ӈϰ ⁄
26ä ˛õ)î≈ ≤Ã!ï˛ˆÏÎy!àï˛yÓ˚ xô#l ÓyçyÓ˚ òyÙ ~ÓÇ ≤Ãy!hs˝Ü˛ xyˆÏÎ˚Ó˚ §¡õÜ≈˛ ܲ# ⁄
27ä fl∫y˲y!Óܲ Ù%lyÊ˛y ܲyˆÏܲ ӈϰ ⁄
28ä ˛õ)î≈ ≤Ã!ï˛ˆÏÎy!àï˛yÓ˚ xô#l ~ܲ!ê˛ Ê˛yˆÏÙ≈Ó˚ TR ˆÓ˚áy xAܲl ܲÓ˚–
29ä ˆÜ˛yl‰ˆÏÓ˚áy ˛õ)î≈ ≤Ã!ï˛ˆÏÎy!àï˛yÓ˚ ÓyçyˆÏÓ˚ Ê˛yˆÏÙ≈Ó˚ fl∫“ܲy°#l ˆÎyàyl ˆÓ˚áyˆÏܲ !lˆÏò≈¢ ܲˆÏÓ˚ ⁄
30ä ܲál àí˛¸ xyÎ˚ ˆÓ˚áy (AR) † xˆÏ«˛Ó˚ §Ùyhs˝Ó˚y° §Ó˚° ˆÓ˚áy •Î˚ ⁄
III. x!ï˛ §ÇˆÏ«˛ˆÏ˛õ l#ˆÏã˛Ó˚ ≤ß¿à%!°Ó˚ í˛z_Ó˚ òyG ıÈüÈ 2†5ù10
31ä ˆÜ˛w#Î˚ ≤ÃÓlï˛yÓ˚ ˛õ!Ó˚Ùy˛õ Ó°ˆÏï˛ Ü˛# ˆÓyV˛ ⁄
32ä §•˛õ!Ó˚Óï≈˛l à%îyˆÏAܲÓ˚ ò%•z!ê˛ ÓƒÓ•yÓ˚ !°á–
33ä !˲!_ ÓSȈÏÓ˚Ó˚ ò%•z!ê˛ ˜Ó!¢T˛ƒ í˛zˆÏÕ‘á ܲÓ˚–
34ä ≤Ãܲy¢ƒ ÓƒÎ˚ ܲyˆÏܲ ӈϰ ⁄ í˛zòy•Ó˚î §•ˆÏÎyˆÏà !°á–
35ä ˛õ)î≈ ≤Ã!ï˛ˆÏÎy!àï˛yÓ˚ xô#lñ í˛zͲõyòˆÏܲÓ˚ ˲yÓ˚§yÙƒ xç≈ˆÏlÓ˚ ¢ï≈˛ ܲ# ܲ# ⁄
IV. l#ˆÏã˛Ó˚ ≤ß¿à%!°Ó˚ í˛z_Ó˚ òyG å§ÇˆÏ«˛ˆÏ˛õä ıÈüÈ 3†2ù6
36ä ˆË˛y=˛yÓ˚ òyÙ §)ã˛Ü˛§ÇáƒyÓ˚ ôyÓ˚îy!ê˛ Óƒyáƒy ܲÓ˚–
37ä àí˛¸ ÓƒÎ˚ (AC) ~ÓÇ ≤Ãy!hs˝Ü˛ ÓƒÎ˚ (MC) ~Ó˚ ˛õyÌ≈ܲƒ !lˆÏò≈¢ ܲÓ˚–
V. l#ˆÏã˛Ó˚ ≤ß¿à%!°Ó˚ í˛z_Ó˚ òyG ıÈüÈ 4†6ù24
38ä ˲yÓ˚Î%=˛ ˆÎÔ!àܲ àˆÏí˛¸Ó˚ ôyÓ˚îy!ê˛ Óƒyáƒy ܲÓ˚–
39ä §•˛õ!Ó˚Óï≈˛l §•ˆÏàÓ˚ ôÙ≈§Ù)• í˛zˆÏÕ‘á ܲÓ˚–
40ä §)ã˛Ü˛§ÇáƒyÓ˚ ÓƒÓ•yÓ˚ ˆÜ˛l ≤ÈÏÎ˚yçl ⁄
41ä àí˛¸ í˛zͲõyòl (AP) ~ÓÇ ≤Ãy!hs˝Ü˛ í˛zͲõyòl (MP) ~Ó˚ ÙˆÏôƒ §¡õÜ≈˛ Óƒyáƒy ܲÓ˚–
42ä fl∫“ܲy°#l àí˛¸ ÓƒÎ˚ ˆÓ˚áy ‘U’ xyÜ,˛!ï˛Ó˚ •Î˚ ˆÜ˛l ⁄
43ä ˛õ)î≈ ≤Ã!ï˛ˆÏÎy!àï˛yÓ˚ ÓyçyˆÏÓ˚Ó˚ ˜Ó!¢T˛ƒ§Ù)• í˛zˆÏÕ‘á ܲÓ˚–
xÌÓy
˛õ)î≈ ≤Ã!ï˛ˆÏÎy!àï˛yÓ˚ xô#l ˆÜ˛yˆÏly ~ܲ!ê˛ Ê˛yˆÏÙ≈Ó˚ xyÎ˚ÈüÈÓƒÎ˚ §Ùï˛y !Ó®%Ó˚ ôyÓ˚îy!ê˛ Óƒyáƒy ܲÓ˚–
[ Contd...P/3 ]
Page 9
[3]
VI. l#ˆÏã˛Ó˚ ≤ß¿à%!°Ó˚ í˛z_Ó˚ òyG ıÈüÈ 5†2ù10
44ä l#ˆÏã˛Ó˚ §yÓ˚!îÓ˚ xl%˛õ!fiÌï˛ ˛õ!Ó˚§Çáƒy!ê˛ !lî≈Î˚ ܲÓ˚ñ ˆÎáyˆÏl AM = 28.8.
l¡∫Ó˚ 0–10 10–20 20–30 30–40 40–50 50–60
SÈye§Çáƒy 4 6 20 X 7 3
xÌÓy
ÙôƒÙy !lî≈Î˚ ܲÓ˚ ıÈüÈ
l¡∫Ó˚ 10–14 15–19 20–24 25–29 30–34 35–39
SÈye§Çáƒy 5 10 15 20 10 5
45ä ˛õ)î≈ ≤Ã!ï˛ˆÏÎy!àï˛yÓ˚ xô#l ~ܲ!ê˛ Ê˛yˆÏÙ≈Ó˚ fl∫“ܲy°#l x!ï˛!Ó˚=˛ Ù%lyÊ˛yÓ˚ hflψÏÓ˚ ˲yÓ˚§yÙƒ xÓfiÌy Óƒyáƒy ܲÓ˚–
xÌÓy
ˆÓ˚áy!ã˛e §•ˆÏÎyˆÏà ˛õ)î≈ ≤Ã!ï˛ˆÏÎy!àï˛yÓ˚ ÓyçyˆÏÓ˚ ˆÜ˛yˆÏly ~ܲ!ê˛ Ê˛yˆÏÙ≈Ó˚ Úí˛zͲõyòl ÓˆÏrôÓ˚ !Ó®%Û ôyÓ˚îy!ê˛
Óƒyáƒy ܲÓ˚–
––––––––––––––