CBSE Class 10 Question Paper 2026 Solution Sanskrit

FOR CBSE CLASS 10 EXAM PREPARATION

CBSE Class 10 2026
Question Paper
Solution · Sanskrit
EXAM YEAR TYPE SUBJECT

CBSE Class 10 2026 Question Paper Solution Sanskrit

Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests

.
.co s e m

s em l a
a ag
Marking Scheme
Strictly Confidential
(For Internal and Restricted use only)
Secondary School Examination, 2026 (Xth)
SUBJECT NAME- SANSKRIT (122) (Q.P. CODE/Set No- 52/4)

General Instructions: -
1 You are aware that evaluation is the most important process in the actual and correct
assessment of the candidates. A small mistake in evaluation may lead to serious
m
om
problems which may affect the future of the candidates, education system and
. co
. c
teaching profession. To avoid mistakes, it is requested that before starting
e m
m
evaluation, you must read and understand the spot evaluation guidelines carefully.
e l as
2
as
"Evaluation policy is a confidential policy as it is related to the confidentiality
l ag
ag
of the examinations conducted, evaluation done and several other aspects. Its
leakage to public in any manner could lead to derailment of the examination
system and affect the life and future of millions of candidates. Sharing this
policy/document to anyone, publishing in any magazine and printing in
Newspaper/Website, etc. may invite action under various rules of the Board
and IPC."
3 Evaluation is to be done as per instructions provided in the Marking Scheme. It
should not be done according to one's own interpretation or any other consideration.
Marking Scheme should be strictly adhered to and religiously followed. However,
m
.co
while evaluating, answers which are based on latest information or knowledge
and/or are innovative, they may be assessed for their correctness otherwise
e m
and due marks be awarded to them. In Class-X, while evaluating two

l as
competency-based questions, please try to understand given answer and even

ag
if reply is not from marking scheme but correct competency is enumerated by
the candidate, due marks should be awarded.
4 The Marking scheme carries only suggested value points for the answers.
These are in the nature of Guidelines only and do not constitute the complete
answer. The students can have their own expression and if the expression is correct,
the due marks should be awarded accordingly.
5 The Head-Examiner must go through the first five answer books evaluated by each
evaluator on the first day, to ensure that evaluation has been carried out as per the
instructions given in the Marking Scheme. If there is any variation, the same should
m
m .co
be zero after deliberation and discussion. The remaining answer books meant for

.co m
evaluation shall be given only after ensuring that there is no significant variation in

m the marking of individual evaluators.
s e
s e 6
g la
la
Evaluators will mark (✔) wherever answer is correct. For wrong answer CROSS 'X'
g be marked. Evaluators will not put right (✔) while evaluating which gives an a
a impression that answer is correct and no marks are awarded. This is most common
mistake which evaluators are committing.
7 If a question has parts, please award marks on the right-hand side for each part.
Marks awarded for different parts of the question should then be totaled up and
written in the left-hand margin and encircled. This may be followed strictly.
8 If a question does not have any parts, marks must be awarded in the left-hand margin
and encircled. This may also be followed strictly.

m . c
c. o
[1]

e m
em as
s
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit
gl
Page 1 of 10

9 If a student has attempted an extra question, answer of the question deserving more
marks should be retained and the other answer scored out with a note "Extra
Question".
10 No marks to be deducted for the cumulative effect of an error. It should be penalized
only once.
11 A full scale of marks 0-80 (example 0 to 80/70/60/50/40/30 marks as given in
Question Paper) has to be used. Please do not hesitate to award full marks if the
answer deserves it.
12 Every examiner has to necessarily do evaluation work for full working hours i.e., 8
hours every day and evaluate 20 answer books per day in main subjects and 25
answer books per day in other subjects (Details are given in Spot Guidelines).This
is in view of the reduced syllabus and number of questions in question paper.
13 Ensure that you do not make the following common types of errors committed by
the Examiner in the past :-
 Leaving answer or part thereof unassessed in an answer book.
 Giving more marks for an answer than assigned to it.
 Wrong totaling of marks awarded on an answer.
 Wrong transfer of marks from the inside pages of the answer book to the title
page.
 Wrong question wise totaling on the title page.
 Wrong totaling of marks of the two columns on the title page.
 Wrong grand total.
 Marks in words and figures not tallying/not same.
 Wrong transfer of marks from the answer book to online award list.
 Answers marked as correct, but marks not awarded. (Ensure that the right tick
mark is correctly and clearly indicated. It should merely be a line. Same is with
the X for incorrect answer.)
 Half or a part of answer marked correct and the rest as wrong, but no marks
awarded.
14 While evaluating the answer books if the answer is found to be totally incorrect, it
should be marked as cross (X) and awarded zero (0) Marks.
15 Any unassessed portion, non-carrying over of marks to the title page, or totaling error
detected by the candidate shall damage the prestige of all the personnel engaged in
the evaluation work as also of the Board. Hence, in order to uphold the prestige of
all concerned, it is again reiterated that the instructions be followed meticulously and
judiciously.
16 The Examiners should acquaint themselves with the guidelines given in the
"Guidelines for Spot Evaluation" before starting the actual evaluation.
17 Every Examiner shall also ensure that all the answers are evaluated, marks carried
over to the title page, correctly totaled and written in figures and words.
18 The candidates are entitled to obtain photocopy of the Answer Book on request on
payment of the prescribed processing fee. All Examiners/Additional Head
Examiners/Head Examiners are once again reminded that they must ensure that
evaluation is carried out strictly as per value points for each answer as given in the
Marking Scheme.

[2]

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 10

.
.co s e m

s em खण्डः 'क' l a 10 अ‌ङककः
a ag
अपठितकवबोधनमङ
1. अधोलिलितं गद्यश
ं ं पलित्वय ्ऺद्त्ऺ्ायनयम् उ्तरयलि सस्ं कृ तेन लिित - 10
(अ) एकपदेन उ्तरत - (के विं ्ऺ्ा्षयम)् 2x1=2
अलवद्यययाः । m
co
(i)
(ii) भयरतवर्षस्य ।.co
m m .
m s e
s e g l a
l a
(iii) अस्मयकम ्। a
ag
(आ) पिू षवयक्येन उ्तरत - (के विं ्ऺ्ा्षयम)् 2x2=4
(i) अ्ऴ (भयरते) ्ቦीरयमचम्राः, ्ቦीकृ ष्िाः, गौतमब्ध
ु ाः, दययनम्दाः अम्ये च महयपरुु र्याः अभवन् ।
(ii) वयं अम्नेन, जिेन वययनु य च पयलितयाः पोलर्तयाः च भवयमाः ।
(iii) अस्मयकं कतषव्यमलस्त यद् वयं भयरतवर्षस्य सदय उम्नलतं रक्यं च कुययषम ।
m
(इ) .
भयरतवर्षाः / ल्ऺयं भयरतम् / भयरतवर्षस्य मलहमय / अस्मयकcoं जम्मभलू माः / अम्यत् लकमलप समलु चतं शीर्षकम् ।
e m।
la s
(उ्तरं दृ्ि्वय छय्ऴलहतयय समलु चताः लनिषयाः करिीयाः) 1
(ई) यथयलनदेशम् उ्तरत – (के विं ्ऺ्ा्ऴयमa)्g 3x1=3
(i) (B) महर्षयाः / (C) महयरयजयाः
(ii) (B) वयम्
(iii) (A) जगलत
m
(iv) (D) गत्वय
m .co
m .co s e m
s e g la
g la a
a
खण्डः 'ख' 15 अ‌ङककः
रचनकत्मकं ककर्यमङ

m . c
c. o
[3]

e m
em as
s
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit
gl
Page 3 of 10

2. भवती आलशमय । भवती पस्ु तकयिययत् एकं संस्कृ तपस्ु तकं 'सभु यलर्तम्' स्वीकृ त्य पलितवती । तस्य पस्ु तकस्य
छययय्ऺलतं स्व्ቝयताःु सकयशं ्ऺेर्यलत । अधोलिलितं प्ऴं मञ्जर्ू य्ऺद्तपदाः परू लयत्वय पनु ाः लिित । 10x1/2=5
लदलिीाः
लदनयङ्काः______________
ल्ऺय (i) ्ቝयताः !
सस्नेहं नमो नमाः ।
अ्ऴ कुशिं (ii) त्ऴयस्तु । भवयन् लिलितवयन् यत् संस्कृ तभयर्यययं लिलितं पस्ु तकं पलितमु ् (iii) इच्छयलम । मयय
पस्ु तकयिययत् (iv) सभु यलर्तम् संस्कृ तपस्ु तकं स्वीकृ त्य पलितम् । तलस्मन् अनेकयलन (v) जीवनमलू ययलन लनलहतयलन सलम्त,
येभ्याः मयनवयाः सदयचयरवम्ताः भलवतंु शक्नवु लम्त । तस्य (vi) पस्ु तकस्य छययय्ऺलतं कयरलयत्वय अहं (vii) भवताः सकयशं
्ऺेर्ययलम । पिने भवताः रुलचाः सवषदय (viii) वधषतयम् । भवयन् कथमलस्त इलत लिितु । मयतयलपतरौ (ix) ्ऺलत मम
्ऺियमयञ्जलिाः लनवेदनीयय ।
भवदीयय स्नेहलस्ሹय
(x) भलगनी
आलशमय

3. अधाः ्ऺद्तं लच्ऴं दृ्ि्वय मञ्जर्ू यययं ्ऺद्तशब्दयनयं सहययतयय पञ्च वयक्ययलन संस्कृ तेन लिित । 5×1=5
ठच्ቔवर्यनमङ -
अ्ऴ छय्ऴाः संलक््቎वयक्यरचनय अपेलक्तय वतषते । के विं वयक्यशलु ्धाः र्िव्यय । अस्य ्ऺ्ास्य ्ऺमि ु म् उ्देश्यं वयक्यरचनय
अलस्त । वयक्यं दीर्षम् अलस्त अथवय िर्ु इलत महत्वपिू ं नयलस्त । ्ऺलतवयक्यम् अधषाः अङ्काः भयवस्य कृ ते अधषाः अङ्काः
च व्ययकरिदृ्ि्यय श्ध ु तयलनलम्तं लनधयषररताः अलस्त । मञ्जर्ू यययं ्ऺद्तयाः शब्दयाः सहययतयथं सलम्त । छय्ऴाः तेर्यं वयक्येर्ु
्ऺयोगं कुययषदेव इलत अलनवययं नयलस्त । छय्ऴाः स्वमेधयय अलप वयक्ययलन लनमयषतंु शक्नोलत । मञ्जर्ू यययं ्ऺद्तयनयं शब्दयनयं
लवभल्ሹ-पररवतषनं कृ त्वय अलप वयक्यलनमयषिं कतंु शक्यते ।
अथवक
लनम्नलिलितं लवर्यम् अलधकृ त्य मञ्जर्ू य-्ऺद्तशब्दयनयं सयहयय्येन म्यनू यलतम्यनू ं पञ्चठ ः सस्ं कृ तवयक्याः एकम् अनच्ु छे दं
लिित - 5x1=5
'वक्
ृ कः अस्मककं ठम्ቔकठर्'
[4]

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 10

.
.co s e m

s em अनुच्छे दलेखनमङ – l a
a ag
अयं लवकलपाः सवेभ्याः अलस्त । छय्ऴयाः मञ्जर्ू यययं ्ऺद्तयनयं शब्दयनयं लवभ्ሹौ पररवतषनं कृ त्वय अलप वयक्यलनमयषिं कतंु
शक्नवु लम्त , अताः अङ्कयाः देययाः । अस्य मलू ययङ्कनयय अम्ये लनयमयाः लच्ऴविषनस्य अनगु िु ं पयिनीययाः ।

4. अधोलिलितयलन वयक्ययलन सस्ं कृ तभयर्यय अनद्ू लिित - (के विं वयक्यपञ्चकम)् 5x1=5
m
(i) om ं / पयिशयियं गच्छथ ।
ययू ं / ययू ं सवे लवद्यिय . co
. c e m
(ii)
s
m
अहं ्ቨाःeस्वमयतुिगृहम् / लनजमयति
ु गृहम् / मयति la।s
ु स्य गृहम् अगच्छम् / गतवयन् / गच्छयलम स्म
l a
g / धनवम्ताः लनधषनयय धनं / धनयलन यच्छलम्त / ददलत ।
(iii) aधलनकयाः
ag
(iv) गीतय ्षाः गीतं गयस्यलत ।
(v) इदं / एतत् मम / मदीयस्य / मे लम्ऴस्य / सहृु दाः गृहम् अलस्त / वतषते / लवद्ते ।
(vi) वयं पययषवरिं रक्ेम अथवय अस्मयलभाः पययषवरिं रक्िीयम् / रलक्तव्यम् अथवय वयं पययषवरिस्य रक्यं
कुययषम अथवय अस्मयलभाः पययषवरिस्य रक्य करिीययm / कतषव्यय ।
. c o
(vii) लनधेयाः स्वलप्ऴय / स्वजनके न सह ्ቝमिययm / ्ቝमियथं / अटनयय / ्ቝलमतमु ् गच्छलत / ययलत ।
s e
l a
ag
खण्डः 'ग' 25 अ‌ङककः
अनु्ቚर्ु्ሹ-व्र्ककरर्मङ
5. अधोलिलितवयक्येर्ु रे ियङ्लकतपदेर्ु सलम्धं सलम्धच्छे दं वय कुरुत – (के विं ्ऺ्ाचत्िु यम)् 4x1=4
m
.co
(i) ्ቅोधाः + लह
m
c. o(ii) जनस्तम् s e m
e m la
las (iii) चित् + अलनशम् ag
ag
(iv) ्ऺत्यवोचत्
(v) आपेलदरे + अम्बरपथम्

m . c
c. o
[5]

e m
em as
s
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit
gl
Page 5 of 10

6. अधोलिलितवयक्येर्ु रे ियङ्लकतपदयनयं समयसं लव्ቇहं वय ्ऺद्तलवकलपेभ्याः लचत्वय लिित - (के विं ्ऺ्ाचत्िु यम)्
4x1=4
(i) (B) कुशाः च िवाः च
(ii) (C) वृक्ोपरर
(iii) (A) लस्थतय ्ऺ्ञय यस्य साः
(iv) (D) यथयसमयम्
(v) (C) कृ शाः कययाः यस्य साः

7. अधोलिलितवयक्येर्ु रे ियङ्लकतपदयनयं ्ऺकृ लत-्ऺत्ययौ संयोज्य लवभज्य वय उलचतम् उ्तरं लवकलपेभ्याः लचत्वय लिित-
(के विं ्ऺ्ाचत्िु यम)् 4x1 = 4
(i) (A) उप + अजष् + ्ሹवतु
(ii) (B) अव्ቅतय
(iii) (C) कुलपत + टयप्
(iv) (D) बलु ्धमती
(v) (A) देव + ङीप्

8. वयच्ययनसु यरम् उलचतपदाः रर्ሹस्थयनयलन परू लयत्वय अधोलिलितं संवयदं पनु ाः लिित- (के विं ्ऺ्ा्ऴयम)् 3x1=3
(i) (B) गम्यते
(ii) (B) त्वयय
(iii) (A) अलस्त
(iv) (D) अहम्

9. कयिबोधकशब्दाः अधोलिलित-लदनचययं परू यत- (के विं ्ऺ्ाचत्िु यम)् 4×1=4

[6]

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 6 of 10

.
.co s e m

s em l a
ag
(5:30) सयधषपञ्च
a (i)
(ii) (6:00) र्ड् / र्ट्
(iii) (7:15) सपयदस्቎
(iv) (8:45) पयदोननव
(v) (2:00) ल्ष m
om . co
. c e m
m as
e ाः अव्ययपदाः अधोलिलितवयक्येर्ु रर्ሹस्थयनयलन परू यत- (के विं ्ऺ्ा्ऴयम)् gl 3x1=3
10. मञ्जर्ू यययं ्ऺद्ताः sउलचत
g l a a
(i) aहययाः नयगयाः च बोलधतयाः वहलम्त ।
(ii) यदय लकलञ्चद् अलवनयं पश्यलत तदय एवम् अलधलक्पलत ।
(iii) न तयवत् किहेन समयं वृथय ययपयम्तु ।
(iv) कु्ऴ गच्छलत भवयन् ?
m
m .co
e
11. अधोलिलितवयक्येर्ु रे ियङ्लकत-अश्ध as ं लचत्वय वयक्ययलन पनु ाः लिित- (के विं ्ऺ्ा्ऴयम)् 3x1=3
ु पदयय उलचतपद
g l
(i) (B) एक: a
(ii) (A) पिलस
(iii) (C) ्ऺत्ययगच्छत्
(iv) (C) कीदृशी
m
m .co
m .co s e m
s e खण्डः 'घ'
g la
g la पठितकवबोधनमङ a 30 अ‌ङककः
a
12. अधोलिलितं गद्यंशं पलित्वय ्ऺद्त्ऺ्ायनयम् उ्तरयलि संस्कृ तेन लिित - 5
(i) एकपदेन उ्तरत - (के विं ्ऺ्ा्षयम)् 2x1/2=1
(क) दबु षिम् ।
m . c
c. o
[7]

e m
em as
s
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit
gl
Page 7 of 10

(ि) वृर्ाः ।
(ग) कृ र्काः ।
(ii) पिू षवयक्येन उ्तरत (के विं ्ऺ्ा्षयम)् 2×1=2
(क) दबु षिाः वृर्भाः जवेन गम्तमु श्ሹाः आसीत् ।
(ि) कृ र्काः बिीवदयषभ्ययं क्े्ऴकर्षिं कुवषन् आसीत् ।
(ग) ्ቅु्धाः कृ र्ीविाः तमत्ु थयपलयतंु बहुवयरं यत्नम् अकरोत् ।
(iii) यथयलनदेशम् उ्तरत – (के विं ्ऺ्ा्षयम)् 2×1=2
(क) कृ र्ीविाः ।
(ि) साः ऋर्भाः / साः / ऋर्भाः ।
(ग) अश्ሹाः ।
13. अधोलिलितं पद्यंशं पलित्वय ्ऺद्त्ऺ्ायन् संस्कृ तेन उ्तरत - 5
(i) एकपदेन उ्तरत – (के विं ्ऺ्ा्षयम)् 2x1/2=1
(क) बिी ।
(ि) वसम्तस्य ।
(ग) करी ।
(ii) पिू षवयक्येन उ्तरत – (के विं ्ऺ्ा्षयम)् 2×1=2
(क) गिु ी गिु ं वेल्त लनगषिु ाः न वेल्त ।
(ि) वसम्तस्य गिु ं लपकाः जयनयलत ।
(ग) करी लसंहस्य बिं वेल्त ।
(iii) लनदेशयनसु यरम् उ्तरत – (के विं ्ऺ्ा्षयम)् 2x1=2
(क) बिी ।
(ि) करी ।
(ग) वेल्त ।
[8]

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 8 of 10

.
.co
m 14. अधोलिलितं नयट्ययंशं पलित्वय ्ऺद्त्ऺ्ायनयम् उ्तरयलि संस्कृ तेन लिित-las e m

e
as ag
5
(i) एकपदेन उ्तरत - (के विं ्ऺ्ा्षयम)् 2x1/2=1
(क) लवदर्ू काः ।
(ि) देवी ।
(ग) िवाः । m
m . c o
c. o – (के विं ्ऺ्ा्षयम)्
(ii) पिू षवयक्येन उ्तरत
em
2x1=2
s
s emकुतहू िेन आलव्िाः अनयोाः मयतरं नयमतो वेलदतमु ् इच्छलत ।
(क) रयमाः g la
g la a
a(ि) उपयध्यययदतू ाः अस्मयन् त्वरयलत ।
(ग) 'वधाःू ' इलत नयम्नय सीतयं भगवयन् वयलमीलकाः आ्ቮयलत ।
(iii) लनदेशयनसु यरम् उ्तरत - (के विं ्ऺ्ा्षयम)् 2x1=2
(क) अहम् ।
m
(ि) वेलदतमु ् ।
m .co
(ग) अलतदीर्षाः । s e
l a
ag िं कुरुत (के विं ्ऺ्ाचत्िु यम)्
15. अधोलिलित-रे ियङ्लकतपदयलन आधृत्य ्ऺ्ालनमयष 4x1=4
(i) कयन् ।
(ii) कस्ययम् / कु्ऴ ।
(iii) कीदृशम् ।
m
m कयय ।
(iv)
co(v) m.co
m . काः । s e
s e g l a
g la 16. मञ्जर्ू यययाः सहययतयय अधोलिलित्शोकस्य अम्वयं परू लयत्वय पनु ाः लिितa-
a 4x1=4
अन्वर्ः -
(i) लवलच्ऴे (ii) लनरथषकं
(iii) अ्षाः (iv) वहने

m . c
c. o
[9]

e m
em as
s
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit
gl
Page 9 of 10

अथवक
अधोलिलित्शोकस्य भयवयथे रर्ሹस्थयनयलन मञ्जूर्यययाः सयहयय्येन परू लयत्वय पनु ाः लिित- 4x1=4
कवकथय: -
(i) वयचं (ii) किोरवचनम्
(iii) ्ऺसयरयलत (iv) अपक्वस्य

17. अधोलिलितयलन वयक्ययलन र्टनय्ቅमयनसु यरं संयोज्य पनु ाः लिित - 8x1/2=4
(क) (iii) अलस्त देउियख्यो ्ቇयमाः ।
(ि) (i) त्ऴ रयजलसंहाः नयम रयजप्ऴु ाः वसलत स्म ।
(ग) (viii) तस्य भयययष बलु ्धमती प्ऴु ्षयोपेतय लपतगु षहृ ं ्ऺलत चलितय ।
(र्) (v) मयगे गहनकयनने सय एकं व्यय्ቈं ददशष ।
(ङ) (ii) सय व्यय्ቈमयगच्छम्तं दृ्ि्वय धय्ि्यष यत् प्ऴु ौ चपेटयय ्ऺहृत्य जगयद ।
(च) (vii) कथमेककशो व्यय्ቈभक्ियय किहं कुरुथाः ?
(छ) (vi) अयमेकस्तयवद् लवभज्य भज्ु यतयम् ।
(ज) (iv) प्ायद् अम्यो ल्षतीयाः कल्ाद् िष्यते ।

18. अधोलिलितवयक्येर्ु रे ियङ्लकतपदयनयं ्ऺसङ्गयनक
ु ू िम् उलचतयथं लचत्वय लिित - (के विं ्ऺ्ा्ऴयम)् 3×1=3
(i) (A) शी्ቈम्
(ii) (B) अत्यलधकम्
(iii) (C) असमथषाः
(iv) (D) अ्षयाः

------समय्቎------

[10]

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 10 of 10