Class 7 Question Paper 2023-24 Sanskrit (Half Yearly)

2023-24
HALF YEARLY
EXAM
NCERT BASED
SYLLABUS
DOWNLOAD PDF

FOR
CBSE BOARD
AND
STATE BOARDS

Half Yearly Exam 2023-24
Question Paper
अर्धवार्षिक परीक्षा: 2023-24
कक्षा- सातवी विषय-संस्कृत
समय –सार्धहोराद्वयम ् पर्णां
ू कI: 60 अंका :
नाम -------------------------- कक्षा वर्ग---------- दिनांक: ---------
-ह० कक्ष निरीक्षक: ----------------- ह०परीक्षक: ----------------

1.अस्मिन्प्रश्नपत्रे चत्वारि खण्डा: सन्ति।
खण्ड:- (क) /अपठितावबोधनम ्- 8 अङ्का:
खण्ड: - (ख ) रचनात्मकम ्- 10अङ्का:
खण्ड:- (ग) अनप्र ु यक्
ु तव्याकरणम ्- 18 अङ्का:
खण्ड: - (घ ) गद्य /पद्य आधारित प्रश्नाः 24 अङ्का:
2 समस्ता: प्रश्ना: अनिवार्या:सन्ति।
3 प्रश्नानाम ् उत्तराणि अस्मिन ् पत्रे एव प्रदत्तस्थाने लेखनीयानि I
4 सर्वेषां प्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृतेनैव लेखनीयानि I
खण्ड:- (क) /अपठितावबोधनम ्- 8 अङ्का:
1- अधोलिखितम ् अनच्
ु छे दं पठित्वा प्रश्नानाम ् उत्तराणि लिखत –8
अभिमन्यःु अर्जुनस्य पत्र ु ः आसीत ्। सः अतीव वीरः साहसी च आसीत ्। महाभारतस्य यद्
ु धे
गुरुःद्रोणाचार्यःचक्रव्यह
ू म ् अरचयत ्। अभिमन्यःु चक्रव्यह
ू स्य अन्तः गमनम ् जानाति स्म किन्तु बहिः
निर्गमनम ् न जानाति स्म। परं सःपाण्डवानाम ् रक्षायै चक्रव्यह
ू े प्रवेशम ् अकरोत ्। ते कौरवाःमिलित्वा तस्य
उपरि आक्रमणम ् अकुर्वन ्। सः वीरतया यद्
ु धं कृत्वा वीरगतिं प्राप्तवान ्।
( । ) – एकपदे न उत्तरत - (1 x 4 = 4)
1.अभिमन्यःु कस्य पत्रु ः आसीत ् ?
उत्तर _______________________________________________
2.द्रोणाचार्यः किम ् अरचयत ् ?
उत्तर _______________________________________________
3. सःवीरतया यद् ु धं कृत्वा किम प्राप्तवान ् ?
उत्तर _______________________________________________
4.अभिमन्यःु कस्य अन्तः गमनम ् जानातिस्म ?
उत्तर _______________________________________________
(॥) पर्ण
ू वाक्येन उत्तरत - (1 x 2 = 2)
1.सःपाण्डवानाम रक्षायै किम ् अकरोत ् ?
-------------------------------------------------------------------------------------
2.के मिलित्वा तस्य उपरि आक्रमणम ् अकुर्वन ् ?
---------------------------------------------------------------------------------------------------
(।II) - भाषिक कार्यम ् -(½ x4=2)
1. गमनम ् –इति पदस्य विलोम पदं किम ् ? -------------------------
क) पाण्डवाः ख ) सः ग) निर्गमनम ्
2. गुरुः – इति पदस्य समानार्थक पदं किम ् ? -----------------------
क) शिक्षकः ख)वीरः ग)यद्ु धम ्
3.सः – इत्यस्य बहुवचनरूपं किम ् ? ------------------------
क) अभिमन्यःु ख)पत्र ु ः ग)ते

4. रिक्त स्थानं परू यत –सः अतीव -------------- ----------- च आसीत ्।
खण्ड: - (ख ) रचनात्मकम-् 10 अङ्का:
प्र.2.(क)प्रश्नमध्ये त्रीणि क्रियापदानि सन्ति। तानि प्रयज्
ु य सार्थक-वाक्यानि रचयत– ½ x8=4

क).........................................................................................................................

ख).........................................................................................................................

ग).........................................................................................................................

घ).........................................................................................................................

ङ).........................................................................................................................

च ).........................................................................................................................

छ )....................................................................................................................................

ज ).......................................................................................................................................

ू ात: पदानि चित्वा रिक्त स्थानानि परू यत I 1X6= 6
2(ख) .मंजष

ृ ध:, द:ु खिता, कोटरे , सर्प:, , समीपे,
अचिन्तयत, वद्

ृ स्य शाखासु अनेके काका: वसन्ति स्म I तस्य
एकस्य वक्ष वक्ष
ृ स्य----------एक:सर्प:अपि अवसत ् I
ु स्थितौ --------------------------- काकानां शिशन
काकानां अनप ू खादति स्म I काका:---------------आसन ्
I तेषु एक:-----------------काक: उपायम -------------------- I वक्ष
ृ स्य ----------जलाशय: आसीत ् |

खण्ड:- (ग) अनप्र
ु यक्
ु तव्याकरणम ्- 18 अङ्का:
प्रश्न 3 . मञ्जष
ू ातः समानार्थकपदानि चित्वा लिखत -- (5)
माता , मौनं प्रस्तरे , जन्तव: नयनानि

शिलायां ................................................
पशव: ................................................
अम्बा ................................................
नेत्राणि ................................................
तष्ू णीम ् ................................................।

प्रश्न 4 . अधोलिखितान ् समयवाचकान ् अंकान ् पदे षु लिखत- (2)
यथा – 10.00 -- दशवादनम ्
1. 7.00 ...........................................................................
ख. 9.00 ............................................................................
ग. 5.30 ..............................................................................
घ. 10.30 ...........................................................................।
प्रश्नः 5 .अधोलिखितानां धातन
ू ां लकारं परु
ु षं वचनञ्च लिखत- 1/2*10=5

धातःु लकारः ु षः
परु वचनम ्

यथा- आसीत ् अस ् लङ् प्रथमपरु
ु षः एकवचनम ्
निवसन्ति नि+वस ् `................ ............. बहुवचनम ्

गमिष्यति ........ लट्
ृ ु षः...............
प्रथमपरु .

अगच्छत ् .............. ................. ु षः
प्रथमपरु एकवचनम ्

पठति ............... ................ ु षः
प्रथमपरु एकवचनम ्

पठिष्यति ............... लट्
ृ ु षः
प्रथमपरु ......................

ु ारं पदरचनां कुरुत-
प्र.6 .उदाहरणानस ½*4=2
यथा - वसति स्म = अवसत ्
(क) पश्यति स्म = .....................
(ख) तपति स्म = .....................
(ग) चिन्तयति स्म = .....................
(घ) वदति स्म = .....................
प्र.7. अधो लिखित संख्या पदानां लेखनं संस्कृते कुरुत | 4
1. 40............................................ 2. 20.............................................
3. 11........................................... 4. 31............................................

खण्ड: - (घ )गद्य /पद्य आधारित प्रश्नाः 24 अङ्का:
प्रश्न 8 . अधोलिखितम ् अनच्ु छे दं पठित्वा प्रदतानां प्रश्नानाम ् उत्तराणि लिखत- 5
अनन्तरं रमा अपि स्वमातःु संस्कृतशिक्षां प्राप्तवती।कालक्रमेण रमायाः पिता विपन्नः सञ्जातः। तस्याः
पितरौ ज्येष्ठा भगिनी चदर्भि
ु क्षपीडिताः दिवङ्गताः। तदनन्तरं रमा स्व जेष्ठभ्रात्रा सह पद्भ्याम समग्रं भारतं
अभ्रमत ् | भ्रमणक्रमे सा कोलकाताम ् प्राप्ता | संस्कृत वैदष्ु येण सा तत्र पंडिता सरस्वती चेति उपाधिभ्याम
ू ता | तत्रैव सा ब्रह्मसमाजेन प्रभाविता वेदाध्ययनम अकरोत | पश्चात ् सा स्त्रीणाम कृते वेदादीनाम
विभषि
शास्त्रानां शिक्षाये आन्दोलनम प्रराब्ध्वती |
(क)एकपदे न उत्तरत- ½ x4=2

(1) रमा कुत: संस्कृतशिक्षां प्राप्तवती? ................................................

(2) कालक्रमेण कस्याः पिता विपन्नः सञ्जातः?.................................................

(3) भ्रमण क्रमे सा कुत्र प्राप्ता? .................................................

(4) सा ब्रह्म समाजेन प्रभाविता किम ् अकरोत ्?..................................................

ू वाक्येन उत्तरत–
(ख) पर्ण 1x2=2
(1) संस्कृत वैदष्ु येण सा तत्र काभ्याम ् उपाधिभ्यां विभषि
ू ता?
उत्तरम ्- ................................................................................................................|
(2) रमायाः पितरौ ज्येष्ठा भगिनी च कथं दिवङ्गताः?
उत्तरम ्- ................................................................................................................|
(ग) निर्देशानस ु ारम ् उत्तरत- ½ x2=1
(1)‘कनिष्ठः’ पदस्य विलोमपदं गद्यांशात ् चित्वा लिखत - ....................................
(2)‘सम्पर्ण ू म ्’ पदस्य पर्यायपदं गद्यांशात ् चित्वा लिखत-......................................
प्र.9 . अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम ् उत्तराणि लिखत- 5
श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पर्वा ू ह्ने चापरा ह्णिकम ् । नहि प्रतीक्षते मत्ृ यःु कृतमस्य न वा कृतम ् ।।
सत्यं ब्रयू ात ् प्रियं ब्रय ू ात ् सत्यमप्रियम ् ।प्रियं च नानत
ू ात ् न ब्रय ृ ं ब्रय
ू ात ् एष धर्मः सनातनः ।।
(क) एकपदे न उत्तरत – ½ x4=2

1. श्वः कार्यं कदाकुर्वीत? ...........................................
2. अपराह्निकंकार्यं कदाकुर्वीत ? ...........................................
3. कीदृशं सत्यं ब्रय ू ात ् ? ............................................
4. कीदृशं सत्यं न ब्रय ू ात ् ? ...........................................
(ख)पर्णू वाक्येन उत्तरत – 1x2=2
ं
1. मत्ृ यःु कि न प्रतीक्षते?
उत्तरम ्- ....................................................................................................................|

2. किं किं न ब्रय ू ात ् ?
उत्तरम ्- ....................................................................................................................|
(ग)निर्देशानस ु ारम ् उत्तरत- ½ x2=1
1. ‘अनत ृ म ्’पदस्य विलोमपदं गद्यांशात ् चित्वा लिखत -.....................................
2. पद्यांशात ् एकं क्रियापदं चित्वा लिखत-.....................................
प्र.10 .. अधोलिखित वाक्येषु रे खांकित पदानि आधत्ृ य पर्ण ू वाक्येन प्रश्ननिर्माणं कुरुत – 1 x4=4
(1) सत्येन वाति वाय:ु I
उत्तर -------------------------------------------------------------------------------------
(2) वसध
ंु रा बहुरत्ना भवति I
उत्तर -------------------------------------------------------------------------------------
(3) सद्भि: मैत्री कुर्वीत I
उत्तर -------------------------------------------------------------------------------------
(4) प्रथिव्याम त्रीणि रत्नानि I
उत्तर -------------------------------------------------------------------------------------

प्रश्न 11 . समचि
ु त मेलनं कृत्वा लिखत I 5
केशर वर्ण: प्रगते न्यायस्य च प्रवर्तक:
हरितवर्ण: २२ जल
ु ाई १९४७तमे वर्षे जातम ्
अशोकचक्रम ् शौर्यस्य त्यागस्य च सच
ू क:
श्वेत वर्ण: सष
ु माया: उर्वरताया: च सच
ू क:
त्रिवर्ण ध्वजस्य स्वीकरणम ् सत्यस्य शांतिश्च सच
ू क:
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
----------------------------------------------------------------------------------------

12.अधोलिखितानि श्लोकांशान मेलनं कृत्वा लिखतI 5
आलस्यं हि मनष्ु याणाम ् पर्वा
ू ह्ने च अप्राह्निकं
श्व: कार्यं अद्य कुर्वीत माता पितरं गरु
ु तथा
श्रेष्ठ जनं सदा सेवेत ् न कदापि सख
ु ी जन:
मित्रेण कलहं कृत्वा सत्येन तपते रवि:
सत्येन धार्यते पथ्
ृ वी शरीरस्थो महान रिप:ु
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------------

AglaSem Earn while Learn Program. Send your papers and get paid.
Contact: support@

QUESTION PAPERS
GET PREVIOUS YEAR QUESTION PAPERS FOR ALL CLASSES FOR CBSE, ISCSE, ISC AND ALL ALL
STATE BOARDS HERE AT

Andhra Pradesh Board Question Papers
BOARD
WISE Assam Board Question Papers
Bihar Board Question Papers
Chhattisgarh Board Question Papers
Goa Board Question Papers
Gujarat Board Question Papers
Haryana Board Question Papers
Himachal Pradesh Board Question Papers
J&K State Board Question Papers
Jharkhand Board Question Papers
Karnataka Board Question Papers
Kerala Board Question Papers
Madhya Pradesh Board Question Papers
Maharashtra State Board Question Papers
Manipur Board Question Papers
Meghalaya Board Question Papers
Mizoram Board Question Papers
Nagaland Board Question Papers
Orissa Board Question Papers
Punjab Board Question Papers
Rajasthan Board Question Papers
Tamil Nadu Board Question Papers
Telangana State Board Question Papers
Tripura Board Question Papers
Uttarakhand Board Question Papers
Uttar Pradesh (UP) Board Question Papers
West Bengal (WB) Board Question Papers