Class 7 Sample Paper 2026 Sanskrit

2026
SAMPLE / MODEL
PAPERS
NCERT BASED
PRACTICE PAPERS
DOWNLOAD PDF

FOR
CBSE BOARD
AND
STATE BOARDS

र्ाशषवकम–् अभ्यासप्रश्नपत्रम–् 2025-26
कक्षा- सप्तमी संस्कृतम्

समयः – 2.30 घण्टः पूर्टाङ्कः – 60
सटमटन्य-निर्देशटः
सर्वे प्रश्नाः अनिर्वनरनयाः।
उत्तरननि संस्कृ तेिैर्व लेखिीरननि।
प्रश्निनम् उत्तरननि खण्डनिसु नरं क्रमेिैर्व लेखिीरननि।
प्रश्सख्ं रन अर्वश्रमेर्व लेखिीरन।
प्रश्पत्रे चत्र्वनराः खण्डनाः सनतत।
• खण्ड 'क' अपनित-अर्वबोधिम् 8 अक
ं नाः
• खण्ड 'ख' रचिनत्मक–कनरयम् 12 अंकनाः
• खण्ड 'ग' अिप्रु रक्त
ु -व्रनकरिम् 18 अंकनाः
• खण्ड 'घ' पनित-अर्वबोधिम् 22 अंकनाः

खणड-क
अपनितटांश-अवबोधिम् 8 अङ्काः
प्र.1 अधोनिनखतां गद्टांशां पनित्वट प्रर्दत्तप्रश्नटिटम् उत्तरटनर् सांस्कृतेि निखत–
महकत्मकगकन्धिनाः सम्पर्ू णनकम मोहनदकसाः ्रमचधद-गकधिी आसीत। अस्य जधम गुजरकतस्य पोरबधदर-नकम्े नगरे अभवत। अस्य न्पतक
श्री्रमचधदगकधिी रकज्ोटस्थकने 'दीवकन' इन्त पदे प्रन्तन्िताः आसीत। गकन्धिनाः मकतक श्रीमती पतु लीबकई आसीत। न्वद्यकभ्यकस-समये
मोहनदकसाः सकिकरर्बकल्ाः आसीत। साः न्वनयशीलाः लज्जकलस्ु वभकव्ाः च आसीत। अनधतरं साः स्वजीवने सत्यम अन्हसं कं च
प्रन्तिकपन्यतंु द्रढव्रताः अभवत। तस्य उदकरकन गर्ु कन दृष्टवक ्न्वाः रन्वधद्रनकथाः ठक्ुराः तं 'महकत्मक' इन्त शब्देन सम्बोन्ितवकन।
(अ) एकपर्देि उत्तरत – (के विां प्रश्नत्रयम)् 3x1=3
i.) महकत्मकगकन्धिनाः न्पतक ्न्स्मन पदे प्रन्तन्िताः आसीत?
ii.) महकत्मकगकन्धिनाः मकतुाः नकम न््म आसीत ?
iii.) गकन्धिनाः जधम ्न्स्मन नगरे अभवत ?
iv.) न्वद्यकभ्यकससमये गकधिी ्ीदृशाः बकल्ाः आसीत ?

1

(आ) पर्
ू ावटक्येि उत्तरत – (के विां प्रश्नमेकम)् 1x2=2
i.) महकत्मकगकन्धिनाः सम्पर्ू णनकम न््म आसीत?
ii.) गकन्धिनं 'महकत्मक' इन्त शब्देन ्ाः सम्बोन्ितवकन ?
इ) यथटनिर्देशम् उत्तरत – (के वि प्रश्नद्वयम)् 2x1=2
i.) अिोन्लन्ितेषु ्ततणपदं न््म ?
्) मोहनदकसाः ि)) नगरे ग) दृष्टवक घ) च
ii.) (ि) अिोन्लन्ितेषु सवणनकमपदं न््म ?
्) साः ि) च ग) अन्पघ) इन्त ङ) ङ
iii.) 'सत्यम' इत्यस्य न्वलोमपदम अत्र न््म?
्) तस्य ि) च ग) असत्यम घ) इन्त
iv.) अिोन्लन्ितेषु ्न्वाः ्ाः अन्स्त?
्) मोहनदकसाः ि) ्रमचधदाः ग) गकधिी घ) रन्वधद्रनकथाः

ई) अस्य अिुच्छे र्दस्य कृते उपयक्त
ु ं शीर्ाकं सांस्कृतेि निखत । 1x1=1
खणडः–ख : रचिटत्मकां कटयाम् (12 अङ्काः)
प्र. 2 नचत्रां दृष्ट्वट मञ्जषू ायाः सहायतया पर्दटनि नचत्वट चत्वटरर वटक्यटनि निखत – 4x2=8

िकव्काः, बकल्काः, बकन्ल्काः, क्रीडकङगर्म, न्वद्यकलये, ्ुवणन्धत, िकवन्धत, प्रथमाः, न्ितीयाः, रज्ज्
ु ू दणन,ं प्रकप्नवु न्धत,
प्रकप्नोन्त, न्शक्ष्काः, प्रिकनकचकयणाः, न्शन्क्ष्काः, िकवनपथे, प्रसधनकाः, क्रीडन्धत, हसन्धत,

मञ्जषू ा
अथर्ा
'मम पुस्तकाियः' नर्वषरम् अनधकृ त्र चत्र्वनरर र्वनक्रननि नलखत ।

2

प्र.3 पर्दटिटां मेििां कृत्वट वटक्य रचिटां कुरुत- 4x1=4

(i) यवु कं पत्रं ्रोन्त

(ii) न्मत्रं गतह्कयं स्मरताः

(iii) छकत्रौ श्लो्ं गकयथाः
(iv) मकतक गीतं न्लिन्त

खणड-ग अिुप्रयुक्त-व्यटकरर्म् 18 अङ्काः
प्र.4 अधोनिनखतवटक्येर्ु रेखटङ्नकतपर्देर्ु सनन्धां सनन्धच्छे र्दां वट कुरुत (के विां प्रश्नत्रयम)् 3x1=3
i.) न+अस्त्यद्यु मसमो …………………………… बधिाःु ।
ii.) चट्कवदत ………………+……………… दष्टु ने ै्ेन गजेन मम सधतन्ताः नकन्शतक।
iii.) ्कमन्प मन्हलकं ्कयण+अथं ……………………………… जकनकन्स तन्हण प्रेषय।
iv.) न्प्रयं च न+ अनततं ……………………………… ब्रूयकत।

प्र. 5 अधोनिनखतां प्रकृनतप्रत्ययां सयां ज्ु य नवयज्ु य वट पर्दटनि सज
ृ त (के विां प्रश्नत्रयम)् 4x1=4
i.) प्रन्त+ ईक्षते = ………………………………
ii.) प्रन्स्थताः………………+………………
iii.) न्वचकराः……………+…………………
iv.) अन+ु सतत्य ………………………………
v.) न्वभन्ू षतक ………………………………

प्र.6 उशितशियापदेि ररक्तस्थटिाशि पूरयत (के विां प्रश्नत्रयम)् 4x1=4
i.) पदभ्यकं समग्रं भकरतम …………(भ्रम+लङ) …………………… ।
ii.) तन्स्मधनेव गते …………(पत+लतट) ……………………।
iii.) क्रुद्धाः ्ूमणाः …………(वद+लङ) ……………………।
iv.) बकन्ल्क …………(स्थक+लट) ……………………।

प्र. 7 कोष्ठके षु दत्तेषु िब्देषु समुशितां शर्भशक्तं योजशयत्र्ा ररक्तस्थािाशि पूरयत– (के विां प्रश्नितुष्टयम)् 4x1=4
i.) …………………… पररताः वतक्षकाः सन्धत। (ग्रकम)
ii.) …………………… उभयताः नदी अन्स्त। (देवकलय)
iii.) …………………… नमाः। (गरुु )

3

iv.) ……………………उपरर िगकाः सन्धत। (वतक्ष)
v.) …………………… उपरर सैन्न्काः सन्धत। (वकहन)

प्र.8 उनचतशब्र्दरूपटनर् नचत्वट ररक्तस्थटिटनि परू यत– (के विां प्रश्नत्रयम)् 3x1=3
i.) रमेशाः ……………………………… गच्छन्त। (भोजनकलयाः/ भोजनकलयं / भोजनकलयेन)
ii.) बकन्ल्क ……………………………… गीतं न्लिन्त। ( हस्तं/ हस्तेन/ हस्ताः)
iii.) क्रुद्धाः ………………………………अवदत। ्ूमणाः/ ्ूमं/ ्ूमेर्

खणड-घ पनित-अवबोधिम् 22 अांकट:

प्र.9 अधोनिनखतां गद्टांशां पनित्वट प्रश्नटि् उत्तरत- 5
स्त्रीन्शक्षकक्षेत्रे अग्रगण्यक पन्ण्डतक रमकबकई 1858 ई. तमे न्िष्टकब्दे जधम अलभत। तस्यकाः न्पतक अनधतशकस्त्री डोंगरे मकतक च
लक्ष्मीबकई आस्तकम। तन्स्मन ्कले स्त्रीन्शक्षकयकाः न्स्थन्ताः न्चधतनीयक आसीत। स्त्रीर्कं ्त ते सस्ं ्त तन्शक्षर्ं प्रकयाः प्रचन्लतं
नकसीत न््धतु डोंगरे रून्ढबद्धकं िकरर्कं पररत्यज्य स्वपत्नीं संस््त तमध्यकपयत। एतदथं साः समकजस्य प्रतकरर्कम अन्प असहत।
अनधतरं रमक अन्प स्वमकतुाः संस््त तन्शक्षकं प्रकप्तवती।

अ) एकपर्देि उत्तरत– (के विां प्रश्नमेकम)् 1x1
i.) स्त्रीन्शक्षकक्षेत्रे अग्रगण्यक ्क 1858 तमे न्िष्टकब्दे जधम अलभत?
ii.) तदक स्त्रीर्कं ्त ते न्् प्रचन्लतं नकसीत?

ब)पूर्ावटक्येि उत्तरत– (के विां प्रश्नमेकम)् 1x2 = 2

i.) रमकयकाः मकतकन्पत्रोाः नकम न््म ?
ii.) रमक ्स्यकाः संस््त तन्शक्षकं प्रकप्तवती?
स) यथटनिर्देशम् उत्तरत- (के विां प्रश्नद्वयम)् 2x1= 2
i) “साः समकजस्य प्रतकरर्कम अन्प असहत।" अन्स्मन वकक्ये अव्ययपदं न््म?
्) साः ि) समकजस्य ग) अन्प
ii) रमक अन्प स्वमकताःु संस््त तन्शक्षकं प्रकप्तवती" अन्स्मन वकक्ये न्क्रयकपदं न््म?
्) रमक ि) प्रकप्तवती ग) स्वमकताःु
iii) “एतदथं साः समकजस्य प्रतकरर्कम अन्प असहत" अन्स्मन वकक्ये ्ततणपदं न््म?
्)) साः ि) प्रतकरर्कम ग) अन्प
प्र.10 अधोनिनखतां पद्टांशां पनित्वट प्रश्नटि् उत्तरत- 5
पतन्थव्यकं त्रीन्र् रत्नकन्न जलमधनं सभु कन्षतम।
मढू ैाः पकषकर्िण्डेषु रत्नसंज्ञक न्विीयते।।
अ) एकपर्देि उत्तरत– (के विां प्रश्नमेकम)् 1x1
4

i.) पतन्थव्यकं ्न्त रत्नकन्न?
ii.) ्ै ाः पकषकर्िण्डेषु रत्नसंज्ञक न्विीयते?

आ) पूर्ावटक्येि उत्तरत– (के विां प्रश्नमेकम)् 1x2 = 2

i.) पतन्थव्यकं ्कन्न रत्नकन्न?
ii.) मढू ैाः ्े षु रत्नसंज्ञक न्विीयते?
स) यथटनिर्देशम् उत्तरत- (के विां प्रश्नद्वयम)् 2x1= 2
i.) 'मिू खाः' इन्त पदस्य समकनकथण्ं पदं न््म?
्) मढू ैाः ि) मनुजैाः ग) रत्नैाः
ii.) 'त्रीन्र्' इन्त ्स्य पदस्य न्वशेषर्म ?
्) रत्नकन्न ि) मूिखाः ग) िण्डेषु
iii.) 'मढू ैाः पकषकर्िण्डेषु रत्नसंज्ञक न्विीयते' अन्स्मन वकक्ये न्क्रयकपदं न््म?
्) मढू ैाः ि) न्विीयते ग) रत्नसंज्ञक

प्र.11 अधोनिनखतां सांवटर्दां पनित्वट प्रर्दत्तप्रश्नटिटम् उत्तरटनर् निखत– 5
देवेशाः– अद्य स्वतधत्रतक-न्दवसाः। अस्मक्ं न्वद्यकलयस्य प्रकचकयणाः ध्वजकरोहर्ं ्ररष्यन्त। छकत्रकश्च सकंस््त न्त् ्कयणक्रमकन प्रस्तोष्यन्धत।
अधते च मोद्कन्न न्मन्लष्यन्धत।
डेन्वडाः– शचु े! जकनकन्स त्वम ? अस्मक्ं ध्वजाः ्ीदृशाः?
शन्ु चाः- अस्मक्ं देशस्य ध्वजाः न्त्रवर्णाः इन्त।
सलीमाः– रूचे! अयं न्त्रवर्णाः ्थम?
रून्चाः- अन्स्मन ध्वजे त्रयाः वर्कणाः सन्धत, अताः न्त्रवर्णाः। न््ं त्वम एतेषकं वर्कणनकं नकमकन्न जकनकन्स ?
सलीमाः- अरे ! ्े शरवर्णाः, श्वेताः, हररताः च एते त्रयाः वर्कणाः।
सलीमाः शृर्,ु ्े शरवर्णाः, शौयणस्य, श्वेताः, सत्यस्य, हररतश्च, समतद्धैाः सचू ्काः सन्धत।
अ) एकपर्देि उत्तरत– (के विां प्रश्नमेकम)् 1x1 = 1
i.) न्वद्यकलयस्य प्रकचकयणाः न््ं ्ररष्यन्त?
ii.) अस्मक्ं ध्वजे ्न्त वर्कणाः सन्धत?

ब) पूर्ावटक्येि उत्तरत– (के विां प्रश्नमेकम)् 1x2 = 2
i.) देशस्य ध्वजाः न्त्रवर्णाः ्थम?
ii.) त्रयाः वर्कणाः ्स्यसचू ्काः सन्धत

स) यथटनिर्देशम् उत्तरत- (के विां प्रश्नद्वयम)् 2x1 = 2
i.) 'वीरतकयकाः' अन्स्मन अथे न््ं पयकणयपदं प्रयक्त ु म?
्) शौयणस्य ि) सत्यस्य ग) हररतस्य
ii.) 'अन्स्मन ध्वजे त्रयाः वर्कणाः सन्धत' अन्स्मन वकक्ये न्क्रयकपदं न््म?

5

्) अन्स्मन ि) ध्वजे ग) सन्धत
iii.) अरे ! ्े शरवर्णाः, श्वेताः, हररताः च एते त्रयाः वर्कणाः। अन्स्मन वकक्ये न््म अव्ययपदम?
्) हररताः ि) श्वेताः ग) च
12. मञ्जर्ू टतः समनु चतटनि पर्दटनि नचत्वट अधोनिनखतस्य श्लोकस्य अन्वयां परू यत– 3x1= 3
सत्यं ब्रूयात् शप्रयं ब्रूयात् ि ब्रयू ात् सत्यमशप्रयम् । शप्रयं ि िािृतं ब्रूयात् एष धमवः सिातिः॥
अन्र्यः– सत्यं …………………….. न्प्रयं ब्रयू कत। अन्प्रयं …………………….. न ब्रयू कत।
……………………..च अनततं न ब्रयू कत। एषाः िमणाः सनकतनाः॥
मञ्जूषा

न्प्रयं , ब्रयू कत, सत्यं,

प्र. 13 प्रश्नपत्रटत् अनतररच्य स्वपटि्यपुस्तकटत् स्मरणाधारेण शकमनप श्लोकद्वयां सांस्कृतेि निखत। 2x2=4

6