Page 1
Punjab Board
SYLLABUS
2023-2024
Page 2
h-ਨੌਵ
Ù/qD h-
gkm-
gkm-eqw (fbysh)
gkm 1L-
1L- ;kv/ nkb/-d[nkb/ d/ gdkoEL-
gdkoEL-
gdkoEK dk G"fse ;o{g, gdkoEK d/ eD{PnK d/ w[Zy r[D, gdkoE dhnK nt;EktK,
eh gdkoE nkgDh nt;E pdbd/ jB<, tkÙgheoB, tkÙgheoB ˘ gqGkfts eoB tkb/
ekoe, tkÙgheoB Bkb mzYe fet/A g?dk j[zdh W<, rowhnK ftZu n;] ;{sh egV/ feT[A
gfjBDd/ jK.
gkm 2L-
2L- ;kv/ nkb/-d[nkb/ d/ gdkoEK dh Ù[X skL-
skL-
fwÙoD eh W<, fwÙoD dhnK fe;wK, x'b eh W<, x'b d/ r[D, x'bK dh ;zxsk,
fBbzpB eh W<, fBbzpB d/ r[D, e'bkJhvB x'b eh jB<, e'bkJhvb d/ r[D, G"fse ns/
o;kfJfDe goktosB, Ù[ZX gdkoEK dhnK fe;wK eh jB.
gkm 3L-
3L- gowkD{ ns/ nD{L-
o;kfJfDe ;z:'iB d/ fB:w (Laws of Chemical Combination) g[zi ;[ofynD
fB:w eh W<, ;fEo nB[gksh fB:w, gowkD{ eh jB, gowkD{ d/ ;ze/s, gowkD{ gz[i,
gowkD{nK dh j"Ad, nD{ eh jB<, sZsK s/ :'freK d/ nD{, nkfJB eh jB<, o;kfJfDe
;{soK dk fbyDK, ;ob :'freK d/ ;{so, nDt] g[zi ns/ w'b f;XKs, ;{so fJekJh g[zi.
gkm 4L-
4L- gowkD{ dh pDsoL-
pDsoL-
gowkD{ dh pDso, gowkD{ dk Ekw;B wkvb, gowkD{ dk odo c'ov wkvb s/ fJ;
dhnK ykwhnK, gowkD{ dk p'jo wkvb, fBT{NqkB, fJb?eNQkBh soshp, fJb?eNqBK dh tZy-
tZy T{oik ;?ZbK ftZu soshp, ;z:'iesk, gowkD{ ;zfynk s/ g[zi-;zfynk, ;w;EkBe,
;wGkfoe.
Page 3
gkm 5L-
5L- ihtB dh w[ZYbh fJekJhL-
fJekJhL-
;iht fet/A pD/ j[zd/ jB<, ;?ZbFezX (;?Zb fGZsh), e/Adoe ;?ZbFdqt, ;?Zb d/ fBZeV/
nzr, n?Av'gbk˜wh, rkbih ekfJnktK, bkJh;';'w, wkfJN'e'vohnK, gbk;fNv,
o;XkBhnK.
gkm 6L-
6L- fNÙ{L-
g"dk fNÙ{ ns/ gqkDh fNÙk, fJBQK dh tzv, ftGkiB:'r fNÙ{ dk torh eoB, gqkDh
fNÙ{ dh tzv s/ toBD, g/Ùh fNÙ{ s/ BkVh fNÙ{, nfXSZd fNÙ{, i'Ve fNÙ{.
gkm 7LL- rshL-
rshL-
rsh dh ftnkfynk ns/ torheoB, fJZe;wkB ns/ n;wkB rsh, rsh dh do dk
wkgB, fdÙk tZb ukb, rsh pdbD dh do, d{oh-;wK rokc, t/r-;wK rokc, rsh
dhnK ;wheoBK ,fJZe ;wkB ueokeko rsh.
gkm 8LL- pb ns/ rsh d/ fB:wL-
fB:wL-
;zs[fbs ns/ n;zs[fbs pb, rsh dk gfjbk fB:w, iVQsk ns/ g[zi, rsh dk d{ik
fB:w, rsh dk shik fB:w.
gkm 9LL- r[o{sk-
k-nkoÙDL-
nkoÙDL-
r[o{sk-nkeoÙD dk ;ot-ftnkgh fB:w s/ fJ; dh wjZssk, r[o{sk d/ gqGkt
nXhB t;s{ dh rsh, g[zi ns/ Gko, Xe/b pb ns/ dpkT[, dqtK ftZu dpkn, T[Skb pb,
nokehfwvh˜ dk f;XKs.
gkm 10L
1 L- ezw ns/ T{ oikL-
ikL-
ezw dh gfoGkÙk s/ fJekJh, T{oik dh gfoGkÙk s/ fJekJh, rfsi T{oik,
;fEsi T{oik.
Page 4
gkm 11LL- X{BhL-
hL-
X[Bh dk T[sgkdB, X[Bh dk ;zuko, bZSB, tZyFtZy wkfXnw ftZu X[Bh ukb, ;ob
g?Av{bw, p?biko tkbk gq:'r ns/ fNT{fBzr c'oe okj] gq:'r eoBk, tZy-tZy whvhnK
ftZu X[zBh dk t/r, r{zi (Echo) X[Bh dk goktosB s/ T[; d/ T[g:'r, r{zi, gko;qtD
sozrK ns/ T[BQK d/ T[g:'r,;[DB:'r ;hwk, gok;otD X[Bh d/ T[g:'r.
gkm 12LL- G'iB-
B-;kXBK ftZu soZehL-
soZehL-
c;bh-T[sgkdB ftZu tkX/ ;zpzXh s/ soZeh ;zpzXh, c;bK dhnK fe;wK, c;bK d/
tkX/ dh ftT[AspzXh, g'Ùe sZsK dh ftT[AspzXh, ykdK, f;zukJh-gqpzX, gÙ{ gkbD, dkfSnK
˘ ;N'o eoB dhnK ftXhnK s/ bZSD, g'bNoh ckofwzr, wZSh gkbD.
ਆਂਤਿਰਕ ਮੁਲਕਣ:20 ਅੰ ਕ
1. ਪਯੋਗੀ ਿਕਿਰਆਵ-15 ਅੰ ਕ
a. ਵਾਇਵਾ-4 ਅੰ ਕ
b. ਕਲਾਸ ਰੂਮ ਦੀ ਅ ਿਭਆਸ ਕਾਪੀ-3 ਅੰ ਕ
c. ਪੈਕਟੀਕਲ-8 ਅੰ ਕ
2. ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਟੈਸਟ (Best of 2 Out of 3)
3. ਬੁੱ ਕ ਬ0ਕ-2 ਅੰ ਕ
SA – 1 (ਿਵਿਗਆਨ ਿਵਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਿਕਿਰਆਵ ਦੀ ਸੂਚੀ)
ਿਕਿਰਆ 01: ਪਦਾਰਥ ਛੋਟ-ੇ ਛੋਟੇ ਕਣ ਤ6 ਿਮਲ ਕੇ ਬਿਣਆ ਹੈ।
(ਿਕਿਰਆ: 1.2, ਪਾਠ: 01, ਪੰ ਨਾ ਨੰਬਰ: 2)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਪੋਟਾਸ਼ੀਅ ਮ ਪਰਮ0ਗਨ<ਟ ਦੇ ਿਕਸਟਲ, ਬੀਕਰ, ਟੈਸਟ ਿਟਊਬ, ਪਾਣੀ।
ਿਕਿਰਆ 02: ਠ>ਸ ਅ ਤੇ ਦਵ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਿਵੱ ਚ ਗੈਸ ਦਾ ਨਪੀੜਨ ਿਜ਼ਆਦਾ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ।
(ਿਕਿਰਆ: 1.11, ਪਾਠ: 01, ਪੰ ਨਾ: 05)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: 100 ML ਦੀਆਂ ਿਤੰ ਨ ਸਿਰੰ ਜ, ਰਬੜ ਕਾਰਕ, ਚਾਕ ਦੇ ਟੁੱ ਕੜੇ, ਵੈਸਲੀਨ, ਪਾਣੀ।
Page 5
ਿਕਿਰਆ 03: ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਅ ਵਸਥਾ ਅ ਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਪਿਰਵਰਤਨ ਦੇ ਪਭਾਵ ਦਾ ਅ ਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
(ਿਕਿਰਆ 1.12, ਪਾਠ: 01, ਪੰ ਨਾ: 7)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਬੀਕਰ, ਬਰਫ਼, ਥਰਮਾਮੀਟਰ, ਬਰਨਰ, ਸਟ0ਡ, ਕੱ ਚ ਦੀ ਛੜ, ਟਰਾਈਪੌਡ ਸਟ0ਡ।
ਿਕਿਰਆ 04: ਜੌਹਰ ਉਡਾਉਣ ਿਕਿਰਆ ਦਾ ਅ ਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
(ਿਕਿਰਆ ਨੰ: 1.13, ਪਾਠ ਨੰ: 1, ਪੰ ਨਾ ਨੰ: 8)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਅ ਮੋਨੀਅ ਮ ਕਲੋ ਰਾਈਡ, ਚਾਈਨਾ ਿਡਸ਼, ਕੱ ਚ ਦੀ ਕੀਫ, ਟਾਈਪੌਡ ਸਟ0ਡ, ਜਾਲੀ,
ਸਿਪਿਰਟ ਲ0 ਪ।
ਿਕਿਰਆ 05: ਸਜੀਵ ਿਕਸ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰ ਦੇ ਹਨ? (ਿਕਿਰਆਨੰ: 5.1, ਪਾਠ ਨੰ : 5, ਪੰ ਨਾ ਨੰ: 64)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਿਪਆਜ਼ (ਪੌਦਾ ਸੈJਲ ਲਈ ਸ0ਪਲ), ਸੂਖਮਦਰਸ਼ੀ, ਕੱ ਚ ਦੀ ਸਲਾਈਡ, ਕਵਰ ਸਿਲੱਪ,
ਸੈਫਰਾਿਨਨ ਸਟੇਨ, ਿਚਮਟੀ।
ਿਕਿਰਆ 06: ਅੰ ਡੇ ਰਾਹ; ਪਰਸਰਨ (Osmosis) ਿਕਿਰਆਦਾ ਅ ਿਧਐਨ।
(ਿਕਿਰਆਨੰ: 5.3, ਪਾਠ: 5, ਪੰ ਨਾ ਨੰ: 67)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ : ਦੋ ਅੰ ਡੇ, ਹਲਕਾ ਹਾਈਡੋਕਲੋ ਿਰਕ ਐਿਸਡ, ਸ਼ੁੱ ਧ ਪਾਣੀ, ਨਮਕ ਦਾ ਗਾੜLਾ ਘੋਲ,
ਬੀਕਰ।
ਿਕਿਰਆ 07: ਸੌਗੀ ਜ ਖੁਰਮਾਨੀ ਿਵੱ ਚ ਪਸਰਨ ਿਵਧੀ ਦਾ ਅ ਿਧਐਨ। (ਪਾਠ:5,ਪੰ ਨਾ ਨੰ: 68,
ਿਕਿਰਆ: 5.4)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਸੁੱ ਕੀ ਸੌਗੀ (ਦਾਖ ਜ ਿਕਸ਼ਿਮਸ਼/ਖੁਰਮਾਨੀ), ਪਾਣੀ, ਚੀਨੀ ਦਾ ਘੋਲ਼।
ਿਕਿਰਆ 08 : ਗੱ ਲL ਦੇ ਐਪੀਥੀਲੀਅ ਲ ਸੈJਲ ਦਾ ਅ ਿਧਐਨ ਕਰਨਾ। (ਪਾਠ ਨੰਬਰ:5,ਪੰ ਨਾ ਨੰ: 69,
ਿਕਿਰਆ:5.7)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਾਮਾਨ : ਕੱ ਚ ਦੀ ਸਲਾਈਡ, ਪਾਣੀ ,ਆਈਸਕੀਮ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਚੱ ਮਚ, ਸੈਫਰਾਿਨਨ ਸਟੇਨ,
ਕਵਰ ਸਿਲੱਪ, ਸੂਖਮਦਰਸ਼ੀ।
ਿਕਿਰਆ 09: ਸਰਲ ਸਥਾਈ ਿਟਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਅ ਿਧਐਨ। (ਪਾਠ ਨੰਬਰ:6,ਪੰ ਨਾ ਨੰਬਰ: 78, ਿਕਿਰਆ:
6.2)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਿਕਸੇ ਪੌਦੇ ਦਾ ਬਾਰੀਕ ਤਣ, ਸੈਫਰਾਿਨਨ ਸਟੇਨ, ਗਿਲਸਰੀਨ, ਕੱ ਚ ਦੀ ਸਲਾਈਡ,
ਸੰ ਯੁਕਤ ਸੂਖਮਦਰਸ਼ੀ, ਬਲੇ ਡ, ਆਲੂ, ਪੈਟਰੀ-ਿਡਸ਼।
Page 6
ਿਕਿਰਆ 10: ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਐਪੀਡਰਿਮਸ ਅ ਤੇ ਸਟੋਮਟ
ੈ ਾ ਦਾ ਅ ਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
(ਿਕਿਰਆਨੰ:6.3, ਪਾਠ: 6, ਪੰ ਨਾ ਨੰ: 80)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਿਰਉ (Rhoeo) ਦਾ ਪੱ ਤਾ, ਸਲਾਇਡ, ਕਵਰ ਸਿਲੱਪ, ਸੈਫਰਾਿਨਨ ਘੋਲ, ਪੈਟਰੀਿਡਸ਼,
ਸੂਖਮਦਰਸ਼ੀ।
ਿਕਿਰਆ 11: ਦੂਰੀ ਸਮ ਗਰਾਫ਼ ਬਣਾਉਣਾ। (ਿਕਿਰਆ: 8.10, ਪਾਠ: 8, ਪੰ ਨਾ: 118)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਗਰਾਫ਼ ਪੇਪਰ, ਪੈJਨਿਸਲ, ਫੁੱ ਟਾ/ਸਕੇਲ।
ਿਕਿਰਆ 12:ਇੱ ਕ ਸਮਾਨ ਚੱ ਕਰਾਕਾਰ ਗਤੀ ਦਾ ਅ ਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।(ਿਕਿਰਆ:8.11,ਪਾਠ:08,
ਪੰ ਨਾ:122)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਧਾਗਾ, ਇੱ ਕ ਛੋਟਾ ਪੱ ਥਰ।
ਿਕਿਰਆ 13 ਿਵਰਾਮ ਜੜLਤਾ ਦਾ ਅ ਿਧਐਨ ਕਰਨਾ। (ਪਾਠ: 9, ਪੰ ਨਾ ਨੰਬਰ: 130, ਿਕਿਰਆ: 9.2)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਕੱ ਚ ਦਾ ਗਲਾਸ ਜ ਬੀਕਰ , ਤਾਸ਼ ਦਾ ਪੱ ਤਾ ਜ ਸਖ਼ਤ ਗੱ ਤੇ ਦਾ ਟੁਕੜਾ, ਿਸੱ ਕਾ।
ਿਕਿਰਆ14: ਉਛਾਲ ਬਲ (Buoyancy) ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ। (ਪਾਠ 10, ਪੰ ਨਾ ਨੰਬਰ: 155,
ਿਕਿਰਆ10.4)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਬਾਲਟੀ, ਪਲਾਸਿਟਕ ਦੀ ਖਾਲੀ ਬੋਤਲ, ਕਾਰਕ ਅ ਤੇ ਪਾਣੀ
ਿਕਿਰਆ 15: ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤLਾ ’ਤੇ ਰੱ ਖੀ ਵਸਤੂ ਤੈਰਦੀ ਜ ਡੁੱ ਬਦੀ ਿਕR ਹੈ ?
(ਪਾਠ : 10, ਪੰ ਨਾ : 156, ਿਕਿਰਆ: 10.5, 10.6)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ : ਬੀਕਰ, ਿਕੱ ਲ, ਲੱਕੜ ਦਾ ਕਾਰਕ, ਪਾਣੀ, ਲੋ ਹੇ ਦੀ ਿਕੱ ਲ।
ਿਕਿਰਆ 16: ਆਰਕੀਿਮਡੀਜ਼ ਦੇ ਿਸਧਤ (Archimedes Principle) ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ।
(ਪਾਠ : 10, ਪੰ ਨਾ : 157, ਿਕਿਰਆ: 10.7)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਪੱ ਥਰ ਦਾ ਟੁਕੜਾ, ਕਮਾਨੀਦਾਰ ਤੁਲਾ, ਰਬੜ ਦੀ ਡੋਰੀ, ਪਾਣੀ, ਬੀਕਰ, ਮਾਪਕ
ਸਲੰਡਰ, ਯੂਰੇਕਾ ਵੈਸਲ
SA– 2 (ਿਵਿਗਆਨ ਿਵਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਿਕਿਰਆਵ ਦੀ ਸੂਚੀ)
ਿਕਿਰਆ 1: ਪਦਾਰਥ ਿਵੱ ਚ ਚਾਰਿਜਤ ਕਣ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ।
(ਪਾਠ:4, ਿਕਿਰਆ: 4.1, ਪੰ ਨਾ : 52)
Page 7
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ : ਕੰ ਘੀ, ਸੁੱ ਕੇ ਵਾਲ, ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦੇ ਛੋਟ-ੇ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ, ਕੱ ਚ ਦੀ ਛੜ, ਿਸਲਕ ਦਾ ਕੱ ਪੜਾ,
ਗੁਬਾਰੇ।
ਿਕਿਰਆ 2 : ਸਥਾਈ ਪਰਮਾਣੂ ਮਾਡਲ ਿਤਆਰ ਕਰੋ ਅ ਤੇ ਪਿਹਲੇ ਅ ਠਾਰ ਤੱ ਤ ਦੇ ਇਲੈ ਕਟਾਨੀ
ਤਰਤੀਬ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉ।
(ਪਾਠ 4, ਿਕਿਰਆ 4.2, ਪੰ ਨਾ 57)
ਲੋ ੜੀਦਾ ਸਮਾਨ : ਸਫ਼ੈਦ ਚਾਕ, ਰੰ ਗਦਾਰ ਚਾਕ, ਡਸਟਰ, ਤਾਰ ਦੇ ਬਣੇ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਅ ਕਾਰ ਦੇ ਿਰੰ ਗ ਅ ਤੇ
ਮੋਤੀ ।
ਿਕਿਰਆ 3: ਸਿਥਿਤਜ ਊਰਜਾ ਦਾ ਅ ਿਧਐਨ ਕਰਨਾ ਅ ਤੇ ਊਰਜਾ ਰੁਪਤਰਣ।
(ਪਾਠ : 11, ਿਕਿਰਆ : 11.8, 11.11, 11.12, ਪੰ ਨਾ : 169)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਰਬੜ ਬ0ਡ ਜ ਰਬੜ ਦਾ ਛੱ ਲਾ, ਬਸ ਦੀ ਸੋਟੀ, ਹਲਕੀ ਡੰ ਡੀ, ਡੋਰੀ, ਛੋਟੇ ਪੱ ਥਰ ਦਾ
ਟੁਕੜਾ।
ਿਕਿਰਆ 4: ਧੁਨੀ (Sound) ਿਕਵT ਪੈਦਾ ਹੁੰ ਦੀ ਹੈ।
(ਪਾਠ : 12, ਿਕਿਰਆ: 12.1, 12.2, ਪੰ ਨਾ : 179-180)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਟੇਬਲ ਟੈਿਨਸ ਦੀ ਗTਦ, ਪਤਲਾ ਧਾਗਾ, ਿਟਊਿਨੰਗ ਫੋਰਕ, ਰਬੜ ਪੈਡ, ਗਲਾਸ, ਪਾਣੀ।
ਿਕਿਰਆ 5: ਸਪਿਰੰ ਗ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਦਾਅ (ਲਗੀਿਚਊਡਨਲ) ਤਰੰ ਗ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ।
(ਪਾਠ : 12, ਿਕਿਰਆ: 12.4, ਪੰ ਨਾ : 182)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਸਪਿਰੰ ਗ (ਸਿਲੰਕੀ)।
ਿਕਿਰਆ 6: ਧੁਨੀ ਦੇ ਪਰਾਵਰਤਨ ਦਾ ਅ ਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
(ਪਾਠ-12 , ਿਕਿਰਆ12.5 , ਪੰ ਨਾ 188)
ਲੋ ੜ;ਦਾ ਸਮਾਨ: ਦੋ ਪਾਇਪ ਜ ਚਾਰਟ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਪਾਈਪ, ਮੇਜ਼, ਘੜੀ ਜ ਅ ਲਾਰਮ।
B'N L-
[B' L- ;w{j ;kfJz; nfXnkgeK B{z jdkfJs ehsh iKdh j? fe ftfdnkoEhnK bJh
nbZr s'A e'Jh th gq?eNheb B'N p[Ze nkfd Bk brkJh ikt/ ns/ gq?eNheb$fefonktK
B{z gkmFeqw d/ Bkb Bkb eotkJhnK ikD ns/ ftfdnkoEhnK d[nkok fJjBK
fefonktK B{z ;XkoB B'N p[Ze ftZu jh fby fbnk ikt/.