PSEB 9th Class Syllabus 2025 Music

Punjab Board

SYLLABUS
2024-2025

ੇ ੀ – ਨੌ ਵੀਂ
ਸ਼੍ਰਣ
ਸਾਲ 2024-25
ਸੰਗੀਤ-ਵਾਦਨ
ਪਾਠਕ੍ਰਮ (ਲਲਖਤੀ)
ਭਾਗ – ੳ
ਹੇਠ ਲਲਲਖਆਂ ਦੀਆਂ ਪਲਿਭਾਸ਼੍ਾਵਾਂ
1. ਸੰਗੀਤ, ਆਿੋਹ, ਅਵਿੋਹ, ਪਕੜ, ਜਾਤੀ, ਵਾਦੀ, ਸਮਵਾਦੀ, ਅਨੁ ਵਾਦੀ, ਵਿਲਜਤ, ਲਵਵਾਦੀ,
ਸਵਿ, ਜਨਯਿਾਗ, ਆਸ਼੍ਿਯ ਿਾਗ, ਲੈ ਅ;
2. ਸਵਿ :- ਸ਼੍ੁਧ
ੁੱ ਸਵਿ, ਕੋਮਲ ਸਵਿ, ਤੀਵਿ ਸਵਿ;
3. ਤਾਲ, ਮਾਤਿਾ ਲਵਭਾਗ, ਸਮ, ਤਾਲੀ, ਖਾਲੀ, ਆਵਿਤਨ;
4. ਵਿਣ ਸਥਾਈ, ਆਿੋਹ, ਅਵਿੋਹ, ਸੰਚਾਿੀ;
5. ਅਲਾਪ-ਆਧੁਲਨਕ ਅਲਾਪ ਗਾਇਨ ਦੀ ਲਵਧੀ;
6. ਨਾਦ:- ਆਹਤ ਨਾਦ ਅਤੇ ਅਨਾਹਤ ਨਾਦ;
7. ਭਾਿਤੀ ਸੰਗੀਤ ਲਵੁੱਚ ਵਾਦਾਂ ਦਾ ਮਹੁੱਤਵ;
8. ਜੀਵਨੀ ਅਨਪੂਿਨਾ ਦੇਵੀ;
9. ਿਾਗ, ਿਾਗ ਦੇ ਲਨਯਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਪਜਾਤੀਆਂ;
10. ਆਧੁਲਨਕ ਭਾਿਤੀ ਸੰਗੀਤ (ਲਹੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ) ਕਾਲ ਲਵੁੱਚ ਪੰਡਤ ਲਵਸ਼੍ਨੂ ੰ ਨਿਾਇਣ ਭਾਤਖੰਡੇ
ਿਜਾਖਾਨੀ ਗਤ ਦੀ ਸਵਿ ਲਲਪੀ;
ਭਾਗ – ਅ
1. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗ ਭੇਿਵੀ, ਕਾਫੀ, ਲਿਲਾਵਲ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ, ਆਿੋਹ-ਅਵਿੋਹ ਪਕੜ ਅਤੇ
ਿਜਾਖਾਨੀ ਗਤ ਦੀ ਸਵਿ ਲਲਪੀ;
2. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਤਾਲਾਂ-ਲਤੰਨ ਤਾਲ, ਝੁੱਪਤਾਲ, ਕਲਹਿਵਾ ਅਤੇ ਦਾਦਿਾ ਤਾਲ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੇ
ਤਾਲ ਲਲਪੀ;
ਪਰਸ਼੍ਨ ਪੁੱਤਿ ਦੀ ਿੂਪਿੇਖਾ (ਪਰਯਗ
ਨੋ ਟ:-ਪਰਯੋਗੀ ਪਰੀਲਖਆ ਦੀ ਇੁੱਕ ਟੋਲੀ ਲਵੁੱਚ 9 ਤੋਂ ਵੁੱਧ ਲਵਲਦਆਿਥੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ।
ਪਰਸ਼੍ਨ-ਪੁੱਤਿ ਮੌਕੇ ਤੇ ਲਤਆਿ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ । ਪਰਯਗ
ੋ ੀ ਪਰੀਲਖਆ ਦਾ ਪਰਸ਼੍ਨ-ਪੁੱਤਿ ਲਤਆਿ
ਕਿਨ ਸਮੇਂ ਲਲਖਤੀ ਪੇਪਿ ਤੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਲਧਆਨ ਿੁੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਹੇਠ ਲਲਖੀਆਂ
ਲਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ।

1. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਲਵੁੱਚੋਂ ਲਵਲਦਆਿਥੀ ਦੇ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਲਕਸੇ ਇੁੱਕ ਿਾਗ ਲਵੁੱਚ ਵੁੱਡਾ ਲਖਆਨ
ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਲਖਆਨ ਨੂ ੰ ਅਲਾਪ, ਤਾਨਾ ਸਮੇਤ ਗਾਇਨ ਕਿਨਾ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ
ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
2. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਲਵੁੱਚੋਂ ਪਰੀਲਖਅਕ ਦੀ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਲਕਸੇ ਇੁੱਕ ਲਵੁੱਚ ਵੁੱਡਾ ਲਖਆਨ ਜਾਂ ਛੋਟੇ
ਲਖਆਨ ਨੂ ੰ ਅਲਾਪ, ਤਾਨਾ ਸਮੇਤ ਗਾਇਨ ਕਿਨਾ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
3. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਤਾਲਾਂ ਲਵੁੱਚੋਂ ਲਕਸੇ ਇੁੱਕ ਤਾਲ ਦੇ ਿੋਲਾਂ ਨੂ ੰ ਹੁੱਥ ਨਾਲ ਤਾਲੀ ਦੇ ਕੇ
ਉਚਾਿਣ ਕਿਨਾ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
4. ਲਦੁੱਤੀਆਂ ਸੁਿਸੰਗਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਦੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਿਨੀ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ
4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
5. ਉਪਿੋਕਤ ਿਾਗਾਂ ਲਵੁੱਚੋਂ ਲਕਸੇ ਇੁੱਕ ਿਾਗ ਲਵੁੱਚ ਭਜਨ, ਸ਼੍ਿਦ, ਲੋ ਕ ਗੀਤ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਿਨਾ
। ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
ਲਕਲਿਆਤਮਕ (ਪਾਠਕ੍ਰਮ)
1. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗ ਭੈਿਵੀ, ਕਾਫੀ, ਲਿਲਾਵਲ ਥਾਟਾਂ ਦੇ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਅੰਲਕਾਿ;
2. ਿਾਗ ਭੈਿਵੀ, ਕਾਫੀ ਅਤੇ ਲਿਲਾਵਲ ਲਵੁੱਚ ਿਜਾਖਾਨੀ ਗਤ, ਅਲਾਪ ਅਤੇ ਦੋ ਤੋਲੜਆਂ ਸਲਹਤ;
3. ਲਤੰਨ ਤਾਲ, ਝਪਤਾਲ, ਕਲਹਿਵਾ ਅਤੇ ਦਾਦਿਾ ਤਾਲਾਂ ਨੂ ੰ ਠਾਹ ਦੁ ਗਣ
ੁ ਲੈ ਅ ਲਵੁੱਚ ਹੁੱਥ ਨਾਲ
ਤਾਲੀ ਦੇ ਕੇ ਉਚਾਿਣ ਕਿਨਾ;
4. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ;
5. ਲਕਸੀ ਵੀ ਿਾਗ ਲਵੁੱਚ ਧੁਨ ਦਾ ਵਾਦਨ ਕਿਨਾ ।
ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ
1. ਵਾਦਨ (ਪੰਜਾਿੀ) ਮੈਲਟਰ ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ, ਪੰਜਾਿ ਸਕੂ ਲ ਲਸੁੱਲਖਆ ਿੋਿਡ ਵੁੱਲੋਂ ਪਰਕਾਲਸ਼੍ਤ
2. ਵਾਦਨ (ਲਹੰਦੀ) ਮੈਲਟਰ ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ, ਪੰਜਾਿ ਸਕੂ ਲ ਲਸੁੱਲਖਆ ਿੋਿਡ ਵੁੱਲੋਂ ਪਰਕਾਲਸ਼੍ਤ

ੇ ੀ – ਨੌ ਵੀਂ
ਸ਼੍ਰਣ
ਸਾਲ 2024-25
ਸੰਗੀਤ-ਤਬਲਾ
ਪਾਠਕ੍ਰਮ (ਲਲਖਤੀ)
ਭਾਗ – ੳ
ਹੇਠ ਲਲਲਖਆਂ ਦੀਆਂ ਪਲਿਭਾਸ਼੍ਾਵਾਂ ਨੰ ਉਦਾਹਿਣ ਸਲਹਤ ਲਲਖੋ ।
(ੳ) ਸੰਗੀਤ, ਲੈ ਅ, ਮਾਤਿਾ, ਤਾਲ, ਲਵਭਾਗ, ਸਮ, ਤਾਲੀ, ਖਾਲੀ, ਲੱਗੀ, ਲਤਹਾਈ, ਪੜ੍ਹ ੱਤ, ਠੇ ਕਾ ।
(ਅ) ਲੈ ਅ ਦੀਆਂ ਲਕਸਮਾ: ਲਵਲੰਬਤ, ਮੱਧ, ਦਿੱਤ
(ੲ) ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਦੇ ਗਣ ਅਤੇ ਔਗਣ
(ਸ) ਤਬਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਿੀ
(ਹ) ਲਵਸ਼੍ਣ ਨਿਾਇਣ ਭਾਤਖੰਡੇ ਦੀ ਸਿਤਾਲ ਲਲਪੀ
(ਕ) ਜੀਵਨੀ (1) ਉਸਤਾਦ ਮਲੰਗ ਖਾਂ (ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ)
(2) ਉਸਤਾਦ ਅਯੋਲਧਆ ਪਰਸਾਦ (ਪਖਾਵਜੀ)
(ਖ) ਤਬਲੇ ਦੇ ਵਿਣ
ਭਾਗ – ਅ
1. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਤਾਲਾਂ (ਕਲਹਿਾਵਾ, ਦਾਦਿਾ ਅਤੇ ਲਤੰਨਤਾਲ) ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ।
2. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਤਾਲਾਂ (ਕਲਹਿਾਵਾ, ਦਾਦਿਾ ਅਤੇ ਲਤੰਨਤਾਲ) ਦੀ ਇਕਗਣ ਅਤੇ ਦਗਣ ਸਲਹਤ
ਤਾਲ ਲਲਖੋ ।
3. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਤਾਲਾਂ ਲਵੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਲਤਹਾਈਆਂ ਨੰ ਲਲਪੀ ਬੱਧ ਕਿਨਾ ।
4. ਲਤੰਨਤਾਲ ਲਵੱਚ ਕਾਇਦਾ, ਪਲਟੇ, ਲਤਹਾਈ ਅਤੇ ਟਕੜ੍ੇ ਲਲਪੀ ਬੱਧ ਕਿਨਾ ।
ਪਰਸ਼੍ਨ ਪੱਤਿ ਦੀ ਿਪਿੇਖਾ (ਪਰਯਗ
ਨੋ ਟ:-ਪਰਯੋਗੀ ਪਰੀਲਖਆ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਲੀ ਲਵੱਚ 9 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਵਲਦਆਿਥੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ।
ਪਰਸ਼੍ਨ-ਪੱਤਿ ਮੌਕੇ ਤੇ ਲਤਆਿ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ । ਪਰਯਗ
ੋ ੀ ਪਰੀਲਖਆ ਦਾ ਪਰਸ਼੍ਨ-ਪੱਤਿ ਲਤਆਿ
ਕਿਨ ਸਮੇਂ ਲਲਖਤੀ ਪੇਪਿ ਤੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਲਧਆਨ ਿੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਹੇਠ ਲਲਖੀਆਂ
ਲਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ।

1. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਲਵੱਚੋਂ ਲਵਲਦਆਿਥੀ ਦੇ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਲਕਸੇ ਇੱਕ ਿਾਗ ਲਵੱਚ ਵੱਡਾ ਲਖਆਨ
ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਲਖਆਨ ਨੰ ਅਲਾਪ, ਤਾਨਾ ਸਮੇਤ ਗਾਇਨ ਕਿਨਾ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ
ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
2. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਲਵੱਚੋਂ ਪਰੀਲਖਅਕ ਦੀ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਲਕਸੇ ਇੱਕ ਲਵੱਚ ਵੱਡਾ ਲਖਆਨ ਜਾਂ ਛੋਟੇ
ਲਖਆਨ ਨੰ ਅਲਾਪ, ਤਾਨਾ ਸਮੇਤ ਗਾਇਨ ਕਿਨਾ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
3. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਤਾਲਾਂ ਲਵੱਚੋਂ ਲਕਸੇ ਇੱਕ ਤਾਲ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤਾਲੀ ਦੇ ਕੇ
ਉਚਾਿਣ ਕਿਨਾ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
4. ਲਦੱਤੀਆਂ ਸਿਸੰਗਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਦੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਿਨੀ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ
4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
5. ਉਪਿੋਕਤ ਿਾਗਾਂ ਲਵੱਚੋਂ ਲਕਸੇ ਇੱਕ ਿਾਗ ਲਵੱਚ ਭਜਨ, ਸ਼੍ਬਦ, ਲੋ ਕ ਗੀਤ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਿਨਾ
। ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
ਪਾਠਕ੍ਰਮ (ਪਰਯਗ

(ੳ) ਦਾਦਿਾ, ਲਤੰਨ ਤਾਲ ਅਤੇ ਕਲਹਿਾਵਾ ਤਾਲ ਨੰ ਇੱਕ ਗਣ ਅਤੇ ਦਗਣ ਸਲਹਤ ਵਜਾਉਣਾ ।
(ਅ) ਦਾਦਿਾ, ਲਤੰਨ ਤਾਲ ਅਤੇ ਕਲਹਿਾਵਾ ਤਾਲ ਲਵੱਚ ਦੋ-ਦੋ ਲਗੀਆਂ ਲਤਹਾਈ ਸਲਹਤ ਵਜਾਉਣਾ।
(ੲ) ਦਾਦਿਾ, ਲਤੰਨ ਤਾਲ ਅਤੇ ਕਲਹਿਾਵਾ ਤਾਲ ਤੇ ਕਲਹਿਾਵਾ ਤਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਗਣ ਅਤੇ ਦਗੱਣ ਸਲਹਤ
ਪੜ੍ਹ ੰਤ ।
(ਸ) ਲਤੰਨਤਾਲ ਲਵੱਚ ਇੱਕ ਕਾਇਦਾ, ਦੋ ਪਲਟੋ, ਲਤਹਾਈ ਅਤੇ ਦੋ ਟਕੜ੍ੇ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਅਲਭਆਸ ।
(ਹ) ਦਸ ਵਿਨਾਂ ਦੀ ਵਾਦਨ ਲਵਧੀ ।
(ਕ) ਉਪਿੋਕਤ ਤਾਲਾਂ ਦੀ ਗਾਇਨ / ਵਾਦਨ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਿਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ।

ੇ ੀ – ਨੌ ਵੀਂ
ਸ਼੍ਰਣ
ਸਾਲ 2024-25
ਸੰਗੀਤ-ਗਾਇਨ
ਪਾਠਕ੍ਰਮ (ਲਲਖਤੀ)
ਭਾਗ – ੳ
ਹੇਠ ਲਲਲਖਆਂ ਦੀਆਂ ਪਲਿਭਾਸ਼੍ਾਵਾਂ
1. ਸੰਗੀਤ, ਆਿੋਹ, ਅਵਿੋਹ, ਪਕੜ, ਜਾਤੀ, ਵਾਦੀ, ਸਮਵਾਦੀ, ਅਨੁ ਵਾਦੀ, ਵਿਲਜਤ, ਲਵਵਾਦੀ, ਸਵਿ,
ਜਨਯਿਾਗ, ਆਸ਼੍ਿਯ ਿਾਗ, ਲੈ ਅ;
2. ਸਵਿ :- ਸ਼੍ੁੁੱਧ ਸਵਿ, ਕੋਮਲ ਸਵਿ, ਤੀਵਿ ਸਵਿ;
3. ਤਾਲ, ਮਾਤਿਾ ਲਵਭਾਗ, ਸਮ, ਤਾਲੀ, ਖਾਲੀ, ਆਵਿਤਨ;
4. ਵਿਣ ਸਥਾਈ, ਆਿੋਹ, ਅਵਿੋਹ, ਸੰਚਾਿੀ;
5. ਅਲਾਪ-ਆਧੁਲਨਕ ਅਲਾਪ ਗਾਇਨ ਦੀ ਲਵਧੀ;
6. ਨਾਦ:- ਆਹਤ ਨਾਦ ਅਤੇ ਅਨਾਹਤ ਨਾਦ;
7. ਭਾਿਤੀ ਸੰਗੀਤ ਲਵੁੱਚ ਵਾਦਾਂ ਦਾ ਮਹੁੱਤਵ;
8. ਜੀਵਨੀ ਅਨਪੂਿਨਾ ਦੇਵੀ;
9. ਿਾਗ, ਿਾਗ ਦੇ ਲਨਯਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਪਜਾਤੀਆਂ;
10. ਆਧੁਲਨਕ ਭਾਿਤੀ ਸੰਗੀਤ (ਲਹੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ) ਕਾਲ ਲਵੁੱਚ ਪੰਡਤ ਲਵਸ਼੍ਨੂ ੰ ਨਿਾਇਣ ਭਾਤਖੰਡੇ
ਿਜਾਖਾਨੀ ਗਤ ਦੀ ਸਵਿ ਲਲਪੀ;
ਭਾਗ – ਅ
1. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗ ਭੇਿਵੀ, ਕਾਫੀ, ਲਿਲਾਵਲ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ, ਆਿੋਹ-ਅਵਿੋਹ ਪਕੜ ਅਤੇ ਸਵਿ
ਲਲਪੀ ਸਲਹਤ;
2. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਤਾਲਾਂ-ਲਤੰਨ ਤਾਲ, ਝੁੱਪਤਾਲ, ਕਲਹਿਵਾ ਅਤੇ ਦਾਦਿਾ ਤਾਲ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੇ
ਤਾਲ ਲਲਪੀ;
ਪਰਸ਼੍ਨ ਪੁੱਤਿ ਦੀ ਿੂਪਿੇਖਾ (ਪਰਯਗ
ਨੋ ਟ:-ਪਰਯੋਗੀ ਪਰੀਲਖਆ ਦੀ ਇੁੱਕ ਟੋਲੀ ਲਵੁੱਚ 9 ਤੋਂ ਵੁੱਧ ਲਵਲਦਆਿਥੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ।
ਪਰਸ਼੍ਨ-ਪੁੱਤਿ ਮੌਕੇ ਤੇ ਲਤਆਿ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ । ਪਰਯਗ
ੋ ੀ ਪਰੀਲਖਆ ਦਾ ਪਰਸ਼੍ਨ-ਪੁੱਤਿ ਲਤਆਿ ਕਿਨ
ਸਮੇਂ ਲਲਖਤੀ ਪੇਪਿ ਤੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਲਧਆਨ ਿੁੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਹੇਠ ਲਲਖੀਆਂ ਲਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ
ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ।

1. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਲਵੁੱਚੋਂ ਲਵਲਦਆਿਥੀ ਦੇ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਲਕਸੇ ਇੁੱਕ ਿਾਗ ਲਵੁੱਚ ਵੁੱਡਾ ਲਖਆਨ
ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਲਖਆਨ ਨੂ ੰ ਅਲਾਪ, ਤਾਨਾ ਸਮੇਤ ਗਾਇਨ ਕਿਨਾ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ ਦਾ
ਹੋਵੇਗਾ ।
2. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਲਵੁੱਚੋਂ ਪਰੀਲਖਅਕ ਦੀ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਲਕਸੇ ਇੁੱਕ ਲਵੁੱਚ ਵੁੱਡਾ ਲਖਆਨ ਜਾਂ ਛੋਟੇ
ਲਖਆਨ ਨੂ ੰ ਅਲਾਪ, ਤਾਨਾ ਸਮੇਤ ਗਾਇਨ ਕਿਨਾ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
3. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਤਾਲਾਂ ਲਵੁੱਚੋਂ ਲਕਸੇ ਇੁੱਕ ਤਾਲ ਦੇ ਿੋਲਾਂ ਨੂ ੰ ਹੁੱਥ ਨਾਲ ਤਾਲੀ ਦੇ ਕੇ ਉਚਾਿਣ
ਕਿਨਾ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
4. ਲਦੁੱਤੀਆਂ ਸੁਿਸੰਗਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਦੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਿਨੀ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4
ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
5. ਉਪਿੋਕਤ ਿਾਗਾਂ ਲਵੁੱਚੋਂ ਲਕਸੇ ਇੁੱਕ ਿਾਗ ਲਵੁੱਚ ਭਜਨ, ਸ਼੍ਿਦ, ਲੋ ਕ ਗੀਤ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਿਨਾ।
ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ 4 ਲਮੰਟ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ।
ਲਕਲਿਆਤਮਕ (ਪਾਠਕ੍ਰਮ)
1. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗ ਭੈਿਵੀ, ਕਾਫੀ, ਲਿਲਾਵਲ ਥਾਟਾਂ ਦੇ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਅੰਲਕਾਿ;
2. ਿਾਗ ਭੈਿਵੀ, ਕਾਫੀ ਅਤੇ ਲਿਲਾਵਲ ਲਵੁੱਚ ਛੋਟਾ ਲਖਆਲ, ਆਲਾਪ ਆਿੋਹ ਅਵਿੋਹ ਪਕੜ ਅਤੇ ਦੋ
ਤਾਨਾਂ ਸਲਹਤ;
3. ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਿਾਗਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ;
4. ਲਤੰਨ ਤਾਲ, ਝਪਤਾਲ, ਕਲਹਿਵਾ ਅਤੇ ਦਾਦਿਾ ਤਾਲਾਂ ਨੂ ੰ ਠਾਹ ਦੁ ਗਣ
ੁ ਲੈ ਅ ਲਵੁੱਚ ਹੁੱਥ ਨਾਲ
ਤਾਲੀ ਦੇ ਕੇ ਉਚਾਿਣ ਕਿਨਾ;
5. ਲਕਸੀ ਵੀ ਿਾਗ ਲਵੁੱਚ ਸ਼੍ਿਦ/ਭਜਨ/ਲੋ ਕ ਗੀਤ/ ਦੇਸ਼੍ ਭਗਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਿਨਾ;
ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ
1. ਗਾਇਨ (ਪੰਜਾਿੀ) ਮੈਲਟਰ ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ, ਪੰਜਾਿ ਸਕੂ ਲ ਲਸੁੱਲਖਆ ਿੋਿਡ ਵੁੱਲੋਂ ਪਰਕਾਲਸ਼੍ਤ
2. ਗਾਇਨ (ਲਹੰਦੀ) ਮੈਲਟਰ ਕ ਸ਼੍ਰਣ
ੇ ੀ ਲਈ, ਪੰਜਾਿ ਸਕੂ ਲ ਲਸੁੱਲਖਆ ਿੋਿਡ ਵੁੱਲੋਂ ਪਰਕਾਲਸ਼੍ਤ

Study Materials
Notes

Model Papers Class 6 Notes

Sample Papers Class 7 Notes
Half Yearly Sample Papers Class 8 Notes

Class 9 Notes
Important Resources
Class 10 Notes
Periodic Table
Class 11 Notes
Writing Skills / Formats

Maps of India / World Class 12 Notes

Books and Solutions

NCERT Books
NCERT Book Solutions
HC Verma Chapter Wise Solutions
RD Sharma Solutions
CGBSE Solutions