JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit
Download JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit pdf. Get all Jharkhand Board Sample Question Papers 2025 at aglasem.com
More Detail
Latest News
Finished viewing? Save it for later —
Download JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit (PDF · 23 pages)Downloaded 9 times
About JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit
JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit is available here for free download. Published by Jharkhand Board for Class 12, this sample paper can be viewed online or downloaded as a PDF (23 pages). Candidates preparing for Class 12 can use JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit to understand the exam pattern, the type of questions asked, and the overall difficulty level.
Frequently Asked Questions
How can I download JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit?
Open this page and click the Download button to save JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit as a PDF. It is completely free on AglaSem Docs.
Is JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit free to download?
Yes. JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit can be viewed online and downloaded as a PDF free of cost on AglaSem Docs.
How many pages does JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit have?
JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit contains 23 pages, which you can read online or download together as a single PDF.
Where can I find more Class 12 study material?
You can find more Class 12 question papers, sample papers, syllabus, and answer keys on AglaSem Docs.
JAC Class 12 Model Question Paper 2025 Sanskrit – Text
Read the full text of this sample paper below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.
📄 View text version (23 pages)
Page 1
2025
MODEL
PAPERS
JAC BOARD JHARKHAND
EXAM ACADEMIC
COUNCIL MODEL
PREPARATION QUESTION
PAPER 2025
JHARKHAND ACADEMIC COUNCIL
MODEL
PAPERS
JAC BOARD JHARKHAND
EXAM ACADEMIC
COUNCIL MODEL
PREPARATION QUESTION
PAPER 2025
JHARKHAND ACADEMIC COUNCIL
Page 2
झारखण्ड शैक्षणिक अनुसंधान एवं प्रणशक्षि पररषद, रााँची , झारखण्ड
वाणषि क परीक्षा (Annual Examination)
2024-2025
मॉडल प्रश्न पत्र
कक्षा – XII णवषय – संस् कृत ऐणक्षक समय – 3 घण्टा पि
ू ाांक – 80
Class-XII Subject- Sanskrit Elective Time- 3 Hour Marks - 80
सामान्य-निर्देशााः-
● अनममि् प्रश्नपत्रे 30 वमतुनिष्ठप्रश्नााः सनन्त ।
● सवे प्रश्नााः समािाांकााः ।
● सवे प्रश्नााः अनिवायाय ाः ।
● प्रर्दततेष ु नवकल्पेष ु समुनितम् उत्तरां नििुत ।
● अपनितावबोधिम्
अधोनिनित गद्ाांश ां पनित्वा प्रर्दत्तप्रश्नािाम् उत्तरां नवकल्पेष ु नििुत-
अनुच्छे दः
गीतायाः द्वादशे अध्याये भगवान् कृष्िः वदणत - "यः णननदां स्तुणतं च समानतया स्वीकरोणत,
सः भक्तः मम णप्रयः।" 'तुल्यणननदास्तुणतः' इणत शब्दः सामानय इव प्रतीयते परनतु तदनुगुिम्
आचरिं महत् कष्टसाधकम्। णननदावचनानां श्रविेन मानणसकः उद्वेगः जायते ।
स्तुणतशब्दानां श्रविेन मनसः उल्लासः भवणत। णननदकाः, दोषदशि णयतारः च भगवता एव
प्रे ष्यनते । यः णननदकस्य कथनं शाणनतपवू ि कं शि
ृ ोणत णवरोधं न करोणत अणपतु आत्मणनरीक्षिं
करोणत, सः वधि ते। यदा स्तुणतः श्रय
ू ते तदा 'अत्र मम णकमणप वैणशष्ट्यं नाणस्त' इणत णचनतनीयम्।
एतत् सवां मम गुरुजनानां प्रसादः इणत यः स्वीकरोणत सः णवनयी भवणत। अतः
वाणषि क परीक्षा (Annual Examination)
2024-2025
मॉडल प्रश्न पत्र
कक्षा – XII णवषय – संस् कृत ऐणक्षक समय – 3 घण्टा पि
ू ाांक – 80
Class-XII Subject- Sanskrit Elective Time- 3 Hour Marks - 80
सामान्य-निर्देशााः-
● अनममि् प्रश्नपत्रे 30 वमतुनिष्ठप्रश्नााः सनन्त ।
● सवे प्रश्नााः समािाांकााः ।
● सवे प्रश्नााः अनिवायाय ाः ।
● प्रर्दततेष ु नवकल्पेष ु समुनितम् उत्तरां नििुत ।
● अपनितावबोधिम्
अधोनिनित गद्ाांश ां पनित्वा प्रर्दत्तप्रश्नािाम् उत्तरां नवकल्पेष ु नििुत-
अनुच्छे दः
गीतायाः द्वादशे अध्याये भगवान् कृष्िः वदणत - "यः णननदां स्तुणतं च समानतया स्वीकरोणत,
सः भक्तः मम णप्रयः।" 'तुल्यणननदास्तुणतः' इणत शब्दः सामानय इव प्रतीयते परनतु तदनुगुिम्
आचरिं महत् कष्टसाधकम्। णननदावचनानां श्रविेन मानणसकः उद्वेगः जायते ।
स्तुणतशब्दानां श्रविेन मनसः उल्लासः भवणत। णननदकाः, दोषदशि णयतारः च भगवता एव
प्रे ष्यनते । यः णननदकस्य कथनं शाणनतपवू ि कं शि
ृ ोणत णवरोधं न करोणत अणपतु आत्मणनरीक्षिं
करोणत, सः वधि ते। यदा स्तुणतः श्रय
ू ते तदा 'अत्र मम णकमणप वैणशष्ट्यं नाणस्त' इणत णचनतनीयम्।
एतत् सवां मम गुरुजनानां प्रसादः इणत यः स्वीकरोणत सः णवनयी भवणत। अतः
Page 3
तुल्यणननदास्तुणतत्वम् अभ्यासे नवै णसध्यणत। यः एवम् आचरणत, सः जीवने णनरनतरम्
उननणतन प्राप्नोणत।
प्रश्नाः
1.णननदकाः केन एव प्रे ष्यनते ?
क.पशुना
ख.भगवता
ग.णमत्रे ि
घ. मुणनना
2. गीतायाः कणस्मन् अध्याये णप्रयभक्तस्य लक्षिं भगवता प्रोक्तम् ?
क.द्वादशे
ख. प्रथमे
ग. णद्वतीये
घ. सप्तमे
3. 'जायते ' इणत णियापदस्य कति पृ दं णकम् ?
क.णवनयी
ख.णननदकाः
उननणतन प्राप्नोणत।
प्रश्नाः
1.णननदकाः केन एव प्रे ष्यनते ?
क.पशुना
ख.भगवता
ग.णमत्रे ि
घ. मुणनना
2. गीतायाः कणस्मन् अध्याये णप्रयभक्तस्य लक्षिं भगवता प्रोक्तम् ?
क.द्वादशे
ख. प्रथमे
ग. णद्वतीये
घ. सप्तमे
3. 'जायते ' इणत णियापदस्य कति पृ दं णकम् ?
क.णवनयी
ख.णननदकाः
Page 4
ग.मम
घ.उद्वेगः
4.’कृपा' इणत अथि णकं पदमत्र प्रयुक्तम् ?
क.णननदा
ख.प्रसादः
ग.भक्तः
घ. णनरनतरम्
5. 'उद्वेगस्य' णकं णवलोमपदमत्र प्रयुक्तम् ?
क.उल्लासः
ख.वैणशष्ट्यम्
ग.णवरोधम्
घ.स्तुणतः
निर्देश: - अधोनिनितां गद्ाांश ां पनित्वा प्रर्दत्तप्रश्नािाम् उत्तरां नवकल्पेष ु नििुत-
गद्ाांशाः
"तममै राज्ञे व्ययार्थं रत्िितुष्टयां र्दामयानम। एतेषाां माहात््यम् एकां रत्िां यद्वमतु ममयय ते
तद्दर्दानत। * नद्वतीयरत्िेि भोजिानर्दकम् अमृततुल्यम् उत्पद्ते। तृतीयरत्िात्
घ.उद्वेगः
4.’कृपा' इणत अथि णकं पदमत्र प्रयुक्तम् ?
क.णननदा
ख.प्रसादः
ग.भक्तः
घ. णनरनतरम्
5. 'उद्वेगस्य' णकं णवलोमपदमत्र प्रयुक्तम् ?
क.उल्लासः
ख.वैणशष्ट्यम्
ग.णवरोधम्
घ.स्तुणतः
निर्देश: - अधोनिनितां गद्ाांश ां पनित्वा प्रर्दत्तप्रश्नािाम् उत्तरां नवकल्पेष ु नििुत-
गद्ाांशाः
"तममै राज्ञे व्ययार्थं रत्िितुष्टयां र्दामयानम। एतेषाां माहात््यम् एकां रत्िां यद्वमतु ममयय ते
तद्दर्दानत। * नद्वतीयरत्िेि भोजिानर्दकम् अमृततुल्यम् उत्पद्ते। तृतीयरत्िात्
Page 5
ितरु ङ्गबिां भवनत। ितर्थ
ु ाय र्द् रत्िानर्दनर्दव्याभरणानि जायन्ते। तर्देतानि रत्िानि गहृ ीत्वा
राज्ञो हमते प्रयच्छे नत।"
प्रश्ना:
6. प्रथमे न रत्नेन णकं स्मयि ते ?
क.भोजनाणदकम्
ख.चतुरङ्गबलं
ग.रत्नाणदणदव्याभरिाणन
घ.यद्वस्तु
7. अमत
ृ तुल्यं णकमुत्पद्यते ?
क.रत्नाणद
ख.चतुरङ्गबलं
ग.भोजनाणदकम्
घ. जीवनम्
8.(अहम्) राज्ञे णकं दास्याणम ?
क.भोजनाणदकम्
ख.चतुरङ्गबलं
ु ाय र्द् रत्िानर्दनर्दव्याभरणानि जायन्ते। तर्देतानि रत्िानि गहृ ीत्वा
राज्ञो हमते प्रयच्छे नत।"
प्रश्ना:
6. प्रथमे न रत्नेन णकं स्मयि ते ?
क.भोजनाणदकम्
ख.चतुरङ्गबलं
ग.रत्नाणदणदव्याभरिाणन
घ.यद्वस्तु
7. अमत
ृ तुल्यं णकमुत्पद्यते ?
क.रत्नाणद
ख.चतुरङ्गबलं
ग.भोजनाणदकम्
घ. जीवनम्
8.(अहम्) राज्ञे णकं दास्याणम ?
क.भोजनाणदकम्
ख.चतुरङ्गबलं
Page 6
ग.रत्नचतुष्टयम्
घ.रत्नाणदणदव्याभरिाणन
9.'ददाणत' अस्य कति पृ दं णकम् ?
क.चतुरङ्गबलं
ख.रत्नम्
ग.भोजनाणदकम्
घ.राजा
10. 'आदाय' अस्य कः पयाि यः अत्र प्रयुक्तः ?
क.गहृ ीत्वा
ख.स्मयि ते
ग.दास्याणम
घ.उत्पद्यते
निर्देश: - अधोनिनितां िाट्याांश ां पनित्वा प्रर्दत्तप्रश्नािाम् उत्तरां नवकल्पेष ु नििुत-
घ.रत्नाणदणदव्याभरिाणन
9.'ददाणत' अस्य कति पृ दं णकम् ?
क.चतुरङ्गबलं
ख.रत्नम्
ग.भोजनाणदकम्
घ.राजा
10. 'आदाय' अस्य कः पयाि यः अत्र प्रयुक्तः ?
क.गहृ ीत्वा
ख.स्मयि ते
ग.दास्याणम
घ.उत्पद्यते
निर्देश: - अधोनिनितां िाट्याांश ां पनित्वा प्रर्दत्तप्रश्नािाम् उत्तरां नवकल्पेष ु नििुत-
Page 7
कौसल्या - जात! अनमत ते माता ? ममरनस वा तातम् ?
िवाः - िनह।
कौसल्या - तताः कमय त्वम् ?
िवाः - भगवताः सुगहृ ीतिामधेयमय वाल्मीकेाः।
कौसल्या - अनय जात! कर्थनयतव्यां कर्थय।
िवाः - एतावर्देव जािानम। (प्रनवश्य स्रान्तााः)
बटवाः - कुमार ! कुमार ! अश्वोऽश्व इनत कोऽनप भूतनवशेषो जिपर्देष्विुश्रूयते,
सोऽयमधुिाऽममानभाः मवयां प्रत्यक्षीकृताः।"
11.'वाल्मीकेः' अस्य णकं णवशे षिम् ?
क.सुगहृ ीतनामधे यस्य
ख.कुमार
ग.जात
घ.कुमारी
12. अस्माणभः कः भत
ू णवशे षः प्रत्यक्षीकृतः ?
क. अज:
िवाः - िनह।
कौसल्या - तताः कमय त्वम् ?
िवाः - भगवताः सुगहृ ीतिामधेयमय वाल्मीकेाः।
कौसल्या - अनय जात! कर्थनयतव्यां कर्थय।
िवाः - एतावर्देव जािानम। (प्रनवश्य स्रान्तााः)
बटवाः - कुमार ! कुमार ! अश्वोऽश्व इनत कोऽनप भूतनवशेषो जिपर्देष्विुश्रूयते,
सोऽयमधुिाऽममानभाः मवयां प्रत्यक्षीकृताः।"
11.'वाल्मीकेः' अस्य णकं णवशे षिम् ?
क.सुगहृ ीतनामधे यस्य
ख.कुमार
ग.जात
घ.कुमारी
12. अस्माणभः कः भत
ू णवशे षः प्रत्यक्षीकृतः ?
क. अज:
Page 8
ख. गज:
ग.अश्वः
घ.व्याघ्र:
13. 'अस्माणभः' इणत सवि नामपदं केभ्यः प्रयुक्तम् ?
क. अश्वे भ्य:
ख.पशूभ्य:
ग. वक्ष
ृ ेभ्य:
घ.बटुभ्यः
14. 'इदानीम्' अस्य कः पयाि यः अत्र प्रयुक्तः ?
क.अधुना
ख.भगवतः
ग.कोऽणप
घ.भत
ू णवशे षो
15.'परोक्षीकृतः' अस्य णवलोमपदं णकम् ?
क.प्रणवश्य
ख.प्रत्यक्षीकृत:
ग.अश्वः
घ.व्याघ्र:
13. 'अस्माणभः' इणत सवि नामपदं केभ्यः प्रयुक्तम् ?
क. अश्वे भ्य:
ख.पशूभ्य:
ग. वक्ष
ृ ेभ्य:
घ.बटुभ्यः
14. 'इदानीम्' अस्य कः पयाि यः अत्र प्रयुक्तः ?
क.अधुना
ख.भगवतः
ग.कोऽणप
घ.भत
ू णवशे षो
15.'परोक्षीकृतः' अस्य णवलोमपदं णकम् ?
क.प्रणवश्य
ख.प्रत्यक्षीकृत:
Page 9
ग.एतावदे व
घ.कथणयतव्यं
(व्याकरण -कायय म)्
16. 'वक्तव्यम्' अस्य प्रत्ययं णवयोज्य णलखत ।
(क) वक्तव्यत्
(ख) वद्+ तव्यत्
(ग) व +तव्यत्
(घ) वच+् तव्यत्
17. 'दशि नीयम्' पदे कः प्रत्ययः ?
(क) िीयम्
(ख) करिी
(ग) अनीयर्
(घ) णिणन
18. 'नायकः' इत्यस्य सणनधणवच्छे दं णचनुत ।
(क) ना+यक:
(ख) नाय+क
घ.कथणयतव्यं
(व्याकरण -कायय म)्
16. 'वक्तव्यम्' अस्य प्रत्ययं णवयोज्य णलखत ।
(क) वक्तव्यत्
(ख) वद्+ तव्यत्
(ग) व +तव्यत्
(घ) वच+् तव्यत्
17. 'दशि नीयम्' पदे कः प्रत्ययः ?
(क) िीयम्
(ख) करिी
(ग) अनीयर्
(घ) णिणन
18. 'नायकः' इत्यस्य सणनधणवच्छे दं णचनुत ।
(क) ना+यक:
(ख) नाय+क
Page 10
(ग) ने+ अक:
(घ) नै+ अक:
19. 'अनुणवष्ि'ु अस्य सामाणसकणवग्रहं णचनुत ।
(क) णवष्िोः सह
(ख) णवष्िोः णवना
(ग) णवष्िो पवू ि म्
(घ) णवष्िो: पश्चात्
20. नीलं कमलं अस्य समस्तपदं णलखत ।
(क) नीलकमलम्
(ख) नीलाकमला
(ग) नीलकमलाणन
(घ) नीले कमले
रे िाांनकतां पर्दमाधृत्य प्रश्ननिमाय णां कुरुत -
21. सहसा नवर्दधीत ि नियाम्।
क. केि
(घ) नै+ अक:
19. 'अनुणवष्ि'ु अस्य सामाणसकणवग्रहं णचनुत ।
(क) णवष्िोः सह
(ख) णवष्िोः णवना
(ग) णवष्िो पवू ि म्
(घ) णवष्िो: पश्चात्
20. नीलं कमलं अस्य समस्तपदं णलखत ।
(क) नीलकमलम्
(ख) नीलाकमला
(ग) नीलकमलाणन
(घ) नीले कमले
रे िाांनकतां पर्दमाधृत्य प्रश्ननिमाय णां कुरुत -
21. सहसा नवर्दधीत ि नियाम्।
क. केि
Page 11
ि. काम्
ग. कम्
घ. कनममि्
22. बनु ियुक्तो जहातीह सुकुत-र्दुष्कृते ।
क. केि
ि. काम्
ग. कम्
घ. कनममि्
23. धिेि सवय मनप िभ्यते ।
क. कम्
ि. केि
ग. कममै
घ. कममात्
24. तमयााः र्दाशयनिकैाः सप्तधा नवभागाः कृताः ।
क. केि
ि. कनममि्
ग. कम्
घ. कनममि्
22. बनु ियुक्तो जहातीह सुकुत-र्दुष्कृते ।
क. केि
ि. काम्
ग. कम्
घ. कनममि्
23. धिेि सवय मनप िभ्यते ।
क. कम्
ि. केि
ग. कममै
घ. कममात्
24. तमयााः र्दाशयनिकैाः सप्तधा नवभागाः कृताः ।
क. केि
ि. कनममि्
Page 12
ग. कै:
घ. कयोाः
25. पत्रमय अधाय नधकां भागां अश्रुधारा आर्द्ाय करोनत मम।
क. कमप
ि. कीदृशाः
ग. केि
घ. कुत्र
निर्देशाः - निर्देशािुसारम् उत्तरां नििुत -
26. 'बािकौतुकम'् इनत पािाः कमय रििा ?
क. कानिर्दासमय ।
ि. भतय ृहरे ाः
ग. बाणभट्टमय
घ. सुश्रुतमय
27. अन्तारानष्िययोगनर्दवसाः कर्दा समायोज्यते?
क. 19 जूि
ि. 20 जिू
ग. 21 जूि
घ. कयोाः
25. पत्रमय अधाय नधकां भागां अश्रुधारा आर्द्ाय करोनत मम।
क. कमप
ि. कीदृशाः
ग. केि
घ. कुत्र
निर्देशाः - निर्देशािुसारम् उत्तरां नििुत -
26. 'बािकौतुकम'् इनत पािाः कमय रििा ?
क. कानिर्दासमय ।
ि. भतय ृहरे ाः
ग. बाणभट्टमय
घ. सुश्रुतमय
27. अन्तारानष्िययोगनर्दवसाः कर्दा समायोज्यते?
क. 19 जूि
ि. 20 जिू
ग. 21 जूि
Page 13
घ. 22 जूि
28. रघुवांशात् काः पािाः सांकनिताः?
क. रघुकौत्ससांवार्दाः
ि. बािकौतुकम्
ग. सनू क्त-सध ु ा
घ. र्दीिबांधुश्रीिायाराः
29. 'बािकौतुकम'् इनत पािाः कमय रििा ?
क. कानिर्दासमय ।
ि. भतय ृहरे ाः
ग. बाणभट्टमय
घ. सुश्रुतमय
30. 'पाषाणी कन्या' इनत कमय रििा ?
क. िन्र्द्शेिरर्दासवमय णाः
ग. कानिर्दासमय ।
ि. अन्बकार्दत्तव्यासमय
घ. बाणभट्टमय
28. रघुवांशात् काः पािाः सांकनिताः?
क. रघुकौत्ससांवार्दाः
ि. बािकौतुकम्
ग. सनू क्त-सध ु ा
घ. र्दीिबांधुश्रीिायाराः
29. 'बािकौतुकम'् इनत पािाः कमय रििा ?
क. कानिर्दासमय ।
ि. भतय ृहरे ाः
ग. बाणभट्टमय
घ. सुश्रुतमय
30. 'पाषाणी कन्या' इनत कमय रििा ?
क. िन्र्द्शेिरर्दासवमय णाः
ग. कानिर्दासमय ।
ि. अन्बकार्दत्तव्यासमय
घ. बाणभट्टमय
Page 14
उत्तराणि
(Class 12- Sanskrit)
1.ख.भगवता 16.(घ) वच्+ तव्यत्
2.क.द्वादशे 17.(ग) अनीयर्
3.घ.उद्वेगः 18.(घ) नै+ अक:
4.ख.प्रसादः 19.(घ) णवष्िो: पश्चात्
5.क.उल्लासः 20.(क) नीलकमलम्
6.घ.यद्वस्तु 21.ख. काम्
7.ग.भोजनाणदकम् 22.घ. कणस्मन्
8.ग.रत्नचतुष्टयम् 23.ख. केन
9.ख.रत्नम् 24.ग. कै:
10.क.गहृ ीत्वा 25.क. कस्प
11.क.सुगहृ ीतनामधे यस्य 26.ख. भति हृ रे ः
12.ग.अश्वः 27.ग. 21 जून
13.घ.बटुभ्यः 28.क. रघुकौत्ससं वादः
14.क.अधुना 29.ख. भति हृ रे ः
15.ख.प्रत्यक्षीकृत: 30.क. चनरशे खरदासवमि िः
(Class 12- Sanskrit)
1.ख.भगवता 16.(घ) वच्+ तव्यत्
2.क.द्वादशे 17.(ग) अनीयर्
3.घ.उद्वेगः 18.(घ) नै+ अक:
4.ख.प्रसादः 19.(घ) णवष्िो: पश्चात्
5.क.उल्लासः 20.(क) नीलकमलम्
6.घ.यद्वस्तु 21.ख. काम्
7.ग.भोजनाणदकम् 22.घ. कणस्मन्
8.ग.रत्नचतुष्टयम् 23.ख. केन
9.ख.रत्नम् 24.ग. कै:
10.क.गहृ ीत्वा 25.क. कस्प
11.क.सुगहृ ीतनामधे यस्य 26.ख. भति हृ रे ः
12.ग.अश्वः 27.ग. 21 जून
13.घ.बटुभ्यः 28.क. रघुकौत्ससं वादः
14.क.अधुना 29.ख. भति हृ रे ः
15.ख.प्रत्यक्षीकृत: 30.क. चनरशे खरदासवमि िः
Page 15
CLASS -12
SUB- SANSKRIT (ELECTIVE)
SUBJECTIVE TYPE
सामान्यनिर्देशााः-
1 सवेषाां प्रश्नािाम् उत्तरानण सांमकृते एव कतय व्यानि ।
2. प्रश्नािाां सांख्या: 21 सनन्त ।
3. प्रश्नसांख्या 1 ताः 8 पयय न्तम् अनतिघूत्तरीयााः प्रश्नााः सनन्त । अमय कृते 2-2 अांकौ
निधाय ररतौ मताः । केिि षड् प्रश्नाि् उत्तरत ।
4.प्रश्नसांख्या 9 ताः 16पयय न्तम् िघत्त ु रीयााः प्रश्नााः सनन्त । अमय कृते 3- 3 अांका:
निधाय ररतााः । केिि षड् प्रश्नााः समाधेयााः ।
5. प्रश्नसांख्या 17 ताः 22 पयय न्तम् र्दीघोत्तरीयााः प्रश्नााः सनन्त । अमय कृते 5-5 अांकााः
निधाय ररतााः । केिि ितरु ाः प्रश्नाि् उत्तरत ।
िण्ड -क
निर्देश: अधोनिनितम् अिच्ु छे र्द ां पनित्वा प्रर्दत्ताि् प्रश्नाि् निर्देशािस ु ारम् उत्तरत-
नशष्याः गरु ु म् अपच्ृ छत-् “महोर्दय सुिसुनवधयोाः को भेर्दाः ?” गरु ु ाः अवर्दत् “अहम् एकर्दा
एकमय धनििो गहृ े अनतनर्थाः अभवम्। तमय आनतथ्यगहृ ां दृष्ट्वा मिनस अनतव्यनर्थताः
आसम्। तत्र सवय ताः बहुमूल्यानि उपकरणानि आसि,् रमणेऽनप अवधाितायााः
आवश्यकता अभवत,् कर्दानित् नकमनप उपकरणां त्रुनटतां ि मयात्। आसीत् तत्र सवाय
सुिसामग्री परम् आिन्र्दमय ि अवतय त कोऽनप उपभोक्ता। आनतथ्यमर्थािां िासीर्द्
उपवेष्टुां योग्यम्।“ एवमुक्तत्वा गरुु ाः नशष्यां समबोधयत-् “ उपकरणैाः प्राप्यते िैव सुिम्।
तत् तु मिसाः आिन्र्देि एव जायते।“
प्रश्ना:-
. पण ू य वाक्तयेि उत्तरत-
1. नशष्याः कयोाः भेर्दम् अपच्ृ छत् ? 2
2. गरु
ु ाः कमय गहृ े अनतनर्थाः अभवत् ? 2
SUB- SANSKRIT (ELECTIVE)
SUBJECTIVE TYPE
सामान्यनिर्देशााः-
1 सवेषाां प्रश्नािाम् उत्तरानण सांमकृते एव कतय व्यानि ।
2. प्रश्नािाां सांख्या: 21 सनन्त ।
3. प्रश्नसांख्या 1 ताः 8 पयय न्तम् अनतिघूत्तरीयााः प्रश्नााः सनन्त । अमय कृते 2-2 अांकौ
निधाय ररतौ मताः । केिि षड् प्रश्नाि् उत्तरत ।
4.प्रश्नसांख्या 9 ताः 16पयय न्तम् िघत्त ु रीयााः प्रश्नााः सनन्त । अमय कृते 3- 3 अांका:
निधाय ररतााः । केिि षड् प्रश्नााः समाधेयााः ।
5. प्रश्नसांख्या 17 ताः 22 पयय न्तम् र्दीघोत्तरीयााः प्रश्नााः सनन्त । अमय कृते 5-5 अांकााः
निधाय ररतााः । केिि ितरु ाः प्रश्नाि् उत्तरत ।
िण्ड -क
निर्देश: अधोनिनितम् अिच्ु छे र्द ां पनित्वा प्रर्दत्ताि् प्रश्नाि् निर्देशािस ु ारम् उत्तरत-
नशष्याः गरु ु म् अपच्ृ छत-् “महोर्दय सुिसुनवधयोाः को भेर्दाः ?” गरु ु ाः अवर्दत् “अहम् एकर्दा
एकमय धनििो गहृ े अनतनर्थाः अभवम्। तमय आनतथ्यगहृ ां दृष्ट्वा मिनस अनतव्यनर्थताः
आसम्। तत्र सवय ताः बहुमूल्यानि उपकरणानि आसि,् रमणेऽनप अवधाितायााः
आवश्यकता अभवत,् कर्दानित् नकमनप उपकरणां त्रुनटतां ि मयात्। आसीत् तत्र सवाय
सुिसामग्री परम् आिन्र्दमय ि अवतय त कोऽनप उपभोक्ता। आनतथ्यमर्थािां िासीर्द्
उपवेष्टुां योग्यम्।“ एवमुक्तत्वा गरुु ाः नशष्यां समबोधयत-् “ उपकरणैाः प्राप्यते िैव सुिम्।
तत् तु मिसाः आिन्र्देि एव जायते।“
प्रश्ना:-
. पण ू य वाक्तयेि उत्तरत-
1. नशष्याः कयोाः भेर्दम् अपच्ृ छत् ? 2
2. गरु
ु ाः कमय गहृ े अनतनर्थाः अभवत् ? 2
Page 16
3. सुिसामग्रयााः आिन्र्दमय काः ि आसीत् ? 2
4. निर्देशािुसारां उत्तरां निित - 1/2*4=2
(i) ‘अभवम’् इनत नियापर्दमय नकां कतय ृपर्दम् ?
(ii) ‘अिवधािता’ अमय नविोमपर्दां नकम् ?
(iii) ‘दृष्ट्वा’ पर्दे क: प्रत्यय: प्रयुक्त:?
(iv) ‘ बहम ु ल्ू यानि उपकरणानि ‘ अत्र नवशेषणपर्दां नकम् ?
(पनितावबोधिम् )
अधोनिनितां गद्ाांश ां , पद्ां, ि पनित्वा प्रर्दत्तप्रश्नाि् सांमकृतेि उत्तरत-
गद्ाांश:
(ि) गद्ाांशाः
"तममै राज्ञे व्ययार्थं रत्िितुष्टयां र्दामयानम। एतेषाां माहात््यम् एकां रत्िां यद्वमतु ममयय ते
तद्दर्दानत। नद्वतीयरत्िेि भोजिानर्दकम् अमृततुल्यम् उत्पद्ते। तृतीयरत्िात् ितुरङ्गबिां
भवनत। ितुर्थाय र्द् रत्िानर्दनर्दव्याभरणानि जायन्ते। तर्देतानि रत्िानि गहृ ीत्वा राज्ञो हमते
प्रयच्छे नत।"
प्रश्नााः
पण ू य वाक्तयेिोत्तरत-
5. प्रर्थमेि रत्िेि नकां ममयय ते ? 2
6. यर्थानिर्देशमुत्तरत- ½*4=2
(ⅰ) 'र्दर्दानत' अमय कतय ृपर्दां नकम् ?
4. निर्देशािुसारां उत्तरां निित - 1/2*4=2
(i) ‘अभवम’् इनत नियापर्दमय नकां कतय ृपर्दम् ?
(ii) ‘अिवधािता’ अमय नविोमपर्दां नकम् ?
(iii) ‘दृष्ट्वा’ पर्दे क: प्रत्यय: प्रयुक्त:?
(iv) ‘ बहम ु ल्ू यानि उपकरणानि ‘ अत्र नवशेषणपर्दां नकम् ?
(पनितावबोधिम् )
अधोनिनितां गद्ाांश ां , पद्ां, ि पनित्वा प्रर्दत्तप्रश्नाि् सांमकृतेि उत्तरत-
गद्ाांश:
(ि) गद्ाांशाः
"तममै राज्ञे व्ययार्थं रत्िितुष्टयां र्दामयानम। एतेषाां माहात््यम् एकां रत्िां यद्वमतु ममयय ते
तद्दर्दानत। नद्वतीयरत्िेि भोजिानर्दकम् अमृततुल्यम् उत्पद्ते। तृतीयरत्िात् ितुरङ्गबिां
भवनत। ितुर्थाय र्द् रत्िानर्दनर्दव्याभरणानि जायन्ते। तर्देतानि रत्िानि गहृ ीत्वा राज्ञो हमते
प्रयच्छे नत।"
प्रश्नााः
पण ू य वाक्तयेिोत्तरत-
5. प्रर्थमेि रत्िेि नकां ममयय ते ? 2
6. यर्थानिर्देशमुत्तरत- ½*4=2
(ⅰ) 'र्दर्दानत' अमय कतय ृपर्दां नकम् ?
Page 17
(ii) 'आर्दाय' अमय काः पयाय याः अत्र प्रयुक्ताः ?
(iii)'एतेषाां माहात््यम्' अत्र 'एतेषाम्' इनतपर्दां केभ्याः प्रयुक्तम् ?
(iv) 'नवषम्' अमय नकां नविोमपर्दम् अत्र प्रयुक्तम् ?
पद्म्
"पश्चात्पच्ु छां वहनत नवपिु ां तच्ि धूिोत्यजस्रम,्
र्दीघय ग्रीवाः स भवनत, िरु ामतमय ित्वार एव।
शष्पाण्यनत्त प्रनकरनत शकृनत्पण्डकािाम्रमात्राि्,
नकां व्याख्यािैव्रजनत स पि ु र्दयरू मेयेनह यामाः।"
प्रश्नााः
पण
ू य वाक्तयेिोत्तरत-
7. र्दीघय ग्रीवाः काः भवनत ?
8.यर्थानिर्देशमुत्तरत- 1/2*4=2
(i) 'सततम'् अमय काः पयाय याः?
(ii) 'अग्रे' अमय नविोमपर्दां नकम्?
(iii)’ ित्वार: िरु ा:’ अत्र नवशेष्यपर्दां नकम?्
(iv) ‘र्दीघय ग्रीवाः स भवनत’ अत्र ‘स:’ कममै प्रयुक्तम् ?
िण्ड - ि
9. अधोनिनितमय श्लोकमय अन्वये ररक्तमर्थािपनू तय कुरुत : 3
(iii)'एतेषाां माहात््यम्' अत्र 'एतेषाम्' इनतपर्दां केभ्याः प्रयुक्तम् ?
(iv) 'नवषम्' अमय नकां नविोमपर्दम् अत्र प्रयुक्तम् ?
पद्म्
"पश्चात्पच्ु छां वहनत नवपिु ां तच्ि धूिोत्यजस्रम,्
र्दीघय ग्रीवाः स भवनत, िरु ामतमय ित्वार एव।
शष्पाण्यनत्त प्रनकरनत शकृनत्पण्डकािाम्रमात्राि्,
नकां व्याख्यािैव्रजनत स पि ु र्दयरू मेयेनह यामाः।"
प्रश्नााः
पण
ू य वाक्तयेिोत्तरत-
7. र्दीघय ग्रीवाः काः भवनत ?
8.यर्थानिर्देशमुत्तरत- 1/2*4=2
(i) 'सततम'् अमय काः पयाय याः?
(ii) 'अग्रे' अमय नविोमपर्दां नकम्?
(iii)’ ित्वार: िरु ा:’ अत्र नवशेष्यपर्दां नकम?्
(iv) ‘र्दीघय ग्रीवाः स भवनत’ अत्र ‘स:’ कममै प्रयुक्तम् ?
िण्ड - ि
9. अधोनिनितमय श्लोकमय अन्वये ररक्तमर्थािपनू तय कुरुत : 3
Page 18
(अ) ईशावामयनमर्दां सवय यनत्कांि जगत्याां जगत।् तेि त्यक्तेि भञ्ु जीर्था मा गध ृ ाः
कमयनमवर्द् धिम् ।।
अन्वयाः
जगत्याां यत् नकम् ि (i) —-------इर्दम् सवय म् (ii)------- तेि त्यक्तेि भुञ्जीर्थााः, कमयनमवत्
धिां मा (iii)-------।
10. वाक्तयां शि
ु ां कुरुत- 3
क. त्वां पत्रां नििानम ।
ि. मया गहृ ां गच्छनत।
ग. पाांडवा: पञ्ि आसीत् ।
11. उनितरुपैाः ररक्तमर्थािां परू यत- 3
क. —----पत्रां नििनन्त। (छात्र)
ि. —----कानिर्दास: श्रेष्ठ: (कनव)
ग. छात्रााः —-----गच्छनन्त। (नवद्ािय)
12. प्रत्ययां सांयोज्य निित- 3
क. िम् + क्तत्वा=---
ि. दृश ् + तव्यत=् --
ग. कुमार+ ङीप=् —–
कमयनमवर्द् धिम् ।।
अन्वयाः
जगत्याां यत् नकम् ि (i) —-------इर्दम् सवय म् (ii)------- तेि त्यक्तेि भुञ्जीर्थााः, कमयनमवत्
धिां मा (iii)-------।
10. वाक्तयां शि
ु ां कुरुत- 3
क. त्वां पत्रां नििानम ।
ि. मया गहृ ां गच्छनत।
ग. पाांडवा: पञ्ि आसीत् ।
11. उनितरुपैाः ररक्तमर्थािां परू यत- 3
क. —----पत्रां नििनन्त। (छात्र)
ि. —----कानिर्दास: श्रेष्ठ: (कनव)
ग. छात्रााः —-----गच्छनन्त। (नवद्ािय)
12. प्रत्ययां सांयोज्य निित- 3
क. िम् + क्तत्वा=---
ि. दृश ् + तव्यत=् --
ग. कुमार+ ङीप=् —–
Page 19
13. अधाः सममतपर्दािाां नवग्रहााः र्दत्तााः, तािानश्रत्य सममतपर्दानि रियत - 3
(क) धिाय आर्देश:-
(ि) गण
ु ािाां िुबधााः-
(ग) कमय सु िैपण्ु यम:् -
14. शबर्दार्थं निित--- 3
क. किनवङ्का:-----
ि. शौिम-् ----
ग. जुगप्ु सा -------
15. रे िाङ्ङ्नकतपर्दमय नवभनक्तां तत् कारणञ्ि निित - 3
क. साः कणेि बनधर: ।
ि. नपता पत्र
ु ाय कुप्यनत।
ग. नवद्ाियम् उभयत: वृक्षा: सनन्त।
16. सांनधनवच्छे र्द ां कुरुत- 3
(क) कोऽनप- काः +........
(ि) िानभरुनिव्यय सिां =ि + ……+ व्यसिम्
(ग) िन्र्द्ोज्ज्विााः = ….+.....
िण्ड -'ग'
17. श्लोकमेििां कुरुत 5
'अ' 'आ’
(क) धिाय आर्देश:-
(ि) गण
ु ािाां िुबधााः-
(ग) कमय सु िैपण्ु यम:् -
14. शबर्दार्थं निित--- 3
क. किनवङ्का:-----
ि. शौिम-् ----
ग. जुगप्ु सा -------
15. रे िाङ्ङ्नकतपर्दमय नवभनक्तां तत् कारणञ्ि निित - 3
क. साः कणेि बनधर: ।
ि. नपता पत्र
ु ाय कुप्यनत।
ग. नवद्ाियम् उभयत: वृक्षा: सनन्त।
16. सांनधनवच्छे र्द ां कुरुत- 3
(क) कोऽनप- काः +........
(ि) िानभरुनिव्यय सिां =ि + ……+ व्यसिम्
(ग) िन्र्द्ोज्ज्विााः = ….+.....
िण्ड -'ग'
17. श्लोकमेििां कुरुत 5
'अ' 'आ’
Page 20
कमय ण्येवानधकारमते यनत्कञ्ि जगत्याां जगत् ।
र्दर्दानत प्रनतगह्ण
ृ ानत मा फिेष ु कर्दािि ।
ईशावामयनमर्दां सवं गह्यु माख्यानत पच्ृ छनत ।
अनमत यद्नप सवय त्र त्वां कमय ज्यायो ह्यकमय ण:।
नियतां कुरु कमय िीरां िीरजरानजतम्।
18. नवद्ाियशल्ु कक्षमापिार्थं मवप्रािायं प्रनत एकां पत्रां निित। 5
19. िाट्यसानहत्यमय वैनशष्ट्यां प्रनतपार्दयत। ि्पक
ू ाव्यमय उर्दाहरणम् अनप निित।5
20.अधोनिनितरििािाां िेिकािाां िामानि निित। (केविां पञ्िािाम)् 1 * 5 = 5
क. रामायणम-्
ि. पाषाणी कन्या-
ग. महाभारतम-्
घ. रघुवांशम्-
ङ. उत्तररामिररतम्-
ि. कार्द्बरी-
21.मांजूषासहायतया नित्रां दृष्ट्वा पञ्ि वाक्तयानि रियत। 5
र्दर्दानत प्रनतगह्ण
ृ ानत मा फिेष ु कर्दािि ।
ईशावामयनमर्दां सवं गह्यु माख्यानत पच्ृ छनत ।
अनमत यद्नप सवय त्र त्वां कमय ज्यायो ह्यकमय ण:।
नियतां कुरु कमय िीरां िीरजरानजतम्।
18. नवद्ाियशल्ु कक्षमापिार्थं मवप्रािायं प्रनत एकां पत्रां निित। 5
19. िाट्यसानहत्यमय वैनशष्ट्यां प्रनतपार्दयत। ि्पक
ू ाव्यमय उर्दाहरणम् अनप निित।5
20.अधोनिनितरििािाां िेिकािाां िामानि निित। (केविां पञ्िािाम)् 1 * 5 = 5
क. रामायणम-्
ि. पाषाणी कन्या-
ग. महाभारतम-्
घ. रघुवांशम्-
ङ. उत्तररामिररतम्-
ि. कार्द्बरी-
21.मांजूषासहायतया नित्रां दृष्ट्वा पञ्ि वाक्तयानि रियत। 5
Page 21
सायांकािे, वृक्षा:, हररता:, गहृ ानण, तृणानि, सूयय:, आकाश:, वणय ाः
22. अघोनिनितभावार्थय मय ररक्तमर्थािपनू तय मञ्जूषापर्दसहायतया कृत्वा निित। 5
(अ) "असय ू ाय िाम ते िोका अन्धेि तमसावतृ ााः।
ताांमते प्रेत्यानभगच्छनन्त ये के िात्महिो जिााः।।"
भावार्थय ाः
सांसारे मवेच्छया मृत्योाः —--(i)------महत्पापां भवनत। ये जिााः—---(ii)-----भवनन्त ते
मृत्योाः—----(iii)------
याि् िोकाि् प्राप्िुवनन्त तत्र—---- (iv) —----अन्धकाराः भवनत तत्र कीदृशम् अनप —----
- (v) —----ि भवनत अताः आत्मवधो िैव कायय ाः।
मञ्जूषा-
वरणम,् अिन्तरम,् सि
ु म,् एतादृशााः महाि्
AglaSem Earn while Learn Program. Send your papers and get paid.
Contact: support@
22. अघोनिनितभावार्थय मय ररक्तमर्थािपनू तय मञ्जूषापर्दसहायतया कृत्वा निित। 5
(अ) "असय ू ाय िाम ते िोका अन्धेि तमसावतृ ााः।
ताांमते प्रेत्यानभगच्छनन्त ये के िात्महिो जिााः।।"
भावार्थय ाः
सांसारे मवेच्छया मृत्योाः —--(i)------महत्पापां भवनत। ये जिााः—---(ii)-----भवनन्त ते
मृत्योाः—----(iii)------
याि् िोकाि् प्राप्िुवनन्त तत्र—---- (iv) —----अन्धकाराः भवनत तत्र कीदृशम् अनप —----
- (v) —----ि भवनत अताः आत्मवधो िैव कायय ाः।
मञ्जूषा-
वरणम,् अिन्तरम,् सि
ु म,् एतादृशााः महाि्
AglaSem Earn while Learn Program. Send your papers and get paid.
Contact: support@
Page 22
Sample Papers
CBSE Sample Papers
ICSE / ISC Board Sample Papers
AP Board Sample Papers
Assam Board Sample Papers
Bihar Board Sample Papers
Chhattisgarh Board Sample Papers
Goa Board Sample Papers
Gujarat Board Sample Papers
Haryana Board Sample Papers
HP Board Sample Papers
J&K State Board Sample Papers
Jharkhand Board Sample Papers
Karnataka Board Sample Papers
Kerala Board Sample Papers
CBSE Sample Papers
ICSE / ISC Board Sample Papers
AP Board Sample Papers
Assam Board Sample Papers
Bihar Board Sample Papers
Chhattisgarh Board Sample Papers
Goa Board Sample Papers
Gujarat Board Sample Papers
Haryana Board Sample Papers
HP Board Sample Papers
J&K State Board Sample Papers
Jharkhand Board Sample Papers
Karnataka Board Sample Papers
Kerala Board Sample Papers
Page 23
Sample Papers
MP Board Sample Papers
Maharashtra Board Sample Papers
Manipur Board Sample Papers
Mizoram Board Sample Papers
Orissa Board Sample Papers
Punjab Board Sample Papers
Rajasthan Board Sample Papers
Tamil Nadu Board Sample Papers
Telangana State Board Sample Papers
Tripura Board Sample Papers
UP Board Sample Papers
Uttarakhand Board Sample Papers
West Bengal Board Sample Papers
MP Board Sample Papers
Maharashtra Board Sample Papers
Manipur Board Sample Papers
Mizoram Board Sample Papers
Orissa Board Sample Papers
Punjab Board Sample Papers
Rajasthan Board Sample Papers
Tamil Nadu Board Sample Papers
Telangana State Board Sample Papers
Tripura Board Sample Papers
UP Board Sample Papers
Uttarakhand Board Sample Papers
West Bengal Board Sample Papers
Document Details
| Board / Org | Jharkhand Board |
| Exam | Class 12 |
| Type | Sample Paper |
| Pages | 23 |
| Updated | 30 Apr 2026 |