Page 1
FOR PUNJAB CLASS 1 PREPARATION
PSEB 1st Class
Syllabus 2027
Mathematics
EXAM YEAR TYPE SUBJECT
Punjab Class 1 2027 Syllabus Maths
Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests
Page 2
.
m .co s e mPSEB 1st Class Syllabus 2027 Mathematics
s e l a
a 2026-27
ਿਵਸ਼ਾ- ਗਿਣਤ
ag
ਸੇਣੀ – ਪਿਹਲੀ
ਪਾਠਕਮ
ਿਸੱ ਖਣ –ਪਿਰਣਾਮ
ਬੁਿਨਆਦੀ ਪੱ ਧਰ
m
co
CG- 8 ਬੱ ਚੇ ਮਾਤਰਾਵ , ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਪ ਦੇ ਰਾਹ ਸੰ ਸਾਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਗਿਣਿਤਕ ਸਮਝ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਿਵਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
. c om
C- 8.1 - ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤ ਵੱ ਧ ਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਉਪ-ਸਮੂਹ ਿਵੱ ਚ ਛ ਟਣਾ
e m .
m
1. ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ ਦੀਆਂ ਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਛ ਟਦਾ ਹੈ, ਿਜਨ ਨੂੰ ਉਹ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਛ ਟਣ ਦੇ ਿਨਯਮ ਨੂੰ ਿਵਸਥਾਰ
a s
eਇਕੋ ਜਗਾ ਤੇ ਰਿਹਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਿਜਵ ਕੁੱ ਤਾ, ਿਬੱ ਲੀ, ਚੂਹਾ ਅਤੇ ਇਹਨ ਿਵਚ ਘਾਹ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇglਮਾਸ
a s
ਸਿਹਤ ਦੱ ਸਦੇ ਹਨ।
l ਨੂੰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਛ ਟਣਾ। a
ਖਾਣ ਵਾਲੇ g
a ਜਾਨਵਰ
C- 8.2 - ਆਪਣੇ ਆਲੇ -ਦੁਆਲੇ ਿਵੱ ਚ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਅੱ ਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ।
2. ਬਲਾਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਤਰ ਦੇ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੌਖੇ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਗਾਇਬ ਤੱ ਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ, ਿਜਵ :-ਨੀਲਾ,
ਲਾਲ, ਨੀਲਾ, ਲਾਲ, ਨੀਲਾ, ..............।
C- 8.3 - ਿਸੱ ਧੀ ਅਤੇ ਪੁੱ ਠੀ ਿਗਣਤੀ ਅਤੇ 10-10 , 20-20 ਦੇ ਸਮੂਹ ਿਵੱ ਚ 99 ਤੱ ਕ ਿਗਣਨਾ ।
3. 20 ਤ ਵੱ ਧ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ 99 ਤੱ ਕ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੇ ਨ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਿਗਣਤੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ 99 ਤੱ ਕ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੇ 10-10 ਦੇ ਸਮੂਹ ਿਵੱ ਚ
ਪੈਟਰਨ ਲੱਭਣਾ।
o m
c
.ਕੇ 20 ਬਣ ਜ ਦਾ ਹੈ।)
4. ਿਕਸੇ ਖਾਸ ਸੰ ਿਖਆ (0 ਤ 99 ਿਵਚਕਾਰ) ਤ ਿਸੱ ਧੀ ਅਤੇ ਪੁੱ ਠੀ ਿਗਣਤੀ ਕਰਨਾ।
5. 2-ਸਮੂਹ ਿਵੱ ਚ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ (ਿਜਵ 10 ਦੇ 2 ਸਮੂਹ ਿਮਲ
e m
a s
lੰ ਬਾਈ / ਭਾਰ / ਰੰ ਗ) ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ
C- 8.4 - 99 ਤੱ ਕ ਦੀਆਂ ਸੰ ਿਖਆਵ ਨੂੰ ਵੱ ਧਦੇ ਅਤੇ ਘੱ ਟਦੇ ਕਮ ਿਵੱ ਚ ਲਗਾਉਣਾ ।
6. ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵ (ਿਜਵ ਆਕਾਰ a g
/ ਲ
ਕਮ ਿਵੱ ਚ ਲਗਾਉਣਾ।
C- 8.5 - ਦਸ਼ਮਲਵ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱ ਲ ਪਣਾਲੀ ਦੀ ਸਮਝ ਦੇ ਨਾਲ਼ 99 ਤੱ ਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸੰ ਿਖਆਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ
ਉਹਨ ਦੀ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ।
7. ਵਸਤੂਆਂ / ਚੀਜ ਦੀ ਅਣਹਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਿਸਫ਼ਰ (0) ਦੇ ਿਚੰ ਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ।
8. 20 ਤੱ ਕ ਦੀਆਂ ਸੰ ਿਖਆਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਿਲਖਣਾ। ਇਸ ਤ ਇਲਾਵਾ 10 ਤੱ ਕ ਦੀਆਂ ਸੰ ਿਖਆਵ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਿਵੱ ਚ ਿਲਖਣਾ।
9. 20 ਤੱ ਕ ਦੀਆਂ 2 ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੇ ਿਵਚਕਾਰ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤ ਵੱ ਡਾ ਜ ਇਸ ਤ ਛੋਟਾ ਵਰਗੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤ
m
c o m
ਕਰਨਾ।
m .co
.
C- 8.6
m s e
: ਜੋੜ ਅਤੇ ਤੋੜ ਦੀਆਂ ਲਚਕਦਾਰ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ 2-ਅੰ ਕੀ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦਾ ਜੋੜ ਅਤੇ ਘਟਾਓ ਕਰਨਾ।
s a ਹੋਏ 18 ਤੱ ਕ ਦੇ ਜੋੜ ਦਾ
e 10. ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਿਥਤੀਆਂ ਅਤੇ ਠਸ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਵਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦੇ ਤੱ ਥ ਦੀ ਵਰਤglਕਰਦੇ
la a
ag
ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹੱ ਲ ਕਰਨਾ।
11. ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਿਥਤੀਆਂ ਅਤੇ ਠਸ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਵਰਤ ਨਾਲ ਘਟਾਓ ਦੇ ਤੱ ਥ ਦੀ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 9 ਤੱ ਕ ਦੀ ਘਟਾਓ ਦਾ
ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹੱ ਲ ਕਰਨਾ। (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਚਾਕਲੇ ਟ ਦੇ ਸਮੂਹ ਿਵਚ ਚਾਕਲੇ ਟ ਛ ਟਣਾ)
12. ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੇ ਜੋੜ ਅਤੇ ਘਟਾਓ ਿਵਚਕਾਰ ਸੰ ਬੰ ਧ ਸਥਾਿਪਤ ਕਰਨਾ।
13. ਜੋੜ ਅਤੇ ਘਟਾਓ ਦੀਆਂ ਿਕਿਰਆਵ ਦੇ +/- ਿਚੰ ਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ।
C- 8.7 ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੋੜ ਅਤੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਵੰ ਡਣ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱ ਚ ਪਛਾਣਨਾ ।
14. ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਛੋਟੀਆਂ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੇ ਗੁਣਾ ਦੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਹੱ ਲ ਕਰਨਾ।
s em
Page 1 of 3
Page 3
PSEB 1st Class Syllabus 2027 Mathematics
15. ਗੁਣਾ ( ) ਦੇ ਿਚੰ ਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ।
16. ਭਾਗ ਦੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਹੱ ਲ ਕਰਨ ਲਈ trial and error ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਿਵੱ ਚ ਵੰ ਡਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਣਾ।
17. ਭਾਗ (÷) ਦੇ ਿਚੰ ਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ।
C- 8.8 ਬੁਿਨਆਦੀ ਿਜਓਮੈਿਟਕ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਉਹਨ ਦੀਆਂ ਿਨਰੀਖਣ ਕਰਨ ਯੋਗ ਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ , ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨ ਦਾ
ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਰਨਾ , ਿਕਸੇ ਸਥਾਨ ਿਵੱ ਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਸਾਪੇਿਖਕ ਸੰ ਬੰ ਧ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਿਵਆਿਖਆ ।
18. ਿਕਸੇ ਵਸਤੂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸੰ ਬੰ ਿਧਤ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਿਵਕਾਸ ਅਤੇ ਵਰਤ ਿਜਵ – ਤੇ (Top)-ਥੱ ਲੇ (Bottom), ਪਰ-
ਹੇਠ , ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ, ਨੜੇ-ਦੂਰ, ਪਿਹਲ -ਬਾਅਦ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਿਵਕਿਸਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਵਰਤ ਕਰਨਾ।
19. ਆਲੇ -ਦੁਆਲੇ ਿਵਚ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਆਿਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਇੱਕਠੀਆਂ ਕਰਨਾ। (ਿਜਵ- ਪੱ ਥਰ, ਡੱ ਬੇ, ਗਦ, ਸ਼ੰ ਕੂ,
ਪਾਈਪ....)
20. ਆਿਕਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਿਨਰੀਖਣ ਯੋਗ ਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਛ ਟਣਾ, ਉਹਨ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨ
ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ।
21. ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਠਸ /ਆਿਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭੌਿਤਕ ਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਿਵੱ ਚ ਉਸਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ। (ਿਜਵ-ਗਦ
ਰੁੜਦੀ ਹੈ, ਡੱ ਬਾ ਿਖਸਕਦਾ ਹੈ।)
22. ਖਾਸ ਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵ (ਿਜਵ ਲੰਬਾਈ, ਖੇਤਰਫਲ, ਆਇਤਨ) ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਆਿਕਤੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ।
C- 8.9 ਆਪਣੇ ਆਲੇ -ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਿਵਚਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ , ਭਾਰ ਅਤੇ ਆਇਤਨ ਦਾ ਸਧਾਰਨ ਮਾਪ ਕਰਨ ਲਈ ਢੁਕਵ
ਉਪਕਰਨ ਅਤੇ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਾ ਹੈ ।
ਲੰਬਾਈ
23. ਨੜੇ-ਦੂਰ, ਪਤਲਾ-ਮੋਟਾ, ਉਸ ਤ ਲੰਬਾ, ਉਸ ਤ ਛੋਟਾ, ਚਾ –ਨੀਵ ਿਵੱ ਚ ਅੰਤਰ ਦੱ ਸਣਾ।
24. ਛੋਟੀਆਂ ਲੰਬਾਈਆਂ ਨੂੰ ਅਣ-ਿਮਆਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਿਵੱ ਚ ਮਾਪਣਾ (ਿਜਵ –ਖੇਡ ਦੇ ਸੰ ਦਰਭ ਿਵੱ ਚ ਗੁੱ ਲ਼ੀ-ਡੰ ਡਾ, ਬੰ ਿਟਆਂ ਦੀ ਖੇਡ)
25. ਘੱ ਟ ਦੂਰੀ ਉਤੇ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ, ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਅਣ-ਿਮਆਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ
ਕਰਨਾ। (ਿਜਵ ਹੱ ਥ ਦੀਆਂ ਿਗੱ ਠ , ਬ ਹ , ਗਲ , ਕਦਮ ਨਾਲ ਮਾਪਣਾ। )
ਭਾਰ
26. ਭਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਲਕੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨ ਨੂੰ ਭਾਰੇ ਤ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਤ ਭਾਰੇ ਦੇ ਕਮ ਿਵੱ ਚ ਲਗਾਉਣਾ।
ਆਇਤਨ ( ਧਾਰਨ ਸਮਰੱ ਥਾ )
27. ਕੱ ਪ / ਚਮਚੇ / ਮੱ ਗ ਵਰਗੀਆਂ ਇੱਕੋ-ਿਜਹੀਆਂ ਅਣ-ਿਮਆਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਬਰਤਨ ਦੀ ਧਾਰਨ ਸਮਰੱ ਥਾ ਦਾ ਅੰ ਦਾਜ਼ਾ
ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ।
C- 8.10 ਿਮੰ ਟ , ਘੰ ਿਟਆਂ , ਿਦਨ , ਹਫ਼ਿਤਆਂ ਅਤੇ ਮਹੀਿਨਆਂ ਿਵੱ ਚ ਸਮ ਦਾ ਸਧਾਰਨ ਮਾਪਣ ਕਰਨਾ ।
28. ਪਿਹਲ ਅਤੇ ਬਾਆਦ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖਾਸ ਸਮ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵ ਿਵੱ ਚ ਅੰਤਰ ਕਰਨਾ।
29. ਸਕੂਲ ਦੇ ਿਦਨ ਬਨਾਮ ਛੁੱ ਟੀਆਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਸਮ ਦੇ ਗੁਣਾਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਪਾਪਤ ਕਰਨਾ।
30. ਿਕਸੇ ਵੀ ਿਦਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵ ਦੇ ਕਮ ਦੱ ਸਣਾ।
C- 8.11 100 ਰੁਏ ਤੱ ਕ ਦੀ ਕਰੰ ਸੀ ਦੀ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਧਾਰਨ ਲੈ ਣ-ਦੇਣ ਕਰਨਾ ।
31. ਨਟ ਅਤੇ ਿਸੱ ਕੇ ਜੋੜ ਕੇ 20 ਤੱ ਕ ਰੁਪਏ ਬਣਾਉਣਾ ।
C- 8.12 ਮਾਤਰਾਵ , ਆਕਾਰ , ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮਾਪ ਨਾਲ਼ ਸੰ ਬੰ ਿਧਤ ਸੰ ਕਲਪ ਅਤੇ ਪਿਕਿਰਆਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਪਗਟ ਕਰਨ ਲਈ
ਲੋ ੜ ਦੀ ਅਤੇ ਢੁਕਵ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਿਵਕਿਸਤ ਕਰਨਾ ।
32. ਮਾਤਰਾਵ , ਆਕਾਰ , ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮਾਪ ਨਾਲ ਸੰ ਬੰ ਿਧਤ ਗਿਣਿਤਕ ਸਮੱ ਿਸਆਵ ਦਾ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਿਵੱ ਚ ਵਾਕ ਰਾਹ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ।
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 3
Page 4
.
m .co s e mPSEB 1st Class Syllabus 2027 Mathematics
e l a
as agਿਸਆਵ ਨੂੰ ਿਤਆਰ ਅਤੇ ਹੱ ਲ ਕਰਨਾ ।
C- 8.12 ਮਾਤਰਾ, ਆਿਕਤੀਆਂ , ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮਾਪ ਨਾਲ਼ ਸੰ ਬੰ ਿਧਤ ਅਸਾਨ ਗਿਣਿਤਕ ਸਮੱ
33. ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਿਥਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਗਿਣਿਤਕ ਸਮੱ ਿਸਆਵ ਦੇ ਰੂਪ ਿਵੱ ਚ ਪਛਾਣਨਾ।
34. ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਅਸਾਨ ਸੰ ਿਖਆਤਿਮਕ ਸਮੱ ਿਸਆਵ ਨੂੰ ਹੱ ਲ ਕਰਨਾ।
ਿਵਸ਼ਾ ਸੂਚੀ
ਲੜੀ ਨੰ. ਅਿਧਆਇ ਦਾ ਨ
ਪੂਰਵ-ਿਗਆਨ
m
1
om
ਅੰ ਕ ਦੀ ਸਮਝ
. co
2
. c ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ ਖੇਡ
e m
e m l as
3
l as 20 ਤ 99 ਤੱ ਕ ਦੀਆਂ ਸੰ ਿਖਆਵ
ag
g
4
a5
ਧਨ
ਆਿਕਤੀਆਂ
6 ਪੈਟਰਨ
7 ਮਾਪ
8 ਸਮ
9 ਅੰ ਕੜੇ
m
m .co
s e
ਪੰ ਜਾਬ ਸਕੂਲ ਿਸੱ ਿਖਆ ਬੋਰਡ ਵੱ ਲ ਿਨਰਧਾਿਰਤ ਕੀਤੀ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ - ਗਿਣਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ( ਪੰ ਜਾਬੀ ਮਾਿਧਅਮ)
l a
ag
m
m .co
m .co s e m
s e g la
g la a
a
s em
Page 3 of 3