Page 1
D.El.Ed
Question
Paper
Page 15
ÊÜÞ¨ÜÄ EñܤÃÜWÜÙÜá
MODEL ANSWERS
ÓÜíPæàñÜ ÓÜíTæÂ : 458-EK
Code No. : 458-EK
w.GÇ….Cw. ©Ì£à¿á ÊÜÐÜì
D.El.Ed. SECOND YEAR
IbfPÜ ËÐÜ¿á ― ËþÝ®Ü
Optional Subject ― SCIENCE
PܮܰvÜ ÊÜáñÜᤠCíXÉÐ… ÊÜÞ«ÜÂÊÜá
Kannada & English Medium
©®ÝíPÜ : 14. 07. 2022 ] [ WÜÄÐÜu AíPÜWÜÙÜá : 60
Date : 14. 07. 2022 ] [ Max. Marks : 60
PܮܰvÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá
»ÝWÜ I
ŸÖÜá&BÁáR¿á EñܤÃÜWÜÙÜá ±ÜÅ£Áãí¨Üá ÓÜÄ EñܤÃÜPæR Jí¨æãí¨Üá AíPܨÜíñæ
1 × 10 = 10
1. (A) ±ÜÅΰÓÜáÊÜâ¨Üá
2. (C) EÐÜ¡ ÊÜáñÜᤠJñܤvÜ
3. (B) I ÊÜáñÜᤠIII
4. (D) PÜÃÜX¨Ü BÊÜáÉg®ÜPÜ
5. (B) ÊÜÞ×£Àáí¨Ü ÓÜíŸí«ÜWÜÙÜ®Üá° ±Üñæ¤ÖÜaÜácÊÜâ¨Üá
6. (A) PæÃæ
7. (C) I, II ÊÜáñÜᤠIII
D.El.Ed. – II [ Turn over
Page 16
458-EK 2
8. (D) ÃæàTÝ ÓÜíZoPÜWÜÙÜá
9. (A) ±ÜÃÝWÜÓܳÍÜì, ¯ÍæàaÜ®Ü, »ÜãÅ|, ¹àg
10. (B) ÖæàÚPæ ÊÜáñÜᤠÓÜÊÜá¥Üì®æ GÃÜvÜã ÓÜÄ¿ÞX¨æ. ÓÜÊÜá¥Üì®æ¿áá ÖæàÚPæWæ ÓÜÊÜáígÓÜÊÝX¨æ
»ÝWÜ II
D PæÙÜX®ÜÊÜâWÜÙÜÈÉ ¿ÞÊÜâ¨Ý¨ÜÃÜã I¨Üá ±ÜÅÍæ°WÜÚWæ ÓÜíü±Ü¤ÊÝX EñܤÄÔ. ±ÜÅ£Áãí¨Üá EñܤÃÜÊÜâ
A«Üì ±ÜâoPæR ËáàÃÜ©ÃÜÈ 2 × 5 = 10
11. ÊæçþݯPÜ A®æÌàÐÜOæ PæÙÜX®Ü ±ÜÅQÅÁáWÜÙÜ®Üá° AÊÜÆí¹Ô¨æ
±ÜÅΰÓÜáÊÜâ¨Üá
ÊæçþݯPÜ ñܯTæWÜÙÜ®Üá° Ë®ÝÂÓÜ ÊÜÞw ®ÜvæÓÜáÊÜâ¨Üá
ÓÜãPܤ E±ÜPÜÃÜ|WÜÙÜá ÊÜáñÜᤠÊÜÞWæãàì±Ý¿áWÜÙÜ®Üá° ŸÙÜÓÜáÊÜâ¨Üá
ÊÜ|ì®æ, ËÊÜÃÜOæ ÊÝÂTÝ娆 ÊÜáñÜᤠFÖæWÜÙÜá
ÓÝûÝ«ÝÄñÜ ËÊÜÃÜOæWÜÙÜ ÓÜíÊÜÖÜ®Ü
¿ÞÊÜâ¨Ý¨ÜÃÜã ÓÜãPܤÊÝ¨Ü ®ÝÆáR AíÍÜWÜÙÜ®Üá° ±ÜÄWÜ~ÓÜáÊÜâ¨Üá ½×4=2
12. Z®Ü ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ÊæáàÇæ¾„ PÜ|WÜÙÜá ¿á¥æàaÜf ÍÜQ¤¿á®Üá° ±Üvæ¨ÜáPæãívÜá A¯ÆÊÝX Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ
Öæãí¨ÜáñÜ¤Êæ.
E¨Ý. ÊÜááPܤÊÝX PܱÜäìÃÜÊÜ®Üá° ñæÃæ©vÜáÊÜâ¨Üá.
13. ÊÜÞWÜì¨ÜÎìñÜ A®æÌàÐÜOÝ Ë«Ý®Ü¨Ü ±ÜÅÊÜááS ÆûÜ|WÜÙÜá
PÜÈPÝ ¶ÜÈñÜWÜÙÜ®Üá° ÎûÜPÜÃÜá ¯˜ìÄÓÜáÊÜÃÜá.
¯WÜ©±Üwst ËÐÜ¿áÊÜ®Üᰠ˨ݦìWÜÙÜá A®æÌàÑÓÜáÊÜÃÜá.
D.El.Ed. – II
Page 17
3 458-EK
˨ݦìWÜÙÜ AËÐÝRÃÜWÜÚWæ ÎûÜPÜÃÜá ÊÜÞWÜì¨ÜÍÜì®Ü ¯àvÜáÊÜÃÜá.
ÓÜÊÜáÓÝ«ÝÄñÜ, PÝ¿Þì«ÝÄñÜ ÊÜáñÜᤠPæÆÓÜPæR ÓÜíŸí˜Ô¨Ü A®Üá»ÜÊÜWÜÙÜ A®ÜÌ¿á©í¨Ü
£ÙÜáÊÜÚPæ ±Üâ®ÜìŸÆ®Ü.
ÓÜãPܤÊÝ¨Ü AíÍÜWÜÙÜ®Üá° ±ÜÄWÜ~ÓÜáÊÜâ¨Üá ½×4=2
14. ¯àÄ®Ü ÓÜíÃÜûÜOæ ±ÝsÜPæR ˨ݦìWÜÙÜ®Üá° ñæãvÜXÔPæãÙÜÛÆá aÜoáÊÜqPæ 5E ÊÜÞ¨ÜÄ
¿ÞÊÜâ¨Ý¨ÜÃÜã ÓÜãPܤ aÜoáÊÜqPæ¿á®Üá° ±ÜÄWÜ~ÓÜáÊÜâ¨Üá 1×2=2
15. ÊæçþÝPÜ Ô¨ÝœíñÜ
±ÜÅPÜꣿá PæÆÊÜâ ËaÝÃÜWÜÙÜ ÊݱÜPÜÊÝ¨Ü ËÊÜÃÜOæ Öæãí©¨Ü᪠ÓÝûÜ$ÂWÜÚí¨Ü
¸æíŸÈÓÜÆ³vÜáñܤ¨æ.
ËàüÓÜÇÝWÜ¨Ü ÓÝÌ»ÝËPÜ Ë¨ÜÂÊÜÞ®Ü¨Ü ŸWæY FÖæ ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá.
ËàûÜOæ ÊÜáñÜᤠ±ÜÅÁãàWÜWÜÚí¨Ü ¯ÃÜíñÜÃÜÊÝX ¨ÜêyܱÜwÓÜÆ³vÜáñܤ¨æ.
ÓÝûÜ$ÂWÜÙÜ B«ÝÃÜ¨Ü ÊæáàÇæ AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ±ÜıÜPÜÌWæãÚÓÜáÊÜâ¨Üá.
E¨Ý. : ¨ÜÅÊÜ嬆 ±ÜÃÜÊÜÞ|á ԨݪíñÜ.
ÊæçþݯPÜ ¯¿áÊÜá
±ÜÅPÜꣿá ˨ÜÂÊÜÞ®ÜPæR ÓÜíŸí«Ü±Üor ÓÝÊÜÞ¯ÂàPÜÃÜ|ÊÜ®Üá° ÊæçþݯPÜ ¯¿áÊÜáÊÜâ
ËÊÜÄÓÜáñܤ¨æ.
ÓÜËáàPÜÃÜ|¨Ü ÊÜáãÆPÜ ±ÜÅ£¯˜ÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ.
±Üâ®ÜÃÝÊÜ£ìñÜ ±ÜÅÁãàWÜWÜÙÜ ÊÜáãÆPÜ ±ÜÄàûæWæ JÙÜWÝWÜáñܤ¨æ.
ÓÝÌ»ÝËPÜ Ë¨ÜÂÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° ¯SÃÜÊÝX F×ÓÜáñܤ¨æ.
»ÜËÐܨÜÈÉ®Ü ËàûÜOæWÜÚí¨Ü ÊÜÞ±ÜìwÓÜáÊÜ ÓÝ«ÜÂñæWÜÚÊæ.
E¨Ý. : ®ÜãÂo®…®Ü WÜáÃÜáñÝÌPÜ|ì| ŸÆ¨Ü ¯¿áÊÜá.
¿ÞÊÜâ¨Ý¨ÜÃÜã ®ÝÆáR ÓÜãPܤ AíÍÜWÜÙÜ®Üá° ±ÜÄWÜ~ÓÜáÊÜâ¨Üá ½×4=2
D.El.Ed. – II [ Turn over
Page 18
458-EK 4
16. EñܤÊÜá ÓÜí±Ü®Üã¾Æ BÁáR¿á AíÍÜWÜÙÜá
ÓÜíŸí˜ñÜ A«Ý¿áÊÜ®Üᰠ˨ݦìWÜÙÜá ÓÜáÆ»ÜÊÝX WÜÅ×ÓÜáÊÜíñæ ÊÜÞvܸæàPÜá.
PÜÈPݦìWÜÙÜ ±ÜÅÍæ°WÜÚWæ EñܤÄÓÜáÊÜí£ÃܸæàPÜá.
A«Ý¿áÊÜ®Üá° PÜÈ¿áÆá A¼±æÅàÃÜOæ Öæãí¨ÜáÊÜíñæ ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá.
PÜÈPݦì¿á®Üá° PÜÈPæ¿áÈÉ ñæãvÜXÓܸæàPÜá.
PÜÈPݦì¿áÈÉ ÓÜíŸí˜ñÜ PèÍÜÆWÜÙÜ®Üá° ÖæbcÓܸæàPÜá.
PÜÈPݦì¿áá ÓÜí±Ü®Üã¾ÆWÜÙÜ®Üá° ®æãàvÜáÊÜ ÊÜáñÜᤠÓÜêiÓÜáÊÜ APÝíûæ¿ á®Üá°
hÝWÜêñÜWæãÚÓܸæàPÜá.
¿ÞÊÜâ¨Ý¨ÜÃÜã ®ÝÆáR ÓÜãPܤ AíÍÜWÜÙÜ®Üá° ±ÜÄWÜ~ÓÜáÊÜâ¨Üá ½×4=2
17. ÓÜÖÜPÝÄ ÊÜáñÜᤠÓÜÖÜÁãàX PÜÈPæWæ ±ÜÅÊÜááS AíÍÜWÜÙÜá
®Üá° ¯ÊÜìÖÜOæ¿áÈÉ
¿ÞÊÜâ¨Ý¨ÜÃÜã ®ÝÆáR ÓÜãPܤ AíÍÜWÜÙÜ®Üá° ±ÜÄWÜ~ÓÜáÊÜâ¨Üá ½×4=2
18. Ÿá©œÊÜáí¥Ü®Ü ˫ݮܨÜÈÉ ÎûÜPÜÃÜ ±ÝñÜÅ
D.El.Ed. – II
Page 19
5 458-EK
¿á®Üá°
WÜÙÝX
ÓÜãPܤÊÝ¨Ü ®ÝÆáR AíÍÜWÜÙÜ ±ÜÄWÜ|®æ ½×4=2
»ÝWÜ III
D PæÙÜX®Ü ±ÜÅ£ ±ÜÅÍæ°WÜã (a) A¥ÜÊÝ (b) BÁáRWÜÙÜ®Üá° ¯àvÜÇÝX¨æ. AÊÜâWÜÙÜÈÉ Jí¨ÜPæR EñܤÄÔ.
±ÜÅ£Áãí¨Üá EñܤÃÜÊÜâ Jí¨Üá ±Üâo ËáàÃܨÜíñæ EñܤÄÔ 5 × 8 = 40
19. a) ËþÝ®Ü ÊÜáñÜᤠñÜíñÜÅþÝ®Ü A¼ÊÜ꩜¿áá ÓÜÊÜÞg¨Ü PæÙÜX®Ü ûæàñÜÅ A¼ÊÜ꩜Wæ ¯ÜäÃÜPÜÊÝX¨æ
ÓÜíÊÜÖÜ®Ü
ÓÝÄWæ ÊÜÂÊÜÓæ§
BÖÝÃÜ
BÃæãàWÜ ÓèPÜ¿áì
ÎûÜ|
ÓÜíü±Ü¤ ËÊÜÃÜOæ ±ÜÄWÜ~Ô CñÜÃæ ¿ÞÊÜâ¨æà ûæàñÜÅ 1×5=5
b) ËþݬÜPæR ÓÜíŸí˜Ô¨Ü ÊÜåèÆÂWÜÙÜá
PÜáñÜãÖÜÆÊÜ®Üá° ±æäàÑÓÜáÊÜâ¨Üá.
ÓÜêg®ÜÎàÆñæ ÊÜáñÜᤠPÜÆ³®ÝÍÜQ¤¿á®Üá° Óܮݾ¯ÓÜáñܤ¨æ.
ÓÜí¨æàÖÜWÜÙÜá, ÓÜíÍÜ¿áWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠA˜PÝÃÜ ±ÜÅΰÓÜáÊÜâ¨Ü®Üá° Eñæ¤àiÓÜáñܤ¨æ.
D.El.Ed. – II [ Turn over
Page 20
458-EK 6
ÓÜÖÜ»ÝXñÜÌÊÜ®Üá° ±æäÅàñÝÕ×ÓÜáñܤ¨æ.
±Üoár ×w¨Üá PæÆÓÜ ÓݘÓÜáÊÜâ¨Üá.
±ÝÅÊÜÞ~PÜñæ ÊÜáñÜᤠ¨ÜêyÜñæ¿á®Üá° ±ÜıÝÈÓÜáÊÜâ¨Üá.
ÊÜááPܤ ÊÜá®ÜÔÕÃÜáÊÜâ¨Üá.
ÓÜíü±Ü¤ ËÊÜÃÜOæ AÊÜÍÜÂPÜ 1×5=5
20. a) ±ÝÅ~ gWÜñÜᤠ±ÝsÜPæR ûæàñÜÅ ±ÜÅÊÝÓÜ
ûæàñÜÅ ±ÜÅÊÝÓÜ BÁáR ÊÜáñÜᤠÓÜíZo®æ
ûæàñÜÅ ±ÜÅÊÝÓÜPæR ±ÜäÊÜìԨܜñæ 1½ × 2 = 3
ûæàñÜÅ ±ÜÅÊÝÓÜ©í¨Ü A¼ÊÜ꩜±ÜwÓÜŸÖÜá¨Ý¨Ü ±ÜÅQÅ¿Þ PèÍÜÆWÜÙÜá. 1×2=2
b) ±ÜÅÁãàWÜWÜÙÜ ÊÜáãÆPÜ Ë¨Ý¦ìWÜÙÜÈÉ A¼ÊÜ꩜¯ÜwÓÜŸÖÜá¨Ý¨Ü ¯ÜÅQÅ¿Þ PèÍÜÆWÜÙÜá
ËàüÓÜáËPæ
£àÊÜÞì¯ÓÜáËPæ
±ÝÅPÜÆ³®æ ÃÜbÓÜáÊÜâ¨Üá
±ÜÅÍæ°WÜÙÜ®Üá° PæàÙÜáÊÜâ¨Üá
A®æÌàÐÜOæWÜÙÜ®Üá° ÁãàiÓÜáÊÜâ¨Üá
±ÜÄOÝÊÜáPÝÄ¿Þ¨Ü ÓÜíÊÜÖÜ®Ü ½×6=3
¿ÞÊÜâ¨Ý¨ÜÃÜã GÃÜvÜPæR ËÊÜÃÜOæ 1×2=2
D.El.Ed. – II
Page 21
7 458-EK
21. a) ËaÝÃÜOÝ ñÜÃܸæà£ ÊÜÞ¨ÜÄ¿á I¨Üá ÖÜíñÜWÜÙÜá
I /
II
III
ÓÝÊÜÞ®ÜÂ
IV
ÓÜÃÜÙÜ ÃæàTÝñܾPÜ PÝ¿áìPÝÃÜ|
ԨݜíñÜ A¥ÜÊÝ WÜá|ÆûÜ|WÜÙÜá
A®ÜÌ¿á
ÓݨÜêÍÜÂ
V
AÊÜÍÜÂPÜ 1×5=5
b)
I ¿á
II
III 1×3=3
1×2=2
D.El.Ed. – II [ Turn over
Page 22
458-EK 8
22. a) Jí¨Üá ËþÝ®Ü ±ÝsÜPæR 5E ÊÜÞ¨ÜÄ¿á aÜoáÊÜqPæ¿Þ«ÝÄñÜ ±ÝsÜÁãàg®æ
ñæãvÜXÔPæãÙÜáÛËPæ
±ÜÄÍæãà˜ÓÜáËPæ
ËÊÜÃÜOæ
ËÓܤÃÜOæ
ÊÜåèÆÂÊÜޱܮÜ
±ÝsÜÁãàg®æ ñÜ¿ÞÄÔ 1×5=5
b) ËþÝ®Ü PÜÈPæ¿á ÊÜáPÜRÙÜ Êæç˫ܠAÊÜÍÜÂPÜñæ¿á®Üá° ±ÜäÃæçÓÜÆá ÓÜÆÖæWÜÙÜá
Êæç˫ܱÜä|ì ËþÝ®Ü A®Üá»ÜÊÜWÜÙÜ®Üá° J¨ÜXÓÜáÊÜâ¨Üá
GÇÝÉ ÊÜáPÜRÚWÜã ˼®Ü° WÜáÄWÜÙÜ®Üá° ¯àw.
ËþÝ®Ü ÓÜí±Ü®Üã¾Æ ÓÝÊÜáXÅWÜÙÜ®Üá° J¨ÜXÓÜáÊÜâ¨Üá.
˨ݦìWÜÚWæ ñÜÊÜᾨæà ÓÜÌíñÜ aÜoáÊÜqPæ BÁáR ÊÜÞvÜÆá AÊÜPÝÍÜ.
ÓÜ|¡ WÜáí±Üâ aÜoáÊÜqPæWæ ÖæaÜác ÓÜÊÜá¿á.
ÓÜÖÝ¿á ¸æàPæ®Üá°ÊÜ ÊÜáPÜRÙæãí©Wæ BXYí¨ÝWæ ÊÜÞñÜ®ÝvÜᣤÄ.
ñÜÃÜWÜ£PæãàOæ¿áÈÉ ICT ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜ®Üá° ŸÙÜÔ.
ÓÜãPܤÊÝ¨Ü I¨Üá AíÍÜWÜÙÜ®Üá° ±ÜÄWÜ~Ô 1×5=5
D.El.Ed. – II
Page 23
9 458-EK
23. a) ÃÜaÜ®ÝÊÝ¨Ü¨Ü ÊÜÞWÜì¨ÜÎì ñÜñÜÌWÜÙÜá
˨ݦìWÜÙÜ ±ÜäÊÜìþݮܨæãí©Wæ ñæãvÜWÜáÊÜâ¨Üá.
±ÝÅ¥ÜËáPÜ ±ÜÄPÜÆ³®æWÜÙÜ ÓÜáñܤ PÜÈPæ¿á®Üá° ÃÜbÓÜáÊÜâ¨Üá.
˨ݦìWÜÙÜ ¨ÜêÑr¿á AíÍÜWÜÚWæ ÊÜá®Ü°Oæ Pæãoár PæàÙÜáÊÜâ¨Üá.
¸æãà«Ü®æ¿á Óܯ°ÊæàÍÜ Ë¨Ý¦ìWÜÙÜ PÜÈPæ¿á®Üá° ÊÜåèÇÝÂíQÓÜáÊÜâ¨Üá.
ÓÜÌ¿áí ÊæáàÈÌaÝÃÜOæ¿á®Üá° ±æäÅàñÝÕ×ÓÜáÊÜâ¨Üá.
ÓÜãPܤÊÝ¨Ü ËÊÜÃÜOæ ¯àvÜáÊÜâ¨Üá 1×5=5
b) ÃÝÑóà¿á ±ÜsÜÂPÜÅÊÜá aèPÜoár ( NCF ) 2005 ÃÜ A®ÜÌ¿á ±ÝÅ¥ÜËáPÜ ÍÝÇÝ ÖÜíñܨÜÈÉ
ËþÝ®Ü ¸æãà«Ü®æ¿á WÜáÄ ÊÜáñÜᤠE¨æªàÍÜWÜÙÜá
A¥ÜÊÝ
¿áá
¨Ü
I£ÖÝÔPÜ ÖÝWÜã
ËþÝ®ÜÊÜ®Üá°
WÜÙÜ ÓÜíŸí«Ü
±ÜÅÍÜíÎÓÜáÊÜâ¨Üá.
HPÜñæ, ÓÜíÃÜûÜOÝ ÊÜåèÆÂWÜÙÜ®Üá°
¸æÙæÓÜáÊÜâ¨Üá.
ÓÜãPܤ AíÍÜWÜÙÜ®Üá° ±ÜÄWÜ~ÓÜáÊÜâ¨Üá 1×5=5
D.El.Ed. – II [ Turn over
Page 24
458-EK 10
24. a) BÁáR¿á ±ÝsÜPæR ÓÜí±Ü®Üã¾ÆWÜÙÜá
ÓÜí±Ü®Üã¾ÆWÜÙÜ BÁáR ÓÜãPܤÊÝ¨Ü 3 AíÍÜWÜÙÜá
ÓÜí±Ü®Üã¾ÆWÜÙÜ ŸÙÜPæ 3+2=5
b) E®Ü°ñÜ ±ÝÅ¥ÜËáPÜ ÍÝÇÝ VII ®æà ñÜÃÜWÜ£ ±ÜsܱÜâÓܤPÜÊÜ®Üá° ËÊÜáÍÝìñܾPÜÊÝX
ËÍæÉàÑÓÜáÊÜâ¨Üá
ÓÜãPܤÊÝ¨Ü I¨Üá AíÍÜWÜÙÜ ÓÜíü±Ü¤ ËÊÜÃÜOæ 1×5=5
25. a) ˨ݦìWÜÙÜ PÜÈPæ¿á®Üá° ¯ÃÜíñÜÃÜÊÝX ¯¿áí£ÅÓÜáñݤ ÖÝWÜã ¸æãà«Ü®Ý ˫ݮÜPæR
×ÊÜÞ¾×£¿á®Üá° ±Üvæ¿ááñݤ ˨ݦìWÜÙÜ PÜÈPæ¿á®Üá° EñܤÊÜáWæãÚÓÜáÊÜâ¨Üá. 1
ÃÜã±ÜOÝñܾPÜ ÊÜåèÇÝÂíPÜ®Ü ñÜíñÜÅWÜÙÜá
±ÜÅÍæ°WÜÙÜá ÊÜáñÜᤠEñܤÃÜWÜÙÜá
D.El.Ed. – II
Page 25
11 458-EK
K.W.L. PæãàÐÜrPÜ
ñܱÜÎàÆá ±Üqr
ÃÜã¹ÅP…Õ
PÝ¿áìÖÝÙæWÜÙÜá
ÓÜãPܤÊÝ¨Ü ®ÝÆáR ñÜíñÜÅWÜÙÜ®Üá° ±ÜÄWÜ~Ô 1×4=4
b) ¨ÜÅÊÜÂ¨Ü Ô§£WÜÙÜá ±ÝsÜPæR A®ÜÌÀáPæ E¨æªàÍÜPÜR¬ÜáWÜá|ÊÝX GÃÜvÜá ŸÖÜá&BÁáR ¯ÜÅÍæ®WÜÙÜá
±ÜÅÍݰPÝívÜ ÖÝWÜã BÁáRWÜÙÜá
±ÜÅ£ ŸÖÜá&BÁáR ±ÜÅÍæ°Wæ 2½ × 2 = 5
26. a) ÓÝí±ÜŨÝÀáPÜ ±ÜÅÍæ° ÊÜáñÜᤠEñܤÃÜ ÓݫܮÜÊÝX¨Ü᪠˨ݦì¿áá BÄÓÜÆá A¥ÜÊÝ
WÜáÃÜá£ÓÜÆá Ԩܜ ±ÜÅ£QÅÁáWÜÙÜá Æ»ÜÂËÃÜáÊÜâ©ÆÉ Ë¨Ý¦ì¿áá PæãqrÃÜáÊÜ ±ÜÅÍæ°Wæ ñܮܰ
ÓÜÌíñÜ ±Ü¨ÜÓÜí±ÜñÜᤠÊÜáñÜᤠŸÃÜÖÝ PèÍÜÆÊÜ®Üá° ŸÙÜÔ EñܤÃÜ ÃÜbÓܸæàPÜá. 1×1
ñܱÜÎàÆá ±Üqr
1. PÝ¿áìÊÜ®Üá° ¯©ìÐÜrÊÝX ÊÜáñÜᤠÓÜí±Üä|ìÊÝX Öè¨Üá CÆÉ
ÊÝÂTݯԨæ.
2. ÍæÅà~àPÜêñÜ ÊÜÞWÜì¨ÜÎìWÜÙÜá ÖÝWÜã PÜãÆíPÜáÍÜÊÝ¨Ü Öè¨Üá CÆÉ
¯¨ÜÍÜì®ÜWÜÆ®Üá° ¯àvÜÇÝX¨æ.
3. ˨ݦìWÜÙÜá BÄÓÜÆá BÁáR ±ÜÅÍæ°WÜÙÜá CÆÉ. Öè¨Üá CÆÉ
4. AíPÜWÜÚPæ ÓܳÐÜr ÊÜáñÜᤠÓÜÊÜá±ÜìPÜÊÝX¨æ. Öè¨Üá CÆÉ
1×4
D.El.Ed. – II [ Turn over
Page 26
458-EK 12
(b) ¯ÜÅŸí«Ü ÊÜÞ¨ÜÄ ¯ÜÅÍæ®WÜÚWæ ÓÜÊÜáWÜÅ ÃÜã¹ÅP…Õ
±ÜÅ£QÅÁá ÊÜޮܨÜívÜ ¨Ühæì
ÊÜÞ¨ÜÄà¿á / ÓܳÐÜr bíñÜ®æ PÝÃÜ~àPÜêñÜ FÖæWÜÙÜá. 11
A®ÜáPÜÃÜ~à¿á
ÁãàWÜ / ¨ÜûÜ ÊÜááS ±ÜÅQÅÁáWÜÙÜ WÜÅ×Pæ, J±Ü³ŸÖÜá¨Ý¨Ü 10
£àÊÜÞì®ÜWÜÙÜá.
ÓÜ|¡&±Üâor ®Üã®ÜÂñæWÜÙÜá PÝ¿áì±Üä|ìÊÝX¨æ ËÊÜÃÜOæ¿áÈÉ ¨ÜÌí¨ÜÌ, AÓܳÐÜrñæ 8
ÓÜÊÜޮܫݮÜPÜÃÜÊÝX¨æ BÃÜí»Ü aæ®Ý°X¨ÜªÃÜã ÊÜááS AíÍÜWÜÙÜÈÉ Çæãà±Ü˨æ. 6
±Üä|ì ÊÜÞwÃÜáÊÜâ©ÆÉ ËÊÜÃÜOæ ÊÜáñÜᤠ¯WÜ©ñÜ PÝ¿áìWÜÙÜÈÉ AÓܳÐÜrñæ. 4
±ÜÄOÝÊÜáPÝıÝÅÃÜí»Ü ÊÜááPݤ¿áÊÜâ ¯WÜ©ñÜ PÝ¿áìÊÜ®Üá° ±ÜÅ£¶ÜÈÓÜᣤÆÉ. 2
ÊÜÞvÜ©ÃÜáÊÜâ¨Üá
±ÜÅ¿áñܰ ±ÜvÜ©ÃÜáÊÜâ¨Üá ¯WÜ©ñÜ PÝ¿áì ±ÝÅÃÜí¼ÓÜ©ÃÜáÊÜâ¨Üá. 0
¿ÞÊÜä¨Ý¨ÜÃÜã I¨Üá ±ÜÅ£QÅÁá 1×5
D.El.Ed. – II
Page 27
13 458-EK
( English Version )
PART – I
Multiple choice questions. All the questions are compulsory : 1 10 = 10
1. (A) Questioning
2. (C) Temperature and Pressure
3. (B) I and III
4. (D) Dissolved oxygen
5. (B) Identifying trends on relationships from information
6. (A) Pond
7. (C) I, II and III
8. (D) Graphic organizers
9. (A) Pollination, Fertilization, Embryo, Seed
10. (B) Statement and Reason both are correct. Reason is relevant to the
Statement
PART – II
Answer any five of the following questions, each answer not exceeding
half a page. 2 5 = 10
11. Scientific Inquiry attitude depends on :
Questioning
Designing and conducting a scientific investigation
Using appropriate tools and techniques
Developing description, explanation and prediction
Communicating procedures for investigation.
( Any four relevant points )
12. Sublimation occurs when the surface particles of a solid gain enough
energy that they form a gas.
Example : When camphor is left in the open.
D.El.Ed.-II [ Turn over
Page 28
458-EK 14
13. Key features of guided discovery method are :
Teacher specifies the learning outcomes
Students explore the given content
Teacher facilitates and guides explorations
Understanding is reinforced through application in problem-oriented,
task-based and work-related experiences.
( consider relevant points ) ½ 4 =2
14. For the topic "conservation of water" Engaging activities by 5E model.
( Any relevant point is to be considered ) 12=2
15. Scientific Theory :
A theory specifies the relationship between events
Explain the occurrence of events and predicting future events
Comprehensive explanation of some aspects of nature
Supported by a vast body of evidence that have been repeatedly
confirmed through observation and experiments
Used to make prediction about natural events.
Ex: Atomic theory
Scientific Law :
Describe a generalization about some phenomena of nature
Laws can be represented as an equation
Law is subjected to rigorous testing by variety of experiments
Accurately predict natural phenomena
Law to be overturned by future observations
Ex. Newton's law of gravitational force.
( Consider any four relevant points ) ½ 4 =2
D.El.Ed.-II
Page 29
15 458-EK
16. Criteria for selecting good resources :
It should make the concerned topic easier to be grasped by the
student
It answers some of the teacher's questions
It should cause more questions to arise in the mind
It should engage the learner
It should enhance the related skills in the learner
It should awaken desire in the learner
Motivation to learn the topic is enhanced.
( Consider any four points ) ½ 4 =2
17. Collaborative and co-operative learning involves :
Students working together in small group
Learning tasks that are designed for group work
Emphasis on interdependence while maintaining individual
accountability and participation
The teacher in a facilitative role.
( Consider any four points ) ½ 4 =2
18. Teacher's role in Brainstorming :
Introduce a problem or issue to the group
Appoint a recorder
Present ground rules
Establish a time limit
Assist group to generate ideas
Decide how to evaluate responses.
( Consider any four relevant points ) ½ 4 =2
D.El.Ed.-II [ Turn over
Page 30
458-EK 16
PART – III
There is an alternative question for each of the following. Answer
either (a) or (b) of them, each answer not exceeding one page.
8 5 = 40
19. (a) The advancement in science and technology leads to progress in
society in following fields :
Communication
Transportation
Food
Health care
Education.
( Brief explanation, consider any other relevant fields ) 1×5=5
OR
(b) Science is a social activity that reflects the values as follows :
Fostering curiosity
Rewarding creativity and imagination
Encouraging skepticism and questioning authority
Promoting co-operation
Being persistent
Maintaining honesty and integrity
Being open-minded.
( Brief explanation needed ) 15=5
20. (a) For the topic 'Animal Kingdom' :
Field trip selection and organizing
Preparation for the field trip. 1½ 2 = 3
Process skills developed by field trip. 12=2
=5
OR
D.El.Ed.-II
Page 31
17 458-EK
(b) Process skills develop among students through experiments :
Observing
Inferring
Hypothetizing
Raising questions
Devising investigations
Communicating effectively. ½6=3
( Explain any two ) 12=2
=5
21. (a) Syntax of Inquiry training model :
Phase-I : Encounter with the discrepant event/puzzling event
Phase-II : Data gathering — verify the nature of objects, events and
properties
Phase-III: Experimentation — isolate relevant variables hypothetise
and test, final casual relationship
Phase-IV: Formulation of Explanation
Simple linear causation
Theory of properties
Application
Analogy
Phase-V : Analysis of inquiry process.
( Brief explanation needed ) 15=5
OR
(b) Bruner's concept Attainment model stages :
Phase -I : Presentation of data and identification of concept
Phase -II : Testing attainment of the concept
Phase - III : Analysis of thinking strategies. 13=3
( Brief explanation of the stages ) 12=2
=5
D.El.Ed.-II [ Turn over
Page 32
458-EK 18
22. (a) 5E Model — Activity based lesson plan for a science topic 5E model :
Engage
Explore
Explain
Elaborate
Evaluate.
( Preparation of lesson plan ) 15=5
OR
(b) Suggestions for meeting diverse needs of children for learning science
:
Wide variety science experiments to meet the needs of all
children
Provide range of goals for children with disabilities
Adapt science resources for particular needs of children
Allow students to select their own activities
Give more time for small group activities
Interact frequently with children
Use ICI mediation in classroom. 15=5
( Consider any five relevant points )
23. (a) Guiding principles of constructivism :
Engaging with students prior understanding
Structuring learning around primary concepts
Seeking and valuing student's points of view
Assessing student learning in the content of teaching
Promoting self-monitoring.
( Brief explanation needed ) 15=5
OR
(b) According to NCF-2005 aims and objectives of teaching science :
Know the facts and principles of science and its application
Acquire the skills and understand the methods and processes
Develop a historical and developmental perspective of science
Relate to the environment local as well as global
Acquire the requisite theoretical knowledge and practical
technological skills
Nurture the natural curiosity
Inscribe the values of honesty, integrity and co-operation
Cultivate scientific transfer.
( Relevant points to be considered ) 15=5
24. (a) Resources for selected science topic :
Selection of suitable resources ( 3 components )
Utilization of resources. 3+2=5
OR
D.El.Ed.-II
Page 33
19 458-EK
(b) Critical analysis of higher primary school 7th standard textbook :
Language used
Clarity, appropriateness, quality, presentation and
attractiveness of illustrations
Flow of concepts
Suggested activities that are relative to do
Exercise at the end
Relationship between picture and text
General layout of the book, the price and quality of print.
( List of any five aspects in brief ) 15=5
25. (a) The teacher monitors the students' learning in an ongoing manner in
order to get feedback into teaching method and enhance students'
learning. 1
Strategies for science learning assessment :
Questions and answers
K.W.L grid
Checklist
Rubrics
Worksheets.
( Consider any four ) 14=4
OR
(b) For a science topic "States of Matter" two multiple choice questions
under the objective "Applying" :
Question stem and set of choice
( for each MCQ ) 2½ 2 = 5
26. (a) The traditional "Question and Answer" tools, where no readymade
responses are available for the students to tick off. Instead the
student has to use his own vocabulary and writing skills to frame an
answer to the given question. 1
Checklist :
1. The task is defined completely and specifically Yes No
2. There are explicit directions such as the Yes No
length, grading time to complete
3. There are no optional questions Yes No
4. Scoring is clear and appropriate Yes No
5. The language including vocabulary Yes No
14=4
OR
D.El.Ed.-II [ Turn over
Page 34
458-EK 20
(b) Holistic Rubrics for Assessing Essay questions :
Response Criteria Rating
Exemplary Clarity of thought complete, shows 11
creativity
Competent Draws acceptable inferences and 10
conclusions
Minor flaws Completes the assignment but explanation 8
unclear
Nearly Begins successfully 6
satisfactory misuse of scientific learner
Fails to Assignment and explanation are unclear 4
complete
Unable to Product does not reflect the assignment 2
begin
effectively
No attempt Does not begin assignment 0
( Any five responses ) 15=5
D.El.Ed.-II