Page 1
FOR PUNJAB CLASS 6 PREPARATION
PSEB 6th Class
Syllabus 2027
Geometrical Drawing
And Painting
EXAM YEAR TYPE SUBJECT
Punjab Class 6 2027 Syllabus Drawing
Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests
Page 2
ਜਿਉਮੈਟਰੀਕਲ ਡਰਾਇੰਗ ਅਤੇ ਜ ਤਿੱ ਰਕਲਾ
ੇ ੀ -ਛੇਵੀਂ
m
m ਪਾਠ੍ᑅਮ (2026-27) .co
m .co (ਭਾਗ -1) ਡਰਾਇੰਗ s e m
as e g la
(ੳ) ਜਿਉਮੈਟਰੀਕਲ ਡਰਾਇੰਗ (ਜ਼ਰੂਰੀ)
a
ਡਰਾਇੰਗ ਜਵਿੱ ਵਰਤੇ ਿਾਣ ਵਾਲੇ ਿੰਤਰਾਾਂ ਦੀ ਿਾਣ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਢੰਗ।
।. ਰੇਖਾਵਾਾਂ ਅਤੇ ਰੇਖਾਵਾ ਦੀਆਾਂ ਜਕਸਮਾਾਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ ਾਾਂ ਤੇ ਅਧਾਜਰਤ ਪਰ਼ਨ।
2. ਕੌਣ ਅਤੇ ਕੋਣਾਾਂ ਦੀਆਾਂ ਜਕਸਮਾਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਾਂ ਤੇ ਅਧਾਜਰਤ ਪਰ਼ਨ ।
m
om . co
. c (ਭਾਗ-2) ਜ ਤ
ਿੱ ਰਕਲਾ
e m
e m l as
l as
(ਅ) ਮਾਡਲ ਡਰਾਇੰਗ (Model Drawing ) ਵਸਤੂ ਜ ਤਰਣ) (ਿਰੂਰੀ )
ag
ag
ਹੇਠ ਜਲਖੀਆਾਂ ਆਇਤਾਕਾਰ ਵਸਤੂ ਆ ਦੇ ਜ ਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣੇ :
ਸਲੇ ਟ, ਪੁਸਤਕ ਇਮਜਤਹਾਨੀ ਗਿੱਤਾ, ਜਲਫਾਫਾ ਪਤੰਗ ਆਜਦ।
ਹੇਠ ਜਲਖੀਆਾਂ ਗੋਲਾਕਾਰ ਵਸਤੂ ਆਾਂ ਦੇ ਜ ਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣੇ -
ਗਲਾਸ, ਿੰਗ, ਜਪਆਲੀ ਪਲੇ ਟ ਅਤੇ ਗਮਲਾ।
ਹੇਠ ਜਲਖੇ ਸਾਧਾਰਣ ਫਲਾਾਂ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਾਂ ਦੇ ਜ ਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣੇ -
o m
c
ਸੇਬ, ਅੰਬ, ਬੈਂਗਣ, ਼ਲਗਮ, ਗਾਿਰ, ਖਰਬੂਿਾ, ਕੇਲ.ਾ ਆਜਦ।
e m
l as
ਉਪਰੋਕਤ ਆਇਤਾਕਾਰ, ਗੋਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ
ag ਫਲ ਸਬਜ਼ੀਆਾਂ ਜਵਿੱ ੋਂ ਕੋਈ ਦੇ ਵਸਤੂ ਆਾਂ ਨੂ ੰ ਇਕਜਠਆਾਂ
ਰਿੱਖਕੇ ਜ ਿੱਤਰਨਾਾਂ ਜਿਨ੍ ਾਾਂ ਜਵਿੱ ੋਂ ਇਿੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦੂ ਸਰੀ ਕੋਈ ਇਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਵਸਤੂ ਫਲ
ਿਾਾਂ ਸਬਜ਼ੀ ਹੋਵੇ।
ਪਰਕਾ਼ ਅਤੇ ਛਾਾਂ ਦੇ ਜਸਧਾਾਂਤ ਨੂ ੰ ਮੁਖ
ਿੱ ਰਿੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲੀ ਪੈਨਸਲ, ਰੰਗਦਾਰ ਪੈਨਸਲ ਿਾਾਂ ਪੇਸਟਲ ਰੰਗਾਾਂ ਦਾ
ੋ ਕਰੋ।
ਪਰਯਗ
(ੲ) ਕਲਪਨਾਮਈ ਜ ਤ
ਿੱ ਰਕਲਾ (Imaginative Drawing)
o m
m c
. ਬੁਰਸ ਰੰਗਾ
c. o (i) ਫਰੀਹੈਂਡ ਸਕੈਜ ੰਗ / ਾਰਕੋਲ, ਪੈਨਸਲ ਕਰੇਓਨ ਪੇਸਟਲ (Crayon Pastel),
1.
s e m
e m ਦੁ ਆਰਾ ਆਕਾਰਾਾਂ ਦੇ ਕਲਪਨਾਮਈ ਸਕੈ ਜਤਆਰ ਕਰਨੇ । l a
las g
a ਜਨਤਾਪਰਤੀ ਦੇ ਿੀਵਨ
ag (ii) ਬਿੱ ੇ ਦਾ ਸੁ ਤਤ
ੰ ਰ ਸਦੇ ਪਰ ਗਟਾਵਾ (Freehand self expression)
ਜਵਿੱ ਵਾਪਰਦੀਆਾਂ ਘਟਨਾਵਾਾਂ, ਜਦਸਾਾਂ ਦੀ ਜ ਿੱਤਕਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਜਦਰ ਼, ਧਾਰਜਮਕ ਸਥਾਨ
ਗੁਰਦੁ ਆਰਾ, ਮੰਦਰ ਆਜਦ।
(iii) ਸਾਧਾਰਨ ਜ ਿੱਤਰ-ਰੇਲ ਗਿੱਡੀ ਛਕੜਾ, ਗਿੱਡਾ ਆਜਦ।
ਨੋ ਟ: ਕਲਪਨਾਮਈ ਜ ਤਰਾਾਂ ਜਵਿੱ ਼ੁਿੱਧਤਾ ਤੇ ਅਨੁ ਪਾਤ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਜਦਿੱਤਾ ਿਾਵੇ । ਕਲਪਨਾਮਈ ਜ ਿੱਤਰਾਾਂ c
o m m .
ਜਵ ਲੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਪੇਸਟਲ c
. ਿਾਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੰਗ ਦੁ ਆਰਾ ਕੀਤੀ ਿਾਵੇ। s e
e m l a
a s ag
2. ਆਕਾਰੀ ਰੇਖਾ gਜ l ਤ
a ਿੱ ਰ (Figure Drawing)
i ਤੀਲੀ ਰੇਖਾਵਾਾਂ(Stick figure Drawing) ਦੁ ਆਰਾ ਮਨੁ ਖ ਿੱ ਰ ਜਤਆਰ ਕਰਨੇ ।
ਿੱ ੀ ਜ ਤ
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 2
Page 3
ii ਸਮਾਨੀ ਰੇਖਾਵਾਾਂ ਨਾਲ ਰੇਖਾ ਜਵਧੀ ਦੁ ਆਰਾ ਆਮ ਿਾਣੇ ਪਛਾਣੇ ਹੇਠ ਜਲਖੇ ਜਤੰਨ ਪੰਛੀਆਾਂ ਦੇ ਵਿੱਖ- ਵਿੱਖ
ਸਜਥਤੀਆਾਂ ਜਵਿੱ ਜ ਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣੇ ।
1. ਕਾਾਂ 2. ਤੋਤਾ 3. ਬਿੱਤਖ
iii. ਕਾਰਟੂ ਨ ਡਰਾਇੰਗ ਹਾਸਰਸ ਜਵਅੰਗ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਮਨੁ ਿੱਖੀ, ਿਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਾਂ ਦੇ ਕਾਰਟੂ ਨ
ਜ ਿੱਤਰ ਜਤਆਰ
3. ਅਿੱਖਰ ਜਲਖਣ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਜਡਜ਼ਾਈਜਨੰਗ (Lettering & Poster Designing)
ਕਲਮ ਅਤੇ ਬੁਰਸ ਦੁ ਆਰਾ ਕਾਲੀ ਜਸਆਹੀ ਜਵਿੱ ਪੰਿਾਬੀ ਜਹੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾ਼ਾਵਾਾਂ ਜਵਿੱ
ਸਾਧਾਰਨ ਸੰਦੇ਼ (Mottoe’s ) ਮੇਟੇ ਅਿੱਖਰਾਾਂ ਜਵਿੱ ਜਲਖਣੇ ਜਿਹੜੇ ਜਕ ਦੋ ਼ਬਦਾਾਂ ਜਵਿੱ ਹੋਣ। ਼ਬਦ ਤੋਂ
਼ਬਦ ਅਤੇ ਸਤਰ ਤੋਂ ਸਤਰ ਜਵਿੱ ਰਿੱਖੇ ਿਾਣ ਵਾਲੇ ਆਪਸੀ ਵਾਸਲੇ ਦੇ ਜਸਧਾਾਂਤ ਤੇ ਜਵ਼ੇ਼ ਜਧਆਨ ਜਦਿੱਤਾ
ਿਾਵੇ । ਦੁ ਿੱਧ ਪੀਓ ਦਾ ਪੋਸਟਰ ਬਣਾਉਣਾ।
4. ਜਡਜ਼ਾਇਨ (Design)
i. ਜਡਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਰੰਗ ਯੋਿਨਾ (Colour Scheme) ਜਸਿੱਧੀਆਾਂ ਅਤੇ ਗੋਲ ਰੇਖਾਵਾਾਂ ਦੁ ਆਰਾ ਇਕਾਈ
(Unit) ਬਣਾਉਣ, ਬਾਰੇ ਜਸਧਾਾਂਤ ਦੀ ਿਾਣਕਾਰੀ, ਨਮੂਜਨਆਾਂ ਜਵਿੱ ਰੰਗਾਾਂ ਨੂ ੰ ਫਬਾਉਣ ਬਾਰੇ
ਜਗਆਨ ।
ii. ਸਟੈਨਸਜਲੰਗ (Stracilling):-ਫੁ ਿੱਲਾਾਂ ਤੇ ਪਿੱਤੀਆਾਂ ਦੇ ਸਟੈਂਸਲ ਕਿੱਟਣੇ ।
iii. ਕਲਾਿ ਦੀ ਰ ਨਾ ਰੰਗਦਾਰ ਕਾਗਿ ਨੂ ੰ ਭਿੱਟ ਿੰਡ ਕੇ ਜ ਿੱਤਰ ਜਤਆਰ ਕਰਨੇ ।
ਜਿਉਮੈਟਰੀਕਲ ਡਰਾਇੰਗ ਅਤੇ ਜ ਤ ਿੱ ਰਕਲਾ
ੇ ੀ - ਸਿੱਤਵੀਂ
ਪਾਠ੍ᑅਮ (2026-27)
(ਭਾਗ -1) ਡਰਾਇੰਗ
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 2