Page 1
SAMPLE PAPER
Punjab Board
2024
Page 2
ਿਮੂਿਾ ਮੁਲਾਂਕਣਪ੍ਰਪ੍ਿੱੀ-ਬੋਤਰ
ਰਡ (ਮਾਰਚ 2024)
ਵਾਤਾਵਰਨ ਸ ਿੱ ਸਿਆ
ਵਿਸ਼ਾ : ਿਾਤਾਿਰਿ ਵਸਿੱ ਵਿਆ ਜਮਾਤ : ਪੰ ਜਿੀਂ
ਜਮਾਤ : ਪ੍ੰ ਜਵੀਂ
ਸਕੂਲ ……………………………………………………………………………………………………………
(ਭਾਗ – ੳ)
ਵਿਵਦਆਰਥੀ ਦਾ ਿਾਂ ……………………………………. ਜਮਾਤ …………………….
ਰੋਲ ਿੰਬਰ ………………… ਵਮਤੀ ……………………..
ਕੁਿੱ ਲ ਅੰ ਕ : 80 ਸਮਾਂ : 3 ਘੰ ਟੇ
ਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
(ਭਾਗ – ੳ)
ਸਹੀ ਵਿਕਲਪ ਉੱਤੇ ਸਹੀ (✅) ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਿ ਲਗਾਓ। (20x2 =40 ਅੰ ਕ )
1. ਪ੍ੁਰਾਣੇ ਮੇਂ ਸਵਿੱ ਚ ਲੋ ਕਾਂ ਨੂੰ ਰੀਰਕ ਸਮਹਨਤ ਵਿੱ ਧ ਕਰਨੀ ਪ੍ੈਂਦੀ ੀ। ਜਦੋਂ ਸਕ ਹੁਣ ਸਦਮਾਗੀ ਸ਼ਕਤੀ
ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਕੰ ਮ ਵਿੱ ਧ ਗਏ ਹਨ? ਅਸਜਹਾ ਸਕਉਂ ਹੋ ਸਰਹਾ ਹੈ ?
ੳ) ਕਿਉਂਕਿ ਲੋ ਿ ਆਰਾਮ ਪ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅ) ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਤਿਨਾਲੋ ਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਿਾਰਨ।
ੲ) ਖੇਤੀ ਦਾ ਕਿਿੱ ਤਾ ਬੰ ਦ ਹੋਣ ਿਾਰਨ। ਸ) ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਿੇ ਘਿੱ ਟ ਗਏ ਹਨ।
2. ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੂਲ ਸਵਿੱ ਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾ ੀ ਬਿੱ ਚਾ ਦਾਿਲ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉ ਨਾਲ ਸਕਹੋ ਸਜਹਾ
ਸਵਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
ੳ) ਲੜਾਈ ਿਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅ) ਗਿੱ ਲ ਨਹੀਂ ਿਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ੲ) ਤੰ ਗ ਿਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ) ਕਪ੍ਆਰ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਵਾਲਾ ਕਵਵਹਾਰ।
3. ਤੁਹਾਡੇ ਦੋ ਤ ਦੀ ਭੈਣ ਹਾਕੀ ਿੇਡਣਾ ਚਾਹੁੰ ਦੀ ਹੈ। ਤੁ ੀਂ ਉ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹੋਗੇ ?
ੳ) ਹਾਿੀ ਿੇਵਲ ਮੁੰ ਡੇ ਖੇਡ ਸਿਦੇ ਹਨ।
ਅ) ਹਾਿੀ ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਸਿੱ ਟਾਂ ਲਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ੲ) ਹਾਿੀ ਖੇਡਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਤਾਿਤ ਦੀ ਲੋ ੜ ਹੁੰ ਦੀ ਹੈ।
ਸ) ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਸਿਦੇ ਹੋ।
4. ਸਕਹੜੇ ਸ਼ੌਂਕ ਅਿੱ ਗੇ ਜਾ ਕੇ ਸਕਿੱ ਤਾ ਚੁਣਨ ਸਵਿੱ ਚ ਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ?
ੳ) ਕਚਿੱ ਤਰਿਾਰੀ
ਅ) ਫੁਿੱ ਟਬਾਲ, ਕਜਮਨਾਸਕਟਿ, ਿਬਿੱ ਡੀ ਆਕਦ ਿੋਈ ਗੇਮ ਖੇਡਣਾ
ੲ) ਿਕਵਤਾ/ਿਹਾਣੀ ਕਲਖਣਾ
ਸ) ਉਪ੍ਰੋਿਤ ਸਾਰੇ
Page 3
5. ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਨਵਰ …………….. ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ੰ ਛੀ ………………… ਹੈ।
ੳ) ਸ਼ੇਰ, ਮੋਰ ਅ) ਬਾਘ, ਬਾਜ਼ ੲ) ਬਾਘ, ਮੋਰ ਸ) ਚੀਤਾ, ਮੋਰ
6. ਮਨੁਿੱਿ ਆਪ੍ਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਜੰ ਤੂਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇਠ ਸਦਿੱ ਸਤਆਂ ਸਵਿੱ ਚੋਂ ਸਕਹੜਾ ਜੁਿੱ ਟ ਇ ਪ੍ਿੱ ਿੋਂ
ਹੀ ਹੈ।
ੳ) ਬਾਂਦਰ, ਘੋੜਾ, ਕਬਿੱ ਲੀ ਅ) ਬਾਂਦਰ, ਘੋੜਾ, ਚਮਕਗਿੱ ਦੜ
ੲ) ਬਾਂਦਰ, ਘੋੜਾ, ਸਿੱ ਪ੍ ਸ) ਸਿੱ ਪ੍, ਘੋੜਾ, ਕਬਿੱ ਲੀ
7. ਜੰ ਗਲਾਂ ਦੀ ਅੰ ਿੇਹ ਿਾਹ ਕਟਾਈ ਦਾ ਨੁਕ ਾਨ ਸਕ ਨੂੰ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ ?
ੳ) ਆਕਦਵਾਸੀ ਲੋ ਿਾਂ ਨੰ ਅ) ਜਲ-ਚਿੱ ਿਰ ਨੰ
ੲ) ਜੰ ਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੰ ਸ) ਉਪ੍ਰੋਿਤ ਸਾਰੇ
8. ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠ ਸਲਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਲਾਨ ਲਈ ਸਕਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੁ ੀਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਸਮਲਾਨ ਸਕ ਨਾਲ ਕਰੋਗੇ ?
ੳ ਅ
ਿਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟਸ ਕਘਓ
ਕਵਟਾਕਮਨ ਡੀ ਪ੍ਨੀਰ
ਚਰਬੀ ਚਾਵਲ
ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ
ੳ) ਸਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅ) ਕਘਓ ੲ) ਚਾਵਲ ਸ) ਪ੍ਨੀਰ
9. ਭੋਜਨ ਜਾਲ ਕੀ ਦਰ ਾਉਂਦਾ ਹੈ ?
ੳ) ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੋਜਨ ਲੜੀਆਂ।
ਅ) ਸ਼ਾਿਾਹਾਰੀ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਅਤੇ ਸਰਬਆਹਾਰੀ।
ੲ) ਪ੍ੌਦ-ੇ ਜੰ ਤ ਅਤੇ ਜੰ ਤ-ਜੰ ਤ ਆਪ੍ਸੀ ਕਨਰਭਰਤਾ।
ਸ) ਉਪ੍ਰੋਿਤ ਸਾਰੇ।
10. ਗ਼ਲਤ ਜੋੜੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ :
ੳ) ਿਾਰਵਾਂ – ਗਿੱ ਡੀਨੁਮਾ ਘਰ
ਅ) ਤੰ ਬ – ਤਰਪ੍ਾਲ ਤੋਂ ਬਕਣਆ ਘਰ
ੲ) ਟਰੀ ਹਾਊਸ – ਦਰਿੱ ਖਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਕਣਆ ਘਰ
ਸ) ਬੋਟ ਹਾਊਸ – ਤੈਰਦਾ ਹੋਇਆ ਘਰ
Page 4
11. ਰਮਨ ਨੇ ਇਿੱਕ ਪ੍ਤੀਲੇ ਸਵਿੱ ਚ ਦੋ ਗਲਾ ਪ੍ਾਣੀ ਪ੍ਾਇਆ ਅਤੇ ਉ ਸਵਿੱ ਚ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਰੇਤ ਨੂੰ ਘੋਸਲਆ। ਸਿਰ
ਉ ਪ੍ਾਣੀ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਦੇਸਿਆ ਸਕ :
ੳ) ਪ੍ਾਣੀ ਭਾਫ਼ ਬਣਾ ਿੇ ਉੱਡ ਕਗਆ। ਅ) ਪ੍ਤੀਲੇ ਕਵਿੱ ਚ ਰੇਤ ਬਾਿੀ ਰਕਹ ਗਈ ।
ੲ) ਪ੍ਤੀਲੇ ਕਵਿੱ ਚ ਰੇਤ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਬਾਿੀ ਰਕਹ ਗਈ। ਸ) (ੳ) ਅਤੇ (ਅ) ਦੋਵੇਂ
12. ਬਿੱ ਦਲ਼ ਪ੍ਾਣੀ ਦੀ ਸਕ ਅਵ ਥਾ (ਰੂਪ੍) ਨੂੰ ਦਰ ਾਉਂਦੇ ਹਨ ?
ੳ) ਭਾਫ਼ ਅ) ਜਲ- ਵਾਸ਼ਪ੍ ੲ) ਬਰਫ਼ ਸ) ਇਨਹਾਂ ਕਵਿੱ ਚੋਂ ਿੋਈ ਨਹੀਂ।
13. ਮਗਰਮਿੱ ਛ ਦੀ ਪ੍ਸਹਚਾਣ ਲਈ ਹੀ ਸਵਕਲਪ੍ ਚੁਣੋ:
ੳ) ਗਲਫ਼ੜੇ ਅ) ਅਿੱ ਠ ਲਿੱਤਾਂ
ੲ) ਕਤਿੱ ਖੇ ਦੰ ਦ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬਤ ਜਬਾੜਾ ਸ) ਸੁਸਤ ਜੀਵ
14. ਊਰਜਾ ਰੋਤਾਂ ਦੀ ਅੰ ਨੇਹ ਵਾਹ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ………………………………
ੳ) ਆਰਕਿਿ ਬੋਝ ਪ੍ੈਂਦਾ ਹੈ। ਅ) ਆਲ਼ਾ-ਦੁਆਲ਼ਾ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਤ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ।
ੲ) ੳ) ਅਤੇ ਅ) ਦੋਵੇਂ ਸ) ਉਪ੍ਰੋਿਤ ਕਵਿੱ ਚੋਂ ਿੋਈ ਨਹੀਂ।
15. ਨਸਵਆਉਣਯੋਗ ਰੋਤ ਸਕਹੜੇ ਹੁੰ ਦੇ ਹਨ ?
ੳ) ਜੋ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਿੁਦਰਤੀ ਢੰ ਗਾਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ੈਦਾ ਹੁੰ ਦੇ ਹਨ।
ਅ) ਜੋ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ੈਦਾ ਨਹੀਂ ਿੀਤੇ ਜਾ ਸਿਦੇ ।
ੲ) ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਕਹੰ ਗੇ ਹੁੰ ਦੇ ਹਨ।
ਸ) ਇਨਹਾਂ ਕਵਿੱ ਚੋਂ ਿੋਈ ਨਹੀਂ।
16. ਹਵਾ ਇਿੱਕ ਮਹਿੱ ਤਵਪ੍ੂਰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਾਧਨ ਹੈ। ਇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸਸ਼ਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਾਹਨਾਂ ਪ੍ਿੱ ਿੋਂ ਅ ੀਂ ਕੀ
ਯੋਗਦਾਨ ਪ੍ਾ ਕਦੇ ਹਾਂ ?
ੳ) ਇਲੈ ਿਕਟਰਿ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਿਰਿੇ।
ਅ) ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਦਸ਼ਨ ਚੈੈੱਿ ਿਰਵਾ ਿੇ।
ੲ) ਪ੍ੈਦਲ ਜਾਂ ਸਾਇਿਲ ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਆਦਤ ਬਣਾ ਿੇ।
ਸ) ਉਪ੍ਰੋਿਤ ਸਾਰੇ।
17. ਪ੍ੌਦੇ ਹਵਾ ਸਵਿੱ ਚੋਂ ……………………… ੋਿ ਕੇ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ੳ) ਆਿਸੀਜਨ ਅ) ਿਾਰਬਨ ਡਾਇਆਿਸਾਈਡ
ੲ) ਜਲ-ਵਾਸ਼ਪ੍ ਸ) ਿੁਦਰਤੀ ਤਿੱ ਤ
18. ਹੇਠ ਸਦਿੱ ਸਤਆਂ ਸਵਿੱ ਚੋਂ ਸਕਹੜਾ ਜੋੜਾ ਹੀ ਹੈ ?
ੳ) ਿਿੱ ਦ – ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਅ) ਿਿੱ ਦ - ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ
ੲ) ਿਿੱ ਦ - ਫੁਿੱ ਟ ਅਤੇ ਇੰ ਚ ਸ) (ਅ) ਅਤੇ (ੲ) ਦੋਵੇਂ
19. ਜੇਕਰ ਬਰੈਡ ਕਈ ਵਦਿਾਂ ਤਿੱ ਕ ਰਵਹਣ ਪਈ ਰਵਹਣ ਵਦਿੱ ਤੀ ਜਾਿੇ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਿੱ ਚ ਕੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆਿੇਗੀ?
Page 5
(ੳ) ਵਮਿੱ ਠੀ ਹੋ ਜਾਿੇਗੀ। (ਅ) ਉੱਲੀ ਲਿੱਗ ਕੇ ਿਰਾਬ ਹੋ ਜਾਿੇਗੀ ।
(ੲ) ਿਾਣ ਵਿਿੱ ਚ ਸੁਆਦ ਹੋ ਜਾਿੇਗੀ । (ਸ) ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਿਹੀਂ ਆਿੇਗੀ।
20. ਾਡੇ ਰੀਰ ਸਵਿੱ ਚ ਨਵੇਂ ੈੈੱਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਟੁਿੱ ਟੇ-ਭਿੱ ਜੇ ੈੈੱਲਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰ ਮ ਕੌ ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ?
ੳ) ਪ੍ਾਣੀ ਅ) ਪ੍ਰੋਟੀਨ ੲ) ਕਵਟਾਕਮਨ ਸ) ਖਕਣਜ ਪ੍ਦਾਰਿ
(ਭਾਗ – ਅ )
21. ਸਦਮਾਗੀ ਕ ਰਤ: (5x1=5 ਅੰ ਕ)
ਕੰ ਸਪ੍ਊਟਰ ਦੇ ਕੰ ਮ
22. ਸਹੀ ਕਥਿ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ (✓) ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਕਥਿ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ () ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਿ ਲਗਾਓ: (4×1=4 ਅੰ ਕ)
i) ਛਹ ਿੇ ਪ੍ੜਹਨ ਵਾਲੀ ਕਲਪ੍ੀ ਨੰ ਬਰੇਲ ਕਲਪ੍ੀ ਿਕਹੰ ਦੇ ਹਨ।
ii) ਅਿੱ ਜਿਿੱ ਲਹ ਖੇਤੀ ਆਧੁਕਨਿ ਸੰ ਦਾਂ ਨਾਲ ਿੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
iii) ਸਾਨੰ ਆਪ੍ਣੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਿੋਲ਼ ਸਮਾਂ ਕਬਤਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
iv) ਸ਼ਕਹਦ ਦੀਆਂ ਮਿੱ ਖੀਆਂ ਝੁੰ ਡ ਕਵਿੱ ਚ ਰਕਹੰ ਦੀਆਂ ਹਨ।
Page 6
(ਭਾਗ – ੲ )
ਹੇਠ ਸਲਿੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾ ਦੇ ਉੱਤਰ 2-3 ਵਾਕਾਂ ਸਵਿੱ ਚ ਸਦਓ। (3×2 = 6 ਅੰ ਕ)
23. ਪ੍ਰਵਾ ੀ ਸਕਨਹਾਂ ਲੋ ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਕਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
24. ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਕੀ ਹੁੰ ਦੀ ਹੈ ?
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
25. ਕੰ ਬਾਇਨ ਨੇ ਸਕ ਾਨ ਦੇ ਕੰ ਮ ਨੂੰ ੌਿਾ ਸਕਵੇਂ ਕਰ ਸਦਿੱ ਤਾ ਹੈ ?
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
ਹੇਠ ਸਲਿੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾ ਦੇ ਉੱਤਰ 4-5 ਵਾਕਾਂ ਸਵਿੱ ਚ ਸਦਓ। ( 4x5 = 20 ਅੰ ਕ)
26. ਛਿੱ ਤਾਂ ਉੱਪ੍ਰ ਪ੍ੌਦੇ ਸਕਵੇਂ ਉੱਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ?
ਜਾਂ
ਬਾਘ ਅਤੇ ਚੀਤੇ ਸਵਿੱ ਚ ਅੰ ਤਰ ਦਿੱ ੋ।
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
Page 7
27. ਾਨੂੰ ਿੇਡਾਂ ਸਵਿੱ ਚ ਭਾਗ ਸਕਉਂ ਲੈ ਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
28. ਪ੍ੰ ਜਾਬ ਸਵਿੱ ਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਸਬਜਾਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰ ਟੀ ਸਕਉਂ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਵੇਲਹ ਮਿੱ ਛੀ ਬਾਰੇ ਤੁ ੀਂ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ?
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
29. ਦਾਲ਼ਾ ਿੂੰ ਸੁਰਿੱਵਿਅਤ ਰਿੱ ਿਣ ਲਈ ਜ਼ਵਹਰਾਂ ਦੀ ਿਰਤੋਂ ਵਕਉਂ ਹਾਿੀਕਾਰਕ ਹੈ ?
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
30. ਦਰ
ੁੰ ਸਲਿਾਈ। (5ਅੰ ਕ )