Page 1
MARATHI (009)
ANSWER KEY
Class - X (2020-21) Marks: 80 Time: 3Hrs
SECTION-A
प्रश्न उपप्रश्न अपेक्षित उत्तरे गुणदान
स्वभाषेत उत्तरे अपेक्षित.आकलनानस
ु ार ववषयानरू
ु प उत्तर अपेक्षित
खालील उतारा वाचून त्यावर आधाररत प्रश्नाांच्या उत्तराांचा अचक
ू पयााय ननवडा. (कोणतेही
1 5
पाच )
1 पऱयाांच्या मांदिराांची 1
2 झाडाांवरून पडणारे िवाचे थेंब 1
3 चांद्र ताऱयाांनी सजलेले आकाश 1
4 िप
ु ार 1
5 ननसर्ााववषयी सवा मादिती जाणून घेणे. 1
6 काजवयाांच्या 1
7 टे ननसन 1
खालील उतारा वाचून त्यावर आधाररत प्रश्नाांच्या उत्तराांचा अचक
ू पयााय ननवडा. (कोणतेही
2 5
पाच )
1 पररस्स्थतीमळ
ु े 1
2 इांद्रधनच्
ू या छटा पािण्याची 1
3 सांकटे झेलणे 1
4 भार 1
5 आिशा यव
ु काांमळ
ु े 1
6 जीवनावरच्या 1
7 आशास्थान 1
3 अ) सूचनेप्रमाणे योग्य उत्तर ननवडा. (कोणतेही चार) 4
1) सवाांनी 1
2) िोते 1
3) वेर्ाने 1
4) ववशेषण 1
5) केवलप्रयोर्ी अवयय 1
आ) सूचनेप्रमाणे योग्य उत्तर ननवडा. (कोणतेही तीन) 3
1) भूतकाळ 1
2) वतामानकाळ 1
Page 2
3) दिरवे डोंर्र खूप सुांिर आिे त . 1
4) मेिनती मल
ु े यशस्वी िोतील. 1
इ) सूचनेप्रमाणे योग्य उत्तर ननवडा. (कोणतेही तीन) 3
1) प्रश्नाथी 1
2) मांर्ेश वर्ाात र्ैरिजर नािी. 1
3) आज्ञाथी 1
4) िा िे खावा फार सुांिर आिे . 1
ई) समानार्थी शबदाांसाठी योग्य उत्तर ननवडा. (कोणतेही दोन) 2
1) ककनारा 1
2) ओळख 1
3) भरभराट 1
उ) ववरुद्धार्थी शबदाांसाठी योग्य उत्तर ननवडा. (कोणतेही दोन) 2
1) ननांिा 1
2) शेवट 1
3) प्रसन्न 1
ऊ) योग्य उत्तर ननवडा. (कोणतेही दोन) 2
1) वाघीण 1
2) साध्वी 1
3) र्ानयका 1
ए) सूचनेप्रमाणे योग्य उत्तर ननवडा. (कोणतेही दोन ) 2
1) मशाली 1
2) शशांपले 1
3) मुली 1
ऐ) सामाससक शबदाांचा समास ओळखा. (कोणतेही दोन) 2
1) द्ववर्ू 1
2) समािार द्वांद्व 1
3) अवययीभाव 1
पदित र्द्याांश
खालील उतारा वाचून त्यावर आधाररत प्रश्नाांच्या उत्तराांचा अचक
ू पयााय ननवडा. (कोणतेही
4 5
पाच)
1) अण्णा नाडर्ौडाला 1
2) िस
ु ऱया 1
3) शभकोबा मस
ु ळे च्या टोमण्यामळ
ु े. 1
4) कॅलरीज पोटात चालल्या िोत्या. 1
5) सिा 1
6) घटवणे 1
Page 3
पदित पद्याांश
खालील कववता वाचून त्यावर आधाररत प्रश्नाांच्या उत्तराांचा अचूक पयााय ननवडा. (कोणतेही
5 5
पाच)
1) चातक 1
2) पाडस वणवयात सापडते. 1
3) वपल्लू धरतीवर पडल्यावर 1
4) आई - बाळ 1
5) कनवाळू 1
6) िांबरत धावत जाते. 1
SECTION-B
6 अ) खालील प्रश्नाांची एका वाक्यात उत्तरे सलहा. (कोणतेही तीन) 3
1) बाळासािी लेखकाने 'पल
ु ककत' शाल काढली. 1
2) अब्िल
ु ला चचठ्िी रघभ
ु ैयाने वाचून िाखववली. 1
3) लेखक अांधेरीच्या र्ोठ्यात धारोष्ण िध
ू आणायला जाऊ लार्ले. 1
4) लेखकाचा माध्यशमक शशिणाचा टप्पा यनु नयन िायस्कूल मुांबई या शाळे तून सुरु झाला. 1
5) लशलतकलाांचा पाया म्िणजे कथा. 1
आ) ररकाम्या जागी योग्य शबद भरा. (कोणतेही तीन) 3
1) ववश्वकोशाचा 1
2) डाएटच्या 1
3) तपोवनातील 1
4) तत्त्वज्ञान 1
5) श्रद्धा 1
इ) खालील प्रश्नाांची र्थोडक्यात उत्तरे सलहा. (कोणतेही दोन) 4
पाि - रां र् सादित्याचे
एखाद्या दिकाणी प्रवास करून आल्यानांतर प्रेिणीय दिकाणाांची मादिती वाचकापयांत
पोिचवतो.
1) 2
िी मादिती कांटाळवाणी िोऊ न िे ता रांजक पद्धतीने माांडणे, लेखक त्या दिकाणच्या
मादितीबरोबर स्वतःचे अनभ
ु व, भावना ननसर्ासौंिया,वयस्ततववशेष याांचीिी सरु े ख माांडणी
करतो. नतकीट व स्विसा शशवाय कुिे िी जाऊ शकतो, अनेक मोिया लेखकाांमुळे प्रशसद्धी.
पाि - उजााशततीचा जार्र, लेखक¬ डॉ. रघन
ु ाथ माशेलकर
लेखकाच्या वयस्ततमत्त्वाच्या जडणघडणीसािी शशिकाांनी उत्तम मार्ािशान केले,आयष्ु याच्या
2) उभारणीत शाळा, शशिक, आई याांनी आत्मववश्वास,जर्ण्याचे भान दिले, कफरून ते दिवस 2
आिवताना, सांघषााचे दिवस आिवताांना लेखकाांच्या डोळ्यासमोर सांस्कार केंद्र शाळा, शशिक,
आई आिराने डोळ्यापढ
ु े उभे राितात .
Page 4
पाि - खरा नार्ररक, लेखक - सि
ु ास बारटतके
पिाटे ची वेळ अभ्यासासािी योग्य असते. परु े शा ववश्राांतीमुळे शरीरिी ताजतवानां बनलेलां
3) असतां ,प्रसन्न वातावरणात अभ्यासात मनिी लार्ते. िवेत सख
ु ि र्ारवा असतो. 2
आल्िाििायक वातावरणात सांस्कृतचा श्लोक चटकन पाि िोतो. न कळलेले र्णणतिी
चटकन कळते. िा अनभ
ु व ननरांजनला आला.
पाि - चुडीवाला, लेखक - जयश्री रुईकर
"अब्िल
ु शमयाांनी आनांिाने तपोवनात येण्याचे आश्वासन दिले. येथील भचर्नीच्या जीवनात
4) ते आनांिाचा वषााव करतात, कुिलािी मोबिला न घेता सांक्ाांतीला जेष्ि पौणणामेला येतात. 2
अब्िल
ु शमयाांची समाजसेवा, मानवसेवा मोिी आिे ." अशा शब्िाांत िाजीसािे बाांनी अब्िल
ु चे
कौतुक केले.
टीप. प्रश्न क. ६ इ. साठी पाठाची प्रस्तावना आवश्यक
7 अ) खालील प्रश्नाांची उत्तरे एका वाक्यात सलहा. (कोणतेही तीन) 3
1) कवीची स्जांिर्ी भाकरीचा चांद्र शोधण्यातच बरबाि झाली. 1
2) डोळ्यातील आसवाांच्या ज्योतीांनी सैननकाचे औिण केले जाते. 1
3) कवीच्या सिाय्यास अश्रू धावन
ू आले. 1
4) डोईवर ककती उन्िाळे रादिले आिे त याचा दिशोब कवी करत आिे . 1
5) सैननकाांवर बांबारा घोंर्ावत असतो. 1
आ) ररकाम्या जागी योग्य शबद भरा. (कोणतेही तीन) 3
1) िनु नयेचा 1
2) िात 1
3) िौड 1
4) असांख्य 1
5) स्जद्िीचे 1
इ) खालील पैकी कोणत्याही एकाचे सांदभाासाहहत स्पष्टीकरण सलहा. 2
सांदभा: कवी - नारायण सव
ु ,े कववतेचे नाव - िोन दिवस
स्पष्टीकरण: या जर्ाने बऱया, वाईट सर्ळ्या र्ोष्टी शशकवल्या. िख
ु कसे पेलावे, कसे
1) 2
जर्ावे िे शशकववले. झोतपट्टीत पोलाि शेकल्यावर जसे पतके िोते, तसे कवीचे आयष्ु य या
जर्ात शेकले र्ेले.
सांदभा: कवनयत्री - इांदिरा सांत, कववतेचे नाव - औिण
स्पष्टीकरण: सैननकाच्या शौयाापढ
ु े आम्िी अर्िीच लिान आिोत. कवनयत्री म्िणतात,
2) 2
सैननकावर जीव ओवाळावासा वाटतो. सैननकाच्या पराक्मापढ
ु े आमच्या जीवाची शान अर्िी
साधारण आिे .
टीप. सांदभा आणण स्पष्टीकरण याांचा उल्लेख आवश्यक
8 खालील प्रश्नाांची एका वाक्यात उत्तरे सलहा. (कोणतेही दोन) 2
बॉस ने साांचर्तले तेवढे च काम करायचे आणण साांचर्तले नसेल तर आपल्याला कामच नािी
1) 1
असे समजायचां िे चूक आिे, िी प्रवत्त
ृ ी र्ेली पादिजे.
2) लेखकाला 'मेटलायणझांर्' प्रकक्येवर' काम करण्यात साांर्ण्यात आले. 1
Page 5
'बाका' िे 'भाभा एटॉशमक ररसचा सेंटर' म्िणजे 'भाभा अणस
ु ांशोधन केंद्र' या नावाचे लघरू
ु प
3) 1
आिे .
9 खालीलपैकी कोणत्याही एका ववषयावर हदलेल्या मुद्द्याांच्या आधारे ननबांध सलहा. 8
मुद्दे -
ववषयज्ञान, तकाशतती, उपयोजन, कौशल्य, मुद्िे सूि माांडणी.
आकषाक प्रारांभ व शेवट.
म्िणी, वातप्रचार / कावयपांतती याांचा यथायोग्य वापर.
िस्तािर व शुद्धलेखन.
ववरामचचन्िाांचा योग्य वापर.
वरील मुद्द्याांचा सारासार ववचार करून एकत्रत्रत र्ण
ु िान करावे.
खालील मद्
ु द्याांच्या आधारे गोष्ट सलहा व गोष्टीला समपाक शीषाक दे ऊन तात्पया सलहा.
10 अ) 7
(कोणतीही एक)
मुद्दे -
कथेला समपाक शीषाक.
आकषाक प्रारांभ.
ओघवती भाषाशैली, उत्कांिावधाक माांडणी.
मुद्िे सूि माांडणी कल्पकता, रां जकता.
सांवाि व ववरामचचन्िाांचा यथायोग्य वापर.
समपाक शेवट.
तात्पया
वरील मुद्द्याांचा सारासार ववचार करून एकत्रत्रत र्ण
ु िान करावे.
आ) खालीलपैकी कोणत्याही एका ववषयावर पत्र सलहा. 5
पत्र लेखनासािी आवश्यक बाबी-
दिनाांक पत्राच्या वरच्या डावया कोपऱयात शलिावा.
मायना - ज्याांना पत्र पािवायचे त्याांना डावीकडे अशभवािनासि सांबोचधत करावे.
ववषय - मोजतया शब्िात असावा.
मजकूर - मजकूर ववषयाशी सांबचां धत त्रोटक व नेमका असावा, समपाक, मुद्िे सूि रचना
असावी, पाल्िाळ नसावा, भाषा वयविाररक व भारिस्त असावी.
शेवट व स्वािरी - पत्राचा शेवट करताना डावीकडील खालच्या कोपऱयात पत्र पािववणाऱयाची
स्वािरी व पत्ता असावा.
पत्र लेखनात िोन्िी पत्ते, दिनाांक, ववषय या सवा र्ोष्टी डावयाबाजल
ू ाच शलिावयात.
टीप - शलफाफा आवश्यक.(िे पत्रलेखन आिे इ-मेल नािी)