CUET 2023 Syllabus Sanskrit

सस्ं कृतम् पाठ्यक्रमः
(Domain)

Sanskrit - 325

Syllabus for Class 12

1

Note:
There will be one Question Paper which will have 50 questions out of which 40 questions need to be
attempted.

1. शब्दरूपाणि - वाक्येषु णवभणिप्रयोगाः
 अजनताः
बालक, फल, रमा, कवि, मवि, िारर, नदी, विि,ु धेन,ु मधु, वििृ, मािृ, वििीय, सवि, दािृ, नृ, स्िस,् अवि ।
 हलनताः
राजन,् भिि,् आत्मन,् वििस,् िाच,् िविन,् मरुि्, िादृक्, वदि,् धवनन,् िञ्चन,् अष्टन,् निन,् दिन् ।
 सववनामाणन
सिव, िि,् यि्, वकम,् इदम् (विषु वलङ्गेष)ु , अस्मद,् यष्ु मद् ।
2. धातुरूपाणि
 परस्मैपणदनः
गम,् नम,् अस,् हस,् श्र,ु नि,् आि,् िक्, इष,् प्रच्छ्, कृ , ज्ञा, भि्, वचन्ि,् नृि,् कि,् नी, िच्
(लट्, लृट्, लोट्, लङ्, विवधवलङ् इवि िञ्चलकारे षु प्रयोगााः)
 आत्मनेपणदनः
लभ,् सेि,् िन्द,् याच् (लट्-लृट्-लङ् लकारे ष)ु
3. सनधयः सणनधणवच्छे दाः च
 स्िरसवन्धाः
दीर्वाः, गणु ाः, िृवधाः, यण,् अयावदाः, ििू रू व िम् ।
 व्यञ्जनसवन्धाः
श्चत्ु िम,् ष्टुत्िम,् जश्तत्िम,् अननु ावसकाः, अनस्ु िाराः, िरसिणवाः।
 विसगवसवन्धाः
उत्िम,् रत्िम,् लोिाः, विसगवस्िाने स,् ि,् ष् ।

4. समासाः णवग्रहाः च
 अव्ययीभावः
यिा, प्रवि, उि, अन,ु वनर,् सह, अवध ।
 द्वनद्वः
इिरे िरिन्िाः, समाहाराः, एकिेषाः ।
 तत्परुु षः
विभविित्िरुु षाः, कमवधारयाः, विगाःु , उििदित्िरुु षाः ।
 बहुव्रीणहः

5. प्रत्ययाः
 कृत-् प्रत्ययाः
ि, ििि,ु िव्य, अनीयर,् ििृ, िानच,् विन् ।
 तणित-प्रत्ययाः
मििु ,् इन,् ठक्, ठञ,् त्ि, िल् ।
 स्त्री-प्रत्ययौ
टाि,् ङीि् ।
6. उपपदणवभणिप्रयोगाः
7. भाणषककायवम्
 वििेषण-वििेष्यिदचयनम्
 किृवविया-िदचयनम्
 ियावय/विलोमिदचयनम्
8. छनदसां सोदाहरिलक्षिपररचयः/श्लोके षु छनदोऽणभज्ञानम्
 छन्दाांवस – अनष्टु ुभ,् उिजाविाः, िि
ां स्िम,् िसन्िविलका, मावलनी, वििररणी, िादल
वू वििीवििम,् मन्दािान्िा ।

9. शब्दालङ्काराः अर्ावलङ्काराः च
 िब्दालङ्कारााः - अनप्रु ासाः, यमकाः, श्लेषाः ।
 अिावलङ्कारााः - उिमा, रूिकम,् उत्प्रेिा, अिावन्िरन्यासाः ।
10. संस्कृतसाणहत्यस्य सामानयपररचयः