CBSE Class 10 Sample Paper 2025 Solution for Sanskrit

CENTRAL BOARD OF SECONDARY EDUCATION

SAMPLE PAPER
CLASS 10
2025

Solutions

आदश%&'प)म् 2024-25
क2ा - दशमी
सं 7ृ तम् (कोड सं =ा - 122)
समयः होरा)यम् अ"योजना उEरसFे ताH सIूणा%Fाः 80

अवधात&म् -

1. अ#योजनायां *द,ािन उ,रा0ण िनदशा34कािन स78। *द,ािन उ,रा0ण अित;र<ािप स>भा3नुसारम् अCािन

उ,रा0ण भिवतुम् अह378।
2. आ8;रकिवकGा4के षु *Jेषु यKिप LMतया िनदN शः द,ः अ7P यत् के वलं *JRयम् अथवा *JTयम्

इVािदकम् उ,रं दातWं तथािप यिद छाTः अित;रY-*Jानाम् उ,रा0ण 0लखित तिह3 छाTिहताय िनण3यः
क,3Wः । यथा 0चTवण3ने प]वा^ानां लेखनम् अभीMं परं छाTः यिद स`वा^ािन 0लखित तिह3 तT के वलं *थम-
प]वा^ानां न अिपतु यािन वा^ािन उ,मािन स78 तेषां मूbा#नं करणीयम्। (अयं िनयमः नवdां कeायां
अिप प;रपालनीयः ।)
3. अनुgेदे hोके नाiांशे वा पृMाः *Jाः अवबोधा4काः स78। अतः िवKा0थ3नः एतेषु *द,शnानां oाने

समभाव-पया3यवा0च-शnानां *योगं कतुq शrु व78। तदथ3म् अ#ाः दे याः । यिद िवKा0थ3नः उ,रलेखन-समये
समु0चतानां िवभYsनां वचनानां च *योगं न कु व378 तिह3 अंशतः अ#ाः कत3नीयाः न तु सtूणा3#ाः ।
4. Tुिटपूण3वत3Cै Wाकरणा4क-*योगाय च अनुपाततः अ#ाः कत3नीयाः न तु सtूणा3#ाः ।

5. आं 0शक-wxा समु0चतेyः उ,रे yः अिप अ#ाः दे याः ।

6. रचना4क-कायN वा^रचना *मुखा न तु वा^सौ>य3-त{म्। अतः आं 0शकवा^शु|ये अिप अ#ाः दे याः ।

खNः ‘क’ अपिठतावबोधनम्
1 गKांशः
अ एकपदे न उ,रत – (के वलं *•नRयम्) 1×2=2
(i) पूव3जानाम्
(ii) •‚तेजसा
(iii) अƒा0भः
आ पूण3वा^ेन 0लखत - (के वलं *•नRयम्) 2×2=4
(i) भारतभूdाः *ितपदं „े…नरनारीणां जीवनगाथा0भः *ित†Cते।

1

(ii) पूव3जानां सं ƒरणम् अƒान् अ‹ूतं िव0शMं मह{भूतं समाजोपयोिगनं परोपकारयुŒतं च
कायq कतुq *ो•ाहयित।
(iii) अपरे च के चन वीराः eाTेण ओजसा च भारतभूमेः धमq सं •ृ ितं जनता] समरeयन्।
इ अ• अनुgेद• कृ ते उपयुYं शीष3कं सं •ृ तेन 0लखत –
पूव3जाः / पूव3संƒरणािन 1
छाT• उ,रं wM् वा छाTिहताय समु0चतः िनण3यः करणीयः ।
ई यथािनदN शम् उ,रत (के वलं *•नTयम्)
(i) (ग) सं ƒय38े 1×3=3
(ii) (क) माग3ः
(iii) (ख) भूिमम्
(iv) (घ) •ानेन

खNः ‘ख’ रचनाYकं काय%म्
2. पTलेखनम् ½×10=5
मथुरातः
िदना#ः -----------
(i) सेवायाम्
*काशन-*ब˜क-महोदयाः !
रा.शै.अनु.*.प;रषद्, नई िद›ी

िवषयः – पुPकœयण• (ii) स>भN ।

माCवर!
सिवनयं (iii)िनवेदनम् अ7P यत् मम सं •ृ त-सं •ृ ित-आधा;रतानां (iv) पुPकानां पठने
अ0धका ž0चः वत3ते। मम (v) समीपे भवतां *का0शतानां पुPकानां के चन स]ाः (vi) स78।
भव0‹ः सं •ृ त-परीeा wM् या कािनचन Wाकरण-पुPकािन, बालमनोिवनोदनाय कथापुPकािन
च *का0शतािन स78। (vii) तेषु पुPके षु अहं कािनचन पुPकािन वाŸािम। तेषां सूची अधः
(viii) सं ल ना अ7P।
कृ पया (ix) पुPकािन पTालयमा¢मेन स£े¤ माम् अनुगृ¥8ु भव8ः ।
पुPकसूची - अyासवान् भव, Wाकरणवीथी, बालकथावली, Wाकरणसौरभम्।

िवनीतः
(x) अeतः

2

3. 0चTवण3नम् 1×5=5
अT छाTेyः सं 0e`वा^रचना अपे0eता वत3ते। के वलं वा^शुि|ः ©MWा। अ• *J•
*मुखम् उªे «ं वा^रचना अ7P। वा^ं दीघ3म् अ7P अथवा लघु इित मह{पूणq ना7P।
*ितवा^म् अध3ः अ#ः भाव• कृ ते अध3ः अ#ः च Wाकरणwxा शु|तािनिम,ं िनधा3;रतः
अ7P। म¬ष
ू ायां *द,ाः शnाः सहायताथq स78। छाTः तेषां वा^ेषु *योगं कु या3देव इित
अिनवायq ना7P। छाTः -मेधया अिप वा^ािन िनमा3तुं शrोित। म¬ष
ू ायां *द,ानां शnानां
िवभिYं प;रवत3नं कृ ®ा अिप वा^िनमा3णं कतुq श^ते।
अथवा
अनुgेदलेखनम्
अयं िवकGः सवNyः अ7P। छाTाः म¬ष
ू ायां *द,ानां शnानां िवभिYं प;रवत3नं कृ ®ा
अिप वा^िनमा3णं कतुq शrु व78। अतः अ#ाः दे याः । अ• मूbा#नाय अCे िनयमाः
0चTवण3न• अनुगुणं पालनीयाः ।

4. अनुवादः (के वलं वा^प]कम्) 1×5=5
(i) मातािपतरौ दे वतातुbौ भवतः ।
(ii) आ4स¯ाननम् एव बृह,मा सtि,ः अ7P।
(iii) मम िपता *ातः काले काया3लयं गgित।
(iv) °ः मम सवा30ण िमTा0ण मम गृहम् आगgन्।
(v) •वः वयं सवN खेलनाय/œsडनाय/ खे0लतुं /œsिडतुं गिम¤ामः ।
(vi) सवNषाम् आदरः भवेत्।
(vii) वयं hोकं गायामः ।

खNः ‘ग’ अनु&यु\]ाकरणम्
5 स7˜ः स7˜gे द² (के वलं *JचतुMयम्) 1×4=4
(i) यत्+मानुषात्
(ii) दे उला´ो µामः
(iii) मूखा3ः + च
(iv) क7•चद् w«ते
(v) तोयैरGैः

3

6 समासः िवµहः च (के वलं *JचतुMयम्) 1×4=4
(i) (ग) कलरवगु0¬तम्
(ii) (क) काक: इव चेMा य• स:
(iii) (ख) वा¸टु ः
(iv) (घ) लतातžगु¹ाः
(v) (ख) Wङ् »ेन सिहतम्

7 *Vयाः (के वलं *JचतुMयम्) 1×4=4
(i) (ग) िवमुŒत + टाप्
(ii) (क) समाज + ठक्
(iii) (ख) œू रतया
(iv) (घ) सम®म्
(v) (क) बुि|मती

8 वा<म् (के वलं *JTयम्) 1×3=3
(i) (ख) ®या
(ii) (ग) रोिदिम
(iii) (घ) तम्
(iv) (क) %&यते

9 समयः (के वलं *JचतुMयम्) 1×4=4
(i) सपादचतुवा3दने
(ii) पादोनप]वादने
(iii) साध3प]वादने
(iv) षड् वादने
(v) सपादाMवादने

10 अWयपदािन (के वलं *JTयम्) 1×3=3
(i) यT
(ii) अK
(iii) °ः
(iv) अिप

4

11 अशु|सं शोधनम् (के वलं *JTयम्) 1×3=3
(i) (ख) यूयम्
(ii) (क) उपदे शेन
(iii) (ग) भणित
(iv) (घ) भय#रा

खNः ‘घ’ पिठतावबोधनम्
5
12. गKांशं पिठ®ा *द,*Jानाम् उ,रा0ण सं •ृ तेन 0लखत –
अ. एकपदे न उ,रत। (के वलं *JRयम्) ½×2=1
(क) भारवेदनया
(ख) कृ शकायः
(ग) का…पटले िनिहतम्/पटाgािदतम्
आ. पूण3वा^ेन उ,रत। (के वलं *JRयम्) 1×2=2
(क) मुिदत आरeी तमुवाच 'रे दुM! त7ƒन् िदने ®याऽहं चो;रताया म¬ष
ू ाया µहणाद्
वा;रतः । इदानीं िनजकृ V• फलं भुङ्Â। अ7ƒन् चौया30भयोगे ®ं वष3Tय•
कारादÃं लÄसे"
(ख) उभौ शवमानीय एक7ƒन् च®रे oािपतव8ौ।
(ग) भारवतः शव• •˜ेन वहनं तÆृ ते दुÇरम् आसीत्।
इ. िनदN शानुसारम् उ,रत। (के वलं *JRयम्) 1×2=2
(क) मुिदतः
(ख) शव•
(ग) उभौ

13. पKांशः 5
अ. एकपदे न उ,रत - (के वलं *JRयम्) ½×2=1
(क) अवœता
(ख) िवमूढधीः
(ग) महा4ानः
1×2=2
आ. पूण3वा^ेन उ,रत - (के वलं *JRयम्)
(क) िवमूढधीः अपŒवं फलं भुङ्Œते।
(ख) यथा 0च,े तथैव यिद वा0च अवœता भवेत् तदे व तÉतः सम®ं भवित।
(ग) यथा 0च,े तथैव यिद वा0च अवœता भवेत्।

5

इ. िनदN शानुसारम् उ,रत- (के वलं *JRयम्) 1×2=2
(क) महा4ानः
(ख) अवœता
(ग) 0च,े

14. अधो0ल0खतं नाiांशं पिठ®ा *द,*Jानाम् उ,रा0ण सं •ृ तेन 0लखत - 5
अ. एकपदे न उ,रत - (के वलं *JRयम्) ½×2=1
(क) िवदूषकः
(ख) उभौ/कु शलवौ
(ग) सहÊदी0धितः
आ. पूण3वा^ेन उ,रत - (के वलं *JRयम्) 1×2=2
(क) रामः कौतूहलेन वं शप;रचयं पृgित।
(ख) कु शलवौ रामम् उपसृV *णd च पृgतः - अिप कु शलं महाराज• इित।
(ग) िहमकरः बालभावात् पशुपतेः मPके Ëजित ।
इ. िनदN शानुसारम् उ,रत - (के वलं *JRयम्)
1×2=2
(क) *िवशतः
(ख) कु शलवौ
(ग) उपसृV
15 *Jिनमा3णं कु žत - (के वलं *JचतुMयम्) 1×4=4
(क) िहमकरः कƒात् पशुपतेः मPके Ëजित?
(ख) गजः कान् तुद8ं शुÃेन पोथिय®ा मारयित?
(ग) चौर• के न अित0थः *बुÍदः ?
(घ) आरeी चौया30भयोगे तं कु T/कम् नीतवान्?
(घ) दुव3हमT जीिवतं जातं का एव शरणम्?

16 अÎयः - 1×4=4
अÎयः – हे मालाकार! (i) भीमभानौ िनदाघे अGैः तोयैः अिप (ii) भवता कžणया अ• तरोः
या पुिMः Wर0च। वाराम् (iii) *ावृषेÏेन िवÐतः धारासारान् अिप िविकरता वा;रदे न
इह (iv) जनियतुम् सा (पुिMः ) िकम् श^ा।
अथवा
भावाथN ;रYoानपूित3 ः 1×4=4
भावाथ3ः - अ• •लोक• भावः अ7P यत् यथा (i) सूय3ः उदये समये रŒतः भवित, सः सूय3ः
(ii) अPे समये अिप रŒतः भवित, तथैव महा8ः सÑनाः जनाः सt,ौ (iii) आगते
6

सित अिप शा8ाः भव78 एवमेव िवप,ौ आगते अिप ते (iv) शा8ाः ित…78 िवच0लताः
न भव78।

17 कथा-œमानुसार-लेखनम् – ½×8=4
(क) यिद एवं तिह3 मां िनजगले बद्†ा चल स®रम्।
(ख) सः WाÒः तथा कृ ®ा काननं ययौ।
(ग) Óगालेन सिहतं पुनराया8ं WाÒं दूरात् wÔा बुि|मती 0च78तवती ।
(घ) जÕुककृ तो•ाहाद् WाÒात् कथं मु<ताम्?
(ङ) परं *VुÖ×मितः सा जÕुकमा0eपØÙुbा तज3यØुवाच ।
(च) WाÒोऽिप सहसा नMः गलब|Óगालकः ।
(छ) एवं *कारेण बुि|मती WाÒजाद् भयात् पुनरिप मुYाऽभवत् ।
(ज) अतएव उ<ते-बुि|ब3लवती त0Î सव3कायNषु सव3दा।

18 *सÙानुकूलम् उ0चताथ3म् (के वलं *JTयम्) 1×3=3
(i) (क) नेTव8ः
(ii) (ग) उŒतवती
(iii)(ख) अV0धकम्
(iv) (घ) *कृ Vाम्

-------------0000--------------

7

CBSE STUDY MATERIAL

CBSE Board

INFORMATION CLASS STUDY MATERIAL

1 Time Table 09 Sample Paper
10 Sample Paper
2 Result
11 Sample Paper
3 Syllabus 12 Sample Paper

OTHER RESOURCES
09 Question Paper
Maps of India, Maps of World
Writing Skill Formats 10 Question Paper
Periodic Table 11 Question Paper
12 Question Paper
Class 9 Notes
Class 10 Notes
NCERT Book
Class 11 Notes
Class 12 Notes NCERT Solutions

ENTRANCE EXAMS

JEE Main CLAT CUET UG
JEE Advanced NEET UG Fashion & Design