Page 1
Sample Paper
&
Question Paper Pattern
2023
2024
GOA BOARD
Page 2
SYLLABUS AND PORTION DISTRIBUTION
FIRST FORMATIVE EXAM
पठठत गद्य - १)सुविच यय विध तव्यम् २)चन्द्रन थपियताः ३) अहं म ण्डिी
(०८ गुण ाः)
पद्य - १)सुभ वित वन
अपठठत पद्यखण्ड ध ठरतप्रश्न न् उत्तरत |
(०३ गुण ाः)
व्य करण लट्,लङ् ,लृट्,लोट् ,लक र ाः
(०५ गुण ाः) शब्दरूप वण – , , , , , , , च
सवन्द्धाः
समस ाः – , , ,
क्त्ि न्द्त,तुमन्द्त,ल्यबन्द्त अव्ययपद वन
रचन
(०४) संि दपूर्ताः
SECOND FORMATIVE EXAM
पठठत गद्य- १)वििणयाः ध्िजाः २)चन्द्रन थपियताः
(०८ गुण ाः) ३) गोमन्द्तभूिणं श्रीम न् भ ऊस हेब ब न्द्दोडकराः
पद्य - १)क व्यश स्त्रविनोदाः
अपठठत
(०३ गुण ाः) गद्यखण्डस्य अनुि दाः |
व्य करण - ,
(०५ गुण ाः) शब्दरूप वण – , , , , च
प्रश्नवनम यणम्
सवन्द्धाः
समस ाः – , , ,
रचन
(०४) वनबन्द्धलेखनम्
Page 3
FINAL EXAM
पठठतम् गद्य :-
( ३२ गुण ाः) सुविच यय विध तव्यम्
चन्द्रन थपियताः
अहं म ण्डिी
वििणयाः ध्िजाः
प्रवतज्ञ पूर्ताः
गोमन्द्तभूिणम्- श्रीम न् भ ऊस हेब ब न्द्दोडकराः
उप येन वह शक्तयम्
गोमन्द्तकीयं लोकजीिनम्
पद्य :-
सुभ वित वन
क व्यश स्त्रविनोदाः
नीवतश्लोक ाः
ि चनप्रशंस
अपठठतम् गद्यखण्डस्य अनुि दाः |
(१६ गुण ाः) गद्यखण्ड ध ठरतप्रश्न ाः |
पद्यखण्ड ध ठरतप्रश्न ाः |
व्य करणम् लक र ाः – - लट् , लृट्,लङ् ,लोट्
(२० गुण ाः) – ,
शब्दरूप वण – देि,मुवन,म ल , नदी,िन,म तृ,वपतृ, शवशन्,सठरत्, पयस्,भगित्,
र जन्, इ्य दीवन तथ च प ठे आगत शब्द |
सियन मरूप वण - तत्,एतत्,अस्मद्,युष्मद्,सिय,इदम् इ्य दीवन तथ च प ठे
आगत वन सियन म वन |
ध तुरूप वण – य ,द , प , कृ इ्य दीवन तथ च प ठे आगत वन क्रिय पद वन |
क रकविभक्तयाः
उपपदविभक्तयाः
ि क्तयपठरितयनम्
प्रश्नवनम यणम्
पय ययपदलेखनम्
विलोमपदलेखनम्
सङ्ख्य विशेिण वन
िमि चकसङ्खक्तगय ाः
ध तुस वधतविशेिण वन
सवन्द्धाः
समस ाः
( विभवक्तत्पुरुिाः,कमयध रयाः,विगुाः,िन्द्िाः,बहुव्रीवहाः,अव्ययीभ िाः,उपपदत्पुरुिाः,नञत्पुरुिाः )
अव्ययपद वन- क्त्ि न्द्त ,तुमन्द्त ,ल्यबन्द्त
ि क्तयशुवधाः
स्म अव्ययं योजयत/ वनष्क सयत |
Page 4
रचन स थयकि क्तयवनम यणम्
(०८ गुण ाः) कथ पूर्ताः /
घटन िमाः
वनबन्द्धलेखनम् / वचििणयनम्
Suggested Topics For The Assignments
१) २० स थयसुभ वित न ं लेखनम् |
२) पञ्च शब्दन ं रूपलेखनम् |
३) पञ्च संस्कृ तकिीन ं क ययवििये लेखनम् |
४) चतुण ां संस्कृ तस वह्यक र ण ं क ययवििये लेखनम् |
५) विियियम् अवधकृ ्य वनबन्द्धलेखनम् – स्थलिणयनम्, वप्रयाः उ्सिाः,
वप्रयाः,नेत , संस्कृ तभ ि इ्य दीवन
६) च च |
Page 5
BLUE - PRINT
FINAL S.S.S. EXAM 2023-24
SUB- SANSKRIT (T.L) Maximum Marks - 80 Duration - 2½ hrs
Objectives KNOWLEDGE UNDERSTANDING Application SKILL TOTAL
Q.No Form of Questions VSA SA-I SA-II LA VSA SA-I SA-II LA VSA SA-I SA-II LA VSA SA-I SA-II LA
Content
१ 1(2) 1(2)
२ 1(2) 1(2)
३ 1(1) 1(1)
४ 1(2) 1(2)
५ 1(1) 1(1)
६ 1(1) 1(1)
७ 1(1) 1(1)
८ 1(4) 1(4)
९ 1(2) 1(2)
१० 1(2) 1(2)
Prose & Poetry
११ 1(2) 1(2)
१२ 1(1) 1(1)
१३ 1(1) 1(1)
१४ 1(1) 1(1)
१५ 1(1) 1(1)
१६ 1(2) 1(2)
१७ 1(2) 1(2)
१८ 1(2) 1(2)
१९ 1(1) 1(1)
२० 1(1) 1(1)
२१ 1(2) 1(2)
२२ 1(2) 1(2)
२३ 1(1) 1(1)
२४ 1(1) 1(1)
Non- Texual
२५ 1(1) 1(1)
Page 6
Non- Texual
२६ 1(1) 1(1)
२७ 1(1) 1(1)
२८ 1(3) 1(3)
२९ 1(1) 1(1)
३० 1(1) 1(1)
३१ 1(1) 1(1)
३२ 1(1) 1(1)
३३ 1(1) 1(1)
३४ 1(1) 1(1)
३५ 1(1) 1(1)
३६ 1(1) 1(1)
३७ 1(1) 1(1)
३८ 1(1) 1(1)
३९ Grammer 1(1) 1(1)
४० 1(1) 1(1)
४१ 1(1) 1(1)
४२ 1(1) 1(1)
४३ 1(1) 1(1)
४४ 1(1) 1(1)
४५ 1(1) 1(1)
४६ 1(1) 1(1)
४७ 1(1) 1(1)
४८ 1(1) 1(1)
४९ 1(4) 1(1)
५० 1(4) 1(4)
५१ Composition 1(4) 1(4)
५२ 1(4) 1(4)
No. of questions 10 3 0 0 9 8 1 1 16 0 0 0 0 0 0 4 52
Marks 10 6 0 0 9 16 3 4 16 0 0 0 0 0 0 16 0
Toatal Marks 16 32 16 16 80
Page 7
DESIGN OF THE QUESTION PAPER
1.Weightage to Learning Outcomes :
Sr.No Learning Outcomes Marks Percentage of
Marks
1 Knowledge 16 20
2 Understanding 32 40
3 Application 16 20
4 Skill 16 20
Total 80 80
2.Weightage to Content / Subject Units :
Sr.No Units Marks
1 Prose 21
2 Poetry 11
3 Non Textual 12
4 Grammer 20
5 Composition 16
Total 80
3.Weightage to Forms of Questions :
Sr.No Form of Questions Marks for Number of Total Marks
each questions
question
1. Long Answer Type (LA) 04 05 20
2. Short Answer Type (SA-I) 02 11 22
3. Short Answer Type (SA-II) 03 01 03
4. Very Short Answer Type 01 35 35
(VSA)
Total 80
Page 8
The expected time for different types of questions would be as
follows:
Sr.No Form of Questions Approx. Number of Approx.
time for questions (n) time for
each each form of
question questions in
in mins (t) mins (n x t)
09 ½ 05 47.5
2. Short Answer Type (SA-I) 04 11 44
3. Short Answer Type (SA-II) 06 01 06
4. Very Short Answer Type 1½ 35 52 ½
(VSA)
Total 150
4. Weightage to Difficulty level of question :
Sr.No Estimated difficulty Percentage
level of question
1 Easy 20%
2 Average 60%
3 Difficult 20%
Page 9
MODEL QUESTION PAPER PATTERN
SUBJECT - SANSKRIT (T.L)
FIRST FOMATIVE EXAM MODEL QUESTION PAPER PATTERN 2023-2024
STD – X SUB – SANSKRIT ( Third Language )
MARKS – 20 DURATION – 1hr.
==============================================================================
( प्रथमखण्डः पठितावबोधनम् – ०८ गुणाः )
प्र.१.क)ऄधस्तनं गद्यखण्डं पठित्वा प्रदत्तान् प्रश्नान् सूचनानुसारे ण संस्कृ तभाषया ईत्तरत | (३)
१)एकवाक्येन ईत्तरत |-२-
२)व्याकरण-अधाठरतप्रश्नः | (पयाायपदम् / िवलोमपदम् )-१-
ख)एकं सुभािषतं पूणं,शुद्धं च िलखत | (२)
ग)एकस्य गद्यखण्डस्य ऄनुवादं स्वभाषया िलखत | (२)
घ)कः कं प्रित ऄवदत् आित िलखत |(एकम्) (१)
(िितीयखण्डः – ऄपठितावबोधनम् -०३ गुणाः)
प्र.२.च)ऄधस्तनं पद्यखण्डं पठित्वा प्रदत्तान् प्रश्नान् सूचनानुसारे ण संस्कृ तभाषया ईत्तरत | (०३)
(तृतीयखण्डः- व्याकरणम्- ०५ गुणाः )
प्र.३.ट)ठरक्तस्थानेषु ईिचतािन पदरूपािण कोष्ठकात् िचत्वा वाक्यं पुनः िलखत | (२)
ि)सन्धध कु रुत | ( एकम् ) (१)
ड)तािलकायां ठरक्यस्थानेषु समस्तपदम्/िवग्रहम्/समासनाम वा िलखत | ( एकम्) (१)
ढ)सूचनानुसारं ऄव्ययं िलखत | (१)
(चतुथख
ा ण्डः – रचना- ०४ गुणाः)
प्र.४. त)कोष्ठकात् ईिचतपदािन िचत्वा साथाकवाक्यािन िलखत | (४)
ऄथवा
त)मञ्जूषायां दत्तपदानां साहाय्येन संवादपुर्तत कृ त्वा कथां पुनः िलखत | (४)
===================================================================
Page 10
SECOND FOMATIVE EXAM MODEL QUESTION PAPER PATTERN 2023-2024
STD – X SUB – SANSKRIT ( Third Language )
MARKS – 20 DURATION – 1hr.
==============================================================================
( प्रथमखण्डः पठितावबोधनम् – ०८ गुणाः )
प्र.१.क)ऄधस्तनं गद्यखण्डं पठित्वा प्रदत्तान् प्रश्नान् सूचनानुसारे ण संस्कृ तभाषया ईत्तरत | (३)
१)एकवाक्येन ईत्तरत |-२-
२)व्याकरण-अधाठरतप्रश्नः | ( पयाायपदम् / िवलोमपदम् ) -१-
ख)एकस्य सुभािषतस्य ऄनुवादं स्वभाषया िलखत | (२)
ग)प्रश्नस्य ईत्तरम् स्वभाषया िलखत (एकम्) | (२)
घ)कः कं प्रित ऄवदत् आित िलखत |(एकम्) (१)
(िितीयखण्डः – ऄपठितावबोधनम् -०३ गुणाः)
प्र.२.च)एकस्य गद्यखण्डस्य स्वभाषया ऄनुवादं िलखत | (३)
(तृतीयखण्डः- व्याकरणम्- ०५ गुणाः )
प्र.३. ट) सूचनानुसारं वाक्यपठरवतानं कृ त्वा वाक्यं पुनः िलखत | (के वलं ियम्) (२)
ि)सिधधिवग्रहं कु रुत | ( एकम् ) (१)
ड)तािलकायां ठरक्यस्थानेषु समस्तपदम्/िवग्रहम्/समासनाम वा िलखत | ( एकम्) (१)
ढ)रे खािककतपदम् अधृत्य प्रश्निनमााणं कृ त्वा वाक्यं पुनः िलखत | (१)
(चतुथख
ा ण्डः – रचना- ०४ गुणाः)
प्र.४.त)ऄधोिलिखतािन वाक्यािन घटनाक्रमानुसारं िलखत | (४)
ऄथवा
त)कमिप एकं िवषयं ऄिधकृ त्य ऄष्ट वाक्यािन िलखत | (४)
===================================================================
Page 11
MODEL QUESTION PAPER PATTERN FOR THE FINAL EXAM 2023-2024
STD – X SUB – SANSKRIT ( Third Language )
MARKS – 80 DURATION - 2½ hrs
====================================================
ऄधस्तनं गद्यखण्डं पठित्वा प्रदत्तान् प्रश्नान् सूचनानुसारे ण संस्कृ तभाषया ईत्तरत |
ऄजुानप्रितज्ां श्रुत्वा दुयोधनेन जयद्रथाय रक्षणं प्रितश्रुतम्| द्रोणाचायोऽिप रक्षणाथं
प्रार्थथतः|तेन शकटव्यूहः रिचतः |एवं युद्धे प्रवतामाने सूयाास्तसमयः असन्नप्रायो जातः|
श्रीकृ णोणोऽजुानमवदत्-“जयद्रथस्तु धनुधारैराच्छाददतः|ऄहं मायया
सूयािबम्बमाच्छादयािम | तथा कृ ते सित जयदथः स्वयमेव बिहरागच्छित| त्वं च तं
जिह | श्रीकृ णोणेन सवात्र ऄधधकारः काठरतः सुदशानचक्रेण |सूयाास्तः सञ्जातः आित सवे
ऄमधयधत |
प्रश्नाः
१)ऄजुानप्रितज्ां श्रुत्वा दुयोधनेन कक कक कृ तम् ? (दशपदैः ईत्तरत) (२)
२) श्रीकृ णोणः सुदशानचक्रेण कक कृ तवान् ? (दशपदैः ईत्तरत) (२)
३)` रणे` आित पदस्य पयाायवािचपदं िलखत | (१)
ऄधस्तनं पद्यखण्डं पठित्वा प्रश्नान् सूचनानुसारे ण संस्कृ तभाषया ईत्तरत |
िवद्या िववादाय धनं मदाय शिक्तः परे षां पठरपीडनाय |
खलस्य साधोर्थवपरीतमेतद् ज्ानाय दानाय च रक्षणाय ||
वाचनं ज्ानदं बाल्ये तारुण्ये शीलरक्षकम् |
वाधाके दुःखहरणं िहतं सद्ग्रधथवाचनम् ||
प्रश्नाः
४)खलः िवद्यायाः शक्ते ः च ईपयोगं दकमथं करोित ? ( दशपदैः ईत्तरत ) (२)
५)‘ शीलरक्षकम् ’ आत्यस्य समासिवग्रहं कृ त्वा िलखत | (१)
ऄधस्तनवाक्यािन कः कं प्रित ऄवदत् तत् िलखत |
६) “देव ! दृिष्टप्रसादं कु रु | ” (१)
७) “भवत्सकाशात् वयं गोमधतकस्य लोकजीवनिवषये ज्ातुमुत्सुकाः” | (१)
Page 12
एकस्य गद्यखण्डस्य स्वभाषया ऄनुवादं कृ त्वा िलखत | (४)
८)ज्ानेशः- िवस्तीणाः समुद्रतटः मत्स्यव्यवसाियकानां कृ ते महत्वपूणाः |माण्डवी –
जुवारीनद्यौ लोकजीवनाय महत्वपूणं योगदानं यच्छतः |
राधा - प्रारिम्भककाले लोकजीवनाय ईपकारकः खिनजव्यवसायः ऄद्य
गोमधतकस्य पयाावरणाय तथा लोकजीवनाय िचधतािवषयः सञ्जातः |
पयाटनव्यवसायः ऄिप िवदेशीयानां देशीयानां च दुव्यावहारै ः लोकजीवनाय
हािनकारः जातः आित दृश्यते |
ऄथवा
८) पवातिशखरस्य ऄधः ‘ थळ’ आित स्थानमिस्त, यत्र पूवाम् ऄनेके
सकगीतोपासकाः ऄखण्डतया सकगीतसाधनया िशवाराधनां कु वािधत स्म |
िशखरप्रदेशे बृहत्कृ णोणिशलामध्ये ‘ चधद्रेश्वर’ नाम्ना प्रिसद्धं िशविलकगं
िवलसित | चधद्रेश्वरस्य दिक्षणे कोणे भूतनाथिशला ऄिस्त | तस्याः ऄग्रभागे
एकं लघुवातायनमिस्त | तस्मात् भूतनाथः चधद्रेश्वरदशानं करोित आव दृश्यते |
एकस्य सुभािषतस्य ऄनुवादं स्वभाषया िलखत | (२)
९)वैद्यराज नमस्तुभ्यं यमराजसहोदर |
यमो िह हरित प्राणान् त्वं तु प्राणान् धनािन च ||
ऄथवा
९)िचधतनीया िह िवपदामादावेव प्रितदक्रया |
न कू पखननं युक्तं प्रदीप्ते विननना गृहे ||
प्रश्ननां ईत्तरािण स्वभाषया िलखत |
१०)भाउसाहेब बाधदोडकरस्य कायािवषये िलखत ? (२)
ऄथवा
१०) ‘ धोण्ड ’ आित नाम्ना प्रिसद्धाः जनाः व्रतं कथम् अचरिधत ? (२)
११) माधवः निधदधयाः सेवां कथं कृ तवान् ? (२)
ऄथवा
११)माण्डवीनदी जनानां जीवनदाियनी ऄिस्त आित सुस्पष्टयत ? (२)
Page 13
प्रश्नानाम् ईत्तरािण एकवाक्येन संस्कृ तभाषया ईत्तरत |
१२)मालतीमाधवौ कु म्भकारगृहात् कित घटान् क्रीतवधतौ ? (१)
१३)ित्रवणाध्वजे के त्रयः वणााः सिधत ? (१)
१४)चधद्रेश्वरपवाते के प्रिसद्धाः ईत्सवाः प्रचलिधत ? (१)
१५)भाउसाहेब बाधदोडकरस्य जधमददनं कदा ऄिस्त? (१)
सुभािषतािन पूणाािन, शुद्धािन च िलखत |
१६)शतेष-ु ------------------------------------------------|| (२)
१७)कृ पणेन-----------------------------------------------|| (२)
१८)मनुजा------------------------------------------------|| (२)
वाक्यांशयोः मेलनं कृ त्वा िलखत |
१९)िडचोलीभागः (१) गृहिनमााणकलायां प्रिसद्धः
मृद-् धातुवस्तुिनमााणे प्रिसद्धः
२०)पेडणेभागः (१)
संगीतनाट्याददकलासु प्रिसद्धः
ऄधस्तनं गद्यखण्डं पठित्वा प्रदत्तान् प्रश्नान् संस्कृ तभाषया ईत्तरत |
किवकु लिशरोमिणः महाकिवः कािलदासः नृपतेः िवक्रमाददत्यस्य सभायां
िवद्यमानेषु ‘नवरत्नेषु’ एकतमः असीत् |सः कािलमातुः भक्तः असीत् | तस्याः
प्रसादेन सः महाकिवः ऄभवत् | तेन कु मारसम्भवम्,रघुवंशम् च आित िे महाकाव्ये
ॠतुसंहार-िवक्रमोवाशीयम् ऄिभज्ानशाकु धतलम् च त्रीिण नाटकािन िवरिचतािन |
तस्य शाकु धतलनाटकं पठित्वा गटेनामा जमान् किवः तद् नाटकं मस्तके धृत्वा
सानधदम् ऄनृत्यत् |
२१)कािलदासेन कािन त्रीिण नाटकािन रिचतािन ? (दशपदैः ईत्तरत) (२)
२२) कािलदासः कस्य सभायाः नवरत्नेषु एकतमः असीत् ? (दशपदैः ईत्तरत) (२)
२३)पठरच्छेदात् एकं क्त्वाधत ऄव्ययं िचत्वा िलखत | (१)
२४) सः महाकिवः ऄभवत् – वाक्यं बहुवचने िलखत | (१)
Page 14
ऄधस्तनं पद्यखण्डं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् ईत्तरािण एकवाक्येन संस्कृ तभाषया
िलखत |
दुजानेन समं सख्यं प्रीन्त चािप न कारयेत् |
ईणोणो दहित चाकगारः शीतः कृ णोणायते करम् ||
गौरवं प्राप्यते दानात् न तु िवत्तस्य सञ्चयात् |
िस्थितरुच्ैः पयोदानां पयोधीनामधिस्थितः |
प्रश्नाः
२५) पयोधीनां िस्थितः कु त्र भवित ? (१)
२६) दुजानेन समं कक न कारयेत् ? (१)
२७) कस्य कृ ते गेहम् तृणवत् भवित ? (१)
ऄधोिलिखतयोः पठरच्छेदयोः एकस्य ऄनुवादं स्वभाषया िलखत| (३)
२८)एकदा महाराजस्य दशरथस्य िनकटं गत्वा िवश्वािमत्रमहर्थषः प्रार्थथतवान्- “राजन्!
मया किित् यागः प्रचाल्यते | तिस्मन् िवघ्नोत्पादने िनरताः सिधत राक्षसाः |तेषां
िनवारणाथं रामलक्ष्मणौ ऄपेक्ष्येते | तयोः नयनाथं अगतः ऄिस्म ”
ऄथवा
२८)ऄञ्जनी – सिख! पश्यतु भोः! तत्र दकमिप पिततम् ऄिस्त |
श्रेया – कक तत्र |
ऄञ्जनी – पश्याम ,अगच्छतु |
श्रेया – ऄहो धनस्यूतः |
ऄञ्जनी – एषः कस्य धनस्यूतः स्यात् ?
श्रेया – कः जानित ?
ऄञ्जनी – स्यूते दकम् ऄिस्त पश्यतु भोः|
श्रेया – हधत ! बहु धनम् ऄिस्त भोः | पश्यतु |
ऄञ्जनी – सत्यं भोः ! कित रूप्यकािण सिधत |
Page 15
ऄधोिलिखतवाक्येषु ठरक्तस्थानािन पूरियतुं योग्यं पदं िचनुत |
२९)----------प्रित सधदेशं प्रेषयतु | (१)
रामाय
रामं
रामे
रामात्
३०)----------अम्रं रोचते | (१)
रमायां,
रमायाः
रमायै
रमां
३१)ध्वजः--------प्रकम्पमानः भवित | (१)
मरुत्
मरुते
मरुतः
मरुता
३२)पणजीनगरे -------- प्रदर्थशनी अयोिजता असीत् | (१)
िवशालस्य
िवशाला
िवशालं
िवशालः
३३)सवे पाण्डववीराः ऄवदन् | (वाक्यं लृटलकारे िलखत ) (१)
ऄथवा
३३)गृहे ४ बालकाः सिधत | (सकख्यास्थाने सकख्यावािचपदं िलखत ) (१)
३४)हस्ती महापककस्य बिहः गधतुम् ऄसमथाः ऄभवत् | (वाक्यं संशोध्य िलखत) (१)
ऄथवा
३४)पवाते जलप्रवाहाः असन् | (वाक्यं एकवचने िलखत ) (१)
Page 16
रे खािककतपदम् अधृत्य प्रश्निनमााणं कु रुत |
३५)मालती िपतुः गृहात् प्रत्यावतात | (१)
३६)कपूारितलकः राज्यलोभाकृ ष्टः असीत् | (१)
तािलकायां ठरक्यस्थानेषु समस्तपदम्/िवग्रहम्/समासनाम वा िलखत |
समस्तपदम् िवग्रहः समासनाम
३७)दृिष्टप्रसादः ----------------- कमाधारयः (१)
३८)----------- वषे वषे ऄव्ययीभावः (१)
३९) कु म्भकारः कु म्भं करोित -------------- (१)
४०)ऄस्पृशन्नेव - आत्यस्य सिधधिवग्रहं कु रुत | (१)
४१)ऄप्यासीत् - आत्यस्य सिधधिवग्रहं कु रुत | (१)
४२)यानमागाः + च - आत्यस्य सन्धध कु रुत | (१)
४३) ‘पािणः’ आत्यस्य ईिचतं पयाायपदं िचत्वा िलखत | (१)
सूत्रम्
हस्तः
पत्रम्
जलम्
४४) ‘ तटः’ आत्यस्य ईिचतं पयाायपदं िचत्वा िलखत | (१)
समयः
तीरम्
वालुका
समुद्रः
Page 17
४५) ‘ईपकारकः’ आत्यस्य ईिचतं िवलोमपदं िचत्वा िलखत | (१)
ऄपकारकः
महान्
सुधदरम्
ऄनादरः
४६) ‘ िवपुलम् ’ आत्यस्य ईिचतं िवलोमपदं िचत्वा िलखत | (१)
लघु
शीघ्रम्
चतुरः
ऄल्पम्
४७) ‘ वद्’ धातोः क्त्वाधतम् ऄव्ययं िचत्वा िलखत | (१)
वक्त्वा
कथियत्वा
वददत्वा
ईक्त्वा
४८) ‘ क्रीड् ’ धातोः तुमधतम् ऄव्ययम् िचत्वा िलखत | (१)
क्रीिडतुम्
क्रेतुम्
कतुाम्
कायाम्
४९)कोष्ठकात् ईिचतपदािन िचत्वा साथाकवाक्यािन िलखत | (४)
इश्वरः रुग्णान् गच्छित (१)
वैद्याः पूजां रक्षित (१)
ऄचाकः िवद्यालयं करोित (१)
छात्रः भक्तान् िचदकत्सिधत (१)
Page 18
५०) मञ्जूषायां दत्तपदानां साहाय्येन कथापूर्तत कृ त्वा कथां पुनः िलखत | (४)
(कू पं, बालः, जलकु म्भः, असीत् सुप्तस्य, अगता, नकु लः, ऄिचधतयत्)
एकिस्मन् ग्रामे माधवः नाम जनः--------|तेन तस्य गृहे एकः------पािलतः
असीत् | माधवः कायााथं बिहगातः असीत् |तस्य पत्नी मालती जलमानयाथं -----
---- गता | जलं स्वीकृ त्य सा गृहं प्रित ---------| तदा गृहस्य िारे एव सा नकु लम्
ऄपश्यत् | नकु लस्य रक्तरिञ्जतं मुखं दृणो्वा सा --------- “नकु लेन मम----------
खाददतः आित | तदा क्रोधेन तया नकु लस्योपठर---------- िक्षप्तः| तेन सः नकु लः मृत्युं
गतः | ततः मालती ऄधतः गता |तत्र तया --------- बालकस्य समीपे माठरतः सपं
दृष्टः |
५१)ऄधोिलिखतािन वाक्यािन घटनाक्रमानुसारं िलखत | (४)
श्रीकृ णोणेन शुदशानचक्रेण सवात्र ऄधधकारः काठरतः |
o द्रोणाचायेण शकटव्यूहः रिचतः |
o सवे सूयाास्तः सञ्जातः आित ऄमधयधत |
o ऄिभमधयुवधं श्रुत्वा सवे पाण्डवाः शोकमग्ाः ऄभवन् |
o पाण्डवावीराः ऄजुानप्रितज्ां श्रुत्वा ईिन्नद्राः ऄभवन् |
o ऄजुानः जयद्रथवधाथं प्रितज्ां कृ तवान् |
o युद्धे प्रवतामाने जयद्रथः धनुधारैः अच्छाददतः |
o कौरवाः जयद्रथरक्षणे िवचारमग्ाः िनद्रां नालभधत
Page 19
५२) मम िप्रयः ईत्सवः सुभािषतािन कमिप एकं िवषयं ऄिधकृ त्य
ऄष्टवाक्यािन िलखत | (४)
ऄथवा
५२)िचत्रम् अधृत्य कोष्ठकस्थपदानां साहाय्येन ऄष्ट वाक्यािन िलखत| (४)
(बालकः, छत्रम्, वृक्षः, नौका, आधद्रचापं, जलप्रवाहः, क्रीडित, गृहम् )
======================= समाप्तम् =======================
AglaSem Earn while Learn Program. Send your papers and get paid.
Contact: support@