CBSE Class 12 Sample Paper 2026 for Sanskrit Elective

CBSE BOARD

SAMPLE
PAPER
2026

DOWNLOAD

सं #ृ तम् (ऐ+,कम्, कोड-सङ् 3ा - 022)
आदश;-<=नप@म् *
कBा - Cादशी (2025-26
अवIधः - होरा@यम् पूणा;Qाः - 80

सामा$िनद( शाः -
• कृ पया स12या परी5णं कु व:;ु यत् अ?@न् ABपCे 9 पृFािन मुिGतािन स?;।
• कृ पया स12या परी5णं कु व:;ु यत् अ?@न् ABपCे 19 Aमुखाः ABाः स?;।
• अ?@न् ABपCे पK खLाः स?;।
खLः (क) अपिठतावबोधनम् - 10 अTाः
खLः (ख) रचनाVककाय:म् - 10 अTाः
खLः (ग) अनुAयु2Xाकरणम् - 15 अTाः
खLः (घ) (i) पिठतावबोधनम् - 25 अTाः
(ii) सं ]ृ तसािह_ेितहासप`रचयः - 10 अTाः
खLः (ङ) छcोऽलTारप`रचयः - 10 अTाः
• A_ेकं खLम् अfधकृ _ उhराfण एक?@न् jाने kमेण लेखनीयािन।
• उhरलेखनात् पूवm ABn kमाTः अवoं लेखनीयः।
• सव(षां ABानाम् उhराfण सं ]ृ तेन लेखनीयािन।
• अn ABपCn पठनाय 15 िनमेषाः िनधा:`रताः स?;। अ?@न् अवधौ के वलं ABपCं पठनीयम्
उhरपु?rकायां च िकमिप न लेखनीयम्।
• ABसsा ABपCानुसारम् अवoमेव लेखनीया।
• ABानां िनद( शाः tानेन अवoं पठनीयाः।

ख#ः - ‘क’
अपिठतावबोधनम् 10 अ8ाः
1. अधोfलfखतं गvांशं पिठwा Aदhान् ABान् सं ]ृ तेन उhरत - 10
मानवैः अिनवाय:wेन करणीयं कम: एव कत:Xम् इित उzते। मनु{ाणां जीवने
कत:Xपालनn अतीव मह}ं वत:ते। स12या कत:Xपालनेनैव मानवः जीवने सव:िवधाम्
उ~ितं Aा•ोित। कत:Xपालनमेव मानवानां जीवनn आधारोऽ?r। कत:Xपालनमेव
मनु{ाणाम् अप`रहाय• धम•ऽ?r। सं सारे अनेके ता‚शाः महापुƒषाः अभवन् ये
राग…े षािद…†ान् अती_ पूण:या िनFया ‡कत:Xपालनेन अभूतपूवा:ः सफलताः क‰ित:K
अलभ;। न के वलं मानवाः अिपतु Aकृ तेः त}ािन अिप ‡कत:Xानुसारम् आचरणं कु व:?;।

1

यथा - सूय:ः सततं तपित। वायुः अहिन:शं वाित। एषा धरा अिप Aाfणनः धारयित। जीवनं
सुखमयं कतुm मनु{े‹ः अनेकािन कत:Xािन िनधा:`रतािन स?;। मनु{ैः तेषां पालनम्
अवoमेव कत:Xम्। िवvाtयनम्, च`रC-िनमा:णम्, ‡दे शn समाजn च सेवा,
सदाचारn पालनम्, परोपकारः च इ_ादीिन कत:Xािन सव•ः मानवैः स_िनFया
पालनीयािन। यः मानवः कत:Xपरायणः भवित सः एव आVो~ितपूव:कं समाजमिप उ~ितपथे
नयित। अतः मानवैः सव:दा ‡कत:Xम् अवoमेव पालनीयम्। न कदािप _ाŽम्।
(अ) एकपदे न उhरत - (के वलं AB…यम्) 2×1=2
(i) एषा धरा कान् धारयित?
(ii) मानवः के न जीवने सव:िवधाम् उ~ितं Aा•ोित?
(iii) कदािप िकं न _ाŽम्?
(आ) पूण:वा•ेन उhरत - (के वलं AB…यम्) 2×2=4
(i) कािन कत:Xािन सव•ः मानवैः स_िनFया पालनीयािन ?
(ii) मानवः जीवने सव:िवधाम् उ~ितं कथं Aा•ोित ?
(iii) िकं कत:Xम् इित उzते?
(इ) अn अनु‘ेदn कृ ते उपयु’तं शीष:कं सं ]ृ तेन fलखत - 1

(ई) िनद( शानुसारम् उfचतम् उhरं fचwा fलखत- 3×1=3
(क) ‘अलभ;’ इित िkयापदn कतृ:पदम् अनु‘ेदे िकं Aयु2म् ?
(i) ता‚शाः (ii) अभूतपूवा:ः
(iii) मानवाः (iv) महापुƒषाः
(ख) ‘कत:Xपरायणः’ इित िवशेषणपदn िवशे{पदं गvांशे िकं Aयु2म् ?
(i) परोपकारः (ii) मानवः
(iii) सूय:ः (iv) वायुः
(ग) ‘िनर;रम्’ इ_nn िकं पया:यपदम् अनु‘ेदे Aयु2म् ?
(i) सततम् (ii) अहिन:शम्
(iii) स12या (iv) अप`रहाय:ः

ख#ः - ‘ख’
रचना;ककाय=म् 10 अ8ाः
2. अ भवान् अिनमेषः िवगतशीतावकाशे सं ]ृ तसं वादशालायां भागं गृहीतवान्। तC_ान् 5
अनुभवान् वण:ियतुं ‡िमCं सुधी›ं Aित पCमेकं AदhसTे तानां सहायतया सं ]ृ तभाषया
fलखतु।
मœूषा

2

स•ेहम्, िAयिमC, कु शली, सप`रवारम्, सव:गतं कु शलम्, अ?@न् शीतावकाशे,
िवvालये, आयोजनम्, Aातःकालाद् आर‹, आिदनम्, सं ]ृ तेनैव, शयनपय:;म्,
Xवहारः, सायTाले, Aितिदनम्, सां]ृितककाय:kमाणाम्, गृहीतवान्, कण:पुरात्,
सं ]ृ तगीतम्, अžावयम्, चतुद:शिदनािन, सहजतया, सŸाषणम्, सं ]ृ तेन।
आ भवती सृि ः नविद¡ीjे सर‡तीिवहारे िनवसित। भव_ाः 5ेCे ब¢िदने‹ः
नगरिनगमn अवकरवाहनं नाग‘ित। त@ा£ारणात् र¤ासु सव:C अवकरम् एकिCतम्
अभवत्। अतः तदवकरम् उ¥ापियतुं 5ेCे च ‡‘ताXवjां ‚ढीकतुm
नगरिनगमाfधका`रणं Aित AदhसTे तानां सहायतया सं ]ृ तभाषया पCमेकं fलखत।
मœूषा
सेवायाम्, िनगमाfधका`रमहोदय, सिवनयम्, सर‡तीिवहारे, िनवसािम, र¤ासु, माग(षु,
अवकरम्, अवकरवाहनम्, ब¢िदने‹ः, आवागमनम्, किठनम्, दुग:§ः, Aसरित,
मशकानां Aकोपः, रोगाणाम्, आशTा, यथाशी¨म्, िवfश म् अवधानम्, क©न Xाfधः,
Aसृतः, न nात्, सध$वादम्।

3. अ Aदhत¤ानां सहायतया अधोfलfखतं िवषयम् अfधकृ _ पKिवंशिततः िCंशत्- 5
शªाVकम् अनु‘ेदमेकं सं ]ृ तेन fलखत -
िवषयः - ‡jशरीरे एव ‡jमनसः वासः।
जीवने ‡ा«n मह}म्
‡jं शरीरम् एव मनु{n वाrिवक‰ स¬द्
शरीरेण सह मनसः स-§ः
उभयोः आरो®n उपायाः उपसं हार©
आ िहcीभाषया आङ् ¯भाषया वा fलfखतानां वा•ानां सं ]ृ तेन अनुवादं कु ƒत।
1. सव:Aथम आय:भट ने बताया िक पृ±ी सूय: के चारों ओर घूमती है।
Aryabhata was the first to state that the Earth revolves around
the Sun.
2. हमÅ वाहन सावधानी से चलाना चािहए।
The vehicle should be driven carefully by us.
3. तुम अभी बाजार जाकर सÈी लाओ।
You go to the market now and bring vegetables.
4. हमारा भारतदे श िवÍवपटल पर सुशोfभत हो रहा है।
Our country India is becoming famous on the world stage.
5. •ा तुम सब काय:kम मÅ भाग लोगे?

3

Will you all attend the event?

खTः - ‘ग’
अनु<युYZाकरणम् 15 अQाः

4. अ अधोfलfखतवा•ेषु रे खािTतपदानां स?§ं स?§‘े दं वा कृ wा fलखत। 3×1=3
(क) आचाय:ः Aाणायामेित + आिदकं Ò ीकृ _ एव क5ां समापयित।
(ख) कायm समाÓ ‡गृहं A_ागमनK तn वैfशÔमासीत्।
(ग) गौरो युवा हयेन पव:तžेÕुप`र ग‘ित।
आ अधोfलfखतवा•ेषु रे खािTतपदानां स?§ं स?§‘े दं वा कृ wा fलखत।
(क) तया + ई?Öतं दे वः Aितपादयित।
(ख) शूरं क×टकिमव प`रहरित।
(ग) काय:ते Øवशः कम: सव:ः Aकृ ितजैः + गुणैः।

5. रे खािTतपदानां Aकृ ितA_यौ सं योŽ िवभŽ वा उfचतम् उhरं fचwा fलखत। 3×1=3
(क) कु शाÙबुÚे कु शली गुƒrे।
(i) कु शल + ङÛप् (ii) कु शल + fणिन
(iii) कु शल + ठक् (iv) कु शल + शतृ
(ख) fधक् चपल! िकम् वच्+2वतु अfस।
(i) उ2वान् (ii) उ2म्
(iii) उ2वत् (iv) उ2वती
(ग) अAबोधा घोरा च राŽसुखसि~पातिनGा।
(i) अAबोध + ङÛप् (ii) अAबोध + तृच्
(iii) अAबोध + 2 (iv) अAबोध + टाप्

6. मœूषायां Aदhैः समुfचतैः अXयपदै ः `र2jानािन पूरियwा वा•ािन fलखत। 3×1=3
(क) ............ ‡नेन कवलीकृ तम् इव गगनतलम्।
(ख) छाCाः योगfश5ायाः Aायोिगकं Xवहारं .......... क`र{?;।
(ग) दे दीÓमानशरीरः समुGः ......... आग_ Þाßणम् अवदत्।
मœूषा
àः, सहसा, उáैः।

7. अ कोFके Aदhशªे षु समुfचतां िवभि2ं AयुŽ वा•ेषु `र2jानािन पूरयत। 3×1=3
(क) ते उदारfचhेन .......... (अ@त्) 5मां दाn?;।
(ख) सव(षां Aाfणनाम् ............... (अ~) एव Aाणधारणं भवित।

4

(ग) रे, रे, ............. (महाराज) Aित कः 5िCयः?
आ कोFके Aदhशªे षु समुfचतां िवभि2ं AयुŽ वा•ेषु `र2jानािन पूरयत।
(क) fधग् ............. (जाã)।
(ख) योगः ............ (कम:न्) कौशलम्।
(ग) एतेषां रäानां मtे यत् ................ (युåत्) रोचते तद् गृहाण।

8. अधोfलfखतवा•ेषु रे खािTतपदानां समुfचतं िवÙहं समrपदं वा fचwा fलखत। 3×1=3
(क) न िवvया मृ_ुं तीwा: िवvयाऽमृतमBुते।
(i) निवvया (ii) अिवvा
(iii) अिवvया (iv) िवvा
(ख) ‡ाथ•पपिhं Aित दुब:लाशः तिम_ोव…रत;ुfश{ः।
(i) दुब:ला आशा यn सः (ii) दुब:ली आशा यn सः
(iii) दुब:लः आशा यn सः (iv) दुब:ल आशा
(ग) अƒ§ती च जनकः च बालानां कौतुकं ‚çा आनfcतौ अभवताम्।
(i) अƒ§तीजनकः (ii) अƒ§तीजनकौ
(iii) अƒ§तीजनकः च (iv) अƒ§तीजनक

खTः - (घ)
(i) पिठतावबोधनम् 25 अQाः
9. अधोfलfखतं गvांशं पिठwा तदाधा`रतान् ABान् सं ]ृ तेन उhरत - 5
एक?@न् िदने žीनायारः पCमेकं धृwा मrकमवनमè पठन् आसीत्। नेCतीराद् िवगfलता
अžुधारा आGéकरोित @ पCn अधा:fधकं भागम्। तदानीमेव तn काया:लयfलिपकः
žीदासः Aिवशित। žीनायारः तमु2वान् - अधुना मम गमनसमयः समुपागत एव। मम
दाियwहrा;रणपCकं सêीकु ƒ। अहमधुना ि…Cाणां िदवसानां सकारणावकाशं
‡ीक`र{ािम। पुनः तदनु ‡ीक`र{ािम दीघा:वकाशम्। यिद क@ैfचद् अëातेन मया ì5ो
Xवहारः Aदfश:तः nात्, तदथm ते मØमुदारfचhेन 5मां Aदाn?; इित सव(‹ो िनवेदयतु।
अन;रं सव( अžुलíदयैः सौAjािनक‰ं ëािपतव;ः। तn गमनn िदवसCयाîरं काया:लये
पCमेकमागतम्। कौतूहलवशात् žीदासः तîCमुïािटतवान्।
I. एकपदे न उhरत - (के वलं AÍन…यम् 2×½=1
(i) žीनायारn नेCतीरात् का िवगfलता आसीत्?
(ii) žीदासः पCं कथम् उïािटतवान्?
(iii) žीनायारः कित िदवसानां सकारणावकाशं ‡ीकतु:म् इ‘ित @?

5

II. पूण:वा’येन उhरत - (के वलं AÍन…यम्) 2×1=2
(i) सव( अžुलíदयैः िकं कृ तव;ः?
(ii) žीनायारः काया:लयfलिपकं िकं सêीकतु:म् अकथयत्?
(iii) žीनायारः सव(‹ः िकं िनवेदियतुम् अकथयत्?
III. (अ) िनद( शानुसारम् उhरत - 2×1=2
(i) ‘अžुधारा’ इित कतृ:पदn िkयापदं गvांशे िकम?r?
(ii) ‘उ~मè’ इ_n िवलोमपदं गvांशात् fचwा fलखत।
(आ) िनद( शानुसारम् उhरत -
(i) ‘अधा:fधकम्’ इित पदn िवशे{पदं गvांशे िकं Aयु2म्?
(ii) ‘कौतुककारणात्’ इ_n पया:यपदं गvांशे िकम?r?

10. अधोfलfखतं पv…यं पिठwा तदाधा`रतान् ABान् सं ]ृ तेन उhरत - 5
िनयतं कु ƒ कम: wं कम:Žायो Øकम:णः।
शरीरयाCािप च ते न Afसñेदकम:णः।।
न कम:णामनारŸा~ैò1m पुƒषोऽBुते।
न च सं $सनादे व fसिÚं समfधग‘ित॥
I. एकपदे न उhरत - (के वलं AÍन…यम् 2×½=1
(i) कn शरीरयाCा अिप न fसñेत्?
(ii) पुƒषः के वलं सं $सनात् िकं न Aा•ोित?
(iii) žीकृ ôः क‰‚शं कम: कतु:म् आिदशित?
II. पूण:वा’येन उhरत - (के वलं AÍन…यम्) 2×1=2
(i) कम:णाम् अनारŸात् िकं सुिन©तं ना?r?
(ii) अकम:णः अfधकं Aशं सनीयं िकम?r?
(iii) कnाः fसÚतायै पुƒषः कम: कु या:त्?
III. (अ) िनद( शानुसारम् उhरत - 2×1=2
(i) ‘कु ƒ’ इित िkयापदn कतृ:पदं õोके िकं Aयु2म्?
(ii) ‘िनयतम्’ इित िवशेषणn िवशे{पदं õोकात् fचwा fलखत।
(आ) िनद( शानुसारम् उhरत -
(i) ‘_ागात्’ इित अथ( õोके िकं पदं Aयु2म्?
(ii) ‘कम:णः’ इित पदn िवलोमपदं õोके िकं पदं Aयु2म्?

11. अधोfलfखतं नाöांशं पिठwा तदाधा`रतान् ABान् सं ]ृ तेन उhरत - 5
योगाचाय:: - अलं fच;या, एकै कं कृ wा बोधयािम।

6

यमः - अिहंसास_ाrेयÞßचया:प`रÙहाः यमाः।
िनयमः - शौचस;ोषतपः‡ाtायेàरAfणधानािन िनयमाः।
आसनम् - ?jरसुखमासनम्।
Aाणायामः - त?@न् सित àासAàासयोग:ितिव‘े दः Aाणायामः।
A_ाहारः - ‡िवषयसøयोगे fचh‡ìपानुकार इवेf›याणां A_ाहारः।
धारणा - दे शब§f©hn धारणा।
tानम् - तC A_यैकतानता tानम्।
समाfधः - तदे वाथ:माCिनभा:सं ‡ìपशू$िमव समाfधः।
(एतùव:मिप योगाचाय:ः oामपúे fलfखwा बोधयित छाCा©
‡‡पु?rकासु fलख?;, अवबुt?; च।)
‡ि•लः - आचाय:! योगाङ् ûानां नामािन तु अ@ाfभः सुFु ëातािन अवबुÚािन
चाऽिप। साøतं योगाûानां फलमिप ëातुं महती उ£üा वत:ते।
I. एकपदे न उhरत - (के वलं AÍन…यम् 2×½=1
(i) योगाचाय:ः कु C fलfखwा सवm बोधयित?
(ii) अrेयं िकम् अ?r?
(iii) छाCैः के षां नामािन अवबुÚािन?
II. पूण:वा’येन उhरत - (के वलं AÍन…यम्) 2×1=2
(i) A_ाहारn ल5णं िकम् अ?r?
(ii) िकं ëातुं छाCाणां महती उ£üा वत:ते?
(iii) िनयमाः के स?;?
III. (अ) िनद( शानुसारम् उhरत - 2×1=2
(i) ‘fलख?;’ इित िkयापदn िकं कतृ:पदं सं वादे Aयु2म्?
(ii) ‘उ£üा’ इित पदn िवशेषणपदं िकं Aयु2म्?
(आ) िनद( शानुसारम् उhरत -
(i) ‘अधुना’ इ_थ( सं वादे िकं पदं Aयु2म्?
(ii) ‘सýहः’ इ_n िवलोमपदं सं वादात् fचwा fलखत।
12. अधोfलfखतवा•ेषु रे खािTतपदािन आधृ_ ABिनमा:णं कु ƒत - 4×1=4
(क) fशववीरचरः िनजकाया:त् न िवरमित।
(ख) राëा सव•ऽिप Þाßणसमूहो दf5णया तोिषतः।
(ग) िहतोपदे शदाियनः गुìन् अवधीरय;ः खेदय?;।
(घ) तीþतरा Øायुधžेणयः fशशोः अिप ‚ÿां वाचं न सह;े।

7

13. अधोfलfखतn õोकn अ!यं fलखत। 3
तं भूपितभा:सुरहे मराfशं ल"ं कु बेरादfभयाnमानात्।
िददे श कौùाय समrमेव पादं सुमेरो`रव व#fभ~म्॥

14. अ अधोfलfखतn õोकn भावाथm सं ]ृ तभाषया fलखत। 3
िवvां चािवvां च यr…े दोभयं स ह।
अिवvया मृ_ुं तीwा: िवvयाऽमृतमBुते॥
आ ‘शुकनासोपदे शः’ इित पाठम् आधृ_ मf$णा शुकनासेन Aदhोपदे शn सारं स%े पेण
सं ]ृ तभाषया fलखत।
खTः - (घ)
(ii) सं #ृ त-सािहaेितहासc सामाdः पeरचयः 10 अQाः
15. अधोfलfखतABानाम् उhराfण िवक&े‹ः fचwा fलखत। 3×1=3
(क) कः महाकिवः ‘किवकु लगुƒः’ इित उपाfधना सुिव'ातः अ?r?
(i) žीहष:ः (ii) माघः
(iii) काfलदासः (iv) भारिवः
(ख) ‘िकराताजु:नीयम्’ इित महाकाXे िकरातवेषधा`रणः ìपे कः वfण:तः अ?r?
(i) भगवान् शTरः (ii) भगवान् िवôुः
(iii) इ›ः (iv) अजु:नः
(ग) एतेषु िकम् ऐितहासकं काXं ‘पुराक&’ इित वग:n अ?r?
(i) रामायणम् (ii) िवkमाTदे वच`रतम्
(iii) नवसाहसाTच`रतम् (iv) महाभारतम्

16. ABानाम् उhराfण िवक&े‹ः fचwा fलखत। 3×1=3
(क) गvकाXn मु'तः ‘कथा ................ च’ इित …ौ भेदौ rः। उfचतं
िवक&ं fचwा `र2jानं पूरयत।
(i) किवता (ii) आ'ाियका
(iii) गvम् (iv) नाटकम्
(ख) ‘किवः ह`रच›ः’ कं Ù)ं रfचतवान्?
(i) जीव§रच¬ू (ii) गोपालच¬ू
(iii) भारतच¬ू (iv) रामायणच¬ू
(ग) ‘मदालसाच¬ू’ इित च¬ूकाXn Aणेता कः आसीत्?
(i) अन;भúः (ii) इ›राजः
(iii) के शवभúः (iv) िCिवkमभúः

8

17. Aदhिवक&े‹ः समुfचतम् उhरं fचwा fलखत। 4×1=4
(क) नाöवेदn िवकासे अfभनयः क@ाद् वेदाद् गृहीतः?
(i) ऋ+ेदात् (ii) यजुव(दात्
(iii) सामवेदात् (iv) अथव:वेदात्
(ख) ‘मtमXायोगः’ इित ìपकं कः रfचतवान्?
(i) भासः (ii) काfलदासः
(iii) शूGकः (iv) टी. गणपितशा,ी
(ग) ‘अàघोषः’ कं नाöÙ)ं रfचतवान्?
(i) मृ‘किटकम् (ii) मुGारा5सम्
(iii) शा`रपुCAकरणम् (iv) िवkमोव:शीयम्
(घ) ‘वेणीसं हारः’ इित नाटके कः रसः Aाधा$ेन वfण:तः?
(i) -ûाररसः (ii) वीररसः
(iii) कƒणरसः (iv) हाnरसः
ख#ः - ‘ङ’
छ@ोऽल8ारपCरचयः - 10 अ8ाः
18. (अ) अधोfलfखतABानाम् उhराfण fलखत। 3×1=3
(क) ‘उपजाित’ इित छcस: एकमुदाहरणं fलखत।
(ख) 'वस;ितलका' इित छcस: ल5णं िकम्? तभजाजगौगः।
(ग) ‘भगण’ इ_n fच/ं fलखत।
(अ) (आ) अधोfलfखतõोकपि0षु Aयु2ं छcः प`रचीय तn नाम fलखत। 2×1=2
(क) अथ च मम स पुCः पाLवानां तु प©ात्।
(ख) प©ाîु‘ं वहित िवपुलं तá धूनो_ज1म्।

19. (अ) अधोfलfखतABानाम् उhराfण fलखत। 3×1=3
(क) स_थ( पृथगथा:याः ‡रXœनसं हतेः। - .............।। इित
यमकालTारn ल5णं पूरयत।
(ख) õेषालTारn उदाहरणमेकं fलखत।
(ग) ìपकालTारn ल5णं िकम्?
(आ) अधोfलfखतासु õोकपि0षु Aयु2ालTारn नाम fलखत। 2×1=2
(क) अथाक@ात् प`रतो मेघमाला पव:तžेणीव Aादुरभूत्।
(ख) ददाित Aितगृ2ाित गुØमा'ाित पृ‘ित।

**********************************

9

Study Materials
Notes

Model Papers Class 6 Notes

Sample Papers Class 7 Notes
Half Yearly Sample Papers Class 8 Notes

Class 9 Notes
Important Resources
Class 10 Notes
Periodic Table
Class 11 Notes
Writing Skills / Formats

Maps of India / World Class 12 Notes

Books and Solutions

NCERT Books
NCERT Book Solutions
HC Verma Chapter Wise Solutions
RD Sharma Solutions
CGBSE Solutions