HBSE Class 12 Sample Paper 2027 Sanskrit

FOR HARYANA CLASS 12 PREPARATION

HBSE Class 12 Sample
Paper 2027 Sanskrit
EXAM YEAR TYPE SUBJECT

Haryana Class 12 2027 Sample Paper Sanskrit

Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests

m
m .co

m .co s e m
se g l a
a
आदर्श ्ቚ्቞प्ቔम् (2026-27)
विषय : सं्ቍृतम्
क्ቌा - ्ቛादर्ी कोड न. - 526
m
रोल नं ० m .co
m ]
समयः - होरा्ቔयम्
.co [ पूर्ाा ङ्ाः - 80 as e m
s e g l
 कृg
a
l जााँच कर लें कक इस ्ቚ्ा-प्ቔ में मुकित पृ्቗ 9 तथा ्ቚ्ा 16 हैं।
पया a
a
 ्ቚ्ा-प्ቔ में दाकहने हाथ की ओर कदए गये कोड न्ቚर तथा सेट को छा्ቔ उ्ቈर पु़्िका के मु्ቅ
पृ्቗ पर कलखें।
 कृपया ्ቚ्ा का उ्ቈर कलखना शुरू करने से पहले, ्ቚ्ा का ्ቅमाङ् अव्ि कलखें।
 उ्ቈर-पु़्िका के बीच में खाली प्ቐा / प्ቐें न छोडें ।
 उ्ቈर-पु़्िका के अकतरर्व कोई अ्य शीट नहीं कमलेगी। अतः आव्िकतानुसार ही कलखें
और कलखा उ्ቈर न काटें ।

o m
परी्ቌाथी अपना रोल नं ० ्ቚ्ा-प्ቔ पर अव्ि कलखें। रोल नं ० के अकतरर्व ्ቚ्ा-प्ቔ पर अ्य
c
कुछ भी न कलखें और वैक़्िक ्ቚ्ाों के उ्ቈरों.पर ककसी ्ቚकार का कनशान न लगाएाँ ।
s emकर लें कक ्ቚ्ा-प्ቔ पूर्ा व सही है, परी्ቌा के
 कृपया ्ቚ्ाों के उ्ቈर दे नें से पूवा यह सुकनकित
उपरा्ቌ इस स्ቚ्቏ में कोई भीgदािा la ्ቭीकार नही ं वकया जायेगा।
a
 सामा्यवनदे र्ााः :–
I. ्ቚ्येकं ख्ቄम् अकिकृ्य उ्ቈराकर् एक़्िन् ्ቝाने ्ቅमेर् लेखनीयाकन ।
II. ्ቚ्ासं्ቅा ्ቚ्ाप्ቔानुसारम् अव्िमेव लेखनीया।
III. ्ቦे्቗ाङ्ान् ्ቚा्቎ये सु्ቢ्ቖः लेखः लेखनीयः ।
m
m
c. o  अ्ािन् ्ቚ्቞प्ቔे प्ሸ खण्ााः स्ा्ቌ :– m .co
m s e
s e gl a
g la ख्ቄः 'क' अपकित-अवबोिनम् - 10 a
अङ्ाः
a ख्ቄः 'ख' रचना्मक-कायाम् - 17 अङ्ाः
ख्ቄः 'ग' पकित-अवबोिनम् - 30 अङ्ाः
ख्ቄः 'घ' अनु्ቚयु्व-्ቤाकरर्म् - 06 अङ्ाः
ख्ቄः 'ङ' पािािाररताः बहुकवकिीयाः ्ቚ्ााः - 17 अङ्ाः

m .
.co s e m
s em l a
g la ag
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 9

खण्ाः ‘क’

अपवित-अिबोधनम्
1. अिोकल़्खतं गद्ां शं पकि्वा ्ቚद्ቈ्ቚ्ाानाम् उ्ቈराकर् यथाकनदे शं सं्ቍृतेन कलखत - 10
भारतीयपर्ቘरायां स्यवादी हररि्ा्ቧ नाम आदरे र् ियाते। सः इኚᮁाकुवंश्ቧ ्ቚतापी
राजा आसीत्। त्ቧ जीवन्ቧ मूलािारः स्यपालनम् एव आसीत्। महर्ेः कव्षाकम्ቔ्ቧ ्ቚेरर्या
त्ቧ स्यकन्቗ायाः परी्ቌा कृता। ्ቚकतकूलपरऱ््ቝकतर्ु अकप सः स्य्ቧ मागाा त् कदाकप कवचकलतः
न अभवत्। रा्ቋ्ቧ तथा िन्ቧ परर्यागं कृ्वा अकप हररि्ाः ्ቭ्ቚकतज्ां रक्ቌतवान्। अ्ቌे सः
्ाशाने कमाकररूपेर् कायाम् अकरोत्। त्ቧ अचलस्यकन्቗या ्ቚस्ቐाः भू्वा दे वाः तिै यशः
स्मान्ሸ पुनः ्ቚद्ቈव्ቌः ।

(अ) एकपदे न उ्ቈरत - (केवलं ्ቚ्ा्ቛयम्) 2×1=2

(क) हररि्ाः क्ቧ वंश्ቧ राजा आसीत् ?
(ख) हररि्ा्ቧ जीवन्ቧ मूलािारः कः आसीत् ?
(ग) हररि्ाः अ्ቌे कु्ቔ कायाम् अकरोत् ?

(ब) पूर्ावा्ቄेन उ्ቈरत - (केवलं ्ቚ्ा्ቛयम्) 2×2=4

(क) भारतीयपर्ቘरायां हररि्ा्ቧ नाम कथं ियाते?

(ख) हररि्ाः रा्ቋ्ቧ परर्यागं कृ्वा अकप ककं रक्ቌतवान् ?

(ग) के हररि्ा्ቧ स्यकन्቗या ्ቚस्ቐाः अभवन् ?

(स) अ्ቧ अनु्छेद्ቧ कृते उपयु्वं शीर्ाकं सं्ቍृतेन कलखत । 1

(द) यथाकनदे शम् उ्ቈरत- ( केवलं ्ቚ्ा्ቔयम् ) 3×1=3

(i) "अकरोत्" इ्य़्िन् पदे कः लकारः ?
(क) लट् -लकारः (ख) लोट् -लकारः
(ग) लङ्-लकारः (घ) कवकिकलङ्-लकारः

(ii) गद्ां शे “राजा" इ्य्ቧ पद्ቧ ककं कवशेर्र्पदं ्ቚयु्वम् ?
(क) राजा (ख) ्ቚतापी
(ग) वंश्ቧ (घ) मूलािारः

(iii) गद्ां शे “अनुकूलः ” इ्य्ቧ पद्ቧ ककं कवलोमपदं ्ቚयु ्वम्?
(क) ्ቚकतकारः (ख) ्ቚकतकूलः
(ग) ्ቚतापी (घ) ककिनः

(iv) 'िन्ቧ परर्यागं कृ्वा अकप हररि्ाः ्ቭ्ቚकतज्ां रक्ቌतवान्।' इ्य़्िन् वा्ቄे क्ቅयापदं ककम्?

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 9

m
m .co

m .co s e m
se g l a
(क) सः a
(ख) इኚᮁाकुवंश्ቧ
(ग) राजा (घ) रक्ቌतवान्

खण्ाः ‘ख’

रचना्ቒक-कायश म्
m
m .co
.co
2. कवर्यमेकमकिकृ्य प्ሸवा्ቄाकन सं्ቍृतभार्या कलखत - 5
e m
em
(क) स़््ሰकतः
l as
s
a क्ቚयः ककवः
lमम ag
g
(ख)
a
(ग) सं्ቍृतभार्ायाः महኚ᭽म्

(घ) अनुशासनम्

(ቃኚद-अल्ሮार-पररचयाः )
m
m .co
3. अिोकल़्खतानां ्ቚ्ाानाम् उ्ቈराकर् सं्ቍृतभार्या कलखत- (केवलं ्ቚ्ा्ቔयम्) 2×3=6

(क) माकलनीቃኚदसः ल्ቌर्ं ककम्?
s e
?l
(ख) वंश्ቝቃኚदसः उदाहरर्ं ककम्g
a
a
(ग) कशखररर्ीቃኚदकस ककत वर्ाा ः भव़््ቌ?
(घ) उ्वा ............... तभजाजगौगः । (ल्ቌर््ቧ रर्व्ቝानपूकतिं कुरुत)

4. अिोकल़्खतानां ्ቚ्ाानाम् उ्ቈराकर् सं्ቍृतभार्या कलखत - (केवलं ्ቚ्ा्ቔयम्) 2×3=6
m
.co
(क) अकतशयो़््व-अलङ्ार्ቧ ल्ቌर्ं ककम्?
m (ख) ्शेर््ቧ अलङ्ार्ቧ उदाहरर्ं ककम्?
m .co s e m
s e (ग) उ्ाे्ቌायाः अलङ्ार्ቧ ल्ቌर्ं ककम्?
g l a
g la a
a (घ) स्यथे पृथगथाा याः ..........................।

्ቅमेर् तेनैवावृक्ቈयामकं कवकनगद्ते।। (ल्ቌर््ቧ रर्व्ቝानपूकतिं कुरुत)

खण्ाः ‘ग’

पवित-अिबोधनम्
o m m .
.c s e
s em l a
g la ag
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 3 of 9

5. अिोकल़्खतपद्ां श्ቧ कहदीभार्या स्ቚस्ሰसरलाथिं कलखत - 4×1=4

अ्቏्ቌमः ्ቚकवश़््ቌ येऽकवद्ामुपासते।
ततो भूय इव ते तमो य उ कवद्ायां रताः ।।

अथिा

इ्यस्ापा्ቔानुकमत्ቤय्ቧ

रघोरुदारामकप गां कनश्य।

्ቭाथोपपक्ቈं ्ቚकत दु बालाश-

िकम्यवोच्ቛरत्ቌुकश्ቦः ।।

6. अिोकल़्खतगद्ां श्ቧ कहदीभार्या स्ቚस्ሰसरलाथिं कलखत - 4×1=4

तिै राज्े ्ቤयाथिं र्ቌचतु्ቖयं दा्ቧाकम। एतेर्ां महा्यम् -एकं र्ቌं य्ቛिु ियाते
त्ቌदाकत। क्ቛतीयर्ቌेन भोजनाकदकममृततु्ቡमु्मद्ते । तृतीयर्ቌा्च तुर्ሰबलं भवकत।
चतु थाा ि्ቌाक्ቌ्ቤाभरर्ाकन जाय्ቌे ।

अथिा

्ቦीनायारः के्ासवाकारतः ्ቝाना्ቌरर्े न आग्य ओकडशासवाकार्ቧ अिीने ्ቚायः
वर्ा्ቔये्ቜः कायिं करोकत। तथा्य़्िन् वर्ा्ቔया्मके कालख्ቄे एकवारमकप ्ቭरा्ቋं केरलं ्ቚकत
गमनाय इ्छां न ्ቚककटतवान् ।

7. अिोकल़्खतासु सू़््वर्ु मा्ቔ्ቛयोः सूव्ोः भावाथिं कहदीभार्या कलखत - 2×2=4

(क) अकवद्या मृ्युं ती्वाा कवद्याऽमृतम्ाुते ।

(ख) सहसा कवदिीत न क्ቅयामकववेकः परमापदां पदम्।

(ग) माभू्मरीवादनवावतारः ।
(घ) यो य्ቧ कम्ቔं न कह त्ቧ दू रम्।

अथिा

अिोकल़्खत्शोक्ቧ अ्ऽयं मञ्जूर्ातः उकचतपदाकन कच्वा पूरयत - 4×1=4

अ़्ि यद्कप सवा्ቔ नीरं नीरज-राकजतम् ।

रमते न मराल्ቧ मानसं मानसं कवना ॥

अ्ऽयाः :-
यद्कप 1) ................. नीरज-राकजतं 2) ...................... अ़्ि, (पर्ቌु) 3) ....................... मानसं

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 9

m
m .co

m .co s e m
se g l a
4) ......................... कवना न रमते । a
मञ्जूषा

नीरम् , सवा्ቔ , मानसम् , मराल्ቧ

8. अिोकल़्खतं ्शोकं पकि्वा ्ቚ्ाानाम् उ्ቈराकर् ्शोकात् कच्वा सं्ቍृतभार्या पूर्ावा्ቄेन कलखत -
m
m (केवलं ्ቚ्ा्ቔयम्) 3×1=3 .co
.co s e m
s em l a
g la पापाक्ቐवारयकत योजयते कहताय गु्ቨं कनगूहकत गुर्ान् ्ቚकटीकरोकत। ag
a आप्ሽतं च न जहाकत ददाकत काले स़्ि्ቔल्ቌर्कमदं ्ቚवद़््ቌ स्ቌः ।।
्ቚ्቞ााः :-

(क) स़्ि्ቔल्ቌर्ं के ्ቚवद़््ቌ?

(ख) कः गु्ቨं कनगूहकत?

m
.co
(ग) "कहताय" इ्य़्िन् पदे का कवभ़््वः अ़्ि?

e m
(घ) अ्ቔ 'पु्ቒात् ' पद्ቧ कवपयायः ककं पदम़्ि?

las
ag
9. अिोकल़्खतं गद्ाशं पकि्वा ्ቚ्ाानां उ्ቈराकर् गद्ां शात् कच्वा सं्ቍृतभार्या पूर्ावा्ቄेन कलखत -
(केवलं ्ቚ्ा्ቔयम्) 3×1=3

अहो असारोऽयं संसारः , कदा क्ቧ ककं भकव्ቦतीकत न ज्ायते । य्चोपाकजातानां कव्ቈं
तदकप दानभोगैकवाना सफलं न भवकत।

m
.co
्ቚ्቞ााः :-
m
m .co (क) अयं संसारः कीदृशः ?
s e m
s e (ख) दानभोगैकवाना ककं सफलं न भवकत?
g l a
g la a
a (ग) 'भकव्ቦतीकत' इ्य़्िन् पदे कः स़््቏ः ?

(घ) 'भवकत' इ्य़्िन् पदे कः लकारः ?

10. को्቗काद् उपयु्वश्ቒं कच्वा रे खाकङ्तपदाकन आिृ्य ्ቚ्ाकनमाा र्ं कुरुत - (केवलं ्ቚ्ाचतु्ቖयम्)

4×1=4
m .
.co s e m
s em l a
g la ag
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 5 of 9

(क) समुिः राज्े ्ቤयाथिं र्ቌचतु्ቖयं द्ቈवान्। (केर्ाम् / ककमथाम्)

(ख) वरत्ቌुः मኚ᭼कृताम् अ्ቇर्ीः आसीत् । (काम् / केर्ाम्)

(ग) उ्मथैः मम मनः पारर्ऺवं िावकत। (कम् / क्ቧ)

(घ) अकतजवेन दू माकत्ቅा्ቌः सः चपलः दृ्िते। (ककम् / कीदृशः )

(ङ) ्ቦीदासः त्म्ቔमुद्घाकटतवान्। (कः / कम्)

(सं्ቍृत-सावह्ቓ-पररचयाः )

11. अिोकल़्खतानां ्ቚ्ाानाम् उ्ቈराकर् सं्ቍृतभार्या एकपदे न कलखत - (केवलं ्ቚ्ाचतु्ቖयम्) 4×1=4

(क) 'कवद्याऽमृतम्ाुते' इकत पािः किात् ्ቇ्ቍात् सङ्कलतः ?
(ख) 'कमागौरवम्' अयं पािः किात् ्ቇ्ቍाद् उद् िृतः ?

(ग) महाककवः भवभूकतः क्ቧ रस्ቧ अकभ्ቤ्वये कवशेर्ं ्ቚश्ቧते ?

(घ) रघुवंशमहाका्ቤे ककत सगाा ः स़््ቌ?
(ङ) शु कनासोपदे शे नायक्ቧ नाम ककम् ?

12. अिोकल़्खतानां ्ቚ्ाानाम् उ्ቈराकर् सं्ቍृतभार्या एकपदे न कलखत - (केवलं ्ቚ्ाचतु्ቖयम्) 4×1=4

(क) काकलदास्ቧ सवो्ሹृ्ቖं नाटकं ककम़्ि?
(ख) हर्ाचररत्ቧ रचकयता कः ?

(ग) 'पार्ार्ीक्या' इ्य्ቧ कथासं्ቇह्ቧ मूललेखकः कः ?
(घ) दशकुमारचररत्ቧ रचकयता कः ?

(ङ) नैर्िीयचररत्ቧ रचकयता कः ?

खण्ाः – ‘घ’

अनु्ቚयु्ሹ-्ቤाकरणम्

13. कवसगास्቏ेः अथवा गुर्स्቏ेः पररभार्ां कहदीभार्या उदाहरर््ሸ सं्ቍृतभार्या कलखत। 1×2=2

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 6 of 9

m
m .co

m .co s em
se g la
14. त्मुरुर्समास्ቧ अथवा क्ቛगुसमास्ቧ पररभार्ां कहदीभार्या a
उदाहरर््ሸ सं्ቍृतभार्या कलखत।
1×2=2

15. कमाकारक्ቧ अथवा अकिकरर्कारक्ቧ पररभार्ां कहदीभार्या उदाहरर््ሸ सं्ቍृतभार्या

कलखत। 1×2=2

m
m खण्ाः – ‘ङ’ .co
.co s e m
s em पािाधाररतााः बहुविक्ቜीयााः ्ቚ्቞ााः g l a
l a a
ag ्ቖेर्ु ्ቚ्ाेर्ु ्ቚद्ቈवैक़्िकचतु्ቜाः उ्ቈरे ्ቜः एकं शु्ቍम् उ्ቈरं कच्वा कलखत - 17×1=17
16. अिोकनकदा

1) 'तां िे' इ्य्ቧ श्ቒ्ቧ कः स़््቏्छे दः ?

क) ताम् + ते ख) तां स् + ते

ग) तान् + ते घ) तां + िे
2) 'भूपकतभाा सुर' इ्य़्िन् श्ቒे कः स़््቏ः ?
m
.co
क) गुर्स़््቏ः ख) ्ቤ्ሺनस़््቏ः

ग) कवसगास़््቏ः
s em घ) वृ़््ቍस़््቏ः
3) 'तदे कह' इ्य्ቧ श्ቒ्ቧ कः स़््቏्छे दःla
g ?
a ख) तत् + इकह
क) तत् + एकह

ग) तद् + एकह घ) तद् + इकह
4) '्ቚकव्ि' इ्य़्िन् श्ቒे कः ्ቚ्ययः ?

क) ्ቦञ् ख) ्ቡप्

ग) ኚ᭮ा घ) त्ቤत्
m
m 5) '्ቇ्ቧमानः ' इ्य़्िन् श्ቒे कः ्ቚ्ययः ? .co
m .co क) मान् ख) ኚ᭮तु s e m
s e g l a
g la ग) शतृ घ) शानच् a
a 6) '्यज् + ኚ᭮ा' एतयोः संयोगे ककं रूपम्?

क) ्यቀኚ्वा ख) ्यኚ᭮ा

ग) ्य्वा घ) ्या्ቋा
7) 'मेघमाला' इ्य़्िन् श्ቒे कः समासः ?
क) चतुथीत्मुरुर्ः ख) प्ሸमीत्मुरुर्ः
m .
.co s e m
s em l a
g la ag
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 7 of 9

ग) अ्ቤयीभावसमासः घ) र््቗ीत्मुरुर्ः

8) 'पु्ቡा्ሺकलम्' इ्य्ቧ श्ቒ्ቧ कः कव्ቇहः ?
क) पु्ቡार्ाम् अ्ሺकलम् ख) पु्ቡम् अ्ሺकलम्

ग) पु्ቡैः अ्ሺकलम् घ) पु्ቡेर्ु अ्ሺकलम्

9) 'वाक् एव भूर्र्म्' अ्ቔ समिपदम् ककम्?
क) वा्ቄूर्र्म् ख) वाकचभू र्र्म्

ग) वाचभूर्र्म् घ) वाक्भू र्र्म्

10) 'जन्ቧ' इ्य़्िन् श्ቒे का कवभ़््वः ?
क) तृतीया ख) चतुथी

ग) प्ሸमी घ) र््቗ी

11) 'यु्ቋ्ቭ' इ्य़्िन् श्ቒे कः लकारः ?
क) लट् लकारः ख) लृट् लकारः

ग) लोट् लकारः घ) लङ् लकारः

12) 'कव्ቛान् ' इ्य्ቧ श्ቒ्ቧ पयाा यपदं ककम्?
क) अकवरतम् ख) मूखाः

ग) अज्ानी घ) कोकवदः

13) '्ቚार्ቜ' इ्य्ቧ श्ቒ्ቧ कवलोमपदं ककम्?
क) समा्य ख) आर्ቜ

ग) आर्ቛ घ) ्ቚार्ቛ

14) 'मृ्युम्' इ्य्ቧ श्ቒ्ቧ कवलोमपदं ककम्?
क) मरर्म् ख) जीवनम्

ग) ्ቭगाम् घ) कविृतम्

15) 'कनः शेर्कव्ቦाकर्त' इ्य्ቧ श्ቒ्ቧ कवशे्ቦपदं ककम्?
क) गुरुदक्ቌर्ाथी ख) कौ़्ः

ग) फल्ቚसूकतः घ) कोर्जातम्

16) 'वाताा लापः ' इ्य्ቧ श्ቒ्ቧ कवशेर्र्पदं ककम् ?
क) संतुकलतः ख) वर्ा्ቔय्ቧ

ग) ई्षरः घ) रू्ቌः

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 8 of 9

m
m .co

m .co s e m
se g l a
17) 'त्ቧैव' इ्य्ቧ श्ቒ्ቧ कः स़््቏्छे दः ? a
क) त्ቧा + एव ख) त्ቧ + एव
ग) त्ቧ + इव घ) त्ቧा + इव

m
m .co
m .co s e m
s e l a
g l a ag
a

m
m .co
s e
g la
a

m
m .co
m .co s e m
s e g l a
g la a
a

m .
.co s e m
s em l a
g la ag
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 9 of 9