Page 1
GOA BOARD OF SECONDARY AND HIGHER SECONDARY EDUCATION
DISTRIBUTION OF SYLLABUS (2025-26)
SUBJECT : MARATHI (R 1) STD : X
FINAL BOARD EXAM
paz va gauNa kivata va gauNa vyaakrNa va gauNa rcanaa va gauNa ekUNa
gauNa
१)rajaacao SaIla १)naacaU kIt-naacao rMgaI १)vaa@p`caar (Aqa- va vaa@ya) -2 १)]tara -7
२)jaMgalaacaM doNaM २)mana kra ro p`sanna २)SabdaMcyaa jaatI -2 २)]tara -7
४)gaaokUL ३)ga[- laoKnaacaI ३)SabdsamaUhabad\dla ek Sabd -2 ३)p~ laoKna - 4
५)gaaDokar ५)saayaMkaLcaI SaaoBaa ४)iva$QdaqaI- Sabd -1 औपचारिक पत्र
६)pohlagaama ७)AagagaaDI va jamaIna ५)samaanaaqaI- Sabd -1 ककिंवा
८)mahavaIrcak`QaarI ८)]za ]za tyaar vha! AnaaOpcaairk p~
६)ivaSaoYaNa-1
maojar Baaskr ra^ya ९)ho baMQa roSamaacao
७)Baavavaacak naama -1 ४)vaR<aant laoKna
९)caaorI १०)tPt DaMbar iTLa ikMvaa - gaaoYT - 4
८)ilaMga -1
१०)iSavaajaI ‘rajao’ ५)inabaMQa -6
९)vacana -1
SaaoBalao ६)saMvaad - 4
१०)kaL-1
११)Kra vaO&ainak
kaoNa? ११)SauQd vaa@ya AaoLKNao -1
१२)AmaRtacaI vaaT १२)ivaramaicanho-1
१३)अचूक शब्द-1
19 13 16 32 80
टीप :
गोष्ट ले खनामध्ये सुरुवातीच्या २-३ ओळी किल्या जातील. कवद्यार्थ्ाां नी त्या व्यकतरिक्त १० - १२ ओळीिंत
गोष्ट पूर्ण केली पाकिजे .
Page 2
Academic Calendar – 2025-26
(Subject –Wise and Grade-Wise Distribution of Course Content)
Subject: MARATHI (R1) Grade (Class): X
Sr. Month & Year Unit No./ Name of Unit/Chapter/ Topic/Sub- Remark, if
No. Chapter topic any.
No.
/Topic
No.
१ एप्रिल २०२५ १ rajaacao SaIla (paz)
१ naacaU kIt-naacao rMgaI (kivata)
SabdaMcyaa jaatI ,vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya)
(vyaakrNa)
]tara (rcanaa)
२ jaUna २०२५ २ jaMgalaacaM doNaM (paz)
४ gaaokUL (paz)
२ mana kra ro p`sanna (kivata)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya), SabdsamaUhabad\dla ek
Sabd (vyaakrNa)
saMvaad (rcanaa)
३ jaulaO २०२५ ५ gaaDokar (paz)
८ महावीरचक्रधारी maojar Baaskr ra^ya (paz)
५ saayaMkaLcaI SaaoBaa (kivata)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya),ivaSaoYaNa, Baavavaacak
naama banavaa (vyaakrNa)
p~ laoKna - AnaaOpcaairk (rcanaa)
४ Aa^gasT २०२५ ६ pohlagaama (paz)
३ ga[- laoKnaacaI (kivata)
७ AagagaaDI va jamaIna (kivata)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya), vacana, ilaMga ,
प्रिरामप्रिन्हे (vyaakrNa)
p~ laoKna - AaOpcaairk (rcanaa)
५ saPToMbar २०२५ ९ caaorI (paz)
१० iSavaajaI ‘rajao’ SaaoBalao (paz)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya), samaanaaqaI- Sabd,
iva$QdaqaI- Sabd, शुध्द िाक्य ओळखणे (vyaakrNa)
inabaMQa (rcanaa)
Page 3
६ Aa^@Taobar २०२५ ११ Kra vaO&ainak kaoNa? (paz)
८ ]za ]za tyaar vha! (kivata)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya) (vyaakrNa)
gaaoYT (rcanaa)
७ naaovhoMbar २०२५ १२ AmaRtacaI vaaT (paz)
९ ho baMQa roSamaacao (kivata)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya) (vyaakrNa)
vaR<aant laooKna (rcanaa)
८ iDsaoMbar २०२५ १० tPt DaMbar iTLa (kivata)
अिूक शब्द ,kaL (vyaakrNa)
Page 4
State Council Of Educational Research and Training
Porvorim - Goa
Std -X Subject – Marathi – R1 MARKS - 20
Internal Assessment Scheme – 2025 / 2026
अध्ययन क्षेत्रातील कृततयुक्त उपक्रम
१) सातित्यिक / तिक्षक / लोककलाकार / पारं पररक कारागीर / खेळाडू / गायक, वादक कलाकार / तित्रकार / पत्रकार /
समाजसेवक / नाट्यकलाकार यां िी प्रकट मुलाखत घे ऊन दृकश्राव्य माध्यमातून सादर करणे .
२) िालेय सिल / िालेय उपक्रम भेटी / सामातजक संस्था / पररसरातील ऐततिातसक स्थळां ना भेट दे ऊन ध्वनिनित्रफीत सादर
करणे .
३) तवद्यार्थ्ाां नी अभ्यासक्रमातील कोणतेिी पाठ / कतवता / व्याकरण / रिना यावर आधाररत ध्वतनतित्रफीत / पीपीटी तयार
करणे.
४) राष्ट्रीय / आं तरराष्ट्रीय मित्त्वािे तदवस / िालेय कायय क्रम / स्पधाय यां िे तनयोजन व आयोजन यामध्ये सतक्रय सिभाग
घेणे.प्रमुख पाहुण्ां िे स्वागत, पररिय, सूत्रसंिालन, भाषण, आभारप्रदियन इ.
५) संवाद सादरीकरण / पथनाट्य / नाट्यप्रवेि / एकपात्री सादरीकरण /
कथाकथन /वक्तृत्व यापैकी कोणतेही एक सादरीकरण कौशल्य.
टीप- आं तररक मूल्यमापिासाठी नदलेल्या पाि निषयां पैकी
क्र.१,२,३ यापैकी कोणताही एक निषय तसेि क्र.४ ि ५ यापैकी कोणताही एक निषय नििडािा.
* सदर निवडलेल्या दोन्ही नवषयाांचे मूल्यमापि प्रत्येकी १० गुणाांसाठी करायचे आहे .
Page 5
1.सादरीकरण कौशल्य - 10 marks
सादरीकरण कौशल्य - मूल्यमापिाचे निकष व गुण
Area/ levels 0.5 1 1.5 2
क्षे त्र/स्तर
नवषयािु रूप दे हबोली दे हबोलीचा अभाव नवसांगत दे हबोली अां शतः योग्य दे हबोली
नवषयािु रूप योग्य
2 दे हबोली
समपप क भाषा 2 अशुद्ध भाषा अां शतः शुध्द, समपप क बहुताांशी शुद्ध अस्खनलत समपप क
भाषा समपप क भाषा भाषा
स्पष्ट श्रवणािु कूल अस्पष्ट उच्चारण अां शत: स्पष्ट उच्चारण बहुताांश स्पष्ट, पू णपपणे स्पष्ट, शुद्ध,
उच्चारण 2 शुद्ध,श्रवणािु कूल श्रवणािु कूल
उच्चारण उच्चारण
आत्मनवश्वास/वातावरण आत्मनवश्वासाचा अां शत: बहुताांश आत्मनवश्वासपू णप
अभाव आत्मनवश्वासात्मक आत्मनवश्वासात्मक सांभाषण / योग्य
निनमपती 2 सांभाषण सांभाषण / वातावरण वातावरण निनमपती
निनमपती
नवषयािुरूप बोलणे असांबद्ध नवषय अांशत: नवषयािुरूप बहुताांशी योग्य सांदभापसह
प्रनतपादि बोलणे नवषयािुरूप बोलणे नवषयािुरूप
2
बोलणे
Page 6
2.दृक्श्श्राव्य माध्यमाांसाठी सादरीकरणे - 10 marks
दृक्श्श्राव्य माध्यमाांसाठी सादरीकरणे - मूल्यमापिाचे निकष व गुण
Area/ levels 0.5 1 1.5 2
क्षे त्र/स्तर
तवषयािी तकयसंगत तवषयािी अव्यवत्यस्थत अंितः तकयसंगत मां डणी बहुतां िी क्रमबद्ध तकयसंगत क्रमबध्द
क्रमबद्ध मां डणी 2 मां डणी तकयसंगत मां डणी मां डणी
उपयुक्त तित्रे, भाषा, तवसंगत अंितः उपयुक्त बहुतां िी उपयुक्त अिंत उपयुक्त
दे वनागरी टं कले खन,
तनवेदन, पार्श्य संगीत 2
सजय निीलता 2 सजय निीलतेिा अभाव सामान्य स्तरावरील मध्यम स्तरावरील उत्कृष्ट् सजयनिीलता
सजय निीलता सजय निीलता
संपादन 2 संपादनािा अभाव अंितः योग्य संपादन बहुतां िी योग्य संपादन योग्य तवषयानु रूप
संपादन
एकूण प्रभाव 2 प्रभाविीन अंितः प्रभावी बहुतां िी प्रभावी पूणयपणे प्रभावी
Page 7
MARATHI (R 1) TIME: 3 Hours Subject Code : S 1133
Total No. of Questions : 62 (Printed Pages : ) Maximum Marks: 80
STD : X Academic Year 2025 - 2026
saUcanaa : (i)p`SnaaMcaa क्रम ांक spYTpNao ilaha.
(ii)sava- p`Sna saaoDivaNao AavaSyak Aahot .
(iii)]javaIkDIla AMk gauNa dSa-ivatat.
KalaIlapOkI AcaUk pyaa-ya inavaDUna puZIla ivaQaanao pUNa- k$na punha ilaha. 3
1. प्रल्हाद च िंतामग्न झाला तेवढ्यात -------------------------------------
एक चिप्पाड तेजस्वी मू ती त्याच्या शरीरातून बाहे र पडली.
एक चिप्पाड तेजस्वी दे वी त्याच्या शरीरातून बाहे र पडली.
एक चिप्पाड तेजस्वी पुरुष त्याच्या शरीरातून बाहे र पडला.
एक चिप्पाड तेजस्वी प्राणी त्याच्या शरीरातून बाहे र पडला.
2. सत्कार समारिं भानिं तर चनमिं चितािं नी शाचमयान्याकडे िाव घेतली कारण तेथे--------------
● गायना ा काययक्रम होता.
● नृ त्या ा काययक्रम होता.
● भोजना ा काययक्रम होता.
● हापाना ा काययक्रम होता.
3. युद्ध ने हमी --------------------------------
भयानक असते.
अमानवी असते.
अमानु ष असते.
वाईट असते .
KalaIla kaoNatohI daona उद्गार kaoNaI kaoNaasa ]_oSaUna kaZlao Aahot to ilaha. 2
4. “ बुडाला तर मासा, उडाला तर पक्षी.”
5. “आपल्यासारख्या चदवाळखोराला असे पाचहजे .”
6. “गोतमु खाने मला न्याय हवा.”
KalaIlapOkI kaoNa%yaahI daona p`SnaaMcaI ]<aro p`%yaokI eka vaa@yaat ilaha. 2
7. चजजाऊिंच्या अिंगाला कापरा का सुटला?
8. छोट्या काश्मिरी मु लीने ले श्मखकेला भे टीदाखल काय चदले ?
9. कुशाबा पाटील याां ची शे ती कुठे होती?
KalaIlapOkI AcaUk pyaa-ya inavaDUna puZIla pazacyaa laoKkacao naava ilaha. 1
10. गोकूळ
● जयिंत चवष्णू नारळीकर
● मिु मिं गेश कचणयक
● रणचजत दे साई
● रा.ग. गडकरी
KalaIlapOkI AcaUk pyaa-ya inavaDUna puZIla vaa@yaacyaa pazacao naava ilaha. 1
11. त्या शे ता े बरे लहान लहान भाग केले होते.
● ोरी
● पेहलगाम
● जिं गला िं दे णिं
● खरा वैज्ञाचनक कोण ?
खालीलपैकी कोणत्याही दोन प्रश्ािं ी उत्तरे प्रत्येकी दोन ते तीन वाक्ािं त चलहा. 4
12. गोकूळने वाण्याकडून सामान आणणे उद्यावर का टाकले ?
13. इिं द्रावर कोणता चबकट प्रसिंग ओढवला?
14. ‘शे त कापलिं नाही तर काय होईल’ असे गोपूला वाटते?
KalaIlapOkI kaoNa%yaahI daona p`SnaaMcaI ]<aro प्रत्येकी caar to paca vaa@yaaMt ilaha. 6
15. मे जर भास्कर रॉय े नाव ऐकताक्षणी ले खका ी अवस्था कशी झाली ?
Page 8
16. होळीच्या चदवसात गाडे कार कोणती िमाल करीत असे?
17. वामनराव बवे याां ना 'वीर वामनराव’ अशी उपाधी का दे ण्यात आली?
KalaIlapOkI AcaUk pyaa-ya inavaDUna kivatocyaa AaoLI pUNa- k$na punha ilaha. 3
18. वणय,, जाचत,, पिंथ ,, भे द--------------------------------
● त्याचग व्हा, शु र व्हा,,
● सोडु नी बना अभे द,,
● वीर झिंुजार ,व्हा,
● हा भाव वाढवा
19. कोसळता रस्ता सारा ---------------------------------
● काळ्या रिं गात चभजला
● कसा आकािं त मािं डला
● कुिंकूम वाहून गेला
● आता डािं बर झाला
20. झोके घेत कसे हुकडे -------------------------------
● सुिंदर साळी े
● पिंख चकतीकािं े
● इिं द्रिनु ष्या े
● चहरवे गाली े
KalaIla kivataMcyaa AaoLItIla maaokLyaa jaagaI pyaa-yaI शब्ािंपैकी yaaogya Sabd GaalaUna AaoLI 2
pUNa- k$na punha ilaha.
21. िागा अतूट हा --------गुिंतवावा
● मनात
● प्राणािं त
● दे हात
● तनात
22. मन करा रे -------- ।
सवय चसद्धी े कारण।।
● सिंतोष
● उल्हाचसत
● प्रसन्न
● खु श
KalaIlapOkI kaoNa%yaahI daona p`SnaaMcaI ]<aro p`%yaokI eka vaa@yaat ilaha. 2
23. कवीने फुलपाखरािं स अ ल असे का म्हटले आहे ?
24. सिंत तुकारामािं नी दै वत कोणास म्हटले आहे ?
25. एका ध्येयाने प्रेररत होण्यासाठी कवी चविंदा करिं दीकर काय करायला सािं गतात ?
KalaIlapOkI kaoNa%yaahI daona p`SnaaMcaI ]<aro प्रत्येकी tIna to caar vaa@yaaMt ilaha. 6
26. जचमनीने आगगाडी े गवयहरण कसे केले ?
27. कोणकोणत्या गोष्ीिं ी गई करू नये असे समथय रामदास सािं गतात ?
28. सिंतािं च्या सहवासात असले ल्या भक्तात घडून येणारे बदल नामदे वािं नी कोणत्या उदाहरणातून स्पष्
केले आहे त?
29. ‘मीठ मसाला पुरवणे’ या वाक्प्र ारा ा अ ूक अथय चनवडून चलहा . 1
● खोटी माचहती पुरवणे
● मीठ मसाला आणणे
● अचतरिं चजत माचहती पुरवणे
● सू ना दे णे
30. ‘हातभार लावणे’ या वाक्प्र ाराच्या उपयोगा े खालीलपैकी कोणते वाक् बरोबर आहे ? 1
● राजे श आईला शे ता ी कामे करताना हातभार लावणे.
● राजे श आईला शे ता ी कामे करताना हातभार लावतो.
Page 9
● राजे श आईला शे ता ी कामे करताना मदत करणे.
● राजे श आईला शे ता ी कामे करताना मदत करतो.
31 प्र िंड बुिंिा असले ल्या मोहाच्या झाडाला पोखरी असतात. या वाक्ातील 'प्र िंड' 1
● नाम.
● सवयनाम
● चवशे षण
● चक्रयापद
32. लढाई ा पा वा चकिंवा सहावा चदवस असेल. या वाक्ातील 'चकिंवा' 1
● चक्रयाचवशेषण अव्यय
● शब्योगी अव्यय
● उभयान्वयी अव्यय
● केवलप्रयोगी अव्यय
33. ‘शे ता ी राखण करण्यासाठी तयार केले ले बाहुले’ म्हणजे ---------- 1
● पहारे दार
● बुजगावणे
● राखणदार
● शेतरक्षक
34. ‘चब वा’ म्हणजे------------------------ 1
● चविं वाच्या आकारा ी लहान वाकडी तलवार
● चविं वाच्या आकारा ी लहान वाकडी ढाल
● चविं वाच्या आकारा ी लहान वाकडी गदा
● चविं वाच्या आकारा ी लहान वाकडी कट्यार
पुढील वाक्ातील ररकाम्या जागी योग्य चवरामच न्ह चनवडा. 1
35. " येसाजी, पाटलािं ना हजर करा -----"
● !
● -
● :
● ?
36. खालीलपैकी अ ूक शब् ओळखू न चलहा . 1
● क्रव्यू ह
● क्करव्यू ह
● क्रव्यु ह
● करव्यु ह
37. ‘सिंतुष्’ या शब्ा ा समानाथी शब् 1
● समािान
● पररपूणय
● प्रसन्न
● आनिं द
38. खालील वाक्ािं पैकी शु द्ध वाक् चनवडून चलहा. 1
● गावात जा आनी पाटलािं ना येथे घेऊन या.
● गावात जा आचण पाटलािं ना येते घेऊन या.
● गावात जा आचण पाटलािं ना येथे घेऊन या.
● गावात जा आचण पाटलािं ना येथे घेउन या.
Page 10
39. खालील कोणत्याही एका शब्ा े भाववा क नाम चलहा. 1
खिं बीर
माणूस
40. खालील कोणत्याही एका शब्ा े चवशे षण चलहा. 1
नाद
हट्ट
41. खालीलपैकी कोणत्याही एका शब्ा े चलिं ग बदलू न चलहा. 1
● पुरुष
● गाय
42. खालीलपैकी कोणत्याही एका शब्ा ा चवरुद्धाथी शब् चलहा. 1
● तृप्त
● कृतज्ञ
43. KalaIla kaoNa%yaahI eka Sabdacao vacana badlaUna ilaha : 1
● बिंगला
● होड्या
खालील वाक् भचवष्यकाळात चलहा. 1
44. इथिं चनसगय चनत्य फुलतो.
puZIla ]tara vaacaUna %yaaKalaIla p`SnaaMcaI ]<aro ilaha: 7
'ग्रिंथ हे गुरु' चकिंवा ‘वा ाल तर वा ाल ‘अशी सुव ने आपण अने कदा वापरतो.वा नामुळे माणूस
सुसिंस्कृत होतो. अने क महान ने त्यािं े वा न अफाट होते. डॉ. बाबासाहे ब आिं बेडकर हे तर ग्रिंथप्रेमी
म्हणून प्रचसद्ध होते . इिं ग्लिंडमध्ये असताना त्यािं नी स्वतः ला ग्रिंथालयात अक्षरशः कोिंडून घेतले ले
आपल्याला माचहत आहे . एवढिं नव्हे तर प्रसिंगी उपाशी राहूनही पुस्तक खरे दी ा ध्यास त्यािं नी
इिं ग्लिंडमिील वास्तव्यात घेतला होता.चशक्षण व्यवस्थे तही वा ना े महत्व अनन्यसािारण आहे .
चवद्याथी, चशक्षक, मु ख्याध्यापक या सा-या घटकािं नी सतत वा न केल्याचशवाय ज्ञानाजयन होऊ
शकत नाही. अचलकडे वा ना ी
आवड कमी झाली आहे अशी खिं त आपण ने हमी ऐकतो. चवद्यार्थ्ाां नी वा ना ा छिं द कसा
जोपासाय ा हे चशक्षकािं नी प्रत्यक्ष कामातून , प्रकल्पातून दाखवून चदले पाचहजे. पाठ्यपुस्तके
मु लािं कडून हाताळली जातात, पण अवािं तर पुस्तके माि जाणीवपूवयक वा ायला लावली पाचहजे त.
मु लािं ना वा ना ी चलखाणा ी आवड चनमाय ण करण्याकरीता वगाय मिून 'बुक बॉक्स' सारखे
उपक्रम करायला हवेत.ग्रिंथालय समृ द्ध असणे हे शाळे ने अचभमानाने चमरवता यावे असे भू षण
असते. ग्रिंथालय चवचवि चवषयािं वरील ग्रिंथ, माचसके, चनयतकाचलके इ. बरोबर आता सिंगणक ,
इिं टरने ट यािं नीही समृ द्ध असले पाचहजे . काळानु रुप पुस्तकािं इतकी माचहती दे णाऱ्या ई बुक्स ,ई
जनय ल्स , चवचकपीचडया यासारख्या अने क गोष्ी शाळे त उपलब्ध करून चदल्या पाचहजे त . मुले या
प्रकारच्या सािनािं ा आवडीने वापर करू शकतात.
प्रश्:
45. आपण ने हमी कोणती खिं त ऐकतो ?
46. माणूस सुसिंस्कृत कशामु ळे बनतो ?
47. चवद्यार्थ्ाां नी वा ना ा छिं द कसा जोपासाय ा हे चशक्षकाने कसे दाखवून चदले पाचहजे ?
48. शाळे े भू षण कोणते?
49. मु लािं ना चलखाणा ी आवड चनमाय ण करण्याकरीता काय करावे?
50. ग्रिंथालय कसे असावे ?
51. डॉ. बाबासाहे ब आिं बेडकरािं नी इिं ग्लिंडमिील वास्तव्यात कोणता ध्यास घेतला होता?
puZIla ]tara vaacaUna %yaaKalaIla p`SnaaMcaI ]<aro ilaha: 7
आज पृथ्वीतलावर प्रत्येक दे शाला भे डसावणारी समस्या म्हणजे प्रदू षण. हवा ,पाणी, ध्वनी यािं े
प्रदू षण वाढत ालले आहे . अशु द्ध हवा ,अशु द्ध पाणी, कानठळ्या बसवणारे वेगवेगळे ध्वनी हे
साऱ्या जीवसृष्ीला प्राणघातक ठरत आहे त. वाढती लोकसिंख्या आचण रोगराई हे आपल्या दे शा े
ज्वलिं त प्रश् आहे त. वाढते औद्योगीकरण, वाढत्या झोपडपट्ट्या यामु ळे वनसिंपदे ा नाश होत आहे
.आपल्याकडे स्वच्छते ा अभाव असल्याने रोगािं ा फैलाव वाढत ालला आहे .वाहनािं ी सिंख्या
Page 11
वाढल्याने हवा दू चषत होते. त्यामु ळे कान ,घसा, नाका े चवकार , त्व ारोग होतात . प्लाश्मिक
चपशव्या, क रा कारखान्यातून बाहे र टाकली जाणारी चवषारी द्रव्ये, रसायने यामु ळे जलप्रदू षण
होते.जलप्रदू षणामु ळे जल र प्राणी नष् होतात .माणसिं नद्यािं े दू चषत पाणी चपण्यासाठी वापरतात
.जनावरे ही ते पाणी चपतात .शे तकरी पाट खणून हे दू चषत पाणी भाजीपाला चपकवण्यासाठी
वापरतात हे सारिं जीवसृष्ीला हाचनकारक ठरत आहे .आपण सवाां नी प्रदू षणाला प्रचतबिंि
करण्यासाठी लोकािं ना प्रवृत्त केले पाचहजे . प्रत्येकाने आपल्या कतयव्याशी चनगचडत राहून प्रदू षणा ी
समस्या सोडवण्यासाठी प्रयत्न केले पाचहजे त.
प्रश्:
52. रोगािं ा फैलाव का वाढत ालला आहे ?
53. आपल्या दे शा े ज्वलिं त प्रश् कोणते ?
54. जलप्रदू षण का होते ?
55. प्रत्येक दे शाला भे डसावणारी समस्या कोणती?
56. वनसिंपदे ा नाश कशामु ळे होतो ?
57. जलप्रदू षणामु ळे कोणते प्राणी नष् होतात ?
58 उताऱ्याला योग्य शीषय क द्या.
59. भाऊ आचण बहीण यािं च्यामध्ये झाले ला सिंवाद पा ते सहा ओळीिंत चलहा. 4
60. कल्पेश साविंत/ कश्मल्पता साविंत ,पाजीफोिंड, मडगाव - गोवा हा / ही आपल्या लहान भावाला 4
राज्यस्तरीय चनबिंि ले खन स्पिेत प्रथम पाररतोचषक चमळचवल्याबद्दल अचभनिं दन करणारे पि
चलचहतो/चलचहते. पिा ा नमु ना दहा ते बारा वाक्ािं त चलहा.
चकिंवा
अमर नाईक /अचमता नाईक , सुिंदर पेठ चड ोली - गोवा हा /ही आपल्या घरासमोर सा ले ले
क ऱ्या े ढीग हलचवण्यासाठी चवनिं ती करणारा अजय माननीय नगराध्यक्ष, चड ोली नगरपाचलका
,चड ोली- गोवा यािं ना चलचहतो / चलचहते .या अजाय ा नमु ना दहा ते बारा वाक्ािं त चलहा.
61. खालील अपूणय गोष् दहा ते बारा ओळीिंत पूणय करून चतला योग्य शीषय क चलहा. 4
एका राज्यात रामू नावा ा गरीब शे तकरी राहत होता.तो चदवसराि कष् करून आपल्या
कुटुिं बाला सुखात ठे वण्या ा प्रयत्न करीत होता. एक चदवस तो शे तात काम करीत असताना राजाने
त्याला पाचहले------------------
ikMvaa
श्री गणेश चवद्यालय,साखळी - गोवा या शाळे त साजरा झालेल्या प्रजासत्ताक चदना ा (26 जाने वारी)
वृत्तान्त खालील मु द्द्ािं च्या आिारे दहा ते बारा वाक्ािं त चलहा.
प्रजासत्ताक चदन ---- प्रमु ख पाहुणे --- स्वागत ,परर य कोणी केला ----ध्वजारोहण, राष्रगीत---
चवद्यार्थ्ाां ी भाषणे-- दे शभक्तीपर गीते ------ प्रमु ख पाहुण्यािं च्या भाषणातील दोन मु द्दे---- आभार
प्रदशय न व सूिसिं ालन कोणी केले .
62. खालीलपैकी कोणत्याही एका चवषयावर सोळा ते अठरा ओळीिंत चनबिंि चलहा. 6
माझे घर
पक्ष्या े आत्मवृत्त
माझा आवडता गायक / माझी आवडती गाचयका
शालेय जीवनात चशस्ती े महत्व
टीप :
गोष् ले खनामध्ये सुरुवातीच्या २-३ ओळी चदल्या जातील. चवद्यार्थ्ाां नी त्या व्यचतररक्त १० -
१२ ओळीिंत गोष् पूणय केली पाचहजे .
Page 12
GOA BOARD OF SECONDARY AND HIGHER SECONDARY EDUCATION
DISTRIBUTION OF SYLLABUS (2025-26)
SUBJECT : MARATHI (R 1) STD : X
FINAL BOARD EXAM
paz va gauNa kivata va gauNa vyaakrNa va gauNa rcanaa va gauNa ekUNa
gauNa
१)rajaacao SaIla १)naacaU kIt-naacao rMgaI १)vaa@p`caar (Aqa- va vaa@ya) -2 १)]tara -7
२)jaMgalaacaM doNaM २)mana kra ro p`sanna २)SabdaMcyaa jaatI -2 २)]tara -7
४)gaaokUL ३)ga[- laoKnaacaI ३)SabdsamaUhabad\dla ek Sabd -2 ३)p~ laoKna - 4
५)gaaDokar ५)saayaMkaLcaI SaaoBaa ४)iva$QdaqaI- Sabd -1 औपचारिक पत्र
६)pohlagaama ७)AagagaaDI va jamaIna ५)samaanaaqaI- Sabd -1 ककिंवा
८)mahavaIrcak`QaarI ८)]za ]za tyaar vha! AnaaOpcaairk p~
६)ivaSaoYaNa-1
maojar Baaskr ra^ya ९)ho baMQa roSamaacao
७)Baavavaacak naama -1 ४)vaR<aant laoKna
९)caaorI १०)tPt DaMbar iTLa ikMvaa - gaaoYT - 4
८)ilaMga -1
१०)iSavaajaI ‘rajao’ ५)inabaMQa -6
९)vacana -1
SaaoBalao ६)saMvaad - 4
१०)kaL-1
११)Kra vaO&ainak
kaoNa? ११)SauQd vaa@ya AaoLKNao -1
१२)AmaRtacaI vaaT १२)ivaramaicanho-1
१३)अचूक शब्द-1
19 13 16 32 80
टीप :
गोष्ट ले खनामध्ये सुरुवातीच्या २-३ ओळी किल्या जातील. कवद्यार्थ्ाां नी त्या व्यकतरिक्त १० - १२ ओळीिंत
गोष्ट पूर्ण केली पाकिजे .
Page 13
Curriculum Goals And Competencies at Secondary Stage
CG-1
Uses language for effective communication through writing various forms (essays, letters,
articles, discussions, interviews, public speeches) and for new media (email, audio, and visual
material)
C-1.1 Uses language appropriate to social context, expresses agreement and disagreement with
reasons, and arrives at conclusions through discussion and debate
C-1.2 Writes in different styles (narrative, descriptive, expository, persuasive) from their own
experiences and experiences of others
C-1.3 Writes for real-life situations (invitations, speeches, condolence messages, notices,
creative slogans, advertisements) and for school newsletter/magazine/journal
C-1.4 Scripts to inform and communicate ideas effectively with the use of technology
CG-2
Develops an appreciation of the aesthetics in different genres (humour, suspense, tragedy)
through analysis of style (narrative, descriptive, expository, persuasive) and employs these
elements in their writing
C-2.1 Describes characteristics of works of literature from different time periods (such as early,
medieval, contemporary)
C-2.2 Analyses a literary text by close reading, critiquing form and style, and interpreting
possible meanings
C-2.3 Composes literary texts by using appropriate literary devices
CG-3
Uses language to develop reasoning and argumentation skills by engaging with a variety of audio
and written material
C-3.1 Analyses and evaluates the different audio and written material
C-3.2 Argues with proper rationale by carefully evaluating premises
CG-4
Appreciates literary and cultural heritage in and related to the language and the richness of Indian
languages
C-4.1 Recognises the multilingual nature of Indian society and richness of its literary work
through reading texts and watching content of different genres
C-4.2 Appreciates the richness of culture and heritage in the different works of regional language
literature and their connections
C-4.3 Shows an understanding of the role of language in the formation of our identities and
culture
C-4.4 Demonstrates a basic knowledge of the commonalities among some of the major Indian
languages, such as their common phonetic and scientifically arranged alphabets and scripts,
common grammatical structures, origins and sources of vocabularies from Sanskrit and other
classical languages, as well as their rich inter-influences and differences
C-4.5 Demonstrates a basic knowledge of which languages are spoken in which geographical
areas, a sense of the nature and structure of tribal languages, and becomes familiar with a few
useful words and phrases and works of literature from a few Indian languages from across the
country
Page 14
AQyayana inaYp<aI
LO 1
GaaoYaNaa, saUcanaa eoktao, maaozyaanao majakUr vaacatao. %yaanausaar p`SnaaMcaI ]<aro dotao.
LO 2
ivacaar, klpnaa, dRSyao AaiNa mato yaaMcao maaOiKk AaiNa laoKI saMp`oYaNa krtao.
LO 3
yaaogya vyaakrNa vaap$na yaaogya ]ccaar, svar AaiNa ivarama do}na AsKilatpNao baaolatao.
LO 4
maaozyaanao vaacatao AaiNa yaaogya svaraGaatasah kivata vaa gaV paz krtao.
LO 5
Aaklanaasah SaaMtpNao vaacatao va SabdaMcaa Aqa- laavatao.
LO 6
idlaolyaa ivaYayaavar SabdsaMga`h AaiNa vyaakrNa vaap$na lahana ]<aro, pircCod, Ahvaala ilaihtao.
LO 7
AaOpcaairk AaiNa AnaaOpcaairk p~o ilaihtao.
LO 8
baoTI bacaaAao baoTI pZaAao,svacC Baart AiBayaana,BaUtdyaa,pyaa-varNa, maanavaI tskrI, baalamajaurI,
AMmalaI pdaqaa-cao saovana yaasaar#yaa saamaaijak karNaaMcyaa p`caarasaazI CaoTo saMvaad, pqanaaTya ilaihtao.
LO 9
SaaLaMbaahorIla %yaacyaa vaatavarNaatIla jaaihratI, saUcanaaflak [%yaadI maaihtI samajaUna Gaotao.
LO 10
yaaogya ivaramaicanho, vyaakrNa AaiNa AcaUk SabdaMsah pircCod saMpaidt krtao.
LO 11
SabdkaoSa vaap$na vaogavaogaLyaa saMdBaa-tIla SabdaMcao Aqa- samajaUna Gaotao.
LO 12
idlaolyaa ivaYayaavar kqaa ikMvaa kivata ilaihtao.
LO 13
p`amaaiNakpNaa, sahkaya-, doSaBa@tI AaiNa ivaivaQa ivaYayaaMvar baaolatao / ilaihtao va p`%yaxa kRtIt
AaNatao.
LO 14
ivaivaQa rcanaa laoKnaamaQyao vaak\p`caar, mhNaI yaaMcaa vaapr krtao.
LO 15
kivata, kqaa, ekaMikka, naaTk, ivanaaodI laoKna, laaoksaaih%ya [%yaadI p`kar jaaNaUna Gaotat.
LO 16
kivatocaI naadmayata AaiNa laya yaaMcyaakDo laxa dotat.
LO 17
Paaihlaolyaa, eoklaolyaa, samajalaolyaa, vaacalaolyaa GaTnaa / rcanaaMvar spYTpNao AaiNa ilaiKt sva$pat
ivacaar maaMDtat.
LO 18 आपले अनु भव स्वतः च्या भाषाशै लीत कलकितात.
LO 19
कवकवध कवषय आकर् उद्दे शािं साठी कलकितािं ना उपयुक्त शब्द,, वाक्प्रचाि,, म्हर्ी,, कविामकचन्हे व इति
व्याकिर्ीय घटकािं चा उपयोग कितात. उिा. काळ,,शब्दािं च्या जाती,,कलिं ग,, वचन इत्यािी.
LO 20
bahuBaaiYak vagaa-tIla BaaYaaMmaQaIla samaanata AaiNa frk jaaNaUna Gaotao.
LO 21
yaaogya ivaramaicanho AaiNa AcaUk Sabd vaap$na EaRtlaoKna krtao.
LO 22
दृक्-श्राव्य माध्यमाद्वािे ध्वकनकचत्रफीत,,ध्वकनफीत,,कचत्रफीत इ.सािि कितो.
Page 15
Mapping Process
Teachers can use the following format for mapping the Learning Outcomes to the chapters from
the Grade 10 Textbook for Marathi Language R1.
Chapter Curriculum Competencies Learning Outcomes
Goals
राजाचे शील(paz) CG 1 C1.3,1.4 LO 1, LO 5, LO17, LO22
CG 2 C2.1;C2.2 LO 1, LO 5,LO14
CG 3 C3.2 LO 3, LO 18
CG 4 C4.2;C4.5 LO 20, LO 11
जंगलाचं दे णं(paz) CG 1 C1.1,1.2,1.3,1.4 LO 2, LO 18, LO8, LO22
CG 2 C2.1,2.2,2.3 LO 5, LO 6, LO2
CG 3 C3.1,3.2 LO 6, LO 2
CG 4 C4.1,4.4,4.5 LO 5, LO 14, LO20
गोकूळ (paz) CG 1 C1.2,1.3 LO2,LO6,LO7,LO8,LO12,LO14,LO17,
LO18,LO21
CG 2 C2.2 LO 1, LO 4, LO5,LO13, ,LO17
CG 3 C3.1 LO22,LO14,LO10,LO8
CG 4 C4.1 LO5,LO11,LO14,LO19
gaaDokar (paz) CG 1 C1.1,1.2 LO 2, LO 6, LO7, LO8, LO 12,LO
14,LO17,LO18,LO21
CG 2 C2.2 LO 1, LO 4, LO5, LO13, LO 17
CG 3 C3.2 LO 2
CG 4 C4.5 LO 2, LO 5, LO17
पे हलगाम(paz) CG 1 C1.2,1.3,C1.4 LO 2,LO 6, LO18, LO22
CG 2 C2.2;C2.3 LO 10,LO 19, LO21
CG 3 C3.2 LO 3
CG 4 C4.1,4.5 LO20
महावीरचक्रधारी मेजर CG 1 C1.1,1.2,1.3,1.4 LO 2, LO6, LO17, LO14,LO 22
भास्कर रॉय (paz)
CG 2 C2.1,2.2,2.3 LO 15,LO 2, LO7
CG 3 C3.1,3.2 LO 21,LO 13
CG 4 C4.1,4.2,4.3,4.4 LO 20, LO14, LO11
चोरी (paz) CG 1 C1.1,1.2 LO 1, LO 3, LO4, LO5
CG 2 C2.3 LO 22
CG 3 C3.2 LO 8,LO10,LO12,LO13,
LO14,LO18
शशवाजी ‘राजे’ CG 1 C1.1,1.4 LO17, LO22
शोभले(paz)
CG 2 C2.1 LO13
CG 4 C4.2 LO15
खरा वै ज्ञाशिक कोण? CG 1 C1.1,1.2,1.3,1.4 LO 15, LO 13, LO 6, LO 18,LO10,
LO22
(paz)
CG 2 C2.2,2.3 LO 17, LO12
CG 3 C3.1,3.2 LO 2, LO 13
CG 4 C4.1 LO 11
अमृताची वाट(paz) CG 1 C1.1,1.2,1.3,1.4 LO 2, LO 17, LO 8, LO 18,LO 22
CG 2 C2.2,2.3 LO 1, LO 5, LO 19
Page 16
CG 3 C3.1,3.2 LO 5, LO 15, LO 3
CG 4 C4.1,4.2,4.4,4.5 LO 20, LO 2, LO 10, LO 11
िाचू कीततिाचे रं गी CG 1 C1.3 LO2,LO4
(p`acaIna kavya)
CG 2 C2.1 LO5,LO11,LO12
CG 3 C3.1 LO12,LO15,LO22
CG 4 C4.1,4.3 LO2,LO4,LO5,
LO12,LO15
मि करा रे प्रसन्न CG 1 C1.1 LO 2, LO6
(p`acaIna kavya)
CG 2 C2.1,2.2 LO14,LO 16
CG 3 C3.1 LO3,LO 4,LO5,LO6,
LO18,LO22
गई लेखिाची CG 1 C1.2 LO6,LO12
(p`acaIna kavya)
CG 2 C2.1 LO15
CG 4 C4.1 LO16
सायंकाळची CG 1 C1.1,1.2,1.4 LO8,LO6,LO15,LO16
शोभा(AaQauinak kavya)
CG 2 C2.1,2.2 LO15,LO5
CG 3 C3.1,3.2 LO16,LO13
CG 4 C4.2 LO2
आगगाडी व CG 1 C1.2;C1.4; LO 2, LO 4, LO5, LO6, LO10
जमीि(AaQauinak kavya)
CG 2 C2.2 LO 15, LO16, LO22
उठा उठा तयार व्हा! CG 1 C1.4 LO8,LO 13
(AaQauinak kavya)
CG 4 C4.2 LO 4,LO 16,LO 11
हे बं ध रे शमाचे CG 1 C1.1,1.4 LO 2, LO 15, LO 16,
LO 22
(AaQauinak kavya)
CG 2 C2.1,2.2,2.3 LO 2, LO 12, LO 15
CG 3 C3.1,3.2 LO 17, LO 22
CG 4 C4.1 LO 20
तप्त डांबर शटळा CG 1 C1.2,1.3,1.4 LO 8, LO 12, LO 17
(AaQauinak kavya)
CG 2 C2.2,2.3 LO 12, LO 18
CG 3 C3.2 LO 18
CG 4 C4.5 LO 20
व्याकरण CG 4 C4.4 LO 19
रचिा CG1 C1.2,1.3 LO 6, LO 7, LO 10,
LO12,LO14,LO17,
LO18,LO19
Page 17
Academic Calendar – 2025-26
(Subject –Wise and Grade-Wise Distribution of Course Content)
Subject: MARATHI (R1) Grade (Class): X
Sr. Month & Year Unit No./ Name of Unit/Chapter/ Topic/Sub-topic Remark,
No Chapter if any.
. No./Topic
No.
१ एकिल २०२५ १ rajaacao SaIla (paz)
१ naacaU kIt-naacao rMgaI (kivata)
SabdaMcyaa jaatI ,vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya) (vyaakrNa)
]tara (rcanaa)
२ jaUna २०२५ २ jaMgalaacaM doNaM (paz)
४ gaaokUL (paz)
२ mana kra ro p`sanna (kivata)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya), SabdsamaUhabad\dla ek Sabd
(vyaakrNa)
saMvaad (rcanaa)
३ jaulaO २०२५ ५ gaaDokar (paz)
८ महावीरचक्रधारी maojar Baaskr ra^ya (paz)
५ saayaMkaLcaI SaaoBaa (kivata)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya),ivaSaoYaNa, Baavavaacak naama banavaa
(vyaakrNa)
p~ laoKna - AnaaOpcaairk (rcanaa)
४ Aa^gasT २०२५ ६ pohlagaama (paz)
३ ga[- laoKnaacaI (kivata)
७ AagagaaDI va jamaIna (kivata)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya), vacana, ilaMga , कविामकचन्हे
(vyaakrNa)
p~ laoKna - AaOpcaairk (rcanaa)
५ saPToMbar २०२५ ९ caaorI (paz)
१० iSavaajaI ‘rajao’ SaaoBalao (paz)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya), samaanaaqaI- Sabd, iva$QdaqaI-
Sabd, शुध्ि वाक्य ओळखर्े (vyaakrNa)
inabaMQa (rcanaa)
६ Aa^@Taobar २०२५ ११ Kra vaO&ainak kaoNa? (paz)
८ ]za ]za tyaar vha! (kivata)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya) (vyaakrNa)
gaaoYT (rcanaa)
७ naaovhoMbar २०२५ १२ AmaRtacaI vaaT (paz)
९ ho baMQa roSamaacao (kivata)
vaa@p`caar (Aqa- AaiNa vaa@ya) (vyaakrNa)
vaR<aant laooKna (rcanaa)
८ iDsaoMbar २०२५ १० tPt DaMbar iTLa (kivata)
अचूक शब्द ,kaL (vyaakrNa)
Page 18
State Council Of Educational Research and Training
Porvorim - Goa
Std -X Subject – Marathi – R1 MARKS - 20
Internal Assessment Scheme – 2025 / 2026
अध्ययन क्षे त्रातील कृततयुक्त उपक्रम
१) सातहत्यिक / तिक्षक / लोककलाकार / पारं पररक कारागीर / खेळाडू / गायक, वादक कलाकार / तचत्रकार / पत्रकार /
समाजसेवक / नाट्यकलाकार यां ची प्रकट मु लाखत घेऊन दृकश्राव्य माध्यमातून सादर करणे.
२) िाले य सहल / िाले य उपक्रम भे टी / सामातजक संस्था / पररसरातील ऐततहातसक स्थळां ना भे ट दे ऊन ध्वकनकचत्रफीत सािि
किर्े .
३) तवद्यार्थ्ाां नी अभ्यासक्रमातील कोणतेही पाठ / कतवता / व्याकरण / रचना यावर आधाररत ध्वतनतचत्रफीत / पीपीटी तयार करणे.
४) राष्ट्रीय / आं तरराष्ट्रीय महत्त्वाचे तदवस / िाले य काययक्रम / स्पधाय यां चे तनयोजन व आयोजन यामध्ये सतक्रय सहभाग घेणे.प्रमु ख
पाहुण्ां चे स्वागत, पररचय, सूत्रसंचालन, भाषण, आभारप्रदिय न इ.
५) संवाद सादरीकरण / पथनाट्य / नाट्यप्रवेि / एकपात्री सादरीकरण /
कथाकथन /वक्तृ त्व यापैकी कोर्तेिी एक साििीकिर् कौशल्य.
टीप- आिं तरिक मू ल्यमापनासाठी किले ल्या पाच कवषयािं पैकी
क्र.१,२,३ यापैकी कोर्तािी एक कवषय तसेच क्र.४ व ५ यापैकी कोर्तािी एक कवषय कनवडावा.
* सदर शिवडलेल्या दोन्ही शवषयांचे मूल्यमापि प्रत्येकी १० गु णांसाठी करायचे आहे .
Page 19
1.सादरीकरण कौशल्य - 10 marks
सादरीकरण कौशल्य - मूल्यमापिाचे शिकष व गु ण
Area/ levels 0.5 1 1.5 2
क्षे त्र/स्तर
शवषयािु रूप दे हबोली दे हबोलीचा अभाव शवसंगत दे हबोली अं शतः योग्य दे हबोली शवषयािु रूप योग् य
2 दे हबोली
समपत क भाषा 2 अशुद्ध भाषा अं शतः शुध्द, समपत क बहुतांशी शुद्ध समपत क अस्खशलत समपत क
भाषा भाषा भाषा
स्पष्ट श्रवणािु कूल अस्पष्ट उच्चारण अं शत: स्पष्ट उच्चारण बहुतांश स्पष्ट, पू णतपणे स्पष्ट, शुद्ध,
उच्चारण 2 शुद्ध,श्रवणािु कूल श्रवणािु कूल
उच्चारण उच्चारण
आत्मशवश्वास/वातावरण आत्मशवश्वासाचा अभाव अं शत: बहुतांश आत्मशवश्वासपू णत
आत्मशवश्वासात्मक आत्मशवश्वासात्मक संभाषण / योग्य
शिशमतती 2
संभाषण संभाषण / वातावरण वातावरण शिशमतती
शिशमतती
शवषयािु रूप बोलणे 2 असंबद्ध शवषय अं शत: शवषयािु रूप बहुतांशी शवषयािु रूप योग्य संदभातसह
प्रशतपादि बोलणे बोलणे शवषयािु रूप बोलणे
2.दृक्श्श्राव्य माध्यमांसाठी सादरीकरणे- 10 marks
दृक्श्श्राव्य माध्यमांसाठी सादरीकरणे - मूल्यमापिाचे शिकष व गु ण
Area/ levels 0.5 1 1.5 2
क्षे त्र/स्तर
तवषयाची तकयसंगत तवषयाची अव्यवत्यस्थत अंितः तकयसंगत मां डणी बहुतां िी क्रमबद्ध तकयसंगत क्रमबध्द
क्रमबद्ध मां डणी 2 मां डणी तकयसंगत मां डणी मां डणी
उपयुक्त तचत्रे, भाषा, तवसंगत अंितः उपयुक्त बहुतां िी उपयुक्त अिंत उपयुक्त
दे वनागरी टं कलेखन,
तनवेदन, पार्श्य संगीत 2
सजय निीलता 2 सजय निीलतेचा अभाव सामान्य स्तरावरील मध्यम स्तरावरील उत्कृष्ट् सजयनिीलता
सजय निीलता सजय निीलता
संपादन 2 संपादनाचा अभाव अंितः योग्य संपादन बहुतां िी योग्य संपादन योग्य तवषयानु रूप
संपादन
एकूण प्रभाव 2 प्रभावहीन अंितः प्रभावी बहुतां िी प्रभावी पूणयपणे प्रभावी
Page 20
MARATHI (R 1) TIME: 3 Hours Subject Code : S 1133
Total No. of Questions : 62 (Printed Pages : ) Maximum Marks: 80
STD : X Academic Year 2025 - 2026
saUcanaa : (i)p`SnaaMcaa क्रमांक spYTpNao ilaha.
(ii)sava- p`Sna saaoDivaNao AavaSyak Aahot.
(iii)]javaIkDIla AMk gauNa dSa-ivatat.
KalaIlapOkI AcaUk pyaa-ya inavaDUna puZIla ivaQaanao pUNa- k$na punha ilaha. 3
1. िल्हाि कचिंतामग्न झाला तेवढ्यात -------------------------------------
एक कधप्पाड तेजस्वी मू ती त्याच्या शिीिातून बािे ि पडली.
एक कधप्पाड तेजस्वी िे वी त्याच्या शिीिातून बािे ि पडली.
एक कधप्पाड तेजस्वी पुरुष त्याच्या शिीिातून बािे ि पडला.
एक कधप्पाड तेजस्वी िार्ी त्याच्या शिीिातून बािे ि पडला.
2. सत्काि समाििं भानिं ति कनमिं कत्रतािं नी शाकमयान्याकडे धाव घेतली कािर् तेथे--------------
● गायनाचा कायणक्रम िोता.
● नृ त्याचा कायणक्रम िोता.
● भोजनाचा कायणक्रम िोता.
● चिापानाचा कायणक्रम िोता.
3. युद्ध ने िमीच--------------------------------
भयानक असते.
अमानवी असते.
अमानु ष असते.
वाईट असते .
KalaIla kaoNatohI daona उद्गाि kaoNaI kaoNaasa ]_oSaUna kaZlao Aahot to ilaha. 2
4. “ बुडाला ति मासा, उडाला ति पक्षी.”
5. “आपल्यासािख्या किवाळखोिाला असेच पाकिजे .”
6. “गोतमु खाने मला न्याय िवा.”
KalaIlapOkI kaoNa%yaahI daona p`SnaaMcaI ]<aro p`%yaokI eka vaa@yaat ilaha. 2
7. कजजाऊिंच्या अिंगाला कापिा का सुटला?
8. छोट्या काश्मििी मु लीने ले श्मखकेला भे टीिाखल काय किले ?
9. कुिाबा पाटील यां ची िे ती कुठे होती?
KalaIlapOkI AcaUk pyaa-ya inavaDUna puZIla pazacyaa laoKkacao naava ilaha. 1
10. गोकूळ
● जयिंत कवष्णू नािळीकि
● मधु मिं गेश ककर्णक
● िर्कजत िे साई
● िा.ग. गडकिी
KalaIlapOkI AcaUk pyaa-ya inavaDUna puZIla vaa@yaacyaa pazacao naava ilaha. 1
11. त्या शे ताचे बिे च लिान लिान भाग केले िोते.
● चोिी
● पेिलगाम
● जिं गलाचिं िे र्िं
● खिा वैज्ञाकनक कोर् ?
खालीलपैकी कोर्त्यािी िोन िश्ािं ची उत्तिे ित्येकी िोन ते तीन वाक्यािं त कलिा. 4
12. गोकूळने वाण्याकडून सामान आर्र्े उद्यावि का टाकले ?
13. इिं द्रावि कोर्ता कबकट िसिंग ओढवला?
14. ‘शे त कापलिं नािी ति काय िोईल’ असे गोपूला वाटते?
KalaIlapOkI kaoNa%yaahI daona p`SnaaMcaI ]<aro ित्येकी caar to paca vaa@yaaMt ilaha. 6
15. मे जि भास्कि िॉयचे नाव ऐकताक्षर्ी ले खकाची अवस्था कशी झाली ?
Page 21
16. िोळीच्या किवसात गाडे काि कोर्ती धमाल किीत असे?
17. वामनराव बवे यां ना 'वीि वामनिाव’ अिी उपाधी का दे ण्ात आली?
KalaIlapOkI AcaUk pyaa-ya inavaDUna kivatocyaa AaoLI pUNa- k$na punha ilaha. 3
18. वर्ण,, जाकत,, पिंथ ,, भे ि--------------------------------
● त्याकग व्हा, शु ि व्हा,,
● सोडु नी बना अभे ि,,
● वीि झिंुजाि ,व्हा,
● िाच भाव वाढवा
19. कोसळता िस्ता सािा ---------------------------------
● काळ्या ििं गात कभजला
● कसा आकािं त मािं डला
● कुिंकूम वाहून गेला
● आता डािं बिच झाला
20. झोके घेत कसे चहुकडे -------------------------------
● सुिंिि साळीचे
● पिंख ककतीकािं चे
● इिं द्रधनु ष्याचे
● कििवे गालीचे
KalaIla kivataMcyaa AaoLItIla maaokLyaa jaagaI pyaa-yaI शब्दािंपैकी yaaogya Sabd GaalaUna AaoLI 2
pUNa- k$na punha ilaha.
21. धागा अतूट िाच --------गुिंतवावा
● मनात
● िार्ािं त
● िे िात
● तनात
22. मन किा िे -------- ।
सवण कसद्धीचे कािर्।।
● सिंतोष
● उल्हाकसत
● िसन्न
● खु श
KalaIlapOkI kaoNa%yaahI daona p`SnaaMcaI ]<aro p`%yaokI eka vaa@yaat ilaha. 2
23. कवीने फुलपाखिािं स अचल असे का म्हटले आिे ?
24. सिंत तुकािामािं नी िै वत कोर्ास म्हटले आिे ?
25. एका ध्येयाने िेरित िोण्यासाठी कवी कविंिा कििं िीकि काय किायला सािं गतात ?
KalaIlapOkI kaoNa%yaahI daona p`SnaaMcaI ]<aro ित्येकी tIna to caar vaa@yaaMt ilaha. 6
26. जकमनीने आगगाडीचे गवणििर् कसे केले ?
27. कोर्कोर्त्या गोष्टीिंची गई करू नये असे समथण िामिास सािं गतात ?
28. सिंतािं च्या सिवासात असले ल्या भक्तात घडून येर्ािे बिल नामिे वािं नी कोर्त्या उिाििर्ातून स्पष्ट
केले आिे त?
29. ‘मीठ मसाला पुिवर्े’ या वाक्प्रचािाचा अचूक अथण कनवडून कलिा . 1
● खोटी माकिती पुिवर्े
● मीठ मसाला आर्र्े
● अकतििं कजत माकिती पुिवर्े
● सूचना िे र्े
30. ‘िातभाि लावर्े’ या वाक्प्रचािाच्या उपयोगाचे खालीलपैकी कोर्ते वाक्य बिोबि आिे ? 1
● िाजे श आईला शे ताची कामे किताना िातभाि लावर्े.
● िाजे श आईला शे ताची कामे किताना िातभाि लावतो.
Page 22
● िाजे श आईला शे ताची कामे किताना मित किर्े.
● िाजे श आईला शे ताची कामे किताना मित कितो.
31 िचिंड बुिंधा असले ल्या मोिाच्या झाडाला पोखिी असतात. या वाक्यातील 'िचिंड' 1
● नाम.
● सवणनाम
● कवशे षर्
● कक्रयापि
32. लढाईचा पाचवा ककिंवा सिावा किवस असेल. या वाक्यातील 'ककिंवा' 1
● कक्रयाकवशेषर् अव्यय
● शब्दयोगी अव्यय
● उभयान्वयी अव्यय
● केवलियोगी अव्यय
33. ‘शे ताची िाखर् किण्यासाठी तयाि केले ले बाहुले’ म्हर्जे ---------- 1
● पिािे िाि
● बुजगावर्े
● िाखर्िाि
● शेतिक्षक
34. ‘कबचवा’ म्हर्जे------------------------ 1
● कविंचवाच्या आकािाची लिान वाकडी तलवाि
● कविंचवाच्या आकािाची लिान वाकडी ढाल
● कविंचवाच्या आकािाची लिान वाकडी गिा
● कविंचवाच्या आकािाची लिान वाकडी कट्याि
पुढील वाक्यातील रिकाम्या जागी योग्य कविामकचन्ह कनवडा. 1
35. " येसाजी, पाटलािं ना िजि किा -----"
● !
● -
● :
● ?
36. खालीलपैकी अचूक शब्द ओळखू न कलिा . 1
● चक्रव्यू ि
● चक्किव्यू ि
● चक्रव्यु ि
● चकिव्यु ि
37. ‘सिंतुष्ट’ या शब्दाचा समानाथी शब्द 1
● समाधान
● परिपूर्ण
● िसन्न
● आनिं ि
38. खालील वाक्यािं पैकी शु द्ध वाक्य कनवडून कलिा. 1
● गावात जा आनी पाटलािं ना येथे घेऊन या.
● गावात जा आकर् पाटलािं ना येते घेऊन या.
● गावात जा आकर् पाटलािं ना येथे घेऊन या.
● गावात जा आकर् पाटलािं ना येथे घेउन या.
Page 23
39. खालील कोर्त्यािी एका शब्दाचे भाववाचक नाम कलिा. 1
खिं बीि
मार्ूस
40. खालील कोर्त्यािी एका शब्दाचे कवशे षर् कलिा. 1
नाि
िट्ट
41. खालीलपैकी कोर्त्यािी एका शब्दाचे कलिं ग बिलू न कलिा. 1
● पुरुष
● गाय
42. खालीलपैकी कोर्त्यािी एका शब्दाचा कवरुद्धाथी शब्द कलिा. 1
● तृप्त
● कृतज्ञ
43. KalaIla kaoNa%yaahI eka Sabdacao vacana badlaUna ilaha : 1
● बिंगला
● िोड्या
खालील वाक्य भकवष्यकाळात कलिा. 1
44. इथिं कनसगण कनत्य फुलतो.
puZIla ]tara vaacaUna %yaaKalaIla p`SnaaMcaI ]<aro ilaha: 7
'ग्रिंथ िे च गुरु' ककिंवा ‘वाचाल ति वाचाल ‘अशी सुवचने आपर् अने किा वापितो.वाचनामुळे मार्ूस
सुसिंस्कृत िोतो. अने क मिान ने त्यािं चे वाचन अफाट िोते. डॉ. बाबासािे ब आिं बेडकि िे ति ग्रिंथिेमी
म्हर्ून िकसद्ध िोते . इिं ग्लिंडमध्ये असताना त्यािं नी स्वतः ला ग्रिंथालयात अक्षिशः कोिंडून घेतले ले
आपल्याला माकित आिे . एवढिं च नव्हे ति िसिंगी उपाशी िाहूनिी पुस्तक खिे िीचा ध्यास त्यािं नी
इिं ग्लिंडमधील वास्तव्यात घेतला िोता.कशक्षर् व्यवस्थे तिी वाचनाचे मित्व अनन्यसाधािर् आिे .
कवद्याथी, कशक्षक, मु ख्याध्यापक या सा-या घटकािं नी सतत वाचन केल्याकशवाय ज्ञानाजणन िोऊ
शकत नािी. अकलकडे वाचनाची
आवडच कमी झाली आिे अशी खिं त आपर् ने िमीच ऐकतो. कवद्यार्थ्ाां नी वाचनाचा छिं ि कसा
जोपासायचा िे कशक्षकािं नी ित्यक्ष कामातून , िकल्पातून िाखवून किले पाकिजे. पाठ्यपुस्तके
मु लािं कडून िाताळली जातात, पर् अवािं ति पुस्तके मात्र जार्ीवपूवणक वाचायला लावली पाकिजे त.
मु लािं ना वाचनाची कलखार्ाची आवड कनमाण र् किण्याकिीता वगाण मधूनच 'बुक बॉक्स' सािखे
उपक्रम किायला िवेत.ग्रिंथालय समृ द्ध असर्े िे शाळे ने अकभमानाने कमिवता यावे असे भू षर्
असते. ग्रिंथालय कवकवध कवषयािं विील ग्रिंथ, माकसके, कनयतकाकलके इ. बिोबि आता सिंगर्क ,
इिं टिने ट यािं नीिी समृ द्ध असले पाकिजे . काळानु रुप पुस्तकािं इतकीच माकिती िे र्ाऱ्या ई बुक्स ,ई
जनण ल्स , कवककपीकडया यासािख्या अने क गोष्टी शाळे त उपलब्ध करून किल्या पाकिजे त . मुले या
िकािच्या साधनािं चा आवडीने वापि करू शकतात.
िश्:
45. आपर् ने िमीच कोर्ती खिं त ऐकतो ?
46. मार्ूस सुसिंस्कृत कशामु ळे बनतो ?
47. कवद्यार्थ्ाां नी वाचनाचा छिं ि कसा जोपासायचा िे कशक्षकाने कसे िाखवून किले पाकिजे ?
48. शाळे चे भू षर् कोर्ते?
49. मु लािं ना कलखार्ाची आवड कनमाण र् किण्याकिीता काय किावे?
50. ग्रिंथालय कसे असावे ?
51. डॉ. बाबासािे ब आिं बेडकिािं नी इिं ग्लिंडमधील वास्तव्यात कोर्ता ध्यास घेतला िोता?
puZIla ]tara vaacaUna %yaaKalaIla p`SnaaMcaI ]<aro ilaha: 7
आज पृथ्वीतलावि ित्येक िे शाला भे डसावर्ािी समस्या म्हर्जे ििू षर्. िवा ,पार्ी, ध्वनी यािं चे
ििू षर् वाढत चालले आिे . अशु द्ध िवा ,अशु द्ध पार्ी, कानठळ्या बसवर्ािे वेगवेगळे ध्वनी िे
साऱ्या जीवसृष्टीला िार्घातक ठित आिे त. वाढती लोकसिंख्या आकर् िोगिाई िे आपल्या िे शाचे
ज्वलिं त िश् आिे त. वाढते औद्योगीकिर्, वाढत्या झोपडपट्ट्या यामु ळे वनसिंपिे चा नाश िोत आिे
.आपल्याकडे स्वच्छतेचा अभाव असल्याने िोगािं चा फैलाव वाढत चालला आिे .वािनािं ची सिंख्या
Page 24
वाढल्याने िवा िू कषत िोते. त्यामु ळे कान ,घसा, नाकाचे कवकाि , त्वचािोग िोतात . प्लाश्मिक
कपशव्या, कचिा कािखान्यातून बािे ि टाकली जार्ािी कवषािी द्रव्ये, िसायने यामु ळे जलििू षर्
िोते.जलििू षर्ामु ळे जलचि िार्ी नष्ट िोतात .मार्सिं नद्यािं चे िू कषत पार्ी कपण्यासाठी वापितात
.जनाविे िी तेच पार्ी कपतात .शे तकिी पाट खर्ून िे िू कषत पार्ी भाजीपाला कपकवण्यासाठी
वापितात िे साििं जीवसृष्टीला िाकनकािक ठित आिे .आपर् सवाां नी ििू षर्ाला िकतबिंध
किण्यासाठी लोकािं ना िवृत्त केले पाकिजे . ित्येकाने आपल्या कतणव्याशी कनगकडत िाहून ििू षर्ाची
समस्या सोडवण्यासाठी ियत्न केले पाकिजे त.
िश्:
52. िोगािं चा फैलाव का वाढत चालला आिे ?
53. आपल्या िे शाचे ज्वलिं त िश् कोर्ते ?
54. जलििू षर् का िोते ?
55. ित्येक िे शाला भे डसावर्ािी समस्या कोर्ती?
56. वनसिंपिे चा नाश कशामु ळे िोतो ?
57. जलििू षर्ामु ळे कोर्ते िार्ी नष्ट िोतात ?
58 उताऱ्याला योग्य शीषण क द्या.
59. भाऊ आकर् बिीर् यािं च्यामध्ये झाले ला सिंवाि पाच ते सिा ओळीिंत कलिा. 4
60. कल्पेश साविंत/ कश्मल्पता साविंत ,पाजीफोिंड, मडगाव - गोवा िा / िी आपल्या लिान भावाला 4
िाज्यस्तिीय कनबिंध ले खन स्पधेत िथम पारितोकषक कमळकवल्याबद्दल अकभनिं िन किर्ािे पत्र
कलकितो/कलकिते. पत्राचा नमु ना ििा ते बािा वाक्यािं त कलिा.
ककिंवा
अमि नाईक /अकमता नाईक , सुिंिि पेठ कडचोली - गोवा िा /िी आपल्या घिासमोि साचले ले
कचऱ्याचे ढीग िलकवण्यासाठी कवनिं ती किर्ािा अजण माननीय नगिाध्यक्ष, कडचोली नगिपाकलका
,कडचोली- गोवा यािं ना कलकितो / कलकिते .या अजाण चा नमु ना ििा ते बािा वाक्यािं त कलिा.
61. खालील अपूर्ण गोष्ट ििा ते बािा ओळीिंत पूर्ण करून कतला योग्य शीषण क कलिा. 4
एका िाज्यात िामू नावाचा गिीब शे तकिी िाित िोता.तो किवसिात्र कष्ट करून आपल्या
कुटुिं बाला सुखात ठे वण्याचा ियत्न किीत िोता. एक किवस तो शे तात काम किीत असताना िाजाने
त्याला पाकिले------------------
ikMvaa
श्री गर्ेश कवद्यालय,साखळी - गोवा या शाळे त साजिा झालेल्या िजासत्ताक किनाचा (26 जाने वािी)
वृत्तान्त खालील मु द्द्ािं च्या आधािे ििा ते बािा वाक्यािं त कलिा.
िजासत्ताक किन ---- िमु ख पाहुर्े --- स्वागत ,परिचय कोर्ी केला ----ध्वजािोिर्, िाष्टरगीत---
कवद्यार्थ्ाां ची भाषर्े-- िे शभक्तीपि गीते ------ िमु ख पाहुण्यािं च्या भाषर्ातील िोन मु द्दे---- आभाि
ििशण न व सूत्रसिंचालन कोर्ी केले .
62. खालीलपैकी कोर्त्यािी एका कवषयावि सोळा ते अठिा ओळीिंत कनबिंध कलिा. 6
माझे घि
पक्ष्याचे आत्मवृत्त
माझा आवडता गायक / माझी आवडती गाकयका
शालेय जीवनात कशस्तीचे मित्व
टीप :
गोष्ट ले खनामध्ये सुरुवातीच्या २-३ ओळी किल्या जातील. कवद्यार्थ्ाां नी त्या व्यकतरिक्त १० -
१२ ओळीिंत गोष्ट पूर्ण केली पाकिजे .
Page 25
Std -X
Sub - Marathi ( R1)
Marks - 80
Duration - 3 hrs
Academic Year 2025-26
Blueprint
Sr. No Objective Knowledge Comprehension Application Appreciation Total Row Wise
Forms of Questions
Content Unit / Sub Unit E (3/4/6) SA (2) VSA (1) O (1) E (3/4/6) SA (2) VSA (1) O (1) E (3/4/6) SA (2) VSA (1) O (1) E (3/4/6) SA (2) VSA (1) O (1)
ग य
1 राजाचे शील 1 13
2 जंगलाचं दे णं 4
3 गोकूळ 5* 10 12
4 गाडेकर 16
5 पेहेलगाम 7
महावीरच धार मेजर भा कर
6 रॉय 3 15*
7 चोर 14
8 शवाजी राजे शोभले 6 8
9 खरा वै ा नक कोण 9 11
10 अमृताची वाट 2 17 19
प य
11 नाचू क तनाचे रं गी 28
12 मन करा रे स न 24* 22
13 गई लेखनाची 27*
14 सायंकाळची शोभा 23 20
15 आगगाडी व जमीन 26
16 उठा तयार हा 18 25
17 हे बंध रे शमाचे 21
18 त त डांबर टळा 19 13
याकरण
19 वा चार 29,30
20 श दां या जाती 31,32
21 श दसमूहाला एक श द 33,34
22 वराम च हे 35
23 अचूक श द 36
24 समानाथ श द 37
25 वा य शु ध करा 38
26 भाववाचक नाम 39
27 वशेषणे बनवा 40
28 व धाथ श द 42
29 लंग 41
30 वचन 43
31 काळ 44 16
रचना
32 उतारा १ 45,46,47, 58
48,49,50,
33 उतारा २ 52,53,54,
51
55,56,57
34 संवाद 59
35 प 60
36 गो ट 61*
37 वृ ांत 61
38 नबंध 62 32
Sub Total 6+4* 13 9+6* 6 14 8 7 17+4*
Total column Wise 19 29 15 17 80
Notes : Figures within brackets to indicate the number of questions.
Figures in the grid indicates question numbers.
Denotes that marks serving combine to form one question.
* Figure indicates optional question.
Summary Essay (O) No. 8+2 Marks 30 Pattern of Options : 2 out of 3
Short answer (SA) No. 2+1 Marks 4+2 1 out of 2
Very short answer (VSA) No. 26+3 Marks 26+3
Objective (O) No. 20 Marks 20
Total 80 Scheme of Section