NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले
Download the NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले PDF for free at AglaSem. Get accurate, step-by-step solutions to every question so you can check your answers, learn the correct method and see how to score full marks.
More Detail
Latest News
Finished viewing? Save it for later —
Download NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले (PDF · 5 pages)Downloaded 61 times
About NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले
NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले is available here for free download. Published by NCERT for Class 8, this solution can be viewed online or downloaded as a PDF (5 pages). Candidates preparing for Class 8 can use NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले to understand the exam pattern, the type of questions asked, and the overall difficulty level.
Frequently Asked Questions
How can I download NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले?
Open this page and click the Download button to save NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले as a PDF. It is completely free on AglaSem Docs.
Is NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले free to download?
Yes. NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले can be viewed online and downloaded as a PDF free of cost on AglaSem Docs.
How many pages does NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले have?
NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले contains 5 pages, which you can read online or download together as a single PDF.
Where can I find more Class 8 study material?
You can find more Class 8 question papers, sample papers, syllabus, and answer keys on AglaSem Docs.
NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit chapter 11 सावित्रि बाई फुले – Text
Read the full text of this solution below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.
📄 View text version (5 pages)
Page 1
सावित्रि बाई फु ले
अभ्यास: P.79
Q.1: एकपदेन उत्तरत–
(क) कीदृशीनां कु रीतीनां सावित्री मुखरं विरोधम् अकरोत्?
(ख) के कू पात् जलोद्धरणम् अवारयन्?
(ग) का स्वदृढनिश्चयात् न विचलति?
(घ) विधवानां शिरोमुण्डनस्य निराकरणाय सा कै : मिलिता?
(ङ) सा कासां कृ ते प्रदेशस्य प्रथमं विद्यालयम् आरभत?
Ans : (क) सामाजिककु रीतीनाम्
(ख) शीर्णवस्त्रावृताः निम्नजातीयाः नार्यः
(ग) सावित्रीवाई
(घ) नापितैः
(ङ) बालिकानाम्
Q.2: पूर्णवाक्येन उत्तरत–
(क) किं किं सहमाना सावित्रीबाई स्वदृढनिश्चयात् न विचलति?
(ख) सावित्रीबाईफु लेमहोदयायाः पित्रो: नाम किमासीत्?
(ग) विवाहानन्तरमपि सावित्र्याः मनसि अध्ययनाभिलाषा कथम् उत्साहं प्राप्तवती?
(घ) जलं पातुं निवार्यमाणाः नारीः सा कु त्र नीतवती किञ्चाकथयत्?
(ङ) कासां संस्थानां स्थापनायां फु लेदम्पत्योः अवदानं महत्त्वपूर्णम्?
(च) सत्यशोधकमण्डलस्य उद्देश्यं किमासीत्?
(छ) तस्याः द्वयोः काव्यसङ्कलनयोः नामनी के ?
Ans : (क) सामाजिकात्याचारं सहमानापि सावित्रीबाई स्वदृढनिश्चयात् न विचलति।
(ख) सावित्रीबाईफु लेमहोदयायाः पित्रोः नाम आसीत् खंडोजी इति।
(ग) विवाहानन्तरमपि सावित्र्याः मनसि अध्ययनाभिलाषा स्वपत्युः स्त्रीशिक्षासमर्थनेन उत्साहं प्राप्तवती।
(घ) जलं पातुं निवार्यमाणाः नारीः सा निजगृहं नीतवती। एवञ्च, सा स्वगृहस्थं तडागं दर्शयित्वा यथेष्टं जलं नेतुम् अकथयत्।
(ङ) "महिला सेवामण्डल" "शिशुहत्या प्रतिबन्धक गृह" इत्यादीनां संस्थानां स्थापनायां फु लेदम्पत्योः अवदानं महत्वपूर्णम् आसीत्।
(च) सत्यशोधकमण्डलस्य उद्देश्यमासीत् उत्पीडितानां समुदयानां स्वाधिकारान् प्रति जागरणम्।
(छ) तस्याः काव्यसंकलनद्वयं वर्तते "काव्यफु ले" "सुबोधरत्नाकर" चेति।
Q.3: रे खांकितपदानि अधिकृ त्य प्रश्ननिर्माणम् कु रुत–
(क) सावित्रीबाई, कन्याभिः सविनोदम् आलपन्ती अध्यापने संलग्ना भवति स्म?
अभ्यास: P.79
Q.1: एकपदेन उत्तरत–
(क) कीदृशीनां कु रीतीनां सावित्री मुखरं विरोधम् अकरोत्?
(ख) के कू पात् जलोद्धरणम् अवारयन्?
(ग) का स्वदृढनिश्चयात् न विचलति?
(घ) विधवानां शिरोमुण्डनस्य निराकरणाय सा कै : मिलिता?
(ङ) सा कासां कृ ते प्रदेशस्य प्रथमं विद्यालयम् आरभत?
Ans : (क) सामाजिककु रीतीनाम्
(ख) शीर्णवस्त्रावृताः निम्नजातीयाः नार्यः
(ग) सावित्रीवाई
(घ) नापितैः
(ङ) बालिकानाम्
Q.2: पूर्णवाक्येन उत्तरत–
(क) किं किं सहमाना सावित्रीबाई स्वदृढनिश्चयात् न विचलति?
(ख) सावित्रीबाईफु लेमहोदयायाः पित्रो: नाम किमासीत्?
(ग) विवाहानन्तरमपि सावित्र्याः मनसि अध्ययनाभिलाषा कथम् उत्साहं प्राप्तवती?
(घ) जलं पातुं निवार्यमाणाः नारीः सा कु त्र नीतवती किञ्चाकथयत्?
(ङ) कासां संस्थानां स्थापनायां फु लेदम्पत्योः अवदानं महत्त्वपूर्णम्?
(च) सत्यशोधकमण्डलस्य उद्देश्यं किमासीत्?
(छ) तस्याः द्वयोः काव्यसङ्कलनयोः नामनी के ?
Ans : (क) सामाजिकात्याचारं सहमानापि सावित्रीबाई स्वदृढनिश्चयात् न विचलति।
(ख) सावित्रीबाईफु लेमहोदयायाः पित्रोः नाम आसीत् खंडोजी इति।
(ग) विवाहानन्तरमपि सावित्र्याः मनसि अध्ययनाभिलाषा स्वपत्युः स्त्रीशिक्षासमर्थनेन उत्साहं प्राप्तवती।
(घ) जलं पातुं निवार्यमाणाः नारीः सा निजगृहं नीतवती। एवञ्च, सा स्वगृहस्थं तडागं दर्शयित्वा यथेष्टं जलं नेतुम् अकथयत्।
(ङ) "महिला सेवामण्डल" "शिशुहत्या प्रतिबन्धक गृह" इत्यादीनां संस्थानां स्थापनायां फु लेदम्पत्योः अवदानं महत्वपूर्णम् आसीत्।
(च) सत्यशोधकमण्डलस्य उद्देश्यमासीत् उत्पीडितानां समुदयानां स्वाधिकारान् प्रति जागरणम्।
(छ) तस्याः काव्यसंकलनद्वयं वर्तते "काव्यफु ले" "सुबोधरत्नाकर" चेति।
Q.3: रे खांकितपदानि अधिकृ त्य प्रश्ननिर्माणम् कु रुत–
(क) सावित्रीबाई, कन्याभिः सविनोदम् आलपन्ती अध्यापने संलग्ना भवति स्म?
Page 2
(ख) सा महाराष्ट्र स्य प्रथमा महिला शिक्षिका आसीत्?
(ग) सा स्वपतिना सह कन्यानां कृ ते प्रदेशस्य प्रथमं विद्यालयम् आरभत?
(घ) तया मनुष्याणां समानतायाः स्वतन्त्रतायाश्च पक्षः सर्वदा समर्थितः ?
(ङ) साहित्यरचनया अपि सावित्री महीयते?
Ans : (क) सावित्रीवाई, काभिः सविनोदम् आलापयन्ती अध्यापने संलग्ना भवति स्म?
(ख) सा कस्य राज्यस्य प्रथमा महिला शिक्षिका असीत्?
(ग) सा स्वपतिना सह कासां कृ ते प्रदेशस्य प्रथमं विद्यालयम् आरभत?
(घ) तया के षां समानतायाः स्वतन्त्रतायाश्च पक्षः सर्वदा समर्थितः ?
(ङ) साहित्यरचनया अपि का महीयते?
Q.4: यथानिर्देशमुत्तरत–
(क) इदं चित्रां पाठशालायाः वर्तते– अत्र ‘वर्तते’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
(ख) तस्याः स्वकीयम् अध्ययनमपि सहैव प्रचलति – अस्मिन् वाक्ये विशेष्यपदं किम्?
(ग) अपि यूयमिमां महिलां जानीथ– अस्मिन् वाक्ये ‘यूयम्’ इति पदं के भ्यः प्रयुक्त्तम्?
(घ) सा ताः स्त्रियः निजगृहं नीतवती – अस्मिन् वाक्ये ‘सा’ इति सर्वनामपदं कस्यै प्रयुक्तम्?
(ङ) शीर्णवस्त्रावृताः तथाकथिताः निम्नजातीयाः काश्चित् नार्यः जलं पातुं याचन्ते स्म – अत्र ‘नार्यः ’ इति पदस्य विशेषणपदानि कति सन्ति, कानि च
इति लिखत?
Ans : (क) इदं चित्रं पाठशालाया वर्तते - अत्र ’वर्तते’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं भवति ’वर्तनम्’ इति।
(ख) तस्याः स्वकीयम् अध्ययनमपि सहैव प्रचलति - अस्स्मिन् वाक्ये चिशेषणं भवति ’स्वकीयम्’ इति।
(ग) अपि यूयमिमां महिलां जानीथ - अस्मिन् वाक्ये ’यूयम्’ इति पदं अस्मभ्यः प्रयुक्तम्।
(घ) सा ताः स्त्रियः निजगृहं नीतवती - अस्मिन् वाक्ये ’सा’ इति सर्वनामपदं सावित्रीवाई इत्यस्यै प्रयुक्तम्।
(ङ) शीर्णवस्त्रावृताः तथाकथिताः निम्नजातीयाः काश्चित् नार्यः जलं पातुं याचन्ते स्म - अत्र ’नार्यः ’ इति पदस्य विशेषणपदानि चत्वारि सन्ति। तानि
च - शीर्णवस्त्रावृताः इति, तथाकथिताः इति, निम्नजातीयाः इति, काश्चित् इति च।
Q.5: अधोलिखितानि पदानि आधृत्य वाक्यानि रचयत–
(क) स्वकीयम् – ........................................................
(ख) सविनोदम् – ........................................................
(ग) सक्रिय – ........................................................
(घ) प्रदेशस्य – ........................................................
(ङ) मुखरम् – ........................................................
(च) सर्वथा – ........................................................
Ans : (क) स्वकीयम् - स्वकीयं पुस्तकम् आनय।
(ख) सविनोदम् - शिक्षकः सविनोदं छात्रान् पाठयति।
(ग) सा स्वपतिना सह कन्यानां कृ ते प्रदेशस्य प्रथमं विद्यालयम् आरभत?
(घ) तया मनुष्याणां समानतायाः स्वतन्त्रतायाश्च पक्षः सर्वदा समर्थितः ?
(ङ) साहित्यरचनया अपि सावित्री महीयते?
Ans : (क) सावित्रीवाई, काभिः सविनोदम् आलापयन्ती अध्यापने संलग्ना भवति स्म?
(ख) सा कस्य राज्यस्य प्रथमा महिला शिक्षिका असीत्?
(ग) सा स्वपतिना सह कासां कृ ते प्रदेशस्य प्रथमं विद्यालयम् आरभत?
(घ) तया के षां समानतायाः स्वतन्त्रतायाश्च पक्षः सर्वदा समर्थितः ?
(ङ) साहित्यरचनया अपि का महीयते?
Q.4: यथानिर्देशमुत्तरत–
(क) इदं चित्रां पाठशालायाः वर्तते– अत्र ‘वर्तते’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
(ख) तस्याः स्वकीयम् अध्ययनमपि सहैव प्रचलति – अस्मिन् वाक्ये विशेष्यपदं किम्?
(ग) अपि यूयमिमां महिलां जानीथ– अस्मिन् वाक्ये ‘यूयम्’ इति पदं के भ्यः प्रयुक्त्तम्?
(घ) सा ताः स्त्रियः निजगृहं नीतवती – अस्मिन् वाक्ये ‘सा’ इति सर्वनामपदं कस्यै प्रयुक्तम्?
(ङ) शीर्णवस्त्रावृताः तथाकथिताः निम्नजातीयाः काश्चित् नार्यः जलं पातुं याचन्ते स्म – अत्र ‘नार्यः ’ इति पदस्य विशेषणपदानि कति सन्ति, कानि च
इति लिखत?
Ans : (क) इदं चित्रं पाठशालाया वर्तते - अत्र ’वर्तते’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं भवति ’वर्तनम्’ इति।
(ख) तस्याः स्वकीयम् अध्ययनमपि सहैव प्रचलति - अस्स्मिन् वाक्ये चिशेषणं भवति ’स्वकीयम्’ इति।
(ग) अपि यूयमिमां महिलां जानीथ - अस्मिन् वाक्ये ’यूयम्’ इति पदं अस्मभ्यः प्रयुक्तम्।
(घ) सा ताः स्त्रियः निजगृहं नीतवती - अस्मिन् वाक्ये ’सा’ इति सर्वनामपदं सावित्रीवाई इत्यस्यै प्रयुक्तम्।
(ङ) शीर्णवस्त्रावृताः तथाकथिताः निम्नजातीयाः काश्चित् नार्यः जलं पातुं याचन्ते स्म - अत्र ’नार्यः ’ इति पदस्य विशेषणपदानि चत्वारि सन्ति। तानि
च - शीर्णवस्त्रावृताः इति, तथाकथिताः इति, निम्नजातीयाः इति, काश्चित् इति च।
Q.5: अधोलिखितानि पदानि आधृत्य वाक्यानि रचयत–
(क) स्वकीयम् – ........................................................
(ख) सविनोदम् – ........................................................
(ग) सक्रिय – ........................................................
(घ) प्रदेशस्य – ........................................................
(ङ) मुखरम् – ........................................................
(च) सर्वथा – ........................................................
Ans : (क) स्वकीयम् - स्वकीयं पुस्तकम् आनय।
(ख) सविनोदम् - शिक्षकः सविनोदं छात्रान् पाठयति।
Page 3
(ग) सक्रिय - छात्राणां सर्वतो विकासाय शिक्षकाः सदैव सक्रियाः भवन्ति।
(घ) प्रदेशस्य - अस्य प्रदेशस्य ख्यातिः दिक्षु प्रसृतास्ति।
(ङ) मुखरम् - स्थानमिदं विहगदलरवेण सततं मुखरं विराजते।
(च) सर्वथा - सत्यरक्षायै सर्वथा यतनीयम्।
Q.6: (अ) अधोलिखितानि पदानि आधृत्य वाक्यानि रचयत–
(क) उपरि – ........................................................
(ख) आदानम् – ........................................................
(ग) परकीयम् – ........................................................
(घ) विषमता – ........................................................
(ङ) व्यक्तिगतम् – ........................................................
(च) आरोहः – ........................................................
(आ) अधोलिखितपदानां समानार्थकपदानि पाठात् चित्वा लिखत–
Ans : (अ)
(क) उपारि - उत्पीटिकायाः उपरि चषकं स्थापय।
(ख) आदानम् - स्तेयवस्तूनाम् आदानं न युक्तम्।
(ग) परकीयम् - परकीयं जीवनं न शोभते साधुजनाय
(घ) विषमता - विषमता प्रस्तरस्य धर्मः ।
(ङ) व्यक्तिगतम् - व्यक्तिगतं यत्किञ्चिदपि सदैव गोपयेत् पुरुषः ।
(च) आरोहः - सरलो नास्ति नगारोहः ।
(आ)
(क) शिक्षणे - अध्यापने
(घ) प्रदेशस्य - अस्य प्रदेशस्य ख्यातिः दिक्षु प्रसृतास्ति।
(ङ) मुखरम् - स्थानमिदं विहगदलरवेण सततं मुखरं विराजते।
(च) सर्वथा - सत्यरक्षायै सर्वथा यतनीयम्।
Q.6: (अ) अधोलिखितानि पदानि आधृत्य वाक्यानि रचयत–
(क) उपरि – ........................................................
(ख) आदानम् – ........................................................
(ग) परकीयम् – ........................................................
(घ) विषमता – ........................................................
(ङ) व्यक्तिगतम् – ........................................................
(च) आरोहः – ........................................................
(आ) अधोलिखितपदानां समानार्थकपदानि पाठात् चित्वा लिखत–
Ans : (अ)
(क) उपारि - उत्पीटिकायाः उपरि चषकं स्थापय।
(ख) आदानम् - स्तेयवस्तूनाम् आदानं न युक्तम्।
(ग) परकीयम् - परकीयं जीवनं न शोभते साधुजनाय
(घ) विषमता - विषमता प्रस्तरस्य धर्मः ।
(ङ) व्यक्तिगतम् - व्यक्तिगतं यत्किञ्चिदपि सदैव गोपयेत् पुरुषः ।
(च) आरोहः - सरलो नास्ति नगारोहः ।
(आ)
(क) शिक्षणे - अध्यापने
Page 4
(ख) पथि - मार्गे
(ग) हृदय - मनसि
(घ) इच्छानुसारम् - यथेष्टम्
(ङ) योगदानम् - अवदानम्
(च) निरन्तरम् - अविरतम्
Q.7: (अ) अधोलिखितानां पदानां लिङ्ग, विभक्ति, वचनं च लिखत–
(आ) उदाहरणमनुसृत्य निर्देशानुसारं लकारपरिवर्तनं कु रुत–
यथा – सा शिक्षिका अस्ति। (लङ् लकारः ) सा शिक्षिका आसीत्।
(क) सा अध्यापने संलग्ना भवति। (लृटलकारः )
(ख) सः त्रयोदशवर्षकल्पः अस्ति। (लङ् लकारः )
(ग) महिलाः तडागात् जलं नयन्ति। (लोट्लकारः )
(घ) वयं प्रतिदिनं पाठं पठामः । (विधिलिङ्ग)
(ङ) यूयं किं विद्यालयं गच्छथ? (लृटलकारः )
(च) ते बालकाः विद्यालयात् गृहं गच्छन्ति।(लङ् लकारः )
Ans : (अ) पदानि लिङ्गम् विभक्तिः वचनम्
(आ)
(क) सा अध्यापने संलग्ना भविष्यति।
(ख) सः त्रयोदशवर्षकप्लः आसीत्।
(ग) महिलाः तडाहात् जलं नयन्तु।
(घ) वयः प्रतिदिनं पाठं पठे म।
(ग) हृदय - मनसि
(घ) इच्छानुसारम् - यथेष्टम्
(ङ) योगदानम् - अवदानम्
(च) निरन्तरम् - अविरतम्
Q.7: (अ) अधोलिखितानां पदानां लिङ्ग, विभक्ति, वचनं च लिखत–
(आ) उदाहरणमनुसृत्य निर्देशानुसारं लकारपरिवर्तनं कु रुत–
यथा – सा शिक्षिका अस्ति। (लङ् लकारः ) सा शिक्षिका आसीत्।
(क) सा अध्यापने संलग्ना भवति। (लृटलकारः )
(ख) सः त्रयोदशवर्षकल्पः अस्ति। (लङ् लकारः )
(ग) महिलाः तडागात् जलं नयन्ति। (लोट्लकारः )
(घ) वयं प्रतिदिनं पाठं पठामः । (विधिलिङ्ग)
(ङ) यूयं किं विद्यालयं गच्छथ? (लृटलकारः )
(च) ते बालकाः विद्यालयात् गृहं गच्छन्ति।(लङ् लकारः )
Ans : (अ) पदानि लिङ्गम् विभक्तिः वचनम्
(आ)
(क) सा अध्यापने संलग्ना भविष्यति।
(ख) सः त्रयोदशवर्षकप्लः आसीत्।
(ग) महिलाः तडाहात् जलं नयन्तु।
(घ) वयः प्रतिदिनं पाठं पठे म।
Page 5
(ङ) यूयं किं विद्यालयं गमिष्यथ?
(च) ते बालकाः विद्यालयात् गृहं अगच्छन्।
(च) ते बालकाः विद्यालयात् गृहं अगच्छन्।
Document Details
| Board / Org | NCERT |
| Exam | Class 8 |
| Type | Solution |
| Pages | 5 |
| Updated | 22 Jul 2026 |