CBSE Class 10 Sample Paper 2027 for Sanskrit Communicative

FOR CBSE CLASS 10 PREPARATION

CBSE Class 10 Sample
Paper 2027 for Sanskrit
Communicative
EXAM YEAR TYPE SUBJECT

CBSE Class 10 2027 Sample Paper Sanskrit

Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests

m
.co

. c om m
m सं #ृ तम् (स*ेषणा/कम्, कोड-सङ् 6ाas-e119)
se आदश%-'(नप+म् * ag l
क:ा - दशमी (2026-27)

अव@धः - होराEयम् पूणाIJाः - 80

m
सामाxिनदy शाः -
c o m m .co
1. कृ पया सe[तया परीzणं. कु वRPु यत् अ`lन् 47नपuे 10 पृaठािन मुि{तािन स`P। s e
em कु वRPु यत् अ`lन् 47नपuे 18 47नाः स`P।
2. कृ पया सe[तया sपरीzणं l a
g l a
3. अ`lन् 47aनपuे च3ारः भागाः स`P-
ag
‘क’ भागः : अपिठतावबोधनम् 10 अgाः
‘ख’ भागः : रचना•ककायRम् 15 अgाः
‘ग’ भागः : अनु4यु[तvाकरणम् 25 अgाः
‘घ’ भागः : पिठतावबोधनम् 30 अgाः

4. 4pेकं भागम् अ'धकृ p उ6रा'ण एक`lन् …ाने †मेण लेखनीयािन।
o m
5. उ6रलेखनात् पूवV 47नD †माgः अवWं लेखनीयः। .c
m
6. 47नD †माgः 47नपuानुसारम् एव लेखनीयः। se
g la
a
7. सवyषां 47नानाम् उ6रा'ण सं ?ृ तेन लेखनीयािन।
8. 47नानां िनदy शाः Šानेन अवWं पठनीयाः।

‘क’ भागः
अपिठतावबोधनम् (10 अJाः)
m
1. m
c. oCमD साहसD च योHः फ'लतांशः 4ाKते। यदा भवान् मन'स लOं 'चPिय3ा
अधो'ल'खतं ग-ांशं पिठ3ा 4द647नानाम् उ6रा'ण सं ?ृ तेन 'लखत -
m धैयRपूवRकं .co 10
s e
s em िनजकायV करोित तदा अवWमेव साफXं 4ाYतुं श[नोित। अतएव क]ते g l a
la a - ‘साहसे एव Cीः
ag 4ित`aठता।’ जीवने लाभालाभयोः िवचारं िवना पcरCमः करणीयः। साह'सनः िव-ा'थRनः सदै व
कमRयोिगनः भू3ा सefदम् अलgुवR`P। साह'सनः जनाः सवRदा सhागRम् अनुसर`P। एते एव
जनाः राaटjोkनयने समथाRः भव`P। साहसः एव िवपिद अlाकं कृ ते उपकारकः भवित। साहसः
Cमः च mयोः अिप सामाnजDम् अिनवायRम् अ`o। के वलं भाHम् अनुसृp यिद उपिवWते तिहR
साफXम् एकः qYनः इव ितaठित। अतः आवWकता अ`o यद् दे शD भािवनः नागcरकाः छाuाः
m .
.co
साह'सनः क6Rvिनaठा7च भवेयुः।
s e m
s em l a
la शै45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL।
*अवधेयम् - 2026-27 इित
g ag 1
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 11

अ. एकपदे न उ6रत - (के वलं 47नmयम्)
(i) जीवने कयोः िवचारं िवना पcरCमः करणीयः? 2×1=2
(ii) राaटjोkनयने के जनाः समथाRः भव`P?
(iii) साहसे का 4ित`aठता?
आ. पूणRवा[येन उ6रत - (के वलं 47नmयम्)
(i) अधुना का आवWकता अ`o? 2×2=4
(ii) के सeक् पदम् अलgुवR`P?
(iii) CमD साहसD च क••शः फ'लतांशः 4ाKते?
इ. अD अनु‘ेदD कृ ते उपयु[तं शीषRकं सं ?ृ तेन 'लखत।
ई. यथािनदy शम् उ6रत - 1
(i) ‘एते एव जनाः राaटjोkनयने समथाRः भव`P।’ अu कतृRपदं िकम्? 3×1=3
(क) एते (ख) जनाः
(ग) समथाRः (घ) भव`P
(ii) ‘साह'सनः जनाः सवRदा सhागRम् अनुसर`P।’ अ`lन् वा[ये िकं ि†यापदं 4यु[तम्?
(क) साह'सनः (ख) जनाः
(ग) सhागRम् (घ) अनुसर`P
(iii) ‘जनाः’ इित िवशे“पदD िवशेषणपदं िकम्?
(क) योHः (ख) उपकारकः
(ग) साह'सनः (घ) 4ित`aठता

‘ख’ भागः
रचना/कं कायIम् (15 अJाः)

2. भवान् मुकेशः। सं ?ृ तस–ाषण'शिवरिवषये qिमuं 4ित 'ल'खतं परं मnजूषायां 4द6श—ै ः 10×½=5
पूरिय3ा पuं पुनः 'लखत।
रोिहणी से˜र 9,
(i) __________
ित'थ: __________

ि4य िमu मनोज !

स•नेहं (ii) __________ ।
अu सवRगतं कु शलम्। मxे भवान् अिप (iii) ___________ Dात्। गतसYताहे अlाकं िव-ालये
सं ?ृ तस–ाषण'शिबरम् (iv) _______ आसीत्। दश िदनािन यावत् वयं सं ?ृ तेन स–ाषणD
(v) _____ कृ तवPः। एकDाः लघुनािटकायाः मnचनं (vi) ________ अकु मR। अहं तु
िवदूषकD (vii) _______ कृ तवान्। सवy जना: ह'स3ा वारं वारं करतलŸिनम् अकु वRन्। अहं तु

*अवधेयम् - 2026-27 इित शै45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL। 2
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 11

m
.co

. c om em
m s
gla ज'लं िनवेदयतु।
इदानीं सवRदा सं ?ृ तेन एव वदािम। मम 'शzकः अिप (viii) __________ `•न¡ित। 3म् अिप
se 4य¢नं कु £। नूनं यशqी भिव“'स। िपतरौ (ix) _______ ममa4णामाn
तव (x) __________ ,
मुकेशः।
नमoे, अ¦ासम्, िद§ीतः, 4ित, कु शली,
अ'भनयम्, मिय, आयो'जतम्, वयम्, अ'भkन¨दयः।
o m
m . c
3. अ
.co
4द6ं 'चuं •aट् वा मnजूषायां 4द6श—ानां सहायतया पnच वा[यािन सं ?ृ तेन 'लखत -
m em
5×1=5
s
as e g la
g l a
a

m
m .co
s e
g la
a
सव¯°xायालयः, मागRदीपाः, कारयानािन, स±दR ः, वृzाः, राaटjŸजः,
अ'धव[तारः, xायाथRम्, अ'भयाचना, िनणRयः, भारतदे शD, जनाः।
m
.co
m
आc. मno जूषा4द6श—ानां साहा©ेन िनªन'ल'खतं िवषयम् अ'धकृ p पnच'भः सं ?ृseतवा«ै
m ः एकम्
s em अनु‘ेदं 'लखत - g l a
la a
ag “वृzाणां मह¬म्”

4कृ तेः शोभा, पयाRवरणD, रzकाः, य‘`P, 4ाणवायुम्, औषधम्, काaठम्,
फलािन, पु®ा'ण, मेघवषRणे, सहायकाः, छायाम्, िवहगानाम्, आCय…लम्।

m .
.co s e m
s em l a
la शै45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL।
*अवधेयम् - 2026-27 इित
g ag 3
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 3 of 11

4. अ मnजूषा4द6पदै ः cर[त…ानािन पूरिय3ा अधो'ल'खतसं वादं पुनः 'लखत- 5×1=5

एकदा कोऽिप अहgारी िवmान् नागcरक: नौकया नदीपारं ग‘ित l। सः आकाशं पWित, नािवकं
च पृ‘ित –
नागcरक: - भो नािवक! नzuिव-ां जाना'स िकम् ?
नािवक: - (i) _____________________________________।
नागcरक: - (हसन्) भो मूखR! तव जीवनD चतुथाVशः नaटः। 3ं ग'णतं पिठतवान् िकम्?
नािवक: - (ii) _____________________________________।
नागcरक: - एवं वा? तिहR तव जीवनD अधV vथV जातम्। (वृzपङ् [तीः •aट् वा) िकं 3ं
वृzिवµानं जाना'स ?
नािवक: - (iii) _____________________________________।
नागcरक: - हा हP! तव जीवनD िuचतुथाVशः भागः vथV गतः ।
नािवकः – (iv) _____________________________________।
नागcरक: - भोः! एषा नौका तु दोलायते। अu जलमिप 4िवशित। िकं करोिम? अहं तु तरणं न
जानािम।
नािवक: - (v) _____________________________________।
(i) महोदय! अहं के वलं गणनाम् एव जानािम, न तु स¼ूणV ग'णतम्।
(ii) अहं कथं वृzिवµानं जानीयाम्? अहं तु नौकां चालिय3ा qोदरं पूरयािम।
(iii) तरणं न जानाित भवान् ? तिहR नूनं भवतः तु स¼ूणRमेव जीवनमेव नaटम्।
(iv) पWतु पWतु, 4बलः वायु4कोपः उ½kनः। अहं तु जले कू िदR3ा तरािम।
(v) अहं न जानािम महोदय! परम् अहं 4ितिदनं तारका'ण •aट् वा नमािम।
मnजूषायाः सहायतया अधो'ल'खतां कथां पूरिय3ा पुनः 'लखत -
आ 10×½=5
एकदा के चन 'श“ा: (i) ____ कु वR`P l। तदै व एकः गजः महता वेगेन त`lन् (ii) ______
आग‘त्। गजD उपcर उपिवaटः (iii) ______ उ°qरेण पुनः पुनः घोषयित l - अपसरPु,
अपसरPु इित। सवy (iv) _______ धािवतवPः। यथा सवyषु वoुषु (v) _______ अ`o तथा
गजे अिप अ`o इित िव'च¶ एकः 'श“ः तuैव (vi) _____। तावित काले गजः तं qशु·ेन
गृही3ा दूरे 'zYतवान्। 'श“ाः मू`‘R तं तं गु£कु लम् अनयन्। (vii) ________ तं गु£ः अपृ‘त्
- “व¹! 3म् एवं िकमथRम् अकरोः इित।" 'श“ः (viii) ________ - "गु£वयR! भव'»ः एव
'श'zतम् यत् ई7वरः सवyषु अ`o, अतः अहं गजे अिप (ix) ______ म3ा तu अितaठम् इित।"

*अवधेयम् - 2026-27 इित शै45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL। 4
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 11

m
.co

. c om e m
m गु£ः उ[तवान् - "व¹! यथा गजे तथैव ह`oपके अिप ई7वरः इित 3या (x) ________ न
as
se 'च`Pतम् इित।" ag l

ह`oपकः, ल¾सं µम्, मागy, कथम्, अवदत्, 'भzाटनम्, ई7वरम्, 'श“ाः, ई7वरः, `…तवान्।

‘ग’ भागः
अनुYयुZत[ाकरणम् (25 अJाः)
o m
o m 4×1=4.c
em
अधो'ल'खतवा[येषु रे खािgतपदे षु स`¿ं स`¿‘े दं वा कु £त-
5. अ
(i) vयतः वृm
. c s
a s e िÀमायाित zयमायाित सं + चयात्।
g la
(ii) पुl®ाणां समृिÀः सुग`¿ः + च मनोहरः।
g a
a
(iii) िवmांस एव लोके ऽ`lन् चzुÂPः 4क•ितRताः।
(iv) समाः mादश पजRxoत् राaटंj ना'भवषRित।
आ अधो'ल'खतवा[येषु रे खािgतपदे षु स`¿ं स`¿‘े दं वा कु £त-
(i) qाŠाया¦सनं चैव वाÃयं तप उÄते।
m
(ii) अ`Åनः + इव दहित माम् अयं शोकः।
m .co
(iii) स िववेकः इित ईcरतः। s e
glिaत।
(iv) काकात् + अxः को भिवतुमa् अहR

6. अधो'ल'खतवा[येषु रे खािgतपदानां समoपदं िवÆहं वा 4द6िवकÇे¦ः 'च3ा 'लखत - 4×1=4
(i) ‘यथो'चतं ि†यताम्’ इित राजादे शं Cु3ा सवy कपयः अ'चPयन्।
(क) अनित†e यथा (ख) उ'चतेन सह
(ग) उ'चतम् अनित†e (घ) उ'चतD योHम्
m
m .co
.co
(ii) लोके चzुदाRनं दुÈरमेव।
e m
e m (क) चzुषः दानम् (ख) चzुसे दानम्
l as
l as (ग) चzुसा दानम् a g
(घ) चzु'स दानम्
ag (iii) 4‘kनभाHD भायाR पर{vे न आस[ता आसीत्।
(क) नास[ता (ख) अनास[ता
(ग) सश[ता (घ) अश[ता
(iv) ततः 4िवशतः vास7च नारद7च।
(क) vास7चनारदाः (ख) vासनारदाः
m .
(ग) नारदाvासौ
.co (घ) vासनारदौ
s e m
s em l a
la शै45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL।
*अवधेयम् - 2026-27 इित
g ag 5
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 5 of 11

7. अधो'ल'खतवा[येषु रे खािgतपदानां 4कृ ित-4pयौ सं योÉ िवभÉ वा उ'चतम् उ6रं 4×1=4
िवकÇे¦ः 'च3ा 'लखत -
(i) ‘ईटा’ िह यDा`o पुरी 4धाना।
(क) 4धान + तvत् (ख) 4धान + टाप्
(ग) 4धान + ङÊप् (घ) 4धान + ठक्
(ii) िवmांसः एव लोके `lन् चzुस् + मतुप् 4क•ितRताः।
(क) चzुËान् (ख) चzुÂान्
(ग) चzुlPः (घ) चzुÂPः
(iii) राµः दानशील + तल् आकÌR जनाः तu आगताः।
(क) दानशीलताम् (ख) दानशीलता
(ग) दानशीलतायै (घ) दानशीलतया
(iv) अ£णाचले अनेकािन दशRनीयािन …लािन स`P।
(क) •श् + टाप् (ख) •श् + तल्
(ग) •श् + अनीयर् (घ) •श् + मतुप्

8. अ वाÄानुसारं मnजूषायाः उ'चतपदै ः cर[त…ानािन पूरिय3ा अधो'ल'खतं सं वादं पुनः 'लखत - 3×1=3
राके शः - 4ातः काले (i) __________ िकं करोित?
राघवः – 4ातःकाले मया पाठः lयRते।
राके शः - िकं भवान् Íमणाय न ग‘ित?
राघवः – अहम् अq…ः अ`l, अतः (ii) __________ Íमणाय न गeते।
राके शः - िकं भवान् िनpं vायामम् अिप करोित ?
राघव: - आम् ! मया िनpं vायामः (iii) __________।

ि†यते, मया, भवान्।
आ वाÄानुसारम् उ'चतपदै ः cर[त…ानािन पूरिय3ा वा[यािन पुनः 'लखत -
(i) अहं तु¦ं गदां श`[तं च (दा) __________।
(ii) __________ (अlद्) शीतले जले ितaठािम।
(iii) अहम् __________ (आचायR) पृ‘ािम।

9. कालबोधकश—ै ः अधो'ल'खत-िदनचयाV पूरयत- 3×1=3
(i) वैिदकः मŠाÎे _____________ (12:30) वादने पुoकालयं ग‘ित।
(ii) पृषा राuौ __________ (8:45) वादनपयRPं गृहपाठं 'लखित।
(iii) अहं 4ातः __________ (5:15) वादने धावािम।
*अवधेयम् - 2026-27 इित शै45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL। 6
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 6 of 11

m
.co

. c om em
m s
la पूरयत -
se 10. मnजूषायां 4द6ैः उ'चतैः अvयपदै ः अधो'ल'खतवा[येषु cर[त…ानािन
ag 4×1=4
(i) मेषः ______ पWित तत् खादित।
(ii) अ`Åनः ______ दहित माम् अयं शोकः।
(iii) श†ः अवदत् - ‘शतयोजनपयRPं शैलानां पारं च {aटुं समथRः भव _____’।
(iv) के 'चद् दÏाः, के 'चद् अधRदÏाः के चन _______ पnच3ं गताः।
m
m इित, यत्, च, इव।
.co
.co s em
11.
s em
अधो'ल'खतवा[येषु रे खािgत-अशुÀपदाय उ'चतपदं 'च3ा वा[यािन पुनः 'लखत -
g la3×1=3
a
(i) मनःglदुिनRÆहः चलं भवित। a
a
(क) दुिनRÆहम् (ख) दुिनRÆहाः
(ग) दुिनRÆहो (घ) दुिनRÆहा
(ii) िपता पुuाय महत् िव-ाधनं य‘`P।
(क) य‘तः (ख) य‘ािम
(ग) य‘'स
o m (घ) य‘ित
(iii) व¹! 3ं िकमथRम् इदं िदvं च†ं वाÐित? . c
s em (ख) वाÐािम
(क) वाÐामः
g la
(ग) वाÐ'स a (घ) वाÐ`P

‘घ’ भागः
पिठतावबोधनम् (30 अJाः)
12. अधो'ल'खतं ग-ांशं पिठ3ा 4द647नानाम् उ6रा'ण सं ?ृ तेन 'लखत - 5
m
अथ ÑजPौ तौ गतRसgुले मागy †•डतः कां`7चत् बालकान् 4ेO अवदताम् -भो भो बालकाः!
o
om नतोkनते िवषमे मागy †•डथ ? यिद क`7चत् गतy पतेत् तिहR स िवकलाÓो भूem c
3ा.'चरं Ôेशम्
c. कथमu
e m अनुभवेत्। त‘Õ 3ा तेषु क`7चत् उÖ·ः बालकः उवाच - अिय भो ! य-ेवं lतिहRasकथं भवPौ सुपथं
l as पcरpÉ अनेन कु पथेन गPुं 4वृ6ौ ? अिप इदं Cेय?रम् ? ag
ag अनेन वचसा 4ितहताPःकरणः 4‘kनभाHः अ'चPयत्- ‘िकम् इदं वचनं िवशेषेण माम् एव
लOीकरोित? अहो! कु मागRम् आ'CतD मम क••शी इयं Ôेशपर¼रा। गु×पदे शेन इव अनेन
बालवचसा मम चzुषी समुhी'लते। अ- आर¦ पापपथं pÉािम इित िव'च¶ िमuं दुaटबुिÀम्
अवदत् - “सखे! यिद मां िमu…ाने पcरगणय'स, तिहR साधुजनगिहRतम् इमं पØानं pजतु भवान्।’
दुaटबुिÀः तु तD सmचनािन ितर?ृ p Æामा'भमुखं 4ाचलत्। 4‘kनभाHः तु समुपजातिववेकः
िववेकः qगृहं 4ितिनवृ6ः। m .
m .co s e m
I. एकपदे न उ6रत -
e (के वलं 47नmयम्)
sशै45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL। l a
l
*अवधेयम् - 2026-27 इितa ag 7
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 7 of 11

(i) 4ितहताPःकरणः क: आसीत्? 2×½=1
(ii) समुपजातिववेकः 4‘kनभाHः कु u 4ितिनवृ6ः?
(iii) क••शः बालकः उवाच?
II. पूणRवा[येन उ6रत - (के वलं 47नmयम्)
(i) समुपजातिववेकः 4‘kनभाHः िकम् अकरोत्? 2×1=2
(ii) अथ ÑजPौ तौ मागy †•डतः बालकान् •aट् वा िकम् अवदताम्?
(iii) 4ितहताPःकरणः 4‘kनभाHः िकम् अ'चPयत्?
III. (अ) िनदy शानुसारम् उ6रत -
2×1=2
(i) ‘अ- आर¦ पापपथं pÉािम।’ अu िकं ि†यापदम् अ`o?
(ii) ‘दुaटबुिÀः तु तD सmचनािन ितर?ृ p Æामा'भमुखं 4ाचलत्।’ अu कतृRपदं िकम्?
(आ) िनदy शानुसारम् उ6रत -
(i) ‘दुवRचनािन’ इpD िकं पयाRयपदं ग-ांशे 4यु[तम्?
(ii) ‘उÖ·ः’ इpD िवशे“पदं ग-ांशात् 'च3ा 'लखत।

13. अधो'ल'खतप-े पिठ3ा 4द647नानाम् उ6रा'ण सं ?ृ तेन 'लखत - 5
श[नोतीहै व य: सोढुं 4ाक् शरीरिवमोzणात्।
काम†ोधो»वं वेगं स यु[त: स सुखी नर:॥

िवmांस एव लोके ऽ`lन् चzुÂP: 4क•ितR ता:।
अxेषां वदने ये तु ते चzुनाRमनी मते॥
I. एकपदे न उ6रत - (के वलं 47नmयम्) 2×½=1
(i) नरः क••शं वेगं सोढुं श[नोित?
(ii) सुखी नरः कlात् 4ाक् काम†ोधो»वं वेगं सोढुं श[नोित?
(iii) के एव चzुÂPः 4क•ितRताः?
II. पूणRवा[येन उ6रत - (के वलं 47नmयम् 2×1=2
(i) क••श: नर: सुखी भवित?
(ii) के चzुनाRमनी मते?
(iii) िवmांसः कु u चzुÂP: 4क•ितRताः?
2×1=2
III. (अ) िनदy शानुसारम् उ6रत -
(i) ‘श[नोित इह एव य: सोढु म्।’ अu ि†यापदं िकम्?
(ii) ‘मूखाRः’ इpD िकं िवलोमपदं प-े 4यु[तम्?
(आ) िनदy शानुसारम् उ6रत -
(i) ‘दु:खी’ श—D क: िवलोम: 4यु[तः?
(ii) ‘मुखे’ इpD पयाRयपदं 'लखत।

*अवधेयम् - 2026-27 इित शै45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL। 8
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 8 of 11

m
.co

. c om em
m 14. s
la'चत् अŠापकाः च
अधो'ल'खतं नाÜांशं पिठ3ा 4द647नानाम् उ6रा'ण सं ?ृ तेन 'लखत - 5
se a g
सभागारः। मnचे िव-ालयD 4धानाचायRः, 4दे शD पयRटना'धकारी के
उपिवaटाः स`P।)
पयRटना'धकारी - (ŸिनिवoारकयkuD समीपम् आगp) ि4य‘ाuाः! अ'भनÝनं भवताम्
अ`lन् 4दे शे। 4सीदािम यत् भवPः अD रeD 4दे शD िवषये µातुम् अित
उ¹ुकाः। एतदथV …लानां दशRनाय 4ब¿ः अिप वतRते, परPु सÞित
47नो6रमाŠमेन भवतां 'जµासां शमियतुम् इ‘ािम। 4थमं तु अहम् एव एकं
m
m
47नं पृ‘ािम। अD 4दे शD नाम ‘अ£णाचलः’ कथं जातम्? अनुमीयताम्।
.co
िहमांशुः - .co
अहं 'चPयािम यत् ‘अ£ण:’ तु सूयRD पयाRयः। अD 4काश: सवR4थमम् इमं
s em
s emशं ßृशित। अतः अ£णD 4देश: अ£णाचलः।
4दे
g la
a
I. एकपदे नglउ6रत -
a 2×½=1
a (के वलं 47नmयम्)
(i) अ£णः कD पयाRयः?
(ii) 4धानाचायRः कु u उपिवaटः आसीत्?
(iii) सूयRD 4काशः सवR4थमं कं 4दे शं ßृशित?
II. पूणRवा[येन उ6रत - (के वलं 47नmयम् 2×1=2
(i) पयRटना'धकारी िकमथV 4सीदित?
m
(ii) पयRटना'धकारी के न छाuाणां 'जµासां शमियतुम् इ‘ित?
.co
(iii) िहमांशुः िकम् उ6रं य‘ित?
s em
III. (अ) िनदy शानुसारम् उ6रत -
g la 2×1=2
(i) ‘ßृशित’ इित ि†यापदD िकंaकतृRपदम्?
(ii) ‘µातुम् इ‘ाम्’ इpथy िकं पदं नाट् यांशे 4यु[तम्?
(आ) िनदy शानुसारम् उ6रत -
(i) ‘रeD 4दे शD’ इpनयोः पदयोः िवशे“पदं िकम्?
(ii) ‘4थमं तु अहम् एव एकं 47नं पृ‘ािम।’ अu ि†यापदं िकम्? m
m
c. रेoखािgत-पदािन आधृp 47निनमाRणं कु £त - m.co
15.
m s e 5×1=5

s e (i) मधुरभािषणी वाणी पु£षं 4àादयित।
g l a
g l a a
a (ii) हंसः वषRतá तु मानसं पलायसे।
(iii) âलन् मेषः अ7वशालां 4िवशित।
(iv) कामD नाशाय इ'ãया'ण वशे करणीयािन।
(v) राजा वै-ान् आäय अ7वरzाथRम् अपृ‘त्।

16.अ मnजूषातः समु'चतपदािन 'च3ा अधो'ल'खत-åोकD अæयं पूरिय3ा पुनः 'लखत - 4×½=2

m
काकD गाuं यिद काnचनD मा'ण[यर¢नं यिद चnचुदेशे।
o m .
एकै कपzे c
. Æ'थतं मणीनां तथािप काको न तु राजहंस:॥ s e
e m l a
a s
l 45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL।
*अवधेयम् - 2026-27 इित शै ag 9
a g For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 9 of 11

अæयः - यिद काकD (i) ________ काnचनD, यिद चnचुदेशे (ii) ________, एकै कपzे
मणीनाम् (iii) _________ तथािप (सः) काकः (एव) न तु (iv) _________।

Æ'थतम्, गाuम्, राजहंसः, मा'ण[यर¢नम्।
आ मnजूषायाः साहा©ेन åोकD भावाथy cर[त…ानािन पूरिय3ा पुनः 'लखत -
माधुयRमzरvिç: पद‘े दoु सुqर:।
धैयV लयसमथV च षडे ते पाठका गुणा:॥
भावाथRः - (i) _________ वण¯°ारणम्, (ii) _______ ßaटतया उ°ारणं , पदानां पृथ[तया
(iii) ____________, धैयRम्, qरलयािद4दशRने (आ•िव7वास:) एते षट् Cेaठानां
(iv) __________गुणा: स`P।

पाठकानाम्, अzराणाम्, कोमलतया, उ°ारणम्।

17. अधो'ल'खतवा[येषु रे खािgतपदानां 4सÓानुकूलम् उ'चताथV 'च3ा 'लखत- 4×1=4
(i) सवRदा सवRदाऽlाकं स`kन'धं स`kन'धं ि†यात्।
(क) सवV वदित इित (ख) सवाR'धका
(ग) सवV ददाित इित (घ) यदा-कदा
(ii) मेषः महानसं 4िवW यत् पWित तद् भzयित।
(क) हयशालाम् (ख) म'Ýरम्
(ग) यµशालाम् (घ) पाकशालाम्
(iii) आपèाले सरां'स p[¢वा दूरं Ñज'स।
(क) वद'स (ख) ग‘'स
(ग) भज'स (घ) नम'स
(iv) †ोधाद् भवित स±ोहः।
(क) उिmÅनता (ख) िनधRनता
(ग) एकाÆता (घ) चnचलता

*अवधेयम् - 2026-27 इित शै45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL। 10
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 10 of 11

m
.co

. om
c18. em
m as
मnजूषायाः पदसहायतया cर[त…ानािन पूरिय3ा अधो'ल'खत-कथाम् उ6रपु`oकायां 'लखत-8×½=4
se l
ag एव दानशील: वृÀोपसेवी च
पूवV बो'धस¬: (i) ________ राजा अभवत्। स: बाXकालात्
आसीत्। स: नगरD समPत: दानशाला: अकारयत्। तu दे शाPरे¦: अिप (ii) __________
आगp दानं 4ाK सPुaटाः अभवन्। याचकानां सéा च †मश: (iii) ____________ गता।
एतत् •aट् वा राजा 'च`Pत: अभवत्। स: शरीरD (iv) ________ अिप दातुम् उ-त: अभवत्।
एतत् µा3ा (v) ________ श†: तD परीzणं कतुV (vi) _________ ×पं धृ3ा तD स±ुखे
आग‘त्। स: च राजा qD नेuम् एकै कश: नेumयमिप तD कृ ते अय‘त्। इã: 4ीत: भू3ा
m
m
तlै (vii) ________ अय‘त्। येन स: (viii) ________ पारम् अिप {aटुं समथR: Dात्।
.co
.co
तथा कृ 3ा श†: अPिहRत: अभवत्।
s em
s em l a
ag
g l a
a xूनताम्, अÓािन, पवRतानाम्, 'शवीनाम्, जना:, नेuहीनयाचकD, नेumयम्।
दे वा'धपित:,

------------- 0000 --------------

m
m .co
s e
g la
a

m
m .co
m .co s e m
s e g l a
g l a a
a

m .
.co s e m
s em l a
laशै45णकस9े :;प9= :ा?पे मूAाBनपDतौ च िकमिप पGरवतIनं नाKL।
*अवधेयम् - 2026-27 इित
g ag 11
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 11 of 11