Page 1
FOR PUNJAB CLASS 7 PREPARATION
PSEB 7th Class
Syllabus 2027
Mathematics
EXAM YEAR TYPE SUBJECT
Punjab Class 7 2027 Syllabus Maths
Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests
Page 2
m
.co
ਗਿਣਤ
m
m .co ਸ਼ੇਣੀ-ਸੱ ਤਵ
s e m
as e ਪਾਠਕਮ (ਿਲਖਤੀ) (2026-27)
g la
1. ਸੰ ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆਵ : a
ਸੰ ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੇ ਜੋੜ ਅਤੇ ਘਟਾਓ ਦੇ ਗੁਣ-ਜੋੜ ਦੇ ਅੰ ਤਰਗਤ ਬੰ ਦ (Closure) ਗੁਣ; ਘਟਾਓ ਦੇ
ਅੰ ਤਰਗਤ ਬੰ ਦ (Closure) ਗੁਣ, ਜੋੜ ਦਾ ਕਮਵਟ ਦਰਾ ਗੁਣ, ਜੋੜ ਦਾ ਸਿਹਚਾਰਤਾ ਗੁਣ, ਜੁੜਨਯੋਗ
ਤਤਮਸਕ ,ਸੰ ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ ਗੁਣਾ-ਇੱ ਕ ਧਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਇੱ ਕ ਿਰਣਾਤਮਕ ਸੰ ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆ ਦੀ
ਗੁਣਾ, ਦੋ ਿਰਣਾਤਮਕ ਸੰ ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ ਗੁਣਾ,ਿਤੰ ਨ ਜ ਵੱ ਧ ਿਰਣਾਤਮਕ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦਾ ਗੁਣਨਫਲ ।
ਸੰ ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ ਗੁਣਾ ਦਾ ਗੁਣ:-ਗੁਣਾ ਦੇ ਅੰ ਤਰਗਤ ਬੰ ਦ (Closure) ਗੁਣ, ਗੁਣਾ ਦਾ ਕਮਵਟ ਦਰਾ
m
om
ਗੁਣ, ਿਸਫਰ ਨਾਲ ਗੁਣਾ, ਗੁਣਾਤਮਕ ਤਤਸਮਕ, ਗੁਣਾ ਦਾ ਸਿਹਚਾਰਤਾ ਗੁਣ, ਗੁਣਾ ਦਾ ਵੰ ਡਕਾਰੀ ਗੁਣ, . co
. c e m
ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ, ਸੰ ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ ਭਾਗ, ਸੰ ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ ਭਾਗ ਦੇ ਗੁਣ।
em l as
2. ਿਭੰ ਨ ਅਤੇsਦਸ਼ਮਲਵ g
g a :
l ਿਭੰ ਨ ਦੀ ਗੁਣਾ -ਇੱ ਕ ਿਭੰ ਨ ਦੀ ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆ ਨਾਲ ਗੁਣਾ, ਿਭੰ ਨ ਦੀ ਿਭੰ ਨ ਨਾਲ ਗੁਣਾ; ਿਭੰaਨ ਦੀ
a
ਭਾਗ- ਿਭੰ ਨ ਦੀ ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆ ਨਾਲ ਭਾਗ, ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆ ਦੀ ਿਭੰ ਨ ਨਾਲ ਭਾਗ, ਇੱ ਕ ਿਭੰ ਨ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਿਭੰ ਨ
ਨਾਲ ਭਾਗ । ਦਸ਼ਮਲਵ ਸੰ ਿਖਆਵ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡਾ ਿਗਆਨ, ਦਸ਼ਮਲਵ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ ਗੁਣਾ-ਦਸ਼ਮਲਵ
ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ 10,100 ਅਤੇ 1000 ਨਾਲ ਗੁਣਾ। ਦਸ਼ਮਲਵ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ ਭਾਗ- ਦਸ਼ਮਲਵ ਸੰ ਿਖਆਵ
ਦੀ 10,100 ਅਤੇ 1000 ਨਾਲ ਭਾਗ । ਪੂਰਨ ਸੰ ਿਖਆ ਨਾਲ ਦਸ਼ਮਲਵ ਸੰ ਿਖਆ ਦੀ ਭਾਗ ।
3. ਅੰ ਕਿੜਆਂ ਦਾ ਪਬੰ ਧਨ :
m
.co
ਅੰ ਕਿੜਆਂ ਦਾ ਇੱ ਕਠ, ਅੰ ਕਿੜਆਂ ਦਾ ਪਬੰ ਧ, ਪਿਤਿਨਧ ਮੁੱ ਲ, ਅੰ ਕਗਿਣਤਕ ਮੱ ਧਮਾਨ-ਿਵਚਲਣ
m
e
ਸੀਮਾ, ਬਹੁਲਕ-ਵੱ ਡੇ ਅੰ ਕਿੜਆਂ ਦਾ ਬਹੁਲਕ, ਮੱ ਿਧਕਾ, ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਉਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਛੜ ਗਰਾਫ਼ ਦੀ ਵਰਤ-
s
ਇੱ ਕ ਸਕੇਲ (ਜ ਮਾਪਦੰ ਡ) ਨੂੰ ਚੁਣਨਾ । la
4. ਸਰਲ ਸਮੀਕਰਣ: ag
ਿਦਮਾਗੀ ਖੇਡ, ਸਮੀਕਰਣ ਬਣਾਉਣਾ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਉਸਦੀ ਸਮੀਿਖਆ, ਸਮੀਕਰਣ ਕੀ ਹੈ ?-
ਇੱ ਕ ਸਮੀਕਰਣ ਨੂੰ ਹੱ ਲ ਕਰਨਾ, ਿਵਹਾਰਕ ਸਿਥਤੀਆਂ ਿਵੱ ਚ ਸਰਲ ਸਮੀਕਰਣ ਦੀ ਵਰਤ।
5. ਰੇਖਾਵ ਅਤੇ ਕੋਣ:
ਰੇਖਾ, ਸਬੰ ਿਧਤ ਕੋਣ-ਪੂਰਕ ਕੋਣ, ਸੰ ਪੂਰਨ ਕੋਣ,ਲਾਗਵ ਕੋਣ, ਰੇਖੀ ਜੋੜਾ, ਿਸਖਰ ਸਨਮੁੱ ਖ ਕੋਣ,
ਰੇਖਾਵ ਦੇ ਜੋੜੇ-ਕਾਟਵੀਆਂ ਰੇਖਾਵ , ਿਤਰਛੀ ਰੇਖਾ, ਿਤਰਛੀ ਰੇਖਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣੇ ਕੋਣ, ਸਮ ਤਰ ਰੇਖਾਵ ਦੀ m
m
c. o 6. ਿਤਰਛੀ .co
em
ਰੇਖਾ, ਸਮ ਤਰ ਰੇਖਾਵ ਦੀ ਪੜਤਾਲ।
e m ਿਤਭੁਜ : s
lਕੋaਣ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਗੁਣ, ਿਤਭੁਜ
las ag
ਿਤਭੁਜ ਦੀਆਂ ਮੱ ਿਧਕਾਵ , ਿਤਭੁਜ ਦੇ ਿਸਖਰਲੰਬ, ਿਤਭੁਜ ਦਾ ਬਾਹਰੀ
ag ਦੇ ਅੰ ਦਰੂਨੀ ਕੋਣ ਦਾ ਜੋੜ ਗੁਣ, ਇੱ ਕ ਿਤਭੁਜ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੁਜਾਵ ਦੇ ਮਾਪ ਦਾ ਜੋੜ (ਿਤਭੁਜ ਅਸਮਾਨਤਾ),
ਸਮਕੋਣ ਿਤਭੁਜ ਅਤੇ ਪਾਇਥਾਗੋਰਸ ਗੁਣ ।
7. ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ:
ਪਤੀਸ਼ਤਤਾ-ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਿਵਧੀ, ਪਤੀਸ਼ਤਤਾ ਦੇ ਅਰਥ, ਿਭੰ ਨ ਸੰ ਿਖਆਵ ਨੂੰ
ਪਤੀਸ਼ਤ ਿਵੱ ਚ ਬਦਲਨਾ, ਦਸ਼ਮਲਵ ਿਭੰ ਨ ਨੂੰ ਪਤੀਸ਼ਤ ਿਵੱ ਚ ਬਦਲਨਾ, ਪਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਸਧਾਰਣ ਿਭੰ ਨ ਜ
m
ਦਸ਼ਮਲਵ ਿਵੱ ਚ ਬਦਲਨਾ, ਪਤੀਸ਼ਤਤਾ ਦੀ ਵਰਤ, ਪਤੀਸ਼ਤਤਾ ਤ ਸੰ ਿਖਆ ਪਤਾ ਕਰਨੀ, ਅਨੁਪਾਤ ਤ
o . c
ਪਤੀਸ਼ਤ, ਵਾਧਾ ਜ ਘਾਟਾ.cਪਤੀਸ਼ਤ ਰੂਪ ਿਵੱ ਚ, ਿਕਸੇ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਸਬੰ ਧਤ ਮੁੱ ਲ ਭਾਵ ਵੇਚ ਮੁੱ ਲ ਅਤੇ ਖਰੀਦ e m
m ਿਵੱ ਚ ਉਧਾਰ ਲਏ ਗਏ ਧਨ ਤੇ ਖਰਚ ਭਾਵ ਸਧਾਰਣ ਿਵਆਜ, ਅਨਕ ਸਾਲ la
eਪਤੀਸ਼ਤ s
l as
ਮੁੱ ਲ, ਲਾਭ ਜ ਹਾਨੀ
ag
ਲਈ ਿਵਆਜg।
a
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 2
Page 3
8. ਪਿਰਮੇਯ ਸੰ ਿਖਆਵ :
ਪਿਰਮੇਯ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ, ਪਿਰਮੇਯ ਸੰ ਿਖਆ ਕੀ ਹਨ ? ਧਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਿਰਣਾਤਮਕ
ਸੰ ਿਖਆਵ , ਿਮਆਰੀ ਰੂਪ ਿਵੱ ਚ ਪਿਰਮੇਯ ਸੰ ਿਖਆਵ , ਪਿਰਮੇਯ ਸੰ ਿਖਆਵ ਦੀ ਤੁਲਨਾ, ਦੋ ਪਿਰਮੇਯ
ਸੰ ਿਖਆਵ ਿਵੱ ਚ ਪਿਰਮੇਯ ਸੰ ਿਖਆਵ , ਪਿਰਮੇਯ ਸੰ ਿਖਆਵ ‘ਤੇ ਿਕਿਰਆਵ (ਜੋੜ, ਘਟਾਓ, ਗੁਣਾ, ਭਾਗ)।
9. ਪਿਰਮਾਪ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ:
ਆਇਤ ਦੇ ਹੋਰ ਸਰਬੰ ਗਸਮ ਭਾਗ ਦੇ ਲਈ ਿਵਆਪੀਕਰਣ, ਸਮ ਤਰ ਚਤੁਰਭੁਜ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ,
ਇੱ ਕ ਿਤਭੁਜ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ, ਚੱ ਕਰ ਦਾ ਘੇਰਾ, ਚੱ ਕਰ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ।
10. ਬੀਜਗਿਣਤਕ ਿਵਅੰਜਕ:
ਿਵਅੰ ਜਕ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਇੱ ਕ ਿਵਅੰ ਜਕ ਦੇ ਪਦ, ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਪਦ, ਇੱ ਕ ਪਦੀ, ਦੋ ਪਦੀ,
ਿਤੰ ਨ ਪਦੀ ਅਤੇ ਬਹੁਪਦ, ਿਕਸੀ ਿਵਅੰ ਜਕ ਦਾ ਮੁੱ ਲ ਪਤਾ ਕਰਨਾ।
11. ਘਾਤ-ਅੰ ਕ ਅਤੇ ਘਾਤ:
ਘਾਤ-ਅੰ ਕ, ਘਾਤ ਅੰ ਕਾ ਦੇ ਿਨਯਮ-ਇੱ ਕ ਹੀ ਆਧਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਘਾਤ ਦੀ ਗੁਣਾ, ਇੱ ਕ ਹੀ ਆਧਾਰ
ਵਾਲੀਆਂ ਘਾਤ ਦੀ ਭਾਗ, ਇੱ ਕ ਘਾਤ ਦੀ ਘਾਤ ਲੈ ਣਾ, ਸਮਾਨ ਘਾਤ-ਅੰ ਕ ਵਾਲੀਆਂ ਘਾਤ ਦੀ ਗੁਣਾ, ਸਮਾਨ
ਘਾਤ-ਅੰ ਕ ਵਾਲੀਆਂ ਘਾਤ ਨਾਲ ਭਾਗ । ਘਾਤ-ਅੰ ਕ ਦੇ ਿਨਯਮ ਦਾ ਫੁੱ ਟਕਲ ਉਦਾਹਰਣ ਿਵੱ ਚ ਪਯੋਗ,
ਦਸ਼ਮਲਵ ਸੰ ਿਖਆ ਪਣਾਲੀ, ਵੱ ਡੀਆਂ ਸੰ ਿਖਆਵ ਨੂੰ ਿਮਆਰੀ ਰੂਪ ਦਰਸਾਉਣਾ।
12. ਸਮਿਮਤੀ:
ਸਮ ਬਹੁਭਜ ਦੇ ਲਈ ਸਮਿਮਤੀ ਰੇਖਾਵ , ਰੇਖੀ ਸਮਿਮਤੀ ਅਤੇ ਘੁੰ ਮਣ ਸਮਿਮਤੀ ।
13. ਠਸ ਆਕਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ:
ਸਮਤਲ ਆਿਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਠਸ ਆਕਾਰ ਦੀ ਭੂਿਮਕਾ, ਫਲਕ ,ਿਕਨਾਰੇ ਅਤੇ ਿਸਖਰ, 3D-ਆਕਾਰ
ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਜਾਲ (ਨ ਟ), ਇੱ ਕ ਸਮਤਲ ਪੰ ਨ‘ਤੇ ਠਸ ਨੂੰ ਿਖੱ ਚਣਾ, ਿਤਰਛੇ ਜ ਅਿਨਯਿਮਤ ਿਚੱ ਤਰ,
ਸਮਦੂਰੀ ਿਚੱ ਤਰ, ਠਸ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਿਚੱ ਤਰਣ, ਿਕਸੇ ਠਸ ਦੇ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਭਾਗ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ।
ਪਾਠਕਮ ਪਯੋਗੀ (ਿਕਿਰਆਵ )
1. ਦੋ ਅਸਮਾਨ ਿਭੰ ਨ ਦਾ ਜੋੜ ਕਰਨ ਸੰ ਬੰ ਧੀ ਿਕਿਰਆ।
2. ਿਸੱ ਧ ਕਰਨਾ ਿਕ ਿਤਭੁਜ ਦੇ ਿਤੰ ਨ ਕੋਣਾ ਦਾ ਜੋੜ 180° ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ।
3. ਿਸੱ ਧ ਕਰਨਾ ਿਕ ਿਤਭੁਜ ਦਾ ਬਾਹਰਲਾ ਕੋਣ ਅੰ ਦਰੂਨੀ ਦੋ ਸਨਮੁੱ ਖ ਕੋਣ ਦੇ ਜੋੜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ।
4. ਿਸੱ ਧ ਕਰਨਾ ਿਕ ਿਤਭੁਜ ਦੀਆਂ ਮੱ ਿਧਕਾਵ ਸੰ ਗਾਮੀ ਹੁੰ ਦੀਆਂ ਹਨ।
5. ਿਤਭੁਜ ਦੇ ਕੋਣ ਦੇ ਸਮਦੁਭਾਜਕ ਸੰ ਗਾਮੀ ਹੁੰ ਦੇ ਹਨ।
6. ਪਾਈਥਾਗੋਰਸ ਿਥਊਰਮ ਿਸੱ ਧ ਕਰਨਾ।
7. ਪੇਪਰ ਕੱ ਟ ਕੇ ਅਤੇ ਮੋੜ ਕੇ ਘਣ ਅਤੇ ਘਣਾਵ ਬਣਾਉਣਾ।
8. ਿਤਭੁਜ ਬਣਾਉਣਾ :-
ਜਦ ਿਤੰ ਨ ਭੁਜਾਵ ਿਦੱ ਤੀਆਂ ਹੋਣ।
ਜਦ ਇੱ ਕ ਕਰਣ ਅਤੇ ਇੱ ਕ ਭੁਜਾ ਿਦੱ ਤੇ ਹੋਣ।
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 2