PSEB 8th Class Syllabus 2024 Agriculture

ਅੱਠਵੀਂ ਖ੃ਤੀਬਾੜੀ ਩ਾਠਕ੍ਰਮ ਷ਮਾਂ : 2½ ਘੰ ਟ੃ ਲ਱ਖਤੀ ਩ਰੀਲਖਆ : 50 ਅੰਕ੍ ਷ਮਾਂ : 2 ਘੰ ਟ੃ ਩ਰਯ੅ਗੀ ਩ਰੀਲਖਆ : 30 ਅੰਕ੍ ਆਂਤਲਰਕ੍ ਮੁ਱ਾਂਕ੍ਣ: 20 ਅੰਕ੍ ਩ਾਠ-ਕ੍ਰਮ (ਲ਱ਖਤੀ) ਷੄ਕ੍ਸ਼ਨ - ੳ 1. ਭੂਮੀ ਅਤ੃ ਭੂਮੀ ਷ੁਧਾਰ : ਬੂਭੀ ਕੀ ਹ੄ ? ਬੂਭੀ ਦ੃ ਬ੆ਤਤਕ ਅਤ੃ ਯਸਾਇਣਕ ਗੁਣ । ਯ੃ਤਰੀਆਂ, ਚੀਕਣੀਆਂ ਅਤ੃ ਕੱ ਰਯੀਆਂ ਜ਼ਭੀਨਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਯ ਕਯਨਾ । ਸ੃ਭ ਵਾਰੀਆਂ ਜ਼ਭੀਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭੱ ਤਸਆਵਾਂ ਅਤ੃ ਉਹਨਾਂ ਨੂੂੰ ਸੁਧਾਯਨ ਦ੃ ਢੂੰ ਗ । 2. ਩ਨੀਰੀਆਂ ਲਤਆਰ ਕ੍ਰਨਾ : ਩ਨੀਯੀ ਤਤਆਯ ਕਯਨ ਦੀ ਜ਼ਯੂਯਤ ਅਤ੃ ਰਾਬ । ਸਫਜ਼ੀਆਂ ਅਤ੃ ਪੁੱ ਰਾਂ ਦੀ ਩ਨੀਯੀ ਤਤਆਯ ਕਯਨਾ । ਫ਼ਰਦਾਯ ਫੂਤਿਆਂ ਅਤ੃ ਜੂੰ ਗਰਾਤ ਫੂਤਿਆਂ ਦੀ ਨਯਸਯੀ ਤਤਆਯ ਕਯਨਾ । 3. ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਩੄ਮਾਇਸ਼ ਅਤ੃ ਲਰਕ੍ਾਰਡ : ਜ਼ਭੀਨ ਦੀ ਤਭਣਤੀ ਅਤ੃ ਤਯਕਾਯਡ ਸਫੂੰ ਧੀ ਜ਼ਯੂਯੀ ਦਸਤਾਵ੃ਜ਼ ਅਤ੃ ਅਤਹਭ ਩ਤਹਰੂ – ਜ਼ਯੀਫ, ਤਿਜਯਾ, ਤਨਿਾਨਦ੃ਹੀ, ਭੁਯੱਫਾਫੂੰ ਦੀ, ਗ੅ਿਵਾਯਾ, ਇੂੰ ਤਕਾਰ, ਜਭਹਾਂਫੂੰ ਦੀ, ਤਕਸੀਭ, ਤਗਯਦਾਵਯੀ, ਦਯੁਸਤੀ ਤਗਯਦਾਵਯੀ, ਠੇਕਾ, ਯਤਹਣ, ਖਯਾਫਾ ਆਤਦ ਸਫੂੰ ਧੀ ਜਾਣਕਾਯੀ । ਬੂਭੀ ਦ੃ ਤਯਕਾਯਡ ਦਾ ਕੂੰ ਤ਩ਊਿਯੀਕਯਨ । ਜ਼ਭੀਨ ਦੀ ਩੄ਭਾਇਿ ਰਈ ਩੄ਭਾਨੇ । ਷੄ਕ੍ਸ਼ਨ - ਅ 4. ਷ੂਰਜੀ ਊਰਜਾ : ਯਵਾਇਤੀ ਅਤ੃ ਗ੄ਯ-ਯਵਾਇਤੀ ਊਯਜਾ ਸ੅ਭ੃, ਭਹੱ ਤਤਾ । ਸੂਯਜੀ ਊਯਜਾ ਨਾਰ ਚੱ ਰਣ ਵਾਰ੃ ਮੂੰ ਤਯ – ਸ੅ਰਯ ਡਯਾਇਯ, ਸ੅ਰਯ ਕੁੱ ਕਯ, ਸ੅ਰਯ ਵਾਿਯ ਹੀਿਯ, ਸ੅ਰਯ ਰਾਰਿ੄ਣ, ਸ੅ਰਯ ਹ੅ਭ ਰਾਈਤਿੂੰ ਗ ਤਸਸਿਭ, ਸ੅ਰਯ ਸਿਯੀਿ ਰਾਈਿ, ਸ੅ਰਯ ਵਾਿਯ ਩ੂੰ ਩ ਆਤਦ ਸਫੂੰ ਧੀ ਜਾਣਕਾਯੀ । 5. ਖੁੰ ਬਾਂ ਦੀ ਕ੍ਾਸ਼ਤ : ਖੁੂੰ ਫਾਂ ਦਾ ਖੁਯਾਕੀ ਭਹੱ ਤਵ, ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਤਕਸਭਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁੂੰ ਫਾਂ ਉਗਾਉਣਾ, ਕੀਤਿਆਂ ਤੋਂ ਫਚਾਓ, ਩੄ਤਕੂੰ ਗ ਅਤ੃ ਭੂੰ ਡੀਕਯਨ ਕਯਨਾ । 6. ਮਧੂ ਮੱ ਖੀ ਩ਾ਱ਣ : ਭਧੂ ਭੱ ਖੀ ਩ਾਰਣ ਦੀ ਭਹੱ ਤਤਾ, ਭਧੂ ਭੱ ਖੀ ਦੀ ਸਯੀਯਕ ਫਣਤਯ, ਤਕਸਭਾਂ, ਜਾਤਾਂ, ਜੀਵਨ ਚੱ ਕਯ, ਕਿੁੂੰ ਫ ਦੀ ਜੱ ਥ੃ਫੂੰਦੀ ਅਤ੃ ਕੂੰ ਭਕਾਯ ਦੀ ਵੂੰ ਡ । ਭ੆ਸਭੀ ਩ਰਫੂੰਧ, ਿਤਹਦ ਦਾ ਭੂੰ ਡੀਕਯਨ, ਸਯਕਾਯੀ ਵੱ ਰੋਂ ਤਦੱ ਤੀ ਜਾਣ ਵਾਰੀ ਤਵੱ ਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤ੃ ਤਸਖਰਾਈ ਫਾਯ੃ ਜਾਣਕਾਯੀ । ਷੄ਕ੍ਸ਼ਨ - ੲ 7. ਬਸੁ-ਭਾਂਤੀ ਖ੃ਤੀ : ਫਹੁ-ਫ਼ਸਰੀ ਩ਰਣਾਰੀ ਦੀ ਰ੅ ਿ, ਭਹੱ ਤਵ਩ੂਯਣ ਫ਼ਸਰੀ ਚੱ ਕਯ, ਸੂੰ ਮੁਕਤ ਫ਼ਸਰੀ ਚੱ ਕਯ – ਖ੃ਤੀ ਸਹਾਇਕ ਧੂੰ ਦ੃ ਅ਩ਣਾਉਣਾ । 8. ਜ੄ਲਵਕ੍ ਖ੃ਤੀ : ਜ੄ਤਵਕ ਖ੃ਤੀ ਦੀ ਭਹੱ ਤਤਾ, ਰ੅ ਿ ਅਤ੃ ਜ੄ਤਵਕ ਖ੃ਤੀ ਅਧੀਨ ਯਕਫਾ । ਜ੄ਤਵਕ ਤਭਆਯ, ਜ੄ਤਵਕ ਫ਼ਸਰ ਉਤ਩ਾਦਨ ਦ੃ ਤਯੀਕ੃, ਜ੄ਤਵਕ ਤਸਦੀਕੀਕਯਨ ਅਤ੃ ਜ੄ਤਵਕ ਖ੃ਤੀ ਦਾ ਬਤਵੱ ਖ । 9. ਖ੃ਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤ੃ ਉ਷ ਦੀ ਷ਾਂਭ-਷ੰ ਭਾ਱ : ਖ੃ਤੀ ਭਿੀਨਯੀ ਦੀ ਸੂੰ ਬਾਰ ਦੀ ਭਹੱ ਤਤਾ । ਿਯ੄ਕਿਯ, ਕੂੰ ਫਾਈਨ ਹਾਯਵ੄ਸਿਯ, ਕਰਿੀਵ੃ਿਯ, ਤਵੀਆਂ, ਸੀਡ ਡਤਯੱ ਰ ਆਤਦ ਦੀ ਸਾਂਬ-ਸੂੰ ਬਾਰ ਕਯਨ ਦ੃ ਤਯੀਕ੃ ।

਷੄ਕ੍ਸ਼ਨ - ਷ 10. ੝਱ਾਂ ਅਤ੃ ਷ਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਷ਾਂਭ-਷ੰ ਭਾ਱ : ਫ਼ਰਾਂ ਅਤ੃ ਸਫਜ਼ੀਆਂ ਨੂੂੰ ਸੂੰ ਬਾਰਣ ਦੀ ਰ੅ ਿ, ਸਾਂਬ-ਸੂੰ ਬਾਰ ਦ੃ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਨੁਕਤ੃ – ਫ਼ਰ ਅਤ੃ ਸਫਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤੁਿਾਈ, ਡੱ ਫਾਫੂੰ ਦੀ, ਸਿ੅ਯ ਕਯਨਾ ਅਤ੃ ਢ੅ਆ-ਢੁਆਈ । ਫ਼ਰ ਩ਕਾਉਣ ਦ੃ ਸੁਯੱਤਖਅਤ ਤਯੀਕ੃ । 11. ੝਱ ਅਤ੃ ਷ਬਜ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਅਚਾਰ, ਮੁਰੱਬ੃ ਅਤ੃ ਸ਼ਰਬਤ ਬਣਾਉਣਾ : ਪਰ ਅਤ੃ ਸਫਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਩ਰ੅ਸ੄ਤਸੂੰ ਗ ਦਾ ਬਤਵੱ ਖ । ਫ਼ਰਾਂ ਅਤ੃ ਸਫਜ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਅਚਾਯ, ਭੁਯੱਫਾ, ਿਯਫਤ, ਕ੄ਚਅੱ ਩ ਆਤਦ ਤਤਆਯ ਕਯਨਾ । ਫ਼ਰਾਂ ਅਤ੃ ਸਫਜ਼ੀਆਂ ਨੂੂੰ ਸੁਕਾਉਣਾ । ਩ਾਠ-ਕ੍ਰਮ (਩ਰਯ੅ਗੀ) 1. ਚੀਕਣੀ, ਯ੃ਤਰੀ ਅਤ੃ ਭ੄ਯਾ ਜ਼ਭੀਨਾਂ ਦੀ ਩ਛਾਣ ਕਯਨਾ । 2. ਸਕੂਰ ਤਵੱ ਚ ਸਫਜ਼ੀਆਂ ਅਤ੃ ਪੁੱ ਰਾਂ ਦੀ ਩ਨੀਯੀ ਤਤਆਯ ਕਯਨਾ । ਩੆ਤਦਆਂ ਦੀ ਨਯਸਯੀ ਤਵੱ ਚ ਜਾ ਕ੃ ਨਵੇਂ ਩੆ਦ੃ ਤਤਆਯ ਕਯਨ ਦ੃ ਤਯੀਤਕਆਂ - ਕਰਭ, ਤ਩ਉਂਦ, ਦਾਫ ਆਤਦ ਫਾਯ੃ ਜਾਣਕਾਯੀ ਩ਰਾ਩ਤ ਕਯਨਾ । 3. ਭਾਰ ਤਵਬਾਗ ਦ੃ ਦਫ਼ਤਯ ਤਵਖ੃ ਜਾ ਕ੃ ਖ੃ਤੀ ਩੄ਭਾਇਿ ਨਾਰ ਸਫੂੰ ਧਤ ਩ਤਹਰੂਆਂ ਫਾਯ੃ ਜਾਣਕਾਯੀ ਩ਰਾ਩ਤ ਕਯਨਾ । ਪਯਦ ਸੁਤਵਧਾ ਕੇਂਦਯ ਤਵਖ੃ ਜਾ ਕ੃ ਬੂਭੀ ਤਯਕਾਯਡ ਦ੃ ਕੂੰ ਤ਩ਊਿਯੀਕਯਨ ਫਾਯ੃ ਜਾਣਕਾਯੀ ਩ਰਾ਩ਤ ਕਯਨਾ । ਸਕੂਰ ਤਵੱ ਚ ਵ੄ੈੱਫਸਾਈਿ www.plrs.org.in ਤ੃ ਜ਼ਭੀਨ ਦਾ ਤਯਕਾਯਡ ਦ੃ਖਣ ਫਾਯ੃ ਜਾਣਕਾਯੀ ਦ੃ਣਾ । 4. ਆ਩ਣ੃ ਤਜ਼ਰਹ੃ ਦ੃ ਩ੂੰ ਜਾਫ ਊਯਜਾ ਤਵਕਾਸ ਋ਜੂੰ ਸੀ ਦ੃ ਅਤਧਕਾਯੀਆਂ ਨਾਰ ਸੂੰ ਩ਯਕ ਕਯ ਕ੃ ਸੂਯਜੀ ਊਯਜਾ ਨਾਰ ਚੱ ਰਣ ਵਾਰ੃ ਮੂੰ ਤਯਾਂ ਅਤ੃ ਸਫਤਸਡੀਆਂ ਸਫੂੰ ਧੀ ਜਾਣਕਾਯੀ ਩ਰਾ਩ਤ ਕਯਨਾ । 5. ਤਕਸ੃ ਖੁੂੰ ਫਾਂ ਉਗਾਉਣ ਵਾਰ੃ ਪਾਯਭ ਤ੃ ਜਾ ਕ੃ ਖੁੂੰ ਫਾਂ ਉਗਾਉਣ ਸਫੂੰ ਧੀ ਸਭੁੱ ਚੀ ਜਾਣਕਾਯੀ ਩ਰਾ਩ਤ ਕਯਨਾ । ਫਾਗਫਾਨੀ ਤਵਬਾਗ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਰ ਸਕੂਰ ਤਵੱ ਚ ਖੁੂੰ ਫਾਂ ਦੀ ਕਾਿਤ ਕਯਨਾ । 6. ਤਕਸ੃ ਭਧੂ ਭੱ ਖੀ ਩ਾਰਣ ਪਾਯਭ ਤ੃ ਜਾ ਕ੃ ਭਧੂ ਭੱ ਖੀ ਩ਾਰਣ, ਸਾਜ੅-ਸਭਾਨ ਅਤ੃ ਹ੅ਯ ਩ਤਹਰੂਆਂ ਫਾਯ੃ ਜਾਣਕਾਯੀ ਩ਰਾ਩ਤ ਕਯਨਾ । 7. ਖ੃ਤੀ ਸਤਹਮ੅ਗ ਧੂੰ ਦ੃ – ਡ੃ਅਯੀ ਪਾਯਭ, ਭੱ ਛੀ ਪਾਯਭ, ਖਯਗ੅ਿ ਪਾਯਭ, ਸੂਯ ਪਾਯਭ ਆਤਦ ਦਾ ਦ੆ਯਾ ਕਯਨਾ । 8. ਤਵਤਦਆਯਥੀਆਂ ਨੂੂੰ ਜ਼ਤਹਯ-ਭੁਕਤ ਖ੃ਤੀ ਕਯਨ ਰਈ ਩ਰ੃ਤਯਤ ਕਯਨਾ । 9. ਖ੃ਤੀ ਭਿੀਨਾਂ ਫਾਯ੃ ਜਾਣਕਾਯੀ ਦ੃ਣਾ ਅਤ੃ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਂਬ-ਸੂੰ ਬਾਰ ਦ੃ ਤਯੀਤਕਆਂ ਫਾਯ੃ ਦੱ ਸਣਾ । 10. ਸਫਜ਼ੀਆਂ ਅਤ੃ ਫ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਅਚਾਯ, ਿਯਫਤ, ਭੁਯੱਫਾ ਅਤ੃ ਚੱ ਿਨੀ ਆਤਦ ਤਤਆਯ ਕਯਨਾ । ਤਕਸ੃ ਨੇਿਰ੃ ਪੂਡ ਩ਰ੅ਸ੄ਤਸੂੰ ਗ ਩ਰਾਂਿ ਦਾ ਦ੆ਯਾ ਕਯਨਾ । 11. ਫਾਗਾਂ ਅਤ੃ ਸਫਜ਼ੀਆਂ ਵਾਰ੃ ਖ੃ਤਾਂ ਦਾ ਦ੆ਯਾ ਕਯ ਕ੃ ਸਭੁੱ ਚੀ ਜਾਣਕਾਯੀ ਰ੄ ਣਾ ।