HBSE Class 10 Sample Paper 2026 Answers Sanskrit – Text
Read the full text of this answer key below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.
📄 View text version (5 pages)
Page 1
अभ्यासप्रश्नपत्रम् (2025-26)
अङ्कयोजना उत्तरसङ्केताश्च
कक्षा – दशमी
संस्कृतम्
समयः - होरात्रयम् सम्पूर्ााङ्काः - 80
अवधातव्यम् –
1. अङ्कयोजनायाां प्रदत्तानन उत्तरानि ननदे शात्मकानन सन्ति । प्रदत्तानन उत्तरानि अनिररच्यानि सन्दर्ाा नुसारम्
अन्यानन उत्तरानि र्नििुम् अर्ा न्ति ।
2. आिररकनिकल्पात्मकेषु प्रश्नेषु यद्यनि स्पष्टिया ननदे शः दत्तः अन्ति यि् केिलां प्रश्नद्वयम् अथिा प्रश्नत्रयम्
इत्यानदकम् उत्तरां दािव्यां िथानि यनद छात्रः अनिररक्त-प्रश्नानाम् उत्तरानि नलखनि िनर्ा छात्रनर्िाय ननिायः
किाव्यः । यथा िनििगद्याां शे त्रयािाां प्रश्नानाम् उत्तरलेखनम् अर्ीष्टां िरां छात्रः यनद चिु िाां प्रश्नानाम् उत्तरानि
नलखनि िनर्ा ित्र केिलां प्रथमत्रयािाां प्रश्नानाां न अनििु यानन उत्तरानि उत्तमानन सन्ति िेषाां मूल्याङ्कनां
करिीयम्।
3. यनद निद्यानथानः उत्तरलेखन-समये समुनचिानाां निर्क्तीनाां िचनानाां च प्रयोगां न कुिान्ति िनर्ा अांशिः अङ्काः
किानीयाः , न िु सम्पूिाा ङ्काः ।
4. त्रुनििूिाििान्यै व्याकरिात्मक-प्रयोगाय च अनुिाििः अङ्काः किानीयाः , न िु सम्पूिाा ङ्काः ।
5. आां नशक-दृष्ट्या समुनचिेभ्यः उत्तरे भ्यः अनि अङ्काः दे याः ।
खण्डः 'क' अपठितावबोधनम् 10 अङ्काः
1. अपठितगद्ांशाधाररत-उत्तराठर् :-
(अ) एकपदे न उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2×1=2
i. नर्मालयः
ii. षड्
iii. अनिरमिीयः
(ब) पूर्ावाक्येन उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम्)
i. दनििस्ाां नदनश सागरः िादिालनां करोनि। 2×2=4
ii. र्ारिर्ूनमः फलानन अन्नानन च उत्पादयनि।
iii. र्ारिे अनेकिायाम् अनि एकिा सिात्र दृश्यिे।
(स) अस्य अनुच्छेदस्य कृते उपयुक्तं शीर्ाकं संस्कृतेन ठलखत ।
र्ारिदे शः । 1
छात्रस् उत्तरां दृष्ट्वा छात्रनर्िाय समुनचिः ननिा यः करिीयः ।
Page 2
(द) यथाठनदे शम् उत्तरत- ( केवलं प्रश्नत्रयम् )
3×1=3
i. (ग) उत्सुकाः
ii. (ख) अन्ति
iii. (क) र्ाषाः
iv. (घ) दे िाः
खण्ड ‘ख’ रचनात्मक-कायाम् 08 अङ्काः
2. (क) पत्रलेखनम्
िरीिार्िनम् 4×1=4
निनथः
नप्रय नमत्र माधि,
(i) सप्रेम नमिे। अत्र कुशलां (ii) तत्रास्तु । मया अनेकासु (iii)
प्रठतयोठगतासु र्ागः गृर्ीिः । 100 मीिर धािनप्रनियोनगिायाां मया (iv)
स्वर्ापदकं प्राप्तम्। 400 मीिर धािनप्रनियोनगिायाां च रजििदकम्। नििृभ्याां
मम प्रिामाः ।
िि नमत्रम्,
मर्े शः
(ख) ठचत्रं दृष्ट्वा ररक्तस्थानपूठताः 4×1=4
(i) इदां नचत्रम् उद्ानस्य अन्ति।
(ii) मनर्ला शाठिकां धारयनि।
(iii) एका छात्रा रज्ज्वा क्रीडनि।
(iv) अत्र वृक्षाः अनि सन्ति।
खण्ड ‘ग’ पठित-अवबोधनम् 24 अङ्काः
3. गद्ाशं पठित्वा ठहन्दीभार्या सप्रसङ्गसरलाथं ठलखत – 1×4=4
प्रिुिगद्याां शः िाि–5 “जननी तुल्यवत्सला” इनि िािाद् उद् धृिः ।
अथवा
प्रिुिगद्याां शः िाि-7 “सौहादा ः प्रकृतेः शोभा” इनि िािाद् उद् धृिः ।
कस्ानि एकस् गद्याां शस् नर्ां दीर्ाषया प्रसङ्गां सरलाथां च लेखनेन 1+3=4 अङ्काः प्रदे याः ।
4. श्लोकं पठित्वा ठहन्दीभार्या सप्रसङ्गसरलाथं ठलखत – 1×4=4
प्रिुिश्लोकः िाि-6 “सुभाठर्ताठन” इनि िािाद् उद् धृिः ।
अथवा
Page 3
प्रिुिश्लोकः िाि-12 “अन्योक्तयः ” इनि िािाद् उद् धृिः ।
कस्ानि एकस् श्लोकस् नर्ां दीर्ाषया प्रसङ्गां सरलाथां च लेखनेन 1+3=4 अङ्काः प्रदे याः ।
5. सूक्त्ोः भावाथालेखनम् :-
प्रदत्तसून्तक्तषु मात्रद्वयोः सू क्त्ोः र्ािाथां नर्न्दीर्ाषया लेखनेन िूिाा ः अङ्काः 2+2=4 प्रदे याः । 2×2=4
अथवा
अथवा
अन्वयस्य ररक्तस्थानपूठताः :- (उत्तराठर्)
4×1=4
1) राजर्ां सेन
2) शोर्ा
3) िररिः
4) बकसर्स्रेि
6. पठितगद्ांशाधाररत-उत्तराठर् :- 3×1=3
(क) कृषकः बलीिदाा भ्याां िेत्रकषािां कुिान्नासीि्।
(ख) दु बालः िृषर्ः जिेन गिुम् अशक्तः आसीि् ।
(ग) कृषकः िृषर्ां िोदनेन नुद्यमानः अििाि्।
(घ) कनिि् = कः + नचि् ।
7. पठितश्लोकाधाररत-उत्तराठर् :- 2×1=2
(क) गगने बर्िो अम्भोदाः सन्ति।
(ख) अम्भोदाः िृनष्टनर्ः िसुधाम् आर्द्ायन्ति।
(ग) चािकः सािधानमनसा श्रूयिाम्।
8. रे खाठङ्कतपदाठन आधृत्य प्रश्नठनमाार्ं कुरुत - (केवलं प्रश्नत्रयम्) 3×1=3
(क) कम्
(ख) कस्
(ग) कः
(घ) कया
9. प्रश्नित्रे नलन्तखिश्लोकान् निर्ाय 'शेमुषी र्ाग -2' िु िकाि् सांस्कृिर्ाषया एकां शु द्धां श्लोकां 1x4=4
लेखने 4 अङ्काः प्रदे याः । त्रुनििूिाििान्यै अङ्काः किानीयाः ।
खण्डः 'घ' अनुप्रयुक्त-व्याकरर्म् 21 अङ्काः
Page 4
10. (क) अयानदसन्ेः अथिा यि् -सन्ेः िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च सांस्कृिर्ाषया लेखने न 1×2=2
1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ ।
(ख) नद्वगुसमासस् अथिा कमाधारयसमासस् िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च 1×2=2
सांस्कृिर्ाषया लेखनेन 1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ ।
(ग) किाा कारकस् अथिा कमाकारकस् िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च 1×2=2
सांस्कृिर्ाषया लेखनेन 1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ ।
11. यथाठनठदा ष्टं शब्दरूपाठर् - (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) 4×1=4
i. रामाः
ii. लिासु
iii. रनिना
iv. कस्मै
v. बालकानाम्
vi. अर्म्
12. यथाठनठदा ष्टं धातुरूपाठर् - (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) 4×1=4
i. गच्छथ
ii. िनिष्यनस
iii. िश्यानन
iv. िः
v. िास्ानम
vi. िनिष्यनि
13. उठचतठवभक्तक्तप्रयोगं कुरुत। (केवलं प्रश्नत्रयम् ) 3×1=3
i. दे िाय
ii. ब्राह्मिाय
iii. दीनम्
iv. िादे न
v. जलेन
Page 5
14. अव्ययपदानां सहायतया ररक्तस्थानाठन पूरयत। (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2×1=2
i. र्ृशम्
ii. ह्यः
iii. एकदा
15. उपसगाान् पृथक् कृत्वा ठलखत। (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2×1=2
i. सम्
ii. अि
iii. ननर्
खण्ड – ‘ङ’ पािाधाररताः बहुठवकल्पीयाः प्रश्नाः 17 अङ्काः
16. प्रदत्तवैकक्तल्पकचतुभ्याः उत्तरे भ्यः एकं शुद्धम् उत्तरं ठचत्वा ठलखत – 17×1=17
(क) (iii) िदानिरे ि
(ख) (ii) प्रकृनिः +एि
(ग) (i) मर्ि् च िि् राष्टरां िन्तस्मन्
(घ) (iv) नद्वगुः
(ङ) (iv) ननरथाकम्
(च) (ii) निित्तौ
(छ) (ii) िुरगः
(ज) (i) र्द्ुमः
(झ) (iii) त्यक्त्वा
(ञ) (i) मिुि्
(ि) (iii) 90
(ि) (iii) सप्तनिांशनिः
(ड) (ii) निद्याधनम्
(ढ) (ii) सिवः
(ि) (iv) नद्वगुः
(ि) (i) िञ्च
(थ) (iii) साधाचिुिाा दने