PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science
Get here PSEB 7th Class Syllabus 2025 for Science. This is latest 7th Standard Science Syllabus. Download Punjab Board Class 7th Syllabus 2024-25 pdf from here.
More Detail
Latest News
Finished viewing? Save it for later —
Download PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science (PDF · 7 pages)Downloaded 33 times
About PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science
PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science is available here for free download. Published by Punjab Board for Class 7, this syllabus can be viewed online or downloaded as a PDF (7 pages). Candidates preparing for Class 7 can use PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science to understand the exam pattern, the type of questions asked, and the overall difficulty level.
Frequently Asked Questions
How can I download PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science?
Open this page and click the Download button to save PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science as a PDF. It is completely free on AglaSem Docs.
Is PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science free to download?
Yes. PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science can be viewed online and downloaded as a PDF free of cost on AglaSem Docs.
How many pages does PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science have?
PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science contains 7 pages, which you can read online or download together as a single PDF.
Where can I find more Class 7 study material?
You can find more Class 7 question papers, sample papers, syllabus, and answer keys on AglaSem Docs.
PSEB 7th Class Syllabus 2025 Science – Text
Read the full text of this syllabus below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.
📄 View text version (7 pages)
Page 1
Punjab Board
SYLLABUS
2024-2025
SYLLABUS
2024-2025
Page 2
Ùq/Dh ;Zst]
ftfrnkB
gkmeqw (2024-
(2024-2025)
ਕੁੱ ਲ਼ -100 ਅੰ ਕ
ਿਲਖਤੀ-80 ਅੰ ਕ
ਸੀ.ਸੀ.ਈ.-20 ਅੰ ਕ
1a g"f dnK ftZu g"ÙD (Nutrition
( in Plants)) L-
L-
ਪੋਸ਼ਣ, ਸਵੈਪੋਸ਼ੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਪਕਾਸ਼ ਸੰ ਸਲੈ ਸ਼ਣ, ਪਪੋਸ਼ੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਪਜੀਵੀ ਪੌਦੇ, ਕੀਟ ਅਹਾਰੀ ਪੌਦੇ, ਿਮਤ
ਅਹਾਰੀ ਪੌਦੇ, ਸਿਹਜੀਵੀ ਪੌਦੇ, ਿਮੱ ਟੀ ਿਵੱ ਚ ਪੋਸ਼ਕ
ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪੂਰਤੀ ਿਕਵ! ਹੁੰ ਦੀ ਹੈ।
2a ਜੰ ਤੂਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪੌਸ਼ਣ (Nutrition in Animals)) L-
L-
ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਅਤੇ ਸਰਬਅਹਾਰੀ ਜੀਵ, ਭੋਜਨ ਪਾਪਤੀ ਦੇ ਢੰ ਗ, ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਢੰ ਗ, ਮਨੁੱਖ ਿਵੱ ਚ
ਪੋਸ਼ਣ, ਮਨੁੱਖੀ ਪਾਚਣ ਪਣਾਲੀ, ਘਾਹ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜੰ ਤੂਆਂਿਵੱ ਚ ਪਾਚਣ, ਅਮੀਬਾ ਿਵੱ ਚ ਪੋਸ਼ਣ।
3aa skg (Heat)
( ) L-
L-
ਗਰਮ ਜ
ਠੰਡਾ, ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ, ਡਾਕਟਰੀ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਨੂੰ ਪੜਨਾ, ਲੈ ਬ ਥਰਮਾਮੀਟਰ,
ਤਾਪ ਸੰ ਚਾਰ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਿਵੱ ਚ ਪਿਹਨ0 ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਪੱ ਿੜਆਂਦੀਆਂਿਕਸਮ
, ਸਰਦੀਆਂਿਵੱ ਚ ਉਨ
ਦੇ ਕੱ ਪੜੇ।
4aa s/˜kp, yko ns/ b{D (Acids,
( Bases and Salts)) L-
L-
ਤੇਜਾਬ ਅਤੇ ਖਾਰ, ਸੂਚਕ, ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਿਮਲਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੂਚਕ, ਿਲਟਮਸ, ਹਲਦੀ, ਚਾਈਨਾ
ਰੋਜ਼, ਸ਼ੰ ਸ਼ਿਲਸ਼ਟ ਸੂਚਕ-ਫੀਨ7ਲਫਥੈਿਲਨ, ਉਦਾਸੀਨੀਕਰਨ, ਤੇਜਾਬ, ਖਾਰ ਅਤੇ ਲੂਣ ਦੀਆਂਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵ
,
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਿਜੰ ਦਗੀ ਿਵੱ ਚ ਉਦਾਸੀਨੀਕਰਨ।
5aa G" fse ns/ o;kfJDe gfotosB (Physical
( and Chemical Changes)) L-
L-
G"fse gfotosB, o;kfJDe gfotosB, b'j/ ˘ izr bZrDk, ot/ pDkT[Dk.
6a ਸਜੀਵ ਿਵੱ ਚ ਸਾਹ ਿਕਿਰਆ (Respiration in Animals)) L-
L-
ਅਸ9 ਸਾਹ ਿਕ: ਲ; ਦੇ ਹ
, ਸਾਹ ਲੈ ਣਾ, ਅਸ9 ਸਾਹ ਿਕਵ! ਲ; ਦੇ ਹ
, ਸਾਹ ਿਕਿਰਆ ਦੀ ਿਵਧੀ, ਹੋਰ ਜੰ ਤੂਆਂ
ਿਵੱ ਚ ਸਾਹ ਪਿਕਿਰਆ, ਪਾਣੀ ਿਵੱ ਚ ਸਾਹ ਲੈ ਣਾ, ਪੌਿਦਆਂਿਵੱ ਚ ਸਾਹ ਿਕਿਰਆ।
ftfrnkB
gkmeqw (2024-
(2024-2025)
ਕੁੱ ਲ਼ -100 ਅੰ ਕ
ਿਲਖਤੀ-80 ਅੰ ਕ
ਸੀ.ਸੀ.ਈ.-20 ਅੰ ਕ
1a g"f dnK ftZu g"ÙD (Nutrition
( in Plants)) L-
L-
ਪੋਸ਼ਣ, ਸਵੈਪੋਸ਼ੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਪਕਾਸ਼ ਸੰ ਸਲੈ ਸ਼ਣ, ਪਪੋਸ਼ੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਪਜੀਵੀ ਪੌਦੇ, ਕੀਟ ਅਹਾਰੀ ਪੌਦੇ, ਿਮਤ
ਅਹਾਰੀ ਪੌਦੇ, ਸਿਹਜੀਵੀ ਪੌਦੇ, ਿਮੱ ਟੀ ਿਵੱ ਚ ਪੋਸ਼ਕ
ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪੂਰਤੀ ਿਕਵ! ਹੁੰ ਦੀ ਹੈ।
2a ਜੰ ਤੂਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪੌਸ਼ਣ (Nutrition in Animals)) L-
L-
ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਅਤੇ ਸਰਬਅਹਾਰੀ ਜੀਵ, ਭੋਜਨ ਪਾਪਤੀ ਦੇ ਢੰ ਗ, ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਢੰ ਗ, ਮਨੁੱਖ ਿਵੱ ਚ
ਪੋਸ਼ਣ, ਮਨੁੱਖੀ ਪਾਚਣ ਪਣਾਲੀ, ਘਾਹ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜੰ ਤੂਆਂਿਵੱ ਚ ਪਾਚਣ, ਅਮੀਬਾ ਿਵੱ ਚ ਪੋਸ਼ਣ।
3aa skg (Heat)
( ) L-
L-
ਗਰਮ ਜ
ਠੰਡਾ, ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ, ਡਾਕਟਰੀ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਨੂੰ ਪੜਨਾ, ਲੈ ਬ ਥਰਮਾਮੀਟਰ,
ਤਾਪ ਸੰ ਚਾਰ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਿਵੱ ਚ ਪਿਹਨ0 ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਪੱ ਿੜਆਂਦੀਆਂਿਕਸਮ
, ਸਰਦੀਆਂਿਵੱ ਚ ਉਨ
ਦੇ ਕੱ ਪੜੇ।
4aa s/˜kp, yko ns/ b{D (Acids,
( Bases and Salts)) L-
L-
ਤੇਜਾਬ ਅਤੇ ਖਾਰ, ਸੂਚਕ, ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਿਮਲਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੂਚਕ, ਿਲਟਮਸ, ਹਲਦੀ, ਚਾਈਨਾ
ਰੋਜ਼, ਸ਼ੰ ਸ਼ਿਲਸ਼ਟ ਸੂਚਕ-ਫੀਨ7ਲਫਥੈਿਲਨ, ਉਦਾਸੀਨੀਕਰਨ, ਤੇਜਾਬ, ਖਾਰ ਅਤੇ ਲੂਣ ਦੀਆਂਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵ
,
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਿਜੰ ਦਗੀ ਿਵੱ ਚ ਉਦਾਸੀਨੀਕਰਨ।
5aa G" fse ns/ o;kfJDe gfotosB (Physical
( and Chemical Changes)) L-
L-
G"fse gfotosB, o;kfJDe gfotosB, b'j/ ˘ izr bZrDk, ot/ pDkT[Dk.
6a ਸਜੀਵ ਿਵੱ ਚ ਸਾਹ ਿਕਿਰਆ (Respiration in Animals)) L-
L-
ਅਸ9 ਸਾਹ ਿਕ: ਲ; ਦੇ ਹ
, ਸਾਹ ਲੈ ਣਾ, ਅਸ9 ਸਾਹ ਿਕਵ! ਲ; ਦੇ ਹ
, ਸਾਹ ਿਕਿਰਆ ਦੀ ਿਵਧੀ, ਹੋਰ ਜੰ ਤੂਆਂ
ਿਵੱ ਚ ਸਾਹ ਪਿਕਿਰਆ, ਪਾਣੀ ਿਵੱ ਚ ਸਾਹ ਲੈ ਣਾ, ਪੌਿਦਆਂਿਵੱ ਚ ਸਾਹ ਿਕਿਰਆ।
Page 3
7aa ikBtoK ns/ g"f dnK ftZu ਪਿਰਵਹਨ ( Transportation in Animals and Plants)) L-
L-
ਜੰ ਤੂਆਂਿਵੱ ਚ ਪਿਰਵਹਨ, ਲਹੂ ਗੇੜ ਪਣਾਲੀ, ਿਦਲ ਦੀ ਧੜਕਨ, ਜੰ ਤੂਆਂਿਵੱ ਚ ਮਲ-ਿਤਆਗ, ਮਨੁੱਖੀ
ਮਲ ਿਤਆਗ ਪਣਾਲੀ, ਪੌਿਦਆਂਿਵੱ ਚ ਪਦਾਰਥ
ਦਾ ਪਿਰਵਹਨ, ਪਰਾਸਰਣ।
8a ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪ%ਜਣਨ (Reproduction in Plants)) L-
L-
ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪਜਣਨ ਦੇ ਢੰ ਗ, ਅਿਲੰਗੀ ਪਜਣਨ, ਕਾਇਕ ਪਜਣਨ, ਕਾਇਕ ਪਜਣਨ ਦੇ
ਬਨਾਉਟੀ ਢੰ ਗ, ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਿਲੰਗੀ ਪਜਣਨ, ਪਰਾਗਣ, ਿਨਸ਼ੇਚਨ ਿਕਿਰਆ, ਫਲ ਅਤੇ ਬੀਜ ਦਾ
ਬਣਨਾ, ਬੀਜ ਦੇ ਿਖਲਰਨ ਦੀ ਲੋ ੜ, ਬੀਜ
ਦਾ ?ਗਣਾ।
9aa rsh ns/ ;wK (Motion
( and Time)) L-
L-
ਤੇਜ ਅਤੇ ਮੰ ਦ ਗਤੀ, ਚਾਲ, ਚਾਲ ਦੀਆਂਇਕਾਈਆਂ
, ਇੱ ਕ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਗਤੀ, ਸਮ! ਦਾ
ਮਾਪ, ਸਧਾਰਨ ਪ;ਡੂਲਮ, ਚਾਲ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ, ਗਤੀ ਨੂੰ ਗਾਫ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਣਾ, ਿਵਰਾਮ ਅਵਸਥਾ ਿਵੱ ਚ ਵਸਤੂ
ਲਈ ਦੂਰੀ ਸਮ
ਗਾਫ।
10a fpibJh ਧਾਰਾ ns/ fJ; d/ gqGkt (Electric
( Current and its effects)) L-
L-
ਇੱ ਕ ਿਬਜਲਈ ਸਰਕਟ ਬਣਾਉਣਾ, ਿਬਜਲਈ ਧਾਰਾ ਦਾ ਤਾਪਨ ਪਭਾਵ, ਿਬਜਲਈ ਧਾਰਾ ਦਾ ਚੁੰ ਬਕੀ
ਪਭਾਵ, ਿਬਜਲਈ ਚੁੰ ਬਕ, ਿਬਜਲਈ ਘੰ ਟੀ.
11a gqekÙ (Light)
( ) L-
L-
ਪਕਾਸ਼ ਿਸੱ ਧੀਆਂਰੇਖਾਵ
ਿਵੱ ਚ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਪਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਰਾਵਰਤਨ, ਪਤੀਿਬੰ ਬ, ਸਮਤਲ ਦਰਪਣ
ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਪਤੀਿਬੰ ਬ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਗੋਲਾਕਾਰ ਦਰਪਣ
ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ, ਗੋਲਾਕਾਰ ਦਰਪਣ
ਦੇ ਉਪਯੋਗ,
ਲੈ ਨਜ
ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਪਤੀਿਬੰ ਬ, ਲ; ਜ ਦੇ ਉਪਯੋਗ, ਪਕਾਸ਼ ਦਾ ਵਰਣ ਿਵਖੇਪਣ।
12a iz r b L ;kvh ਜੀਵਨਰੇਖਾ (Forests : Our Lifeline)) LL-
-
ਜੰ ਗਲ
ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ, ਜੰ ਗਲ ਇਕ ਪਿਰਸਿਥਿਤਕ ਪਬੰ ਧ ਵਜC, ਜੰ ਗਲ
ਦੇ ਲਾਭ, ਜੰ ਗਲ
ਨੂੰ ਖਤਰੇ,
ਜੰ ਗਲ
ਦੀ ਸੰ ਭਾਲ।
13a ਿਵਅਰਥ gkDh dh ejkDh (Loaste
( water story)) L-
L-
L-
ਜੰ ਤੂਆਂਿਵੱ ਚ ਪਿਰਵਹਨ, ਲਹੂ ਗੇੜ ਪਣਾਲੀ, ਿਦਲ ਦੀ ਧੜਕਨ, ਜੰ ਤੂਆਂਿਵੱ ਚ ਮਲ-ਿਤਆਗ, ਮਨੁੱਖੀ
ਮਲ ਿਤਆਗ ਪਣਾਲੀ, ਪੌਿਦਆਂਿਵੱ ਚ ਪਦਾਰਥ
ਦਾ ਪਿਰਵਹਨ, ਪਰਾਸਰਣ।
8a ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪ%ਜਣਨ (Reproduction in Plants)) L-
L-
ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪਜਣਨ ਦੇ ਢੰ ਗ, ਅਿਲੰਗੀ ਪਜਣਨ, ਕਾਇਕ ਪਜਣਨ, ਕਾਇਕ ਪਜਣਨ ਦੇ
ਬਨਾਉਟੀ ਢੰ ਗ, ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਿਲੰਗੀ ਪਜਣਨ, ਪਰਾਗਣ, ਿਨਸ਼ੇਚਨ ਿਕਿਰਆ, ਫਲ ਅਤੇ ਬੀਜ ਦਾ
ਬਣਨਾ, ਬੀਜ ਦੇ ਿਖਲਰਨ ਦੀ ਲੋ ੜ, ਬੀਜ
ਦਾ ?ਗਣਾ।
9aa rsh ns/ ;wK (Motion
( and Time)) L-
L-
ਤੇਜ ਅਤੇ ਮੰ ਦ ਗਤੀ, ਚਾਲ, ਚਾਲ ਦੀਆਂਇਕਾਈਆਂ
, ਇੱ ਕ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਗਤੀ, ਸਮ! ਦਾ
ਮਾਪ, ਸਧਾਰਨ ਪ;ਡੂਲਮ, ਚਾਲ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ, ਗਤੀ ਨੂੰ ਗਾਫ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਣਾ, ਿਵਰਾਮ ਅਵਸਥਾ ਿਵੱ ਚ ਵਸਤੂ
ਲਈ ਦੂਰੀ ਸਮ
ਗਾਫ।
10a fpibJh ਧਾਰਾ ns/ fJ; d/ gqGkt (Electric
( Current and its effects)) L-
L-
ਇੱ ਕ ਿਬਜਲਈ ਸਰਕਟ ਬਣਾਉਣਾ, ਿਬਜਲਈ ਧਾਰਾ ਦਾ ਤਾਪਨ ਪਭਾਵ, ਿਬਜਲਈ ਧਾਰਾ ਦਾ ਚੁੰ ਬਕੀ
ਪਭਾਵ, ਿਬਜਲਈ ਚੁੰ ਬਕ, ਿਬਜਲਈ ਘੰ ਟੀ.
11a gqekÙ (Light)
( ) L-
L-
ਪਕਾਸ਼ ਿਸੱ ਧੀਆਂਰੇਖਾਵ
ਿਵੱ ਚ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਪਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਰਾਵਰਤਨ, ਪਤੀਿਬੰ ਬ, ਸਮਤਲ ਦਰਪਣ
ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਪਤੀਿਬੰ ਬ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਗੋਲਾਕਾਰ ਦਰਪਣ
ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ, ਗੋਲਾਕਾਰ ਦਰਪਣ
ਦੇ ਉਪਯੋਗ,
ਲੈ ਨਜ
ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਪਤੀਿਬੰ ਬ, ਲ; ਜ ਦੇ ਉਪਯੋਗ, ਪਕਾਸ਼ ਦਾ ਵਰਣ ਿਵਖੇਪਣ।
12a iz r b L ;kvh ਜੀਵਨਰੇਖਾ (Forests : Our Lifeline)) LL-
-
ਜੰ ਗਲ
ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ, ਜੰ ਗਲ ਇਕ ਪਿਰਸਿਥਿਤਕ ਪਬੰ ਧ ਵਜC, ਜੰ ਗਲ
ਦੇ ਲਾਭ, ਜੰ ਗਲ
ਨੂੰ ਖਤਰੇ,
ਜੰ ਗਲ
ਦੀ ਸੰ ਭਾਲ।
13a ਿਵਅਰਥ gkDh dh ejkDh (Loaste
( water story)) L-
L-
Page 4
ਮਲ ਪਵਾਹ ਕੀ ਹੈ, ਜਲ ਸੋਧਣ ਇੱ ਕ ਮੱ ਹਤਵਪੂਰਨ ਯਾਤਰਾ, ਿਵਅਰਥ ਜਲ ਸੋਧਕ ਪਲ
ਟ, ਘਰ
ਿਵਵਸਥਾ ਨੂੰ ਚੰ ਗਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱ ਖਣ ਦੀ ਿਵ:ਤ, ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਿਬਮਾਰੀਆਂ, ਮਲ ਪਵਾਹ ਦੇ ਿਨਪਟਾਰੇ ਲਈ
ਬਦਲਵ! ਪਬੰ ਧ, ਜਨਤਕ ਥਾਵ
ਤੇ ਅਰੋਗਤਾ ਪਬੰ ਧ।
SA – 1 (ਿਕਿਰਆਵ
ਦੀ ਸੂਚੀ)
ਪਾਠ-1 : ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪੋਸ਼ਣ
ਿਕਿਰਆ 1: ਿਮਤ-ਜੀਵੀ ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਅਿਧਐਨ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਬਰੈFਡ (ਡਬਲਰੋਟੀ), ਵਡਦਰਸ਼ੀ ਲੈ ਨਜ਼/ਸੂਖਮਦਰਸ਼ੀ ਆਿਦ।
ਪਾਠ-2: ਜੰ ਤੂਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪੋਸ਼ਣ
ਿਕਿਰਆ -2: ਸਟਾਰਚ ਨੂੰ ਚਬਾਉਣ ਦੇ ਪਭਾਵ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ?ਬਲੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ, ਪਰਖਨਲੀਆਂ
, ਆਇਉਡੀਨ ਘੋਲ, ਡਰਾਪਰ, ਪਾਣੀ।
ਿਕਿਰਆ -3 : ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਿਕਸਮ
ਦੇ ਦੰ ਦ
ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਦੰ ਦ
ਦੀ ਿਵਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾ:ਦਾ ਮਾਡਲ, ਸਮਤਲ ਦਰਪਣ, ਸੇਬ ਜ
ਰੋਟੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਆਿਦ।
ਿਕਿਰਆ 4 : ਜੀਭ ?ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਵੱ ਖ-2 ਸੁਆਦ ਗੰ ਥੀਆਂਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਖੰ ਡ ਦਾ ਘੋਲ, ਲੂਣ ਦਾ ਘੋਲ, ਕਰੇਲੇ ਦਾ ਰਸ, ਿਨੰਬੂ ਦਾ ਰਸ।
ਪਾਠ-3: ਤਾਪ
ਿਕਿਰਆ 5: ਕਲੀਿਨਕਲ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਦੀ ਵਰਤC ਕਰਕੇ ਤਾਪਮਾਨ ਪਤਾ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਂ ੀਸੈਪਿਟਕ ਘੋਲ।
ਡਾਕਟਰੀ ਥਰਮਾਮੀਟਰ, ਐਟ
ਿਕਿਰਆ 6 : ਲੈ ਬ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਦੀ ਵਰਤC ਕਰਕੇ ਤਾਪਮਾਨ ਪਤਾ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਇੱ ਕ ਲੈ ਬ ਥਰਮਾਮੀਟਰ, ਬੀਕਰ, ਪਾਣੀ, ਕਲ; ਪ ਸਟ;ਡ।
ਿਕਿਰਆ 7 : ਗੂੜIੇ ਰੰ ਗ ਵਾਲੀਆਂਵਸਤੂਆਂਵੱ ਧ ਤਾਪ ਸੋਖਦੀਆਂਹਨ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਦੋ ਧਾਤ ਦੇ ਡੱ ਬੇ ਜ
ਕੈਨ, ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਸਫੇਦ ਪ;ਟ, ਪਾਣੀ, ਦੋ ਥਰਮਾਮੀਟਰ, ਦੋ ਸਟ;ਡ।
ਪਾਠ-4: s/˜kp, yko ns/ b{D
ਿਕਿਰਆ 8 : ਕੁਝ ਪਦਾਰਥ
?ਪਰ ਿਲਟਮਸ ਦਾ ਪਭਾਵ ਵੇਖਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ : ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਿਲਟਮਸ ਪੇਪਰ, ਬੀਕਰ, ਪਰਖ ਨਲੀਆਂ
, ਟੂਟੀ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਿਸਰਕਾ, ਿਨੰਬੂ ਦਾ ਰਸ,
ਸਾਧਾਰਨ ਨਮਕ, ਬੇਿਕੰ ਗ ਸੋਡਾ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਆ ਦਾ ਦੁੱ ਧ।
ਟ, ਘਰ
ਿਵਵਸਥਾ ਨੂੰ ਚੰ ਗਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱ ਖਣ ਦੀ ਿਵ:ਤ, ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਿਬਮਾਰੀਆਂ, ਮਲ ਪਵਾਹ ਦੇ ਿਨਪਟਾਰੇ ਲਈ
ਬਦਲਵ! ਪਬੰ ਧ, ਜਨਤਕ ਥਾਵ
ਤੇ ਅਰੋਗਤਾ ਪਬੰ ਧ।
SA – 1 (ਿਕਿਰਆਵ
ਦੀ ਸੂਚੀ)
ਪਾਠ-1 : ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪੋਸ਼ਣ
ਿਕਿਰਆ 1: ਿਮਤ-ਜੀਵੀ ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਅਿਧਐਨ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਬਰੈFਡ (ਡਬਲਰੋਟੀ), ਵਡਦਰਸ਼ੀ ਲੈ ਨਜ਼/ਸੂਖਮਦਰਸ਼ੀ ਆਿਦ।
ਪਾਠ-2: ਜੰ ਤੂਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪੋਸ਼ਣ
ਿਕਿਰਆ -2: ਸਟਾਰਚ ਨੂੰ ਚਬਾਉਣ ਦੇ ਪਭਾਵ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ?ਬਲੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ, ਪਰਖਨਲੀਆਂ
, ਆਇਉਡੀਨ ਘੋਲ, ਡਰਾਪਰ, ਪਾਣੀ।
ਿਕਿਰਆ -3 : ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਿਕਸਮ
ਦੇ ਦੰ ਦ
ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਦੰ ਦ
ਦੀ ਿਵਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾ:ਦਾ ਮਾਡਲ, ਸਮਤਲ ਦਰਪਣ, ਸੇਬ ਜ
ਰੋਟੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਆਿਦ।
ਿਕਿਰਆ 4 : ਜੀਭ ?ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਵੱ ਖ-2 ਸੁਆਦ ਗੰ ਥੀਆਂਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਖੰ ਡ ਦਾ ਘੋਲ, ਲੂਣ ਦਾ ਘੋਲ, ਕਰੇਲੇ ਦਾ ਰਸ, ਿਨੰਬੂ ਦਾ ਰਸ।
ਪਾਠ-3: ਤਾਪ
ਿਕਿਰਆ 5: ਕਲੀਿਨਕਲ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਦੀ ਵਰਤC ਕਰਕੇ ਤਾਪਮਾਨ ਪਤਾ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਂ ੀਸੈਪਿਟਕ ਘੋਲ।
ਡਾਕਟਰੀ ਥਰਮਾਮੀਟਰ, ਐਟ
ਿਕਿਰਆ 6 : ਲੈ ਬ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਦੀ ਵਰਤC ਕਰਕੇ ਤਾਪਮਾਨ ਪਤਾ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਇੱ ਕ ਲੈ ਬ ਥਰਮਾਮੀਟਰ, ਬੀਕਰ, ਪਾਣੀ, ਕਲ; ਪ ਸਟ;ਡ।
ਿਕਿਰਆ 7 : ਗੂੜIੇ ਰੰ ਗ ਵਾਲੀਆਂਵਸਤੂਆਂਵੱ ਧ ਤਾਪ ਸੋਖਦੀਆਂਹਨ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਦੋ ਧਾਤ ਦੇ ਡੱ ਬੇ ਜ
ਕੈਨ, ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਸਫੇਦ ਪ;ਟ, ਪਾਣੀ, ਦੋ ਥਰਮਾਮੀਟਰ, ਦੋ ਸਟ;ਡ।
ਪਾਠ-4: s/˜kp, yko ns/ b{D
ਿਕਿਰਆ 8 : ਕੁਝ ਪਦਾਰਥ
?ਪਰ ਿਲਟਮਸ ਦਾ ਪਭਾਵ ਵੇਖਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ : ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਿਲਟਮਸ ਪੇਪਰ, ਬੀਕਰ, ਪਰਖ ਨਲੀਆਂ
, ਟੂਟੀ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਿਸਰਕਾ, ਿਨੰਬੂ ਦਾ ਰਸ,
ਸਾਧਾਰਨ ਨਮਕ, ਬੇਿਕੰ ਗ ਸੋਡਾ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਆ ਦਾ ਦੁੱ ਧ।
Page 5
ਿਕਿਰਆ 9 : ਉਦਾਸੀਨੀਕਰਣ ਦੀ ਪਿਕਿਰਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਬੀਕਰ, ਪਰਖਨਲੀਆਂ
, ਡਰਾਪਰ, ਹਾਈਡੋਕਲੋ ਿਰਕ ਐਿਸਡ, ਸੋਡੀਅਮ ਹਾਈਡਆ
ੋ ਕਸਾਈਡ, ਿਫਨਾਲਫਥਲੀਨ
ਆਿਦ।
ਪਾਠ-5: ਭੌਿਤਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਿਣਕ ਪਿਰਵਰਤਨ
ਿਕਿਰਆ 10: ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਿਰਬਨ ਦਾ ਜਲਣਾ ਇਕ ਰਸਾਇਿਣਕ ਪਿਰਵਰਤਨ ਹੈ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਿਰਬਨ, ਰੇਗਮਾਰ, ਿਚਮਟਾ, ਬਰਨਰ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਨੀਲਾ ਿਲਟਮਸ ਪੇਪਰ।
ਿਕਿਰਆ 11: ਨਵ! ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਬੀਕਰ, ਪਰਖ ਨਲੀ, ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ, ਪਾਣੀ, ਹਲਕਾ ਸਲਿਫਉਿਰਕ ਐਿਸਡ, ਛੋਟੀ ਕੱ ਚ ਦੀ ਬੋਤਲ, ਮੇਖ
ਜ
ਸ਼ੇਵ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਲੇ ਡ।
ਿਕਿਰਆ 12: ਗੈਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਇਕ ਰਸਾਇਿਣਕ ਪਿਰਵਰਤਨ ਹੈ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਪਰਖ ਨਲੀਆਂ
, ਕਾਰਕ, ਿਨਕਾਸਨਲੀ, ਿਮੱ ਠਾ ਸੋਡਾ, ਿਸਰਕਾ, ਚੂਨ0 ਦਾ ਪਾਣੀ।
ਿਕਿਰਆ 13: ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ ਦੇ ਰਿਵਆਂਦੀ ਿਤਆਰੀ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਪਾਣੀ, ਬੀਕਰ, ਬਰਨਰ, ਕੀਫ, ਿਫਲਟਰ ਪੇਪਰ, ਸਲਿਫਊਿਰਕ ਐਿਸਡ, ਪਾਣੀ, ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ।
ਪਾਠ-6: ਸਜੀਵ ਿਵੱ ਚ ਸਾਹ ਿਕਿਰਆ
ਿਕਿਰਆ 14 : ਸਾਹ ਲੈ ਣ ਦੀ ਿਵਧੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਪਲਾਸਿਟਕ ਦੀ ਬੋਤਲ, ‘y’ ਆਕਾਰ ਦੀ ਇੱ ਕ ਿਟਉਬ, ਦੋ ਗੁਬਾਰੇ, ਚਾਕੂ, ਮੋਮ, ਰਬੜ ਬ;ਡ, ਰਬੜ ਦੀ ਸ਼ੀਟ
।
ਪਾਠ-7: ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪਿਰਵਹਨ
ਿਕਿਰਆ 15 : ਧਮਨੀਆਂਰਾਹ9 ਲਹੂ ਦੇ ਪਵਾਹ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ : ਸਟਾਪ ਵਾਚ।
ਿਕਿਰਆ 16 : ਸਟੈਥੋਸਕੋਪ ਦਾ ਮਾਡਲ ਿਤਆਰ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਅਕਾਰ ਦੀਆਂਦੋ ਕੀਫ
, ਇੱ ਕ ਰਬੜ ਦੀ ਨਲੀ, ਟੇਪ, ਗੁਬਾਰਾ।
ਪਾਠ-8: ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪ%ਜਣਨ
ਿਕਿਰਆ 17 : ਪੱ ਿਤਆਂਰਾਹ9 ਕਾਇਕ ਪਜਣਨ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੌ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਪੱ ਥਰ ਚੱ ਟ ਦਾ ਪੱ ਤਾ, ਿਮੱ ਟੀ ਭਿਰਆ ਗਮਲਾ, ।
ਿਕਿਰਆ 18 : ਫੁੱ ਲ ਦੇ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਭਾਗ
ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਬੀਕਰ, ਪਰਖਨਲੀਆਂ
, ਡਰਾਪਰ, ਹਾਈਡੋਕਲੋ ਿਰਕ ਐਿਸਡ, ਸੋਡੀਅਮ ਹਾਈਡਆ
ੋ ਕਸਾਈਡ, ਿਫਨਾਲਫਥਲੀਨ
ਆਿਦ।
ਪਾਠ-5: ਭੌਿਤਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਿਣਕ ਪਿਰਵਰਤਨ
ਿਕਿਰਆ 10: ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਿਰਬਨ ਦਾ ਜਲਣਾ ਇਕ ਰਸਾਇਿਣਕ ਪਿਰਵਰਤਨ ਹੈ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਿਰਬਨ, ਰੇਗਮਾਰ, ਿਚਮਟਾ, ਬਰਨਰ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਨੀਲਾ ਿਲਟਮਸ ਪੇਪਰ।
ਿਕਿਰਆ 11: ਨਵ! ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਬੀਕਰ, ਪਰਖ ਨਲੀ, ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ, ਪਾਣੀ, ਹਲਕਾ ਸਲਿਫਉਿਰਕ ਐਿਸਡ, ਛੋਟੀ ਕੱ ਚ ਦੀ ਬੋਤਲ, ਮੇਖ
ਜ
ਸ਼ੇਵ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਲੇ ਡ।
ਿਕਿਰਆ 12: ਗੈਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਇਕ ਰਸਾਇਿਣਕ ਪਿਰਵਰਤਨ ਹੈ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਪਰਖ ਨਲੀਆਂ
, ਕਾਰਕ, ਿਨਕਾਸਨਲੀ, ਿਮੱ ਠਾ ਸੋਡਾ, ਿਸਰਕਾ, ਚੂਨ0 ਦਾ ਪਾਣੀ।
ਿਕਿਰਆ 13: ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ ਦੇ ਰਿਵਆਂਦੀ ਿਤਆਰੀ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਪਾਣੀ, ਬੀਕਰ, ਬਰਨਰ, ਕੀਫ, ਿਫਲਟਰ ਪੇਪਰ, ਸਲਿਫਊਿਰਕ ਐਿਸਡ, ਪਾਣੀ, ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ।
ਪਾਠ-6: ਸਜੀਵ ਿਵੱ ਚ ਸਾਹ ਿਕਿਰਆ
ਿਕਿਰਆ 14 : ਸਾਹ ਲੈ ਣ ਦੀ ਿਵਧੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਪਲਾਸਿਟਕ ਦੀ ਬੋਤਲ, ‘y’ ਆਕਾਰ ਦੀ ਇੱ ਕ ਿਟਉਬ, ਦੋ ਗੁਬਾਰੇ, ਚਾਕੂ, ਮੋਮ, ਰਬੜ ਬ;ਡ, ਰਬੜ ਦੀ ਸ਼ੀਟ
।
ਪਾਠ-7: ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪਿਰਵਹਨ
ਿਕਿਰਆ 15 : ਧਮਨੀਆਂਰਾਹ9 ਲਹੂ ਦੇ ਪਵਾਹ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ : ਸਟਾਪ ਵਾਚ।
ਿਕਿਰਆ 16 : ਸਟੈਥੋਸਕੋਪ ਦਾ ਮਾਡਲ ਿਤਆਰ ਕਰਨਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਅਕਾਰ ਦੀਆਂਦੋ ਕੀਫ
, ਇੱ ਕ ਰਬੜ ਦੀ ਨਲੀ, ਟੇਪ, ਗੁਬਾਰਾ।
ਪਾਠ-8: ਪੌਿਦਆਂ ਿਵੱ ਚ ਪ%ਜਣਨ
ਿਕਿਰਆ 17 : ਪੱ ਿਤਆਂਰਾਹ9 ਕਾਇਕ ਪਜਣਨ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
ਲੌ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਪੱ ਥਰ ਚੱ ਟ ਦਾ ਪੱ ਤਾ, ਿਮੱ ਟੀ ਭਿਰਆ ਗਮਲਾ, ।
ਿਕਿਰਆ 18 : ਫੁੱ ਲ ਦੇ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਭਾਗ
ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕਰਨਾ।
Page 6
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਚਾਈਨਾ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਫੁੱ ਲ, ਿਚਮਟੀ, ਬਲੇ ਡ, ਸੂਖਮਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੂਈ।
ਪਾਠ-9: ਗਤੀ ਅਤੇ ਸਮ
ਿਕਿਰਆ 19 : ਇੱ ਕ ਸਾਧਾਰਨ ਪ;ਡੂਲਮ ਦਾ ਆਵਰਤਕਾਲ ਮਾਪਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਇੱ ਕ ਧਾਗਾ, ਧਾਤੂ ਦਾ ਗੋਲਾ ਅਤੇ ਿਵਰਾਮ ਕੜੀ।
ਿਕਿਰਆ 20 : ਗ!ਦ ਦੀ ਚਾਲ ਮਾਪਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਇੱ ਕ ਗ!ਦ, ਿਵਰਾਮ ਘੜੀ, ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਫੀਤਾ, ਚਾੱਕ।
ਪਾਠ-10: ਿਬਜਲਈ ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ%ਭਾਵ
ਿਕਿਰਆ 21 : ਿਬਜਲੀ ਧਾਰਾ ਦਾ ਬਲਬ ਿਵੱ ਚ ਤਾਪਨ ਪਭਾਵ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਿਬਜਲਈ ਸੈFਲ਼, ਬਲਬ, ਸਿਵੱ ਚ, ਜੋੜਕ ਤਾਰ।
ਿਕਿਰਆ 22 : ਿਬਜਲਈ ਧਾਰਾ ਦਾ ਚੁੰ ਬਕੀ ਪਭਾਵ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਿਬਜਲਈ ਤਾਰ, ਮਾਿਚਸ ਦੀ ਡੱ ਬੀ ਦੀ ਟਰੇ, ਚੁੰ ਬਕੀ ਸੂਈ, ਬਲੱਬ, ਸਿਵੱ ਚ, ਿਬਜਲਈ ਸੈFਲ।
ਿਕਿਰਆ 23 : ਿਬਜਲਈ ਚੁੰ ਬਕ ਬਣਾਉਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਬੈਟਰੀ ਜ
ਸੈFਲ, ਲੋ ਹੇ ਦਾ ਿਕੱ ਲ (6-10 ਸਮ), ਰੋਿਧਤ ਤ
ਬੇ ਦੀ ਤਾਰ (ਲਗਭਗ 75 ਸਮ), ਲੋ ਹੇ ਦੀ ਿਪੰ ਨ।
ਪਾਠ-11: ਪ%ਕਾਸ਼
ਿਕਿਰਆ 24: ਇਕ ਅਵਤਲ ਦਰਪਣ ਦੀ ਵਰਤC ਕਰਕੇ ਦੀਵਾਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪਤੀਿਬੰ ਬ ਬਣਾਉਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਾਮਾਨ: ਅਵਤਲ ਦਰਪਣ, ਦੀਵਾਰ।
ਿਕਿਰਆ 25: ?ਤਲ ਲੈ ਨਜ਼ ਦੀ ਵਰਤC ਕਰਕੇ ਿਕਸੇ ਕਾਗਜ਼ ?ਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪਤੀਿਬੰ ਬ ਬਣਾਉਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਾਮਾਨ: ਇੱ ਕ ?ਤਲ ਲੈ ਨਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼।
ਿਕਿਰਆ 26: ਸੱ ਤ ਰੰ ਗ
ਨੂੰ ਿਮਲਾ ਕੇ ਸਫੈਦ ਪਕਾਸ਼ ਬਣਾਉਣਾ ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਾਮਾਨ: ਗੱ ਤੇ ਦਾ ਇੱ ਕ ਟੁੱ ਕੜਾ, ਰੰ ਗਦਾਰ ਕਾਗਜ਼ ਜ
ਪ;ਟ, ਪ;ਨਿਸਲ।
B'N L-
L- ;w{j ;kfJz; nfXnkgeK B{z jdkfJs ehsh iKdh j? fe ftfdnkoEhnK bJh nbZr
nbZr s'A e'J h th gq?eNheb B'N
p[Ze nkfd Bk brkJh ikt/ ns/ gq?eNheb$fefonktK B{z gkmFeqw d/ Bkb Bkb eotkJhnK ikD ns/
ftfdnkoEhnK d[n kok fJjBK fefonktK B{z ;XkoB B'N p[Ze ftZu jh fby fbnk ikt/.
ਪਾਠ-9: ਗਤੀ ਅਤੇ ਸਮ
ਿਕਿਰਆ 19 : ਇੱ ਕ ਸਾਧਾਰਨ ਪ;ਡੂਲਮ ਦਾ ਆਵਰਤਕਾਲ ਮਾਪਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਇੱ ਕ ਧਾਗਾ, ਧਾਤੂ ਦਾ ਗੋਲਾ ਅਤੇ ਿਵਰਾਮ ਕੜੀ।
ਿਕਿਰਆ 20 : ਗ!ਦ ਦੀ ਚਾਲ ਮਾਪਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਇੱ ਕ ਗ!ਦ, ਿਵਰਾਮ ਘੜੀ, ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਫੀਤਾ, ਚਾੱਕ।
ਪਾਠ-10: ਿਬਜਲਈ ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ%ਭਾਵ
ਿਕਿਰਆ 21 : ਿਬਜਲੀ ਧਾਰਾ ਦਾ ਬਲਬ ਿਵੱ ਚ ਤਾਪਨ ਪਭਾਵ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਿਬਜਲਈ ਸੈFਲ਼, ਬਲਬ, ਸਿਵੱ ਚ, ਜੋੜਕ ਤਾਰ।
ਿਕਿਰਆ 22 : ਿਬਜਲਈ ਧਾਰਾ ਦਾ ਚੁੰ ਬਕੀ ਪਭਾਵ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਿਬਜਲਈ ਤਾਰ, ਮਾਿਚਸ ਦੀ ਡੱ ਬੀ ਦੀ ਟਰੇ, ਚੁੰ ਬਕੀ ਸੂਈ, ਬਲੱਬ, ਸਿਵੱ ਚ, ਿਬਜਲਈ ਸੈFਲ।
ਿਕਿਰਆ 23 : ਿਬਜਲਈ ਚੁੰ ਬਕ ਬਣਾਉਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਮਾਨ: ਬੈਟਰੀ ਜ
ਸੈFਲ, ਲੋ ਹੇ ਦਾ ਿਕੱ ਲ (6-10 ਸਮ), ਰੋਿਧਤ ਤ
ਬੇ ਦੀ ਤਾਰ (ਲਗਭਗ 75 ਸਮ), ਲੋ ਹੇ ਦੀ ਿਪੰ ਨ।
ਪਾਠ-11: ਪ%ਕਾਸ਼
ਿਕਿਰਆ 24: ਇਕ ਅਵਤਲ ਦਰਪਣ ਦੀ ਵਰਤC ਕਰਕੇ ਦੀਵਾਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪਤੀਿਬੰ ਬ ਬਣਾਉਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਾਮਾਨ: ਅਵਤਲ ਦਰਪਣ, ਦੀਵਾਰ।
ਿਕਿਰਆ 25: ?ਤਲ ਲੈ ਨਜ਼ ਦੀ ਵਰਤC ਕਰਕੇ ਿਕਸੇ ਕਾਗਜ਼ ?ਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪਤੀਿਬੰ ਬ ਬਣਾਉਣਾ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਾਮਾਨ: ਇੱ ਕ ?ਤਲ ਲੈ ਨਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼।
ਿਕਿਰਆ 26: ਸੱ ਤ ਰੰ ਗ
ਨੂੰ ਿਮਲਾ ਕੇ ਸਫੈਦ ਪਕਾਸ਼ ਬਣਾਉਣਾ ।
ਲੋ ੜ/ਦਾ ਸਾਮਾਨ: ਗੱ ਤੇ ਦਾ ਇੱ ਕ ਟੁੱ ਕੜਾ, ਰੰ ਗਦਾਰ ਕਾਗਜ਼ ਜ
ਪ;ਟ, ਪ;ਨਿਸਲ।
B'N L-
L- ;w{j ;kfJz; nfXnkgeK B{z jdkfJs ehsh iKdh j? fe ftfdnkoEhnK bJh nbZr
nbZr s'A e'J h th gq?eNheb B'N
p[Ze nkfd Bk brkJh ikt/ ns/ gq?eNheb$fefonktK B{z gkmFeqw d/ Bkb Bkb eotkJhnK ikD ns/
ftfdnkoEhnK d[n kok fJjBK fefonktK B{z ;XkoB B'N p[Ze ftZu jh fby fbnk ikt/.
Page 7
Study Materials
Notes
Model Papers Class 6 Notes
Sample Papers Class 7 Notes
Half Yearly Sample Papers Class 8 Notes
Class 9 Notes
Important Resources
Class 10 Notes
Periodic Table
Class 11 Notes
Writing Skills / Formats
Maps of India / World Class 12 Notes
Books and Solutions
NCERT Books
NCERT Book Solutions
HC Verma Chapter Wise Solutions
RD Sharma Solutions
CGBSE Solutions
Notes
Model Papers Class 6 Notes
Sample Papers Class 7 Notes
Half Yearly Sample Papers Class 8 Notes
Class 9 Notes
Important Resources
Class 10 Notes
Periodic Table
Class 11 Notes
Writing Skills / Formats
Maps of India / World Class 12 Notes
Books and Solutions
NCERT Books
NCERT Book Solutions
HC Verma Chapter Wise Solutions
RD Sharma Solutions
CGBSE Solutions
Document Details
| Board / Org | Punjab Board |
| Exam | Class 7 |
| Type | Syllabus |
| Pages | 7 |
| Updated | 30 Apr 2026 |