PSEB 8th Class Syllabus 2025 Geometrical Drawing and Painting

Punjab Board

SYLLABUS
2024-2025

ਿਜਉਮੈਟਰੀਕਲ ਡਰਾਇੰ ਗ ਅਤੇ ਿਚੱ ਤਰਕਲਾ
ਸ਼ੇਣੀ-ਅੱ ਠਵ
ਪਾਠਕਮ (2024-25)

ਭਾਗ-1 (ਡਰਾਇੰ ਗ)
ਿਜਉਮੈਟਰੀਕਲ ਡਰਾਇੰ ਗ
(ੳ) ਿਜਉਮੈਟਰੀਕਲ ਡਰਾਇੰ ਗ (ਜ਼ਰੂਰੀ)
1 ਬਹੁ-ਭੁਜਾਵ ਅਤੇ ਉਨ ਦੀਆਂ ਿਕਸਮ ਤੇ ਅਧਾਿਰਤ ਪਸ਼ਨ।
ਇਹਨ ਿਵੱ ਚ ਦੋ ਪਸ਼ਨ ਪਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਿਜਨ ਿਵੱ ਚ ਇੱ ਕ ਪਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
2 ਛੋਹਤ ਰੇਖਾਵ ਤੇ ਅਧਾਿਰਤ ਪਸ਼ਨ।
ਇਹਨ ਿਵੱ ਚ ਦੋ ਪਸ਼ਨ ਪਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਿਜਨ ਿਵੱ ਚ ਇੱ ਕ ਪਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
3 ਚੱ ਕਰ ਤੇ ਅਧਾਿਰਤ ਪਸ਼ਨ।
ਇਹਨ ਿਵੱ ਚ ਦੋ ਪਸ਼ਨ ਪਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਿਜਨ ਿਵੱ ਚ ਇੱ ਕ ਪਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਭਾਗ-2 ਮਾਡਲ ਡਰਾਇੰ ਗ

(ਅ) ਮਾਡਲ ਡਰਾਇੰ ਗ (Model Drawing) ਵਸਤੂ ਿਚਤੱ ਰਣ (Still Life) (ਜ਼ਰੂਰੀ)

ਦੋ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱ ਠਾ ਰੱ ਖਕੇ ਿਚਤਰਣ ਕਰਨਾ। ਉਹਨ ਿਵੱ ਚ ਇੱ ਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਦੂਜਾ
ਆਇਤਾਕਾਰ ਜ ਵਰਗਾਕਾਰ। ਇਹਨ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਿਚੱ ਤਰ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦਾ ਕੰ ਮ ਪੈਨਿਸਲ ਜ ਰੰ ਗ ਦੁਆਰਾ
ਪਕਾਸ਼ ਤੇ ਛ ਿਸਧ ਤ ਨੂੰ ਮੁੱ ਖ ਰੱ ਖਿਦਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਭਾਗ-3 (ਿਚੱ ਤਰਕਲਾ)

(ੲ) ਕਲਪਨਾਮਈ ਿਚੱ ਤਰਕਲਾ (Imaginative Drawing)

1. (i) ਫਰੀਹਡ ਸਕੈਿਚੰ ਗ (Freehand Sketching) ਚਾਰਕੋਲ, ਪੈਨਸਲ, ਕਰੇਓਪ ਪੇਸਟਲ(Crayon
Pastes),ਬਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਰੰ ਗ ਦੁਆਰਾ ਆਕਾਰ ਦੇ ਕਲਪਨਾਮਈ ਸਕੈਚ ਿਤਆਰ ਕਰਨ।
(ii) ਬੱ ਚੇ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਸਵੈ-ਪਗਟਾਵਾ(Freehand self expression):- ਸੁਤੰਤਰ ਪਗਟਾਅ ਦੁਆਰਾ
ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵ ਅਤੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਿਦਸ਼ ਦੀ ਿਚੱ ਤਰਕਾਰੀ ਿਜਵੇ : (1) ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ
ਇਸਤਰੀ (2) ਸਪੇਰਾ (3) ਭੰ ਗੜਾ ਪਾ ਦਾ ਮੁੰ ਡਾ (4) ਿਕਸਾਨ
(iii) ਧਰਤੀ ਿਦਸ਼ ਿਚਤਰਨ (Landscape Painting) ਿਜਵ :- ਨਦੀ, ਪਹਾੜ, ਦਰੱ ਖਤ,ਰਸਤਾ, ਘਰ,
ਖੇਤ, ਝਪੜੀ, ਪੰ ਛੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦਰਸਾ ਦੇ ਧਰਤੀ ਿਦਸ਼।

2. ਆਕਾਰੀ ਰੇਖਾ ਿਚੱ ਤਰ (Figure Drawing)

(i) ਤੀਲੀ ਰੇਖਾਵ ਦੁਆਰਾ ਡਰਾਇੰ ਗ (Stick figure drawing)
(ii) ਕਾਰਟੂਨ ਡਰਾਇੰ ਗ (Cartoon Drawing) ਹਾਸਰਸ/ਿਵਅੰ ਗ ਤੇ ਅਧਾਿਰਤ ਮਨੁੱਖੀ, ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ
ਪੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਟੂਨ ਿਚੱ ਤਰ ਿਤਆਰ ਕਰਨ।

(iii) ਪੰ ਛੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਆਕਾਰੀ ਰੇਖਾ ਿਚੱ ਤਰ ਿਜਵ ਕੁੱ ਕੜ, ਮੋਰ, ਿਹਰਨ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਿਚੱ ਤਰ ਬਣਾਉਣੇ
ਿਸਖਾਏ ਜਾਣ।

3. ਅੱ ਖਰ ਿਲਖਣ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਿਡਜ਼ਾਈਿਨੰਗ (Lettering &Poster Designing)

(i) ਿਕਸੇ ਿਨਸ਼ਿਚਤ ਉਚਾਈ ਦੇ ਮੋਟੇ ਅਤੇ ਸਪੱ ਸ਼ਟ ਅੱ ਖਰ ਦੁਆਰਾ ਪੰ ਜਾਬੀ, ਿਹੰ ਦੀ ਅਤੇ ਅੰ ਗਰੇਜ਼ੀ ਿਵੱ ਚ
ਆਦਰਸ਼ਕ ਸੰ ਦੇਸ਼ ਿਲਖਣੇ।
ਨਟ: ਉਰਦੂ ਮਾਿਧਅਮ ਵਾਲੇ ਿਵਿਦਆਰਥੀ ਉਰਦੂ ਿਵੱ ਚ ਅੱ ਖਰ ਿਲਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
(ii) ਪੋਸਟਰ ਿਡਜ਼ਾਈਿਨੰਗ/ ਸੰ ਦੇਸ਼ ਿਚੱ ਤਰ: ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਸਬੰ ਧਤ ਿਕਿਰਆਵ ਦੇ ਪੋਸਟਰ ਿਤਆਰ ਕਰਨ
ਿਜਵ ਫੁੱ ਲ ਉਗਾਉ,ਸਾਇੰ ਸ ਮੇਲਾ, ਸਾਲਾਨਾ ਖੇਡ ,ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰੋ, ਅਿਧਕ ਦੁੱ ਧ ਪੀਓ ਆਿਦ।

4. ਿਡਜ਼ਾਇਨ (Design)

(i) ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਿਜਉਮੈਟਰੀਕਲ ਆਕਾਰ ਤ ਿਡਜ਼ਾਇਨ ਿਤਆਰ ਕਰਨ। ਿਡਜ਼ਾਇਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ
ਵਰਗਾਕਾਰ (15x15) ਜ ਆਇਤਾਕਾਰ (12x15) ਆਕਾਰ ਦੇ ਤਲ ਿਦੱ ਤੇ ਜਾਣ। ਿਜਉਮੈਟਰੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾ
ਕੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਧਾਰਨ ਫੁੱ ਲ ਪੱ ਤੀਆਂ ਦਾ ਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨ ਿਵੱ ਚ ਰੰ ਗ ਭਰੇ ਜਾਣ।
(ii) ਕੋਲਾਜ (Collage) ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਕੱ ਟ ਕੇ, ਜੋੜ ਕੇ, ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਕੇ ਰੰ ਗਦਾਰ ਕਾਗਜ਼ ਨਾਲ
ਿਚੱ ਤਰ ਿਤਆਰ ਕਰਨ ਿਜਵੇ: ਧਰਤੀ ਿਦਸ਼ ਤੇ ਪੰ ਛੀ ਆਿਦ।
(iii) ਸਟਸਿਲੰਗ (Stencilling): ਅੱ ਖਰ , ਫੁੱ ਲ , ਪੱ ਤੀਆਂ ਦੇ ਸਟਸਲ ਕੱ ਟਣੇ।

Study Materials
Notes

Model Papers Class 6 Notes

Sample Papers Class 7 Notes
Half Yearly Sample Papers Class 8 Notes

Class 9 Notes
Important Resources
Class 10 Notes
Periodic Table
Class 11 Notes
Writing Skills / Formats

Maps of India / World Class 12 Notes

Books and Solutions

NCERT Books
NCERT Book Solutions
HC Verma Chapter Wise Solutions
RD Sharma Solutions
CGBSE Solutions