CBSE Class 10 Question Paper 2024 Solution Odia

SECONDARY SCHOOL EXAMINATION-2024
CLASS-X
MARKING SCHEME, ODIA (013)
Question Paper Code-14
Series- #CDBA Set:4 Maximum Marks:80
General Instructions:

a) The Marking scheme carries only suggested value points for the answers.

b) These are only Guidelines and do not constitute the complete answer.

c) The students can have their own expression and if the expression is correct, the
marks be awarded accordingly.

d) The candidates would be permitted to obtain photocopy of the Answer Book on
request on payment of the prescribed processing fee. All Examiners/Additional
Head Examiners/Head Examiners are once again reminded that they must ensure
that evaluation is carried out strictly as per value points for each answer as given
in the Marking Scheme.

e) All the Head Examiners/Additional Head Examiners/Evaluators are instructed
that while evaluating the answer books, if the answer is found to be totally
incorrect, (X) should be marked on the incorrect answer and awarded ‘0’ Marks.

ବି.ଦ୍ର-
(i) Q. No-1 (i) ପ୍ରଶ୍ନଟର
ି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଲିଖନ ନିମ୍ନ୍ତେ ପ୍ରତ୍ୀକାତ୍ମକ ସୂଚନା
ଅନୁ ନ୍ତେଦନ୍ତର ନଥିବାରୁ ଉକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ ନିମ୍ନ୍ତେ ପ୍ରନ୍ତତ୍ୟକ ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଦୁ ଇ ନମ୍ବର ଦିଆଯିବ।
(ii) Q. No-14 (ii) ପ୍ରଶ୍ନନ୍ତର ବୟବହୃ ତ୍ ‘କବିଙ୍ଗର’ ଶ୍ବ୍ଦଟି ପ୍ରଶ୍ନଟକ
ି ୁ ଅନ୍ତବାଧ୍ୟ କରିଛ ି ।
ଏ ନ୍ତକ୍ଷତ୍ରନ୍ତର ମ୍ୂଲୟାଙ୍କନ ନ୍ତବନ୍ତେ ପରୀକ୍ଷକଙ୍କ ନ୍ତକାହେ ମ୍ନ୍ତନାବୃ ତ୍ତି ଅବଲମ୍ବନ ବାଞ୍ଛନୀୟ ।
(iii) ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବନ୍ତର ତ୍ନଖି ଓ ବିଚାର ପନ୍ତର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ତ୍ୁଟଶ୍
ି ୂନୟ ଉତ୍ତରଗୁଡକ
ି ୁ ଆଧାର କରି ସବଥାଧିକ
80/80 ନମ୍ବର ଦିଆଯାଇ ପାରିବ ।

Page 1 of 7

SECTION A (ସେକ୍ସନ ଏ )
Q. No. KEY POINTS / VALUE POINTS DIVISION TOTAL
1. ଅଜଣା ଅନୁ ନ୍ତେଦ ପାଠ କରି ଉତ୍ତର ନ୍ତଲଖ ।
(i) ଆବଶ୍ୟକ ଉତ୍ତର ଅନୁ ନ୍ତେଦଟିନ୍ତର ନାହିଁ । 2
(ii) ଭାରତ୍ର ମ୍ଙ୍ଗେ ଅଭିଯାନ କାଯଥୟକ୍ରମ୍ ବିଜ୍ଞାନ ନ୍ତକ୍ଷତ୍ରନ୍ତର ନିଶ୍ଚିତ୍ 2
ଭାବନ୍ତର ଭାରତ୍ର ଏକ ବଡ଼ ଉପଲବଧି ।
(iii) କଳ୍ପନା ଓ ବାସ୍ତବତ୍ା ପରସ୍ପର ନିଭଥରଶ୍ୀେ । କଳ୍ପନା ନଥିନ୍ତଲ ବାସ୍ତବତ୍ା 2
ଆସିବ କୁ ଆଡୁ ? 5x2=10
(iv) ବିଜ୍ଞାନ ବିନ୍ତଶ୍ଷ ଜ୍ଞାନ ସମ୍ପନ୍ନ ନ୍ତହଇଥିବାରୁ ତ୍ା’କୁ ନ୍ତନଇ ଅସୁମ୍ାରି 2
ଆଶ୍ା ରହିଛ ି ।
(v) ଏକବିିଂଶ୍ ଶ୍ତ୍ାବ୍ଦୀନ୍ତର ‘ବିଶ୍ୱଗ୍ରାମ୍’ ଗଠନ ଆଉ ଦୂ ରେ ସ୍ୱପନ ନ୍ତହାଇ 2
ରହିନାହିଁ ।

SECTION B (ସେକ୍ସନ ବି)
Q. No. KEY POINTS / VALUE POINTS DIVISION TOTAL
2. ରଚନା । ( ନ୍ତଯନ୍ତକୌଣସି ନ୍ତଗାଟିଏ )
ଉପକ୍ରମ୍ 1
ବିଷୟବସ୍ତୁ ବିନ୍ତେଷଣ (ଉପସ୍ଥାପନା,ତ୍ର୍ୟ,ଭାଷା ଓ ନ୍ତଶ୍ୈେୀ) 4
1x6=6
ଉପସିଂହାର 1
(ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ବିଚାର କରି ସବଥାଧିକ 6 ନମ୍ବର ଦିଆଯାଇ ପାରିବ । )
3. ସମ୍ପାଦକଙ୍କୁ ପତ୍ର । (ନ୍ତଯନ୍ତକୌଣସି ନ୍ତଗାଟିଏ )
ସନ୍ତମ୍ବାଧନ ଓ ଠିକଣା 2
ବିଷୟବସ୍ତୁ 3
ଭାଷା ଓ ଲିଖନ ନ୍ତଶ୍ୈେୀ 1 1x6=6
( ପତ୍ର ଲିଖନ ନ୍ତକ୍ଷତ୍ରନ୍ତର ପାରମ୍ପରିକ,ପରିବତ୍ତିତ୍ ଓ ନୂ ତ୍ନ ନ୍ତଶ୍ୈେୀ
ଇତ୍ୟାଦି ଗ୍ରହଣୀୟ )

Page 2 of 7

Q. No. KEY POINTS / VALUE POINTS DIVISION TOTAL
4. ଛନ୍ଦ ବୁ ଝାଇ ନ୍ତଲଖ । (ନ୍ତଯନ୍ତକୌଣସି ନ୍ତଗାଟିଏ )
ଛନ୍ଦର ଲକ୍ଷଣ 2
(i) ଯତ୍ିପାତ୍ ସହ ଛନ୍ଦର ଉଦାହରଣ – 2

(ii) ନଟବାଣୀ – ଛନ୍ଦର ଲକ୍ଷଣ – ଦୁ ଇଟି ପାଦନ୍ତର ନ୍ତଗାଟିଏ ପଦ ହୁ ଏ ।
ପ୍ରତ୍ିଟି ପାଦର ଅକ୍ଷର ସିଂଖୟା ବାର । ଯତ୍ିପାତ୍ – ତ୍ୃ ତ୍ୀୟ, ଷଷ୍ଠ, ନବମ୍
ଏବିଂ ନ୍ତଶ୍ଷ ଅକ୍ଷର ।
ଉଦାହରଣ – ଉତ୍କେ’– କମ୍ୋ’–ବିୋସ’– ଦୀର୍ଘିକା’
ମ୍ରାେ’–ମ୍ାେିନୀ’–ନୀୋମ୍ବ’–ଚି
ୁ ଲିକା’ ।।
ବଙ୍ଗୋଶ୍ରୀ – ଛନ୍ଦର ଲକ୍ଷଣ – ନ୍ତଗାଟିଏ ପଦ ନ୍ତହଉଛି ଦୁ ଇପାଦ ବିଶ୍ଷ୍ଟ
ି । 1x4=4
ପ୍ରନ୍ତତ୍ୟକ ପାଦର ଅକ୍ଷର ସିଂଖୟା ନ୍ତକାଡ଼ିଏ । ଯତ୍ିପାତ୍-ପ୍ରର୍ମ୍ ଓ
ଦ୍ୱିତ୍ୀୟପାଦର ଷଷ୍ଠ, ଦ୍ୱାଦଶ୍, ଅଷ୍ଟାଦଶ୍ ଏବିଂ ନ୍ତଶ୍ଷ ଅକ୍ଷର ।
ଉଦାହରଣ –
ମ୍ାଆ ମ୍ାଆ ନ୍ତବାଲି’ ନ୍ତକନ୍ତତ୍ ମ୍ୁ ନ୍ତଖାଜିଲି’
ମ୍ାଆକୁ ପାଇଲି’ ନାହିଁ
ଭାଇ ଭାଇ ନ୍ତବାଲି’ ନ୍ତକନ୍ତତ୍ ମ୍ୁ ଡାକିଲି’
ନ ନ୍ତଦନ୍ତଲ ଉତ୍ତର’ ନ୍ତକହି’ ।

5. ବାକୟ ପରିବତ୍ତଥନ କର । (ନ୍ତଯନ୍ତକୌଣସି ଦୁ ଇଟି)
(i) ଅନ୍ତନକ ବିଜ୍ଞ ବୟକ୍ତି ରାଜାଙ୍କ ଦରବାରକୁ ଆସିନ୍ତଲ ଓ/ଏବିଂ ନ୍ତସହି
କାବୟ ଉପନ୍ତର ନିଜ ନିଜ ମ୍ତ୍ ନ୍ତଦବାକୁ ନ୍ତଚଷ୍ଟା କନ୍ତଲ ।
(ii) ନ୍ତଦବ ମ୍ନ୍ଦିର ଏପରି ସ୍ଥାନ ନ୍ତଯଉଠାନ୍ତର କି ସମ୍ସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରନ୍ତବଶ୍ାଧିକାର 2x1=2
ଅଛି ।
(iii) ନ୍ତମ୍ା ବରାଦ ଜିନଷ
ି ଟି ଆଣିଚ?/ ମ୍ୁ ବରାଦ ନ୍ତଦଇଥିବା ଜିନଷ
ି ଆଣିଚ?

Page 3 of 7

Q. No. KEY POINTS / VALUE POINTS DIVISION TOTAL
6. ରୂଢି ବୟବହାର କରି ବାକୟ ଗଠନ । (ନ୍ତଯନ୍ତକୌଣସି ଦୁ ଇଟି)
ରୂଢିର ଅନ୍ତର୍ଥାନ୍ତେଖ ଆବଶ୍ୟକ ନଥିନ୍ତଲ ମ୍ଧ୍ୟ ବାକୟନ୍ତର ବୟବହୃ ତ୍
ନ୍ତବନ୍ତେ ରୂଢିର ପ୍ରକୃ ତ୍ ଅର୍ଥ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିବା ବିନ୍ତଧୟ ।
ଦୃ ଷ୍ଟାେ ସ୍ୱରୂପ-
କୁ ହାମ୍ୁଣ୍ଡା କପିୋ- ଆମ୍ ସମ୍ାଜନ୍ତର ଦିନକୁ ଦିନ କୁ ହାମ୍ୁଣ୍ଡା
2x1=2
କପିୋମ୍ାନଙ୍କ ସିଂଖୟା ବଢିବାନ୍ତର ଲାଗିଛ ି ।
ଅଳ୍ପ ବିଦୟା ଭୟଙ୍କରୀ- ନିଜର ଆତ୍ମବଡ଼ିମ୍ା ନ୍ତଦଖାଇ ନ୍ତଲାକଟି ଅପଦସ୍ଥ
ନ୍ତହଲା । କର୍ାନ୍ତର ପରା ଅଛି, ଅଳ୍ପବିଦୟା ଭୟଙ୍କରୀ ।
ନ୍ତଦହଲଗା-ନ୍ତଦହଲଗା ବନ୍ଧୁ ହିଁ ବିପଦ ନ୍ତବନ୍ତେ କାମ୍ନ୍ତର ଆନ୍ତସ ।

7. ଶ୍ୁଦ୍ଧ ପ୍ରନ୍ତୟାଗ ଆଧାରନ୍ତର ଠିକ୍ ଶ୍ବ୍ଦ ନ୍ତଲଖ । (ନ୍ତଯନ୍ତକୌଣସି ଦୁ ଇଟି)
(i) ସାହସ
(ii) ବୟାବହାରିକ 2x1=2
(iii) ବାହୁ ଲୟ / ବହୁ େତ୍ା

SECTION D (ସେକ୍ସନ ଡି)

Q. No. KEY POINTS / VALUE POINTS DIVISION TOTAL
8. ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରୋର୍ଥ ନ୍ତଲଖ । (ଗଦୟ –1ଟି )
ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ସୂଚନା 1 1X5=5
ପ୍ରସଙ୍ଗ ନିନ୍ତଦଥଶ୍ 1
ବିଷୟବସ୍ତୁ ,ବଣ୍ଣଥନା, ଭାଷା ଓ ନ୍ତଶ୍ୈେୀ 3
(i) ନ୍ତଭାକିଲା ...... ନ୍ତହଲା । (ନନ୍ତରନ୍ ରୁ ବିନ୍ତବକାନନ୍ଦ – ଶ୍ରତ୍ କୁ ମ୍ାର
ମ୍ହାେି)
(ii) ବର୍ ସିନା ..... ବର୍ାଏ ନାହିଁ । (ମ୍ାତ୍ୃ ଭାଷା ଓ ନ୍ତଲାକଶ୍ିକ୍ଷା – ନ୍ତଗାନ୍ତଲାକ
ବିହାରୀ ଧେ)

Page 4 of 7

Q. No. KEY POINTS / VALUE POINTS DIVISION TOTAL
9. ସିଂନ୍ତକ୍ଷପନ୍ତର ଉତ୍ତର ନ୍ତଲଖ । (ଗଦୟ – 3ଟି)
(i) ନ୍ତଯଉମ୍ାନ୍ତନ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଶ୍ିକ୍ଷାର ନିଗଡ଼କୁ ଛିନ୍ନ କରି ନ୍ତସମ୍ାନଙ୍କ
ମ୍ହାନୁ ଭବତ୍ାର ପରିଧିକୁ ପେୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମ୍ଗ୍ର ଓଡ଼ିଶ୍ା ତ୍ର୍ା
ଭାରତ୍ବଷଥକୁ ବୟାପ୍ତକରି ……./ ଯିଏ ଭଲ ଗ୍ରାମ୍ବାସୀ,ଭଲ
ଓଡ଼ିଶ୍ାବାସୀ,ଭଲ ଭାରତ୍ବାସୀ ନ୍ତସ ହିଁ ……….
(ii) ପ୍ରାଣୀର ବିଭିନ୍ନ ଗଠନ, ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ନ୍ତକଉ ଶ୍କ୍ତି ବେନ୍ତର ନ୍ତସମ୍ାନ୍ତନ 3x2=6
ଜୀବନର ଅଧିକାରୀ ……….
(iii) ଗଣତ୍ନ୍ତ୍ରର ମ୍ୂେମ୍ନ୍ତ୍ର ନ୍ତହଉଛି ଶ୍ିକ୍ଷା ।
(iv) ନିବକ
ି ଳ୍ପ ସମ୍ାଧିର ଦିବୟ ଅନୁ ଭୂତ୍ି ପାଇବା ନିମ୍ନ୍ତେ…..
(v) ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ମ୍ିଶ୍ନ ସ୍କୁଲ ଓଡ଼ିଶ୍ାନ୍ତର ୧୮୨୨ ମ୍ସିହାନ୍ତର ………..

Q. No. KEY POINTS / VALUE POINTS DIVISION TOTAL
10. ଉତ୍ତର ପଯଥୟାୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ନ୍ତଲଖ । (ଗଦୟ)
(i) (A) ବାବାଜୀ ରାମ୍ଦାସ 1
(ii) (A) କଣାମ୍ାମ୍ୁ 1
(iii) (B) ଅତ୍େ ଜେଧିନ୍ତର 1
(iv) (C) ନ୍ତରାମ୍ୀୟ ଓ ଗ୍ରୀସୀୟ ସଭୟତ୍ାର 1
(v) (D) ଶ୍ରୀକୃ ଷ୍ଣ 1
10x1=10
(vi) (C) ଉତ୍କେ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା 1
(vii) (A) ଦୁ ଇ ଭାଗନ୍ତର 1
(viii) (D) ନ୍ତମ୍ୈତ୍ରୀର ଧ୍ଵଜା 1
(ix) (C) ମ୍ାତ୍ୃ ଭାଷା ଚିେକଙ୍କୁ 1
(x) (C) ରାଜନ୍ତନୈତ୍କ
ି ଛେନାର ଶ୍ିକାର ନ୍ତଯାଗୁ 1

Page 5 of 7

Q. No. KEY POINTS / VALUE POINTS DIVISION TOTAL
11. ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରୋର୍ଥ ନ୍ତଲଖ (ପଦୟ –1ଟି)

କବିତ୍ା ଓ କବିଙ୍କ ସୂଚନା 1
1
ପ୍ରସଙ୍ଗ ନିନ୍ତଦଥଶ୍
3
1x5=5
ବିଷୟବସ୍ତୁ ,ବଣ୍ଣଥନା, ଭାଷା ଓ ନ୍ତଶ୍ୈେୀ

(i) ନ୍ତତ୍ାର ..... ମ୍ହାଯଶ୍ । (ସବଥିଂସହା ମ୍ାଟି – ବିଦୁୟତ୍ପ୍ରଭା ନ୍ତଦବୀ)

(ii) ସଙ୍କଟ ..... ବଦନ୍ତନଣ । (ଭୀମ୍ଙ୍କ ସିିଂର୍ଘନାଦ ରଡ଼ି – ସାରୋ ଦାସ)

12. ସିଂନ୍ତକ୍ଷପନ୍ତର ଉତ୍ତର ନ୍ତଲଖ । (ପଦୟ – 3ଟି)

(i) ମ୍ହାନ୍ତଦବଙ୍କ ଅଭିଶ୍ାପ ଅନୁ ସାନ୍ତର ନ୍ତକୌଣସି ଶ୍ରଣାଗତ୍ ଶ୍ତ୍ୁ କବେରୁ

ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇ ନ୍ତସଠାନ୍ତର ଆଶ୍ରୟ ନ୍ତନଇଥିବା ନ୍ତବନ୍ତେ ଶ୍ତ୍ୁ

ବେପୂବଥକ ପ୍ରନ୍ତବଶ୍ କନ୍ତଲ ତ୍ାହାର ମ୍ୃତ୍ୁୟ ହୁ ଏ ।

(ii) ସମ୍ୁଦ୍ରର ଜେରାଶ୍ିନ୍ତର ସୃଷ୍ଟ ତ୍ର୍ା ପରିଦୃଷ୍ଟ ଶ୍ଙ୍ଖମ୍ାନଙ୍କ ସିଂଖୟା ନ୍ତଯନ୍ତତ୍

ଶ୍ରୀରାମ୍ଙ୍କ ନ୍ତସୈନୟ ସିଂଖୟା ନ୍ତସନ୍ତତ୍ ଶ୍ଙ୍ଖଠାରୁ ଅଧିକ ନ୍ତବାଲି ମ୍ନ୍ତ୍ରୀଦ୍ୱୟ

କେନା କରିଛେି । 3x2=6
(iii) ଶ୍ିଖାର ଉଠିବା ପଡ଼ିବା ସହିତ୍ କବି ଦୁ ୁଃଖୀଜନ ମ୍ନନ୍ତର ଆଶ୍ାର

ଉତ୍ଥାନପତ୍ନକୁ ତ୍ୁ େନା କରିଛେି ।

(iv) ଉଷାଙ୍କ ଆଗମ୍ନନ୍ତର ସିଂସାର ଶ୍ୁଭ୍ର ନ୍ତସୌରଭନ୍ତର ପରିପଣ୍ଣ
ୂ ଥ ନ୍ତହାଇ

ଉଠୁ ଥିବାରୁ ସୀତ୍ା ତ୍ାଙ୍କୁ ‘ଶ୍ୁଭ୍ର ସଉରଭ ରସିନ୍ତକ’ ନ୍ତବାଲି କହିଛେି ।

(v) ମ୍ହାମ୍ାନବର ଶ୍ଙ୍ଖଧ୍ଵନିନ୍ତର ଦୁ ୁଃଖ ଜ୍ୱାୋ ପ୍ରଶ୍ମ୍ିତ୍ ନ୍ତହବ ।

Page 6 of 7

Q. No. KEY POINTS / VALUE POINTS DIVISION TOTAL
13. ଉତ୍ତର ପଯଥୟାୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ନ୍ତଲଖ । (ପଦୟ )
(i) (C) ମ୍ାଟି ପାଣି ପବନ 1
(ii) (A) ମ୍ାଟି 1
(iii) (A) ଅବାେର 1
(iv) (D) ମ୍ଙ୍ଗନ୍ତେ ଅଇଲା ଉଷା 1
(v) (C) ଭାଟ 1
10x1=10
(vi) (C) ଦିଗଙ୍ଗନା 1
(vii) (A) ରାଧାନାର୍ ରାୟ 1
(viii) (A) ରାମ୍ଚନ୍ଦ୍ର 1
(ix) (C) ପାବଥତ୍ୀ 1
(x) (D) କାେକବି 1

14. ସିଂନ୍ତକ୍ଷପନ୍ତର ଉତ୍ତର ନ୍ତଲଖ । (ନ୍ତଯନ୍ତକୌଣସି ଛଅଟି)
(i) ନ୍ତଲଖକଙ୍କ ଏଇ ପଦିଏ କର୍ାନ୍ତର କାଠୁ ରିଆ ଲାଲ୍ ଆଖିନ୍ତର ନ୍ତଲଖକଙ୍କୁ
ଚାହିଁଲା ।
(ii) ଅଙ୍ଗଦ ନ୍ତଚୌଧୁରୀ ଦୀର୍ଘଥନ୍ତଦହୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କହିଛ ି ।
(iii) ବାରଜଣ ନ୍ତଯାଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଚାହୁ ଥିନ୍ତଲ ଓ ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କୁ ବାହାରକୁ ଯିବାକୁ
କହିନ୍ତଲ ।
(iv) ବସେ କୁ ମ୍ାର ଶ୍ତ୍ପର୍ୀ ଓ ନ୍ତସ କିଣିଥିବା କାଠର ନାମ୍ ଧଅ କାଠ । 6x1=6
(v) ଗାଳ୍ପିକ ରବି ପଟ୍ଟନାୟକ । ବଟବୃ କ୍ଷ ଏଠି ଜନନୀର ପ୍ରତ୍ୀକ
(vi) ଗାଢନ୍ତନେି ରଙ୍ଗର କଲମ୍ନ୍ତର ନ୍ତଲଖୁଥିନ୍ତଲ ଓ ନ୍ତସହି କଲମ୍ଟିକୁ ପ୍ରୀତ୍ି
ବିକି ନ୍ତଦଇଥିନ୍ତଲ ।
(vii) ଏହା ଆଗେୁ କଙ୍କର ଉକ୍ତି ।
(viii) ମ୍ଙ୍ଗୋ ମ୍ା’ଙ୍କୁ ସୁମ୍ରଣା କରି

*****

Page 7 of 7