CBSE Class 11 Class 12 Syllabus 2024-25 Punjabi

PUNJABI
(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE)

Code No - 104
Class XI
ÇñÖåÆ êðÆÇÖÁÅ - H@ Á³Õ

Á»åÇðÕ î¹ñ»Õä - B@ Á³Õ
ÇñÖåÆ êðÆÇÖÁÅ ñÂÆ Ãî» C سචհ¼ñ - A@@ Á³Õ

ÃÆéÆÁð ÃËÕ¿âðÆ ê¼èð Óå¶ ê³ÜÅìÆ êó·é òÅÿ¶ ÇòÇçÁÅðæÆ, çÃòÄ å¼Õ ê³ÜÅìÆ íÅôÅ çÆ êó·ÅÂÆ

Õð ÁŶ ÔéÍ À°Ôé» ç¶ Ç×ÁÅé çŠضðÅ, Øð-êÇðòÅð, ÃÕ±ñ, êÌ»å Áå¶ ç¶Ã 寺 Á¼×¶ Õ½î»åðÆ ê¼èð

å¼Õ ëËñ Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔËÍ À°Ô ÃîÅÇÜÕ, ðÅÜéÆÇåÕ Áå¶ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ êÇðê¶Ö Çò¼Ú ÁÅêäÆ Ã¯Ú ÇòÕÃå

Õð ðÔ¶ ÔéÍ À°Ô ÃÅÇÔå ç¶ ðÈê» Áå¶ ðÈêÅÕÅð» ìÅð¶ òÆ ÜÅäç¶ ÔéÍ À°Ôé» çÅ ÇòÁÅÕðé

çÅ Ç×ÁÅé ÕÅøÆ Ú¿×¶ðÅ Ô¯ Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔËÍ À°Ô õ¹ç ÇÕô¯ð Ô¯ ׶ Ôé, ï íÅôÅ çÆ ÃÔÆ ðÈê Çò¼Ú

òð寺 À°Ôé» çÆ ôõôÆÁå å¶ ì½ÇèÕ ÇòÕÅà Çò¼Ú ÃÔÅÂÆ Ô¯ ðÔÆ ÔËÍ ê³ÜÅìÆ íÅôÅ çÅ ÁÇèÁËé

ÔÆ éÔÄ î½ÇñÕ ñ¶Öä Áå¶ î½ÇÖÕ êÌ×àÅÁ òÆ À°Ôé» ù Ö¹ôÆ êÌçÅé ÕðçÅ ÔËÍ Ã¯ êÅá-´î Çò¼Ú

ÇÂÔ ïåé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔË ÇÕ ÇòÇçÁÅðæÆ ÁÅêä¶ ÇÖñð¶-ê¹ñð¶ ÇòÚÅð» ù ìó¶ Ãðñ, ÃÇÔÜ å¶ î½ÇñÕ

ðÈê Çò¼Ú ê¶ô Õðé çÆ Ãîð¼æÅ òèÅ ÃÕ¶Í

Çòôò ê¼èð Óå¶ ê³ÜÅìÆ íÅôÅ êÌë¹Çñå Ô¯ Ú¹¼ÕÆ ÔËÍ ÇÜà ÃçÕÅ Çò¼ÇçÁÅ ç¶ Ö¶åð Çò¼Ú ÿÃÅð

ê¼èð çÆÁ» íÅôÅò» é¶ ÇÜò¶º-ÇÜò¶º Á³åððÅôàðÆ î³Ú À°µå¶ ÁÅêäÅ êÌíÅò êÅÇÂÁÅ ÔËÍ À°Ã¶ åð·» ê³ÜÅìÆ

íÅôÅ é¶ òÆ ÁÅêä¶ Ã¼ÇíÁÅÚÅð å¶ Ã¿ÃÇ´åÆ éÅÿ ÇòôòÆÕðé ç¶ ç½ð Çò¼Ú ÁÅêäÅ Çéò¶ÕñÅ ÃæÅé

ìäÅÇÂÁÅ ÔËÍ

íÅôÅ ç¶ êÌ×àÅÁ ñÂÆ ÃÆ.ìÆ.Á˵Ã.ÂÆ. é¶ òÆ ÁÇÔî À°êðÅñÅ ÕðÕ¶, À°Ú¶Ú¶ å¶ Çòô¶ô ã¿× éÅÿ

êÅá-´î Çò¼Ú ìçñÅú ÇñÁÅÀ°ºç¶ ԯ¶ B@ Á³Õ» ç¶ Á»åÇðÕ î¹ñ»Õä éÅÿ, ÇòÁÕåÆ×å êóÚ¯ñ ðÅÔÄ

ÇòÇçÁÅðæÆ çÆ ôÖôÆÁå ù À°íÅðé çÅ À°êðÅñÅ ÕÆåÅ ÔËÍ H@ Á³Õ êð¿êðÅ ù Á¼×¶ å¯ðç¶ Ô¯Â¶ ÇñÖåÆ

êðÆÇÖÁÅ ñÂÆ ðÅÖò¶º ð¼Ö¶ ׶ ÔéÍ

ê³ÜÅìÆ íÅôÅ çÅ Çòô¶ô çðÜÅ Ô¯ä ÕÅðé ÇòÇçÁÅðæÆ

çÅ Á»åÇðÕ î¹ñ»Õä êðÆÇÖÁÕ ò¼ñ¯º ÕÆåÅ ÜÅäÅ ÷ðÈðÆ ÔËÍ

(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) AA-AB

PUNJABI
(2024-25)
A. ÃñÅéÅ ÇñÖåÆ êðÆÇÖÁÅ Code No - 104
(Year End Written Exam - 80 Marks) Class XI

ÇÂÕÅÂÆ /ÇüÖä çÅ Ö¶åð Á³Õ êÆðÆÁâ

íÅôÅ
(À) Áâò»Ã êó·é Õ½ôñ H A@

(Á) êÌíÅòôÅñÆ ÇñÖä Õ½ôñ AE EA

(Â) Áé°òÅç Áå¶ ÇòÁÅÕðé BH E@

ê³ÜÅìÆ ñ¯Õ-ÃÅÇÔå BI

B. Á»åÇðÕ î¹ñ»Õä
(Internal Assesment - 20 Marks)

A. ê̯ÜËÕà (PROJECT) A@ Á³Õ

B. ùäé Áå¶ ì¯ñä ÁÅèÅÇðå ÇÕÇðÁÅò» A@ Á³Õ

íÅôÅ
Áâò»Ã êó·é Õ½ôñ BC
(A) ÜÅäÕÅðÆ íðêÈð ÇÂ¼Õ ÁäÇâ¼áÅ êËðÅ å¶ À°Ã éÅÿ ÿì¿Çèå H ìÔ¹-ÇòÕñêÆ êÌôé (HXA)=H

êÌíÅòôÅñÆ ÇñÖä-Õ½ôñ

ÇÂà Çò¼Ú ò¼Ö-ò¼Ö êÌôé Ô¶á ÇñÖ¶ Áé°ÃÅð ê¹¼Û¶ ÜÅä׶

(B) ÁõìÅð» ç¶ Ã¿êÅçÕ ù ê¼åð (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) G

(C) ÃîÅÇÜÕ, üÇíÁÅÚÅðÕ Áå¶ îé¯ð¿Üé Çòô¶ ÿì¿èÆ B@@-BBE ôìç» ÓÚ ñ¶Ö H

(Ú¯ä ÁÅèÅÇðå)

(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) 2 AA-AB

Á³×ð¶÷Æ å¯º ê³ÜÅìÆ Çò¼Ú Áé°òÅç Áå¶ ÇòÁÅÕðé :- BH
(ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AA êÅá-ê¹ÃåÕ Çò¼Ú çðÜ ôìç»/òÅÕ» Óå¶ ÁÅèÅÇðå)

(D) çøåðÆ ôìçÅòñÆ (ÁÇå ۯචÀ°µåð» òÅÿ¶ êÌôé) (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) EXA=E

(E) ò¼Ö-ò¼Ö ÇòÇôÁ» éÅÿ ÿì¿Çèå ôìçÅòñÆ (ÁÇå ۯචÀ°µåð» òÅÿ¶ êÌôé) (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) EXA=E

(F) ì˺Õ, ð¶ñò¶, âÅÕ, ìÆîÅ-öòÅò» å¶ Õ¿ÇêÀ±àð éÅÿ ÿì¿Çèå òÅÕ

(ۯචÀ°µåð» òÅÿ¶ êÌôé) (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) DXB=H

(G) î¹ÔÅòð¶ (Áðæ Ãêôà Õðç¶ Ô¯Â¶ òÅÕ ìäÅÀ°äÅ) (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) EXA=E

(ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AA êÅá-ê¹ÃåÕ Çò¼Ú çðÜ î¹ÔÅòÇðÁ» Óå¶ ÁÅèÅÇðå)

(H) ÇÂôÇåÔÅð/üçÅ-ê¼åð (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) (E@ ôìç» Çò¼Ú) E

ê³ÜÅìÆ ñ¯Õ-ÃÅÇÔå (ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AA êÅá-ê¹ÃåÕ Óå¶ ÁÅèÅÇðå) BI

(I) ñ¯Õ-×Æå» (ùÔÅ×, دóÆÁ», ÇüáäÆÁ», à¼êÅ) Çò¼Ú¯º Ú¯äòÆÁ» Ãåð» Óå¶ ÁÅèÅÇðå
ìÔ¹-ÇòÕñêÆ À°µåð» òÅÿ¶ êÌôé (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) 6XA=6

(A@) ñ¯Õ-×Æå» (ì¯ñÆÁ», ã¯ñÅ, îÅÔÆÁÅ, ì¹ÞÅðå») Çò¼Ú¯º Ú¯äòÆÁ» Ãåð» Óå¶ ÁÅèÅÇðå
ìÔ¹-ÇòÕñêÆ À°µåð» òÅÿ¶ êÌôé (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) 6XA=6

(AA) ñ¯Õ-×Æå» Óå¶ D@-E@ ôìç» Çò¼Ú ÿÖê
¶ À°µåð òÅÿ¶ êÌôé (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) 3XC=I

(AB) ç¿å-ÕæÅò» Áå¶ êÌÆå ÕæÅò» Óå¶ BE-C@ ôìç» Çò¼Ú ۯචÀ°µåð òÅÿ¶ êÌôé

(Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) DXB=H

ÇéðèÅÇðå êÅá-ê¹ÃåÕ : ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AA (ê³ÜÅì ÃÕ±ñ ÇüÇÖÁÅ ì¯ðâ)

é¯à - ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AA êÅá-ê¹ÃåÕ ù ê³ÜÅì ÃÕ±ñ ÇüÇÖÁÅ ì¯ðâ, ÃÅÇÔì÷ÅçÅ
ÁÜÆå ÇÃ³Ø é×ð (î¯ÔÅñÆ) ò¼ñ¯º êÌÕÅôå ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ ê¹ÃåÕ ì¯ðâ çÆ
ò˵ìÃÅÂÆà : www.pseb.ac.in Óå¶ òÆ À°êñìè ÔËÍ

(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) 3 AA-AB

Ç×ÁÅð·òÄ ÜîÅå Çò¼Ú ê³ÜÅìÆ Çòô¶ çÆÁ» ×åÆÇòèÆÁ» Áå¶ î¹ñ»Õä
Guidelines for Activities and Evaluation

ê¯ÌÜËÕà (PROJECT)
ñÂÆ ÇçôÅ Çéðç¶ô

A. ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆ ù ç¯ ÇòÇôÁ» Çò¼Ú¯º ÇÕö ÇÂ¼Õ Óå¶ ê¯ÌÜËÕà ÇåÁÅð Õðé ñÂÆ ÇçôÅ Çéðç¶ô

ÜÅðÆ Õð¶×ÅÍ

B. ÇÂÔ ê¯ÌÜËÕà åÃòÆð» ÃÇÔå ÇñÖåÆ ðÈê Çò¼Ú A@ 寺 AE ê³ÇéÁ» çÅ Ô¯ò¶×ÅÍ

C. ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆ ù ê̯ÜËÕà çÆ Ú¯ä ñÂÆ ÃÔÅÇÂåÅ Õð¶×ÅÍ

D. ÁÇèÁÅêÕ Ã-Ã Óå¶ ê̯ÜËÕà çÅ ÇéðÆÖä Õð¶×ÅÍ

E. ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆ ù Ôð¶Õ ê¼Ö 寺 ÃñÅÔ ç¶ Õ¶ Ö¯Ü Õðé ñÂÆ ê¶ÌÇðå Õð¶×ÅÍ

F. ÁÇèÁÅêÕ ÇÂÔ ïÕÆéÆ ìäŶ×Å ÇÕ ê¯ÌÜËÕà ðÅÔÄ ÇòÇçÁÅðæÆ Õ¹Þ ÇÃ¼Ö ÇðÔÅ ÔËÍ Ü¶Õð ÇòÇçÁÅðæÆ

ù ê̯ÜËÕà ÿì¿èÆ êÌôé ê¹¼Û¶ ÜÅä å» À°Ô åüñÆ-ìõô ÜòÅì ç¶ ÃÕ¶Í

G. ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆ ç¶ ê̯ÜËÕà çÅ ÇéðÆÖä Õðé ñÂÆ ÕñÅà ðÈî Çò¼Ú êÌì¿è Õð¶×ÅÍ

H. ÁÇèÁÅêÕ ÇÂÔ Ã¹ÇéôÇÚå Õð¶×Å ÇÕ ÇòÇçÁÅðæÆ é¶ À°Ã ê¯ÌÜËÕà ìÅð¶ Ôð ê¼Ö 寺 ÜÅäÕÅðÆ ÔÅÃñ

Õð ñÂÆ ÔËÍ

ê¯Ü
Ì ËÕà ìäÅÀ°ä çÅ À°ç¶ô

A. ÇòÇçÁÅðæÆ ù ìÔ¹-ê¼ÖÆ Ö¯Ü Õðé ñÂÆ êÌÇåíÅôÅñÆ å¶ Çé깿é ìäÅÀ°äÅ ÔËÍ

B. ÁÇèÁÅêÕ é¶ ÇòÇçÁÅðæÆ ù ê¯ÌÜËÕà ìäÅÀ°ä ñÂÆ î½Õ¶ î¹Ô¼ÂÆÁÅ ÕðÅÀ°ä¶ ÔéÍ ÇÜé·» ðÅÔÄ ÇòÇçÁÅðæÆ

é¶ ÁÅêäÆ å¶ ÁÅÿ¶-ç¹ÁÅÿ¶ çÆ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ éÅÿ-éÅÿ ôÖôÆÁå çÅ òÆ ÇéÖÅð ÕðéÅ ÔËÍ

C. ÇòÇçÁÅðæÆ é¶ ÇÂà ê¯ÌÜËÕà ç¹ÁÅðÅ ç¶Ã Çò¼Ú ÔÆ éÔÄ Çòç¶ô Çò¼Ú òÆ êÛÅä ìäÅÀ°äÆ ÔËÍ

D. ÇòÇçÁÅðæÆ ù ê̯ÜËÕà ðÅÔÄ çñÆñ íðêÈð åÕéÆÕ å¯º ÜÅä± ÕðÅÀ°äÅ ÔËÍ

E. ê¯ÌÜËÕà ðÅÔÄ ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» Çò¼Ú î¹ÕÅìñ¶ çÆ ÇÃÔåî³ç íÅòéÅ ù À°ÜÅ×ð Õð¶×ÅÍ

F. ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÆ ôÖôÆÁå ù ìÔ¹-ÁïÅîÆ ê¼Ö 寺 Çòôò-ÇòÁÅêÆ ìäÅÀ°äÅ ÔËÍ

4
(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) AA-AB

ê¯Ü
Ì ËÕà çÆ Ã¿íÅòéÅò» ìÅð¶ ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù öè ç¶ò¶×Å

A. ÜÅä-êÛÅä

B. Çòô¶ ìÅð¶ ÇòÃåÅð ÃÇÔå ÜÅäÕÅðÆ

C. Çòô¶ çÆ ÃÅðæÕåÅ å¶ Ã¿íÅòéÅò»

D. ê̯ÜËÕà çÅ ÁÅñ¯ÚéÅåÇîÕ ê¼Ö

E. ÇòÇçÁÅðæÆ ç¶ ê¯ÌÜËÕà ìÅð¶ ÇòÚÅð å¶ Ã¹ÞÅÁ

êÈðÅ ÃÅñ ÇòÇçÁÅðæÆ ò¼Öð¶-ò¼Öð¶ ÇòÇôÁ» 寺 ÿÃæÅ ç¶ ÃÅð¶

ù êðÖä ç¶ ÁÅèÅð ñ¶ ׶ Á³Õ» ù ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù

Óå¶ ÇÜò¶º ì¯ñ-ÚÅñ, ÃÅÔîä¶ ð¼Ö Õ¶ ÃÅÔîä¶ ð¼Ö Õ¶

êÌôé-À°µåð å¶ ÇòÇçÁÅðæÆ çÅ ÇòÇçÁÅðæÆ çÅ

çñÆñ íðêÈð î¹ñ»Õä î¹ñ»Õä

ÜÅäÕÅðÆ

Á³Õ î¹ñ»Õä
A. ÃÔÆ ÇòôÅ Ú¯ä å¶ ê¶ôÕÅðÆ B Á³Õ

B. Ö¯Ü íðêÈð ÇòÁÅÇÖÁÅ E Á³Õ

C. ôÖôÆÁå çÅ î¹ñ»Õä (VIVA) C Á³Õ

Õ°¼ñ A@ Á³Õ

é¯à¸êðÆÇÖÁÕ é¶ À°êð¯Õå Çç¼å¶ ׶ ùÞÅÁ Áé°ÃÅð ÇòÇçÁÅðæÆ çÅ î¹ñ»Õä ÕðéÅ ÔËÍ

5
(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) AA-AB

ùÞŶ ׶ ê¯ÌÜËÕà (SUGGESTED PROJECTS)

A. üÇíÁÅÚÅðÕ ×åÆÇòèÆÁ» (ñ¯Õ-éÅÚ, ñ¯Õ-×Æå, ñ¯Õ-ì¯ñÆÁ»)

B. ê¹ÃåÕ ÃîÆÇÖÁÅ

C. Ãñ¯×é ñ¶Öä

D. 궺ⱠÁå¶ ôÇÔðÆ ÜÆòé

E. ÃîÅÇÜÕ Õ°ðÆåÆÁ» (çÅÜ, íðÈä-Ô¼ÇåÁÅ, éô¶)

F. î»-ì¯ñÆ (îÔå¼åÅ å¶ êÌÚÅð-êÌÃÅð)

G. ê³ÜÅìÆ êÇÔðÅòÅ

H. ê³ÜÅìÆ ðÇÔä-ÃÇÔä

I. ê³ÜÅìÆ ÔÅð-Çô³×Åð

A@. ÇòðÅÃåÆ Ö¶â»

AA. Õð¯éÅ-ÕÅñ Ã î¶ñ¶ å¶ ÇåÀ°ÔÅð

AB. Õð¯éÅ-ÕÅñ Ã ÇòÁÅÔ å¶ Ô¯ð ÃîÅ×î

é¯à ¸ ÁÇèÁÅêÕ ÇÂÔé» å¯º ÇÂñÅòÅ ÁÅêäÆ ÃÈÞ-ìÈÞ Óå¶ ÇÂñÅÕÅÂÆ ÷ðÈðå»/õÅÃÆÁå»
Áé°ÃÅð Ô¯ð Çòô¶ Ú¹ä ÃÕç¶ ÔéÍ

(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) 6 AA-AB

PUNJABI
(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE)

Code No - 104
Class XII
ÇñÖåÆ êðÆÇÖÁÅ - H@ Á³Õ

Á»åÇðÕ î¹ñ»Õä - B@ Á³Õ

ÇñÖåÆ êðÆÇÖÁÅ ñÂÆ Ãî» C سචհ¼ñ - A@@ Á³Õ

ÃÆéÆÁð ÃËÕ¿âðÆ ê¼èð Óå¶ ê³ÜÅìÆ êó·é òÅÿ¶ ÇòÇçÁÅðæÆ, çÃòÄ å¼Õ ê³ÜÅìÆ íÅôÅ çÆ êó·ÅÂÆ

Õð ÁŶ ÔéÍ À°Ôé» ç¶ Ç×ÁÅé çŠضðÅ, Øð-êÇðòÅð, ÃÕ±ñ, êÌ»å Áå¶ ç¶Ã 寺 Á¼×¶ Õ½î»åðÆ ê¼èð

å¼Õ ëËñ Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔËÍ À°Ô ÃîÅÇÜÕ, ðÅÜéÆÇåÕ Áå¶ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ êÇðê¶Ö Çò¼Ú ÁÅêäÆ Ã¯Ú ÇòÕÃå

Õð ðÔ¶ ÔéÍ À°Ô ÃÅÇÔå ç¶ ðÈê» Áå¶ ðÈêÅÕÅð» ìÅð¶ òÆ ÜÅäç¶ ÔéÍ À°Ôé» çÅ ÇòÁÅÕðé

çÅ Ç×ÁÅé ÕÅøÆ Ú¿×¶ðÅ Ô¯ Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔËÍ À°Ô õ¹ç ÇÕô¯ð Ô¯ ׶ Ôé, ï íÅôÅ çÆ ÃÔÆ ðÈê Çò¼Ú

òð寺 À°Ôé» çÆ ôõôÆÁå å¶ ì½ÇèÕ ÇòÕÅà Çò¼Ú ÃÔÅÂÆ Ô¯ ðÔÆ ÔËÍ ê³ÜÅìÆ íÅôÅ çÅ ÁÇèÁËé

ÔÆ éÔÄ î½ÇñÕ ñ¶Öä Áå¶ î½ÇÖÕ êÌ×àÅÁ òÆ À°Ôé» ù Ö¹ôÆ êÌçÅé ÕðçÅ ÔËÍ Ã¯ êÅá-´î Çò¼Ú

ÇÂÔ ïåé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔË ÇÕ ÇòÇçÁÅðæÆ ÁÅêä¶ ÇÖñð¶-ê¹ñð¶ ÇòÚÅð» ù ìó¶ Ãðñ, ÃÇÔÜ å¶ î½ÇñÕ

ðÈê Çò¼Ú ê¶ô Õðé çÆ Ãîð¼æÅ òèÅ ÃÕ¶Í

Çòôò ê¼èð Óå¶ ê³ÜÅìÆ íÅôÅ êÌë¹Çñå Ô¯ Ú¹¼ÕÆ ÔËÍ ÇÜà ÃçÕÅ Çò¼ÇçÁÅ ç¶ Ö¶åð Çò¼Ú ÿÃÅð

ê¼èð çÆÁ» íÅôÅò» é¶ ÇÜò¶º-ÇÜò¶º Á³åððÅôàðÆ î³Ú À°µå¶ ÁÅêäÅ êÌíÅò êÅÇÂÁÅ ÔËÍ À°Ã¶ åð·» ê³ÜÅìÆ

íÅôÅ é¶ òÆ ÁÅêä¶ Ã¼ÇíÁÅÚÅð å¶ Ã¿ÃÇ´åÆ éÅÿ ÇòôòÆÕðé ç¶ ç½ð Çò¼Ú ÁÅêäÅ Çéò¶ÕñÅ ÃæÅé

ìäÅÇÂÁÅ ÔËÍ

íÅôÅ ç¶ êÌ×àÅÁ ñÂÆ ÃÆ.ìÆ.Á˵Ã.ÂÆ. é¶ òÆ ÁÇÔî À°êðÅñÅ ÕðÕ¶, À°Ú¶Ú¶ å¶ Çòô¶ô ã¿× éÅÿ

êÅá-´î Çò¼Ú ìçñÅú ÇñÁÅÀ°ºç¶ ԯ¶ B@ Á³Õ» ç¶ Á»åÇðÕ î¹ñ»Õä éÅÿ, ÇòÁÕåÆ×å êóÚ¯ñ ðÅÔÄ

ÇòÇçÁÅðæÆ çÆ ôÖôÆÁå ù À°íÅðé çÅ À°êðÅñÅ ÕÆåÅ ÔËÍ H@ Á³Õ êð¿êðÅ ù Á¼×¶ å¯ðç¶ Ô¯Â¶ ÇñÖåÆ

êðÆÇÖÁÅ ñÂÆ ðÅÖò¶º ð¼Ö¶ ׶ ÔéÍ

ê³ÜÅìÆ íÅôÅ çÅ Çòô¶ô çðÜÅ Ô¯ä ÕÅðé ÇòÇçÁÅðæÆ

çÅ Á»åÇðÕ î¹ñ»Õä êðÆÇÖÁÕ ò¼ñ¯º ÕÆåÅ ÜÅäÅ ÷ðÈðÆ ÔËÍ

1
(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) AA-AB

PUNJABI
A. ÃñÅéÅ ÇñÖåÆ êðÆÇÖÁÅ (2023-24)
(Year End Written Exam - 80 Marks) Code No - 104
Class XII

ÇÂÕÅÂÆ /ÇüÖä çÅ Ö¶åð Á³Õ êÆðÆÁâ

íÅôÅ
(À) Áâò»Ã êó·é Õ½ôñ H A@

(Á) êÌíÅòôÅñÆ ÇñÖä Õ½ôñ AE CF
(Â) ÇòÁÅÕðé AC C@

ÃÅÇÔå DD HE

B. Á»åÇðÕ î¹ñ»Õä
(Internal Assesment - 20 Marks)

A. ê̯ÜËÕà (PROJECT) A@ Á³Õ

B. ùäé Áå¶ ì¯ñä ÁÅèÅÇðå ÇÕÇðÁÅò» A@ Á³Õ

íÅôÅ
Áâò»Ã êó·é Õ½ôñ BC

(A) ÁäÇâ¼áÅ êËðÅ (Unseen Passage) :

ÜÅäÕÅðÆ íðêÈð ÇÂ¼Õ ÁäÇâ¼áÅ êËðÅ å¶ À°Ã éÅÿ ÿì¿Çèå H ìÔ¹-ÇòÕñêÆ êÌôé HxA=H

êÌíÅòôÅñÆ ÇñÖä-Õ½ôñ

(B) ÕÅð-ÇòÔÅð ç¶ ê¼åð (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) H

(C) Çç¼å¶ ׶ Çòô¶ Óå¶ (ABE 寺 AE@ ôìç) êËðÅ-ðÚéÅ ÕðéÅ (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) G

2
(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) AA-AB

ÇòÔÅðÕ ÇòÁÅÕðé AC
(D) òÅÕ-òà»çðÅ (ÁÇå ۯචêÌôé) Ú¯ä ÁÅèÅÇðå (CXA)C

(ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AB êÅá-ê¹ÃåÕ Óå¶ ÁÅèÅÇðå)
(E) ÁÖÅä/ÁÖÅÀ°ºå» : òðå Õ¶ ÃÇæåÆ Ãêôà ÕðéÅ (Ú¯ä ÁÅèÅÇðå) (EXB)A@

(ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AB êÅá-ê¹ÃåÕ Çò¼Ú çðÜ ÁÖÅä/ÁÖÅÀ°å» Óå¶ ÁÅèÅÇðå)

ÃÅÇÔå DD

(F) ÕÇòåÅ AB

(À) Çç¼åÆÁ» ×ÂÆÁ» ç¯ ÕÅÇò-à¹ÕóÆÁ» Çò¼Ú¯º ÇÕö ÇÂ¼Õ çÆ êÌÃ¿× ÃÇÔå ÇòÁÅÇÖÁÅ C+E=H

(Á) ìÔ¹-ÇòÕñêÆ D êÌôé (DXA)=D

(G) ÕÔÅäÆÁ» AI

(À) ÇòôÅ, ÚÇð¼åð-ÇÚåðé, ÁÅñ¯ÚéÅåÇîÕ ÃÅð ÿì¿èÆ (ABE-AE@ ôìç) Ú¯ä ÁÅèÅÇðå F

(Á) ìÔ¹-ÇòÕñêÆ E êÌôé (EXA)=E

(Â) ۯචÀ°µåð òÅÿ¶ D êÌôé (BE-C@ ôìç» Çò¼Ú) Ú¯ä ÁÅèÅÇðå (DXB)=H

(H) ê³ÜÅìÆ Ã¼ÇíÁÅÚÅð çÆ ÜÅä-êÛÅä AC

(À) ìÔ¹-ÇòÕñêÆ E êÌôé (EXA)=E

(Á) ÿֶê À°µåð òÅÿ¶ êÌôé (G@-H@ ôìç» Çò¼Ú) Ú¯ä ÁÅèÅÇðå (BXD)=H

ÇéðèÅðå ê¹ÃåÕ Áå¶ Ú¯äò¶º êÅá

ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AB (ÕÇòåÅò»)

(A) à¹ÕóÆ Ü¼× å¯º ÇéÁÅðÆ (íÅÂÆ òÆð ÇóØ)

(B) åÅÜ îÔñ (ê̯. î¯Ôé ÇóØ)

(C) Ú¹¿¹î Ú¹¿î ð¼Ö¯ (é§ç ñÅñ é±ðê¹ðÆ)

(D) òÅðà ôÅÔ (Á³ÇîÌåÅ êÌÆåî)
3
(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) AA-AB

(E) î¶ðÅ ìÚêé (ÔÇðíÜé ÇóØ)

(F) ×Æå (Çôò Õ¹îÅð ìàÅñòÆ)

ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AB (ÕÔÅäÆÁ»)

(A) Ã»Þ (ùÜÅé ÇóØ)

(B) éÆñÆ (ÕðåÅð ÇÃ³Ø ç¹¼×ñ)

(C) îÅóÅ ì¿çÅ (ê̶î êÌÕÅô)

(D) Øð ÜÅ ÁÅêä¶ (×¹ñ÷Åð ÇÃ³Ø Ã¿èÈ)

ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AB (ê³ÜÅìÆ Ã¼ÇíÁÅÚÅð çÆ ÜÅä-êÛÅä)

(A) ê³ÜÅì ç¶ î¶ñ¶ å¶ ÇåÀ°ÔÅð (âÅ. Á˵Ã.Á˵Ã.òäÜÅðÅ ì¶çÆ)

(B) ê³ÜÅì ç¶ ðÃî-ÇðòÅÜ (×¹ñ÷Åð ÇÃ³Ø Ã¿èÈ)

(C) ê³ÜÅì çÆÁ» ñ¯Õ-ֶ⻠(ùÖç¶ò îÅçê¹ðÆ)

(D) ê³ÜÅì ç¶ ñ¯Õ-éÅÚ (²âÅ. Ü×Æð ÇÃ³Ø é±ð)

ÇéðèÅÇðå êÅá-ê¹ÃåÕ : ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AB (ê³ÜÅì ÃÕ±ñ ÇüÇÖÁÅ ì¯ðâ)

é¯à - ñÅ÷îÆ ê³ÜÅìÆ AB êÅá-ê¹ÃåÕ ù ê³ÜÅì ÃÕ±ñ ÇüÇÖÁÅ ì¯ðâ, ÃÅÇÔì÷ÅçÅ
ÁÜÆå ÇÃ³Ø é×ð (î¯ÔÅñÆ) ò¼ñ¯º êÌÕÅôå ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ ê¹ÃåÕ ì¯ðâ çÆ
ò˵ìÃÅÂÆà : www.pseb.ac.in Óå¶ òÆ À°êñìè ÔËÍ

(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) 4 AA-AB

ìÅð··òÄ ÜîÅå Çò¼Ú ê³ÜÅìÆ Çòô¶ çÆÁ» ×åÆÇòèÆÁ» Áå¶ î¹ñ»Õä
Guidelines for Activities and Evaluation

ê¯ÌÜËÕà (PROJECT)
ñÂÆ ÇçôÅ Çéðç¶ô

A. ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆ ù ç¯ ÇòÇôÁ» Çò¼Ú¯º ÇÕö ÇÂ¼Õ Óå¶ ê¯ÌÜËÕà ÇåÁÅð Õðé ñÂÆ ÇçôÅ Çéðç¶ô

ÜÅðÆ Õð¶×ÅÍ

B. ÇÂÔ ê¯ÌÜËÕà åÃòÆð» ÃÇÔå ÇñÖåÆ ðÈê Çò¼Ú A@ 寺 AE ê³ÇéÁ» çÅ Ô¯ò¶×ÅÍ

C. ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆ ù ê̯ÜËÕà çÆ Ú¯ä ñÂÆ ÃÔÅÇÂåÅ Õð¶×ÅÍ

D. ÁÇèÁÅêÕ Ã-Ã Óå¶ ê̯ÜËÕà çÅ ÇéðÆÖä Õð¶×ÅÍ

E. ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆ ù Ôð¶Õ ê¼Ö 寺 ÃñÅÔ ç¶ Õ¶ Ö¯Ü Õðé ñÂÆ ê¶ÌÇðå Õð¶×ÅÍ

F. ÁÇèÁÅêÕ ÇÂÔ ïÕÆéÆ ìäŶ×Å ÇÕ ê¯ÌÜËÕà ðÅÔÄ ÇòÇçÁÅðæÆ Õ¹Þ ÇÃ¼Ö ÇðÔÅ ÔËÍ Ü¶Õð ÇòÇçÁÅðæÆ

ù ê̯ÜËÕà ÿì¿èÆ êÌôé ê¹¼Û¶ ÜÅä å» À°Ô åüñÆ-ìõô ÜòÅì ç¶ ÃÕ¶Í

G. ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆ ç¶ ê̯ÜËÕà çÅ ÇéðÆÖä Õðé ñÂÆ ÕñÅà ðÈî Çò¼Ú êÌì¿è Õð¶×ÅÍ

H. ÁÇèÁÅêÕ ÇÂÔ Ã¹ÇéôÇÚå Õð¶×Å ÇÕ ÇòÇçÁÅðæÆ é¶ À°Ã ê¯ÌÜËÕà ìÅð¶ Ôð ê¼Ö 寺 ÜÅäÕÅðÆ ÔÅÃñ

Õð ñÂÆ ÔËÍ

ê¯Ü
Ì ËÕà ìäÅÀ°ä çÅ À°ç¶ô

A. ÇòÇçÁÅðæÆ ù ìÔ¹-ê¼ÖÆ Ö¯Ü Õðé ñÂÆ êÌÇåíÅôÅñÆ å¶ Çé깿é ìäÅÀ°äÅ ÔËÍ

B. ÁÇèÁÅêÕ é¶ ÇòÇçÁÅðæÆ ù ê¯ÌÜËÕà ìäÅÀ°ä ñÂÆ î½Õ¶ î¹Ô¼ÂÆÁÅ ÕðÅÀ°ä¶ ÔéÍ ÇÜé·» ðÅÔÄ ÇòÇçÁÅðæÆ

é¶ ÁÅêäÆ å¶ ÁÅÿ¶-ç¹ÁÅÿ¶ çÆ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ éÅÿ-éÅÿ ôÖôÆÁå çÅ òÆ ÇéÖÅð ÕðéÅ ÔËÍ

C. ÇòÇçÁÅðæÆ é¶ ÇÂà ê¯ÌÜËÕà ç¹ÁÅðÅ ç¶Ã Çò¼Ú ÔÆ éÔÄ Çòç¶ô Çò¼Ú òÆ êÛÅä ìäÅÀ°äÆ ÔËÍ

D. ÇòÇçÁÅðæÆ ù ê̯ÜËÕà ðÅÔÄ çñÆñ íðêÈð åÕéÆÕ å¯º ÜÅä± ÕðÅÀ°äÅ ÔËÍ

E. ê¯ÌÜËÕà ðÅÔÄ ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» Çò¼Ú î¹ÕÅìñ¶ çÆ ÇÃÔåî³ç íÅòéÅ ù À°ÜÅ×ð Õð¶×ÅÍ

F. ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÆ ôÖôÆÁå ù ìÔ¹-ÁïÅîÆ ê¼Ö 寺 Çòôò-ÇòÁÅêÆ ìäÅÀ°äÅ ÔËÍ

(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) 5 AA-AB

ê¯Ü
Ì ËÕà çÆ Ã¿íÅòéÅò» ìÅð¶ ÁÇèÁÅêÕ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù öè ç¶ò¶×Å

A. ÜÅä-êÛÅä

B. Çòô¶ ìÅð¶ ÇòÃåÅð ÃÇÔå ÜÅäÕÅðÆ

C. Çòô¶ çÆ ÃÅðæÕåÅ å¶ Ã¿íÅòéÅò»

D. ê̯ÜËÕà çÅ ÁÅñ¯ÚéÅåÇîÕ ê¼Ö

E. ÇòÇçÁÅðæÆ ç¶ ê¯ÌÜËÕà ìÅð¶ ÇòÚÅð å¶ Ã¹ÞÅÁ

êÈðÅ ÃÅñ ÇòÇçÁÅðæÆ ò¼Öð¶-ò¼Öð¶ ÇòÇôÁ» 寺 ÿÃæÅ ç¶ ÃÅð¶

ù êðÖä ç¶ ÁÅèÅð ñ¶ ׶ Á³Õ» ù ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù

Óå¶ ÇÜò¶º ì¯ñ-ÚÅñ, ÃÅÔîä¶ ð¼Ö Õ¶ ÃÅÔîä¶ ð¼Ö Õ¶

êÌôé-À°µåð å¶ ÇòÇçÁÅðæÆ çÅ ÇòÇçÁÅðæÆ çÅ

çñÆñ íðêÈð î¹ñ»Õä î¹ñ»Õä

ÜÅäÕÅðÆ

Á³Õ î¹ñ»Õä
A. ÃÔÆ ÇòôÅ Ú¯ä å¶ ê¶ôÕÅðÆ B Á³Õ

B. Ö¯Ü íðêÈð ÇòÁÅÇÖÁÅ E Á³Õ

C. ôÖôÆÁå çÅ î¹ñ»Õä (VIVA) C Á³Õ

Õ°¼ñ A@ Á³Õ

é¯à¸êðÆÇÖÁÕ é¶ À°êð¯Õå Çç¼å¶ ׶ ùÞÅÁ Áé°ÃÅð ÇòÇçÁÅðæÆ çÅ î¹ñ»Õä ÕðéÅ ÔËÍ

(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) 6 AA-AB

ùÞŶ ׶ ê¯ÌÜËÕà (SUGGESTED PROJECTS)

A. õ¹ðÅÕ (ÇÕö ÇÂ¼Õ ðÅÜ/êÌç¶ô ÁÅèÅÇðå)

B. ê³ÜÅì ç¶ î¶ñ¶ å¶ ÇåúÔÅð

C. ì÷¹ð×» çŠؼà ÇðÔÅ ÃÇåÕÅð (ÕÅðé å¶ Ã¹ÞÅÁ)

D. Õð¯éÅ-ÕÅñ Ã ê¶ºâ± å¶ ôÇÔðÆ ÜÆòé çÅ Á³åð

E. Õð¯éÅ-ÕÅñ Ã ÁÅé-ñÅÂÆé êó·ÅÂÆ

F. Õð¯éÅ-ÕÅñ Ã À°íðÆ ñ¯Õ-öòÅ íÅòéÅ

G. Õð¯éÅ-ÕÅñ Ã êÌçÈôä çÆ ÃÇæåÆ

H. Õð¯éÅ-ÕÅñ 寺 ìÅÁç ÃÕ±ñ» çÆ ÃÇæåÆ å¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÅ ÇòÔÅð

I. Çòç¶ô» Çò¼Ú ÜÅä çÆ Ô½ó (ô½Õ, î÷ìÈðÆ Ü» ÃîÅÇÜÕ ð¹åìÅ)

A@. ïôñ îÆâÆÁÅ çÅ ò¼è ÇðÔÅ êÌíÅò

AA. ÇòÇ×ÁÅéÆ (ÃîÅÜ ù ç¶ä)

AB. ñ¶ÖÕ (ÃÅÇÔÇåÕ ç¶ä)

AC. îÔ»ê¹ðô (ÜÆòéÆ å¶ À°êç¶ô)

é¯à : ÁÇèÁÅêÕ ÇÂÔé» å¯º ÇÂñÅòÅ ÁÅêäÆ ÃÈÞ-ìÈÞ å¶ ÇÂñÅÕÅÂÆ ÷ðÈðå»/õÅÃÆÁå»
Áé°ÃÅð Ô¯ð Çòô¶ Ú¹ä ÃÕç¶ ÔéÍ

(ÁêÌËñ B@BD 寺 îÅðÚ B@BE) 7 AA-AB

CBSE Syllabus 2024
The syllabus for CBSE board is as follows.

▪ Class 9 Syllabus
▪ Class 10 Syllabus
▪ Class 11 Syllabus
▪ Class 12 Syllabus

Also check NCERT Syllabus for Other Classes
▪ NCERT Syllabus for Class 6
▪ NCERT Syllabus for Class 7
▪ NCERT Syllabus for Class 8
▪ NCERT Syllabus for Class 9
▪ NCERT Syllabus for Class 10
▪ NCERT Syllabus for Class 11
▪ NCERT Syllabus for Class 12

CBSE Board Important Resources
• CBSE Date Sheet
• CBSE Result
• CBSE Syllabus
• CBSE Sample Papers
• CBSE Question Papers
• CBSE Notes
• CBSE Practice Papers