NIOS Class 10 April 2024 Question Paper Marathi

This Question Paper consists of 37 questions and 11 printed pages.
sÊ ¬˝‡Ÿ¬ÁòÊ∑§Ã ∞∑ͧáÊ 37 ¬˝‡Ÿ •ÊÁáÊ 11 ¿Uʬˋ ¬ÊŸ •Ê„Ã.

Roll No. Code No.
•ŸÈ∑˝§◊Ê¥∑§ ∑§Ê«U Ÿ¥. 67/S/A/M
SET/‚≈ A
MARATHI
◊⁄UÊ∆UË
(204)
Day and Date of Examination :

(¬⁄UˡÊøÊ ÁŒfl‚ •ÊÁáÊ ÃÊ⁄UËπ)

Signature of Invigilators :

(ÁŸ⁄UˡÊ∑§ÊøË ‚„Ë) 1.

2.

‚Ê◊Êãÿ •ŸÈŒ‡Ê —
1. ‚fl¸ ¬˝‡ŸÊ¥ø ©ûÊ⁄U ÃÈê„Ê‹Ê ÁŒ‹ÀÿÊ ©ûÊ⁄U-¬ÈÁSÃ∑§Ãø Á‹„ÊÿøË •Ê„Ã.
2. ÿÊ ¬˝‡Ÿ-¬ÁòÊ∑§‹Ê flÊøáÿÊ‚Ê∆UË 15 Á◊ÁŸ≈UÊøÊ fl› ÁŒ‹Ê ª‹Ê •Ê„. ¬˝‡Ÿ-¬ÁòÊ∑§ø ÁflÃ⁄UáÊ ŒÈ¬Ê⁄UË 02.15 flÊ¡ÃÊ ∑§⁄UáÿÊÃ
ÿ߸‹. 02.15 Ã 02.30 ¬ÿZà ÁfllÊÕ˸ ∑§fl› ¬˝‡Ÿ-¬ÁòÊ∑§Ê flÊøÃË‹ •ÊÁáÊ ÿÊ fl›à ©ûÊ⁄U-¬ÈÁSÃ∑§Ã ∑§ÊáÊÃ„Ë ©ûÊ⁄U Á‹„áÊÊ⁄U
ŸÊ„ËÃ.
3. ¬⁄UˡÊÊÕ˸Ÿ ¬˝‡Ÿ¬ÁòÊ∑§ëÿÊ ¬˝Õ◊ ¬Îc∆UÊfl⁄U •Ê¬‹Ê •ŸÈ∑˝§◊Ê¥∑§ Á‹„ÊflÊ.
4. ∑Χ¬Ê∑§M§Ÿ ¬˝‡Ÿ-¬òÊ Ã¬Ê‚ÍŸ ÉÿÊ ∑§Ë ¬ÈSÃ∑§Êø ∞∑¥§Œ⁄U ¬Îc∆U •ÊÁáÊ ¬˝‡ŸÊ¥øË ‚¥ÅÿÊ ¬˝Õ◊ ¬Îc∆UÊfl⁄U ‚flʸà fl⁄U ¿Uʬ‹‹Ë
•Ê„, Ãfl…UËø •Ê„ Á∑¥§flÊ ŸÊ„Ë. Âø ¬˝‡ŸÊ¥øË ‚¥ÅÿʬáÊ ∑˝§Á◊∑§ L§¬Êà •‚ÊflË.
5. ’„ȬÿʸÿË ¬˝‡ŸÊ¥ø ©ûÊ⁄U Á‹Á„ÃÊŸÊ ÁŒ‹ÀÿÊ ¬ÿʸÿÊ¥¬Ò∑§Ë •øÍ∑§ ¬ÿʸÿ (•), (’), (∑§) Á∑¥§flÊ («U) ÁŸfl«ÍUŸ ©ûÊ⁄U¬ÁòÊ∑§Ã Á‹„Ê.
6. ’„ȬÿʸÿË ¬˝‡ŸÊ¥ø ©ûÊ⁄U ŒÃÊ¥ŸÊ ÃÈê„Ê‹Ê ÁŒ‹ÀÿÊ ¬ÿʸÿÊ¥ÃÍŸ ÿÊÇÿ ÃÊ ¬ÿʸÿ ÁŸfl«UÊflÿÊøÊ •Ê„. flª›Ë Œáÿʥà ÿáÊÊ:ÿÊ
©ûÊ⁄U-¬ÈÁSÃ∑§Ê¥◊œ ÿÊÇÿ ©ûÊ⁄U Á‹„Êÿø •Ê„.
7. ’„ȬÿʸÿË ¬˝‡ŸÊ¥ø ‚Ê’Ãø ‚fl¸ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U ÁŸœÊ¸Á⁄Uà fl›Ãø lÊflÿÊøË •Ê„Ã. ’„ȬÿʸÿË ¬˝‡ŸÊ¥‚Ê∆UË ¡ÊSà fl› ŒáÿÊ¥Ã
ÿáÊÊ⁄U ŸÊ„Ë.
8. ©ûÊ⁄U-¬ÁòÊ∑§Ã •Ê›π ÁŸŒ‡Ê¸ŸÊ‚ •ÊáÊáÊ •ÊÁáÊ ÿÊÇÿ ¡ÊªëÿÊ √ÿÁÃÁ⁄UÄà •ŸÈ∑˝§◊Ê¥∑§ Á‹Á„ÀÿÊ‚ ¬⁄UˡÊÊÕ˸‹Ê •ÿÊÇÿ
∆U⁄UÁfláÿʥà ÿ߸‹.
9. •Ê¬ÀÿÊ ©ûÊ⁄U-¬ÁòÊ∑§Ê¥fl⁄U ¬˝‡Ÿ-¬ÁòÊ∑§øÊ ∑§Ê«U Ÿ¥. 67/S/A/M-A Á‹„ÊflÃ.

67/S/A/M-204-A ] 1 [ Contd...

MARATHI
◊⁄UÊ∆UË
(204)
fl› — ÃËŸ ÃÊ‚ ] [ ∞∑ͧáÊ ªÈáÊ — 100
‚ÍøŸÊ — (i) ÿÊ ¬˝‡Ÿ¬ÁòÊ∑§Ã ∞∑ͧáÊ 37 ¬˝‡Ÿ •Ê„à •ÊÁáÊ ‚fl¸ ¬˝‡Ÿ ‚Ê«UÁfláÊ •Êfl‡ÿ∑§ •Ê„.
(ii) ¬˝‡Ÿ¬ÁòÊ∑§Ã ŒÊŸ Áfl÷ʪ •Ê„Ã. Áfl÷ʪ - • •ÊÁáÊ Áfl÷ʪ - ’.
(iii) Áfl÷ʪ - • ◊äÿ flSÃÈÁŸc∆U/’„ȬÿʸÿË ¬˝‡Ÿ •Ê„à Ã⁄U Áfl÷ʪ - ’ ◊äÿ Áfl·ÿÁŸc∆U/fláʸŸÊà◊∑§ ¬˝‡Ÿ
•Ê„Ã. Áfl÷ʪ - • 50 ªÈáÊ fl Áfl÷ʪ - ’ 50 ªÈáÊ •Ê„Ã. = 100 ªÈáÊ.
(iv) Áfl÷ʪ - • ◊äÿ ∞∑ͧáÊ 27 ¬˝‡Ÿ •Ê„Ã.
• ¬˝‡Ÿ ∑˝§. 1 Ã 12 ªl
• ¬˝‡Ÿ ∑˝§. 13 Ã 20 ¬l
• ¬˝‡Ÿ ∑˝§. 21 Ã 27 √ÿÊ∑§⁄UáÊ
(v) Áfl÷ʪ - ’ ◊äÿ ∞∑ͧáÊ 28 Ã 37 ¬˝‡Ÿ •Ê„Ã.
• ¬˝‡Ÿ ∑˝§. 28 Ã 30 ªl-¬l
• ¬˝‡Ÿ ∑˝§. 31 Ã 32 √ÿÊ∑§⁄UáÊ
• ¬˝‡Ÿ ∑˝§. 33 Ã 34 ©ÃÊU:ÿÊfl⁄UË‹ ¬˝‡Ÿ
• ¬˝‡Ÿ ∑˝§. 35 Ã 37 ‹πŸ ∑§ÊÒ‡ÊÀÿÊfl⁄U •ÊœÊÁ⁄Uà ©ŒÊ. ÁŸ’¥œ‹πŸ, ¬òÊ‹πŸ fl ‚Ê⁄UÊ¥‡Ê‹πŸ ß.
Áfl÷ʪ - • (flSÃÈÁŸc∆U / ’„ȬÿʸÿË ¬˝‡Ÿ)
ÁŒ‹ÀÿÊ ¬ÿʸÿÊ¥◊œÍŸ •øÍ∑§ ¬ÿʸÿ ‡ÊÊœÍŸ πÊ‹Ë‹ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U Á‹„Ê.
1. „ª«UflÊ⁄UÊ¥ø flÒl∑§Ëÿ Á‡ÊˇÊáÊ ∑§Ê∆U ¤ÊÊ‹? 1
(•) ŸÊª¬Í⁄U (’) ∑§Ê‹∑§ÊÃÊ (∑§) ÿflÃ◊Ê› («U) ◊È¥’߸
‹ˇ◊Ë’Ê߸ Á≈U›∑§Ê¥ø ◊⁄UÊ∆UËÃË‹ ªÊ¡‹‹ ¬ÈSÃ∑§ ∑§ÊáÊÃ?
(•) ‡ÿÊ◊øË •Ê߸ (’) ªáʪÊà (∑§) ’Ÿª⁄UflÊ«UË («U) S◊ÎÁÃÁøòÊ

2. ŸÊªÍ ªfl˚ÿÊøÊ „ÊÃπ¥«UÊ Áfl·ÿ ∑§ÊáÊÃÊ „ÊÃÊ? 1
(•) πÊáÊ (’) flÊøáÊ (∑§) ¬›áÊ («U) ¤ÊÊ¬áÊ
•Ê¬ÀÿÊ‹Ê ôÊÊŸ ŒáÊÊ⁄UÊ ¬Á„‹Ê ªÈL§ ∑§ÊáÊ?
(•) ª˝¥Õ (’) Á¬ÃÊ (∑§) ◊ÊÃÊ («U) Á‡ÊˇÊ∑§

67/S/A/M-204-A ] 2 [ Contd...

3. ◊„Êà◊Ê ¡ÊÃË’Ê »È§‹ ÿÊ¥ø ¬Íáʸ ŸÊfl ‚Ê¥ªÊ. 1

(•) ¡ÊÃË⁄UÊfl ªÊÁfl¥Œ⁄UÊfl »È§‹ (’) ªÊÁfl¥Œ⁄UÊfl ¡ÊÃË⁄UÊfl »È§‹
(∑§) ªÊÁfl¥Œ⁄UÊfl ∑§‡Êfl⁄UÊfl »È§‹ («U) ¡ÊÃË⁄UÊfl ∑§‡Êfl⁄UÊfl »È§‹
ߥª˝¡Ê¥ëÿÊ •⁄U⁄UÊflËëÿÊ Áfl⁄UÊœÊà ¡ ’à •Êπ‹ ª‹ àÿÊø •ª˝áÊË ∑§ÊáÊ „ÊÃ?
(•) ◊Êœfl (’) ◊ÈÅÿÊäÿʬ∑§
(∑§) ∑§‡Êfl fl àÿÊø ‚fl¥ª«UË («U) ∑§‡Êfl

4. øÍ∑§ ∑§Ë ’⁄UÊ’⁄U ‚Ê¥ªÊ. (∑§ÊáÊÃ„Ë ÃËŸ) 3

(a) ÁŒ‹Ë¬ œÊL§⁄∑§⁄U ÿÊ¥ŸË Á‹Á„‹ÀÿÊ ¬Ê∆UÊø ŸÊfl ¬fl¸ÃÁ‡Êπ⁄U •Ê„. 1

(b) ߥª˝¡Ë ÷Ê·øÊ ¬Á⁄Uøÿ ◊⁄UÊ∆UË ◊ÊáÊ‚Ê¥ŸÊ ¤ÊÊ‹Ê „ Á≈U›∑§Ê¥ŸÊ ‚ÈÁøã„ flÊ≈U‹ ŸÊ„Ë. 1

(c) ŸÊªÍ ªfl›Ë •¥ªÊŸ ªÈ≈UªÈ≈UËà „ÊÃÊ. 1

(d) ◊„·Ë¸ ∑§fl¸ ÿÊ¥ŸÊ ◊„Ê⁄UÊc≈˛U ÷Í·áÊ „Ê Á∑§ÃÊ’ Á◊›Ê‹Ê „ÊÃÊ. 1

5. Á⁄U∑§ÊêÿÊ ¡ÊªÊ ÷⁄UÊ. (∑§ÊáÊàÿÊ„Ë ÃËŸ) 3

(a) ◊„·Ë¸ ∑§fl¸ ÿÊ¥ŸË flÿÊëÿÊ __________ fl·Ë¸ •Ê¬‹Ê Œ„ ∆Ufl‹Ê. 1

(b) __________ ŸÊªÍ ªfl›Ë ÁŒ‚à •‚. 1

(c) «UÊÚ. ∑§‡Êfl ’›Ë⁄UÊ◊ „ª«UflÊ⁄U ÿÊ¥ŸË __________ ÿÊ ‚¥ÉÊ≈UŸøË SÕʬŸÊ ∑§‹Ë. 1

(d) ’Ê‹¬áÊË ‹π∑§Ê‹Ê “üÊË” „Ë ‚⁄USflÃËëÿÊ ◊¥ÁŒ⁄UÊÃË‹ __________ flÊ≈U‹Ë „ÊÃË. 1

(e) ‹Ê∑§◊Êãÿ Á≈U›∑§Ê¥ŸË __________ „ ÁŸÿÃ∑§ÊÁ‹∑§ / flÎûʬòÊ øÊ‹Í ∑§‹. 1

6. ¡Ê«KÊ ‹ÊflÊ - ¬Ê∆U •ÊÁáÊ ¬Ê∆UÊø ‹π∑§ ÿÊ¥ëÿÊ ¡Ê«KÊ ‹ÊflÊ. 4

“•” ª≈U “’” ª≈U
(¬Ê∆)U (‹π∑§)
(a) ¤ÊÊ¬ - •ÊøÊÿ¸ ÁflŸÊ’Ê ÷Êfl 1

(b) ÃÍ Ã⁄U ◊ʤÿÊ„Ë - Áfl.‚. πÊ¥«U∑§⁄U 1

(c) ◊Ê÷ÊÄÃËø ◊„ûfl - ‹ˇ◊Ë’Ê߸ ŸÊ⁄UÊÿáÊ Á≈U›∑§ 1

(d) üÊË - Œ.◊Ê. Á◊⁄UÊ‚ŒÊ⁄U 1

67/S/A/M-204-A ] 3 [ Contd...

7. ÁŒ‹ÀÿÊ ¬ÿʸÿÊ¥◊œÍŸ •øÍ∑§ ¬ÿʸÿ ‡ÊÊœÍŸ πÊ‹Ë‹ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U Á‹„Ê. 2

(a) ÁŸ’¥œ◊Ê‹ÃË‹ ¬Á„‹Ê ÁŸ’¥œ __________ „Ê „ÊÃÊ. 1

(•) Sflœ◊¸ •ÊÁáÊ Sfl÷Ê·Ê (’) ∑§‚⁄UËø ◊„ûfl
(∑§) ◊⁄UÊ∆UË ÷Ê·øË ÁSÕÃË («U) ◊ÊÃÎ÷Ê·Ê
(b) ÃÀ‹ËŸ „ÊáÊ ê„áÊ¡ __________ . 1

(•) ∞∑§M§¬ „ÊáÊ (’) ŒÈ— πË „ÊáÊ (∑§) √ÿÊ∑ȧ› „ÊáÊ («U) Áfl⁄UÄà „ÊáÊ

8. Á≈U›∑§Ê¥ëÿÊ ◊Ã •Ê¬áÊ ◊⁄UÊ∆UË ÷Ê·øÊ SflË∑§Ê⁄U ∑§‹Ê, ∑§Ê⁄UáÊ __________ 1

(•) ÃË ß¥ª˝¡Ë¬ˇÊÊ øÊ¥ª‹Ë •Ê„.
(’) ◊⁄UÊ∆UË ÷Ê·Ê •Ê¬ÀÿÊ‹Ê •Êfl«UÃ.
(∑§) ÃË •Ê¬ÀÿÊ‹Ê ¡ã◊Ê’⁄UÊ’⁄U ¬˝Êåà ¤ÊÊ‹Ë •Ê„.
(«U) ◊⁄UÊ∆UË ÷Ê·Ê ’Ê‹áÊÊ:ÿÊ¥øË ‚¥ÅÿÊ πͬ •Ê„.

9. ‹ÇŸÊŸ¥Ã⁄U ŸÊªÍ‹Ê ÁŒfl‚Ê ¤ÊÊ¬ ‹ÊªÃ Ÿ‚, ∑§Ê⁄UáÊ __________ 1

(•) àÿÊëÿÊ ◊ʪ ¬˝¬¥ø ‹Êª‹Ê „ÊÃÊ.
(’) ÉÊ⁄UÊà ◊È‹Ê¥øÊ ªÊ¥œ› „ÊÃÊ.
(∑§) àÿÊ‹Ê √ÿÊÿÊ◊Ê‹Ê fl› lÊÿøÊ „ÊÃÊ.
(«U) àÿÊøË ’Êÿ∑§Ê àÿÊ‹Ê ¤ÊÊ¬Í lÊÿøË ŸÊ„Ë.

10. •ÊœÈÁŸ∑§ ÷Ê⁄UÃÊ◊œ‹Ê •ááÊÊ „ ∞∑§ •Œ˜÷Èà ø◊à∑§Ê⁄U „ÊÃ, ê„áÊ¡ — 1

(•) •ááÊÊ¥ŸË •ÊÿÈcÿÊà πͬ ø◊à∑§Ê⁄ ∑§‹.
(’) •ááÊÊ ∞∑§‡Ê¬Êø fl·¸ ¡ª‹.
(∑§) Ã ßÁÄʂÊÃË‹ ∑˝§Ê¥ÁÃ∑§Ê⁄U∑§ „ÊÃ.
(«U) ¡ ¡ ◊ŸÊ⁄UÕ àÿÊ¥ŸË ⁄Uø‹ Ã ¬Íáʸ ¤ÊÊ‹‹Ë ¬Ê„áÿÊ‚Ê∆UË àÿÊ¥ŸÊ ÁŸ⁄UÊ◊ÿ ŒËÉÊʸÿÈcÿ ‹Ê÷‹.

67/S/A/M-204-A ] 4 [ Contd...

11. ߥÁŒ˝ÿ ÁŸª˝„ ê„áÊ¡ __________ 1

(•) ߥÁŒ˝ÿÊfl⁄U ‚¥ÿ◊ ∆UfláÊ. (’) •Êª˝„ ∑§⁄UáÊ.
(∑§) SflÒ⁄UÊøÊ⁄U ∑§⁄UáÊ. («U) ߥÁŒ˝ÿÊ¥ø Œ◊Ÿ ∑§⁄UáÊ.

12. ‹ÇŸ¬ÁòÊ∑§‹Ê __________ ‹Êfl‹Êø ¬ÊÁ„¡, „Ê ‹π∑§ÊøÊ •Êª˝„ •Ê„. 1

(•) ÃÊ¥ŒÍ› (’) ∑È¥§∑ȧ◊ÁË∑§ (∑§) Á«¥U∑§ («U) ∑§‡Ê⁄U

13. ÁŒ‹ÀÿÊ ¬ÿʸÿÊ¥◊œÍŸ •øÍ∑§ ¬ÿʸÿ ‡ÊÊœÍŸ πÊ‹Ë‹ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U Á‹„Ê. 1

’‹‚ʪ⁄U ÷Ê⁄Uà „ÊflÊ ÿÊ ∑§ÁflÃø ∑§flË ∑§ÊáÊ?
(•) òÿ¥’∑§ ’Ê¬Í¡Ë ∆UÊ◊⁄U (’) ¬Ê¥«ÈU⁄¥Uª ‚ŒÊÁ‡Êfl ‚ÊŸ
(∑§) ÁflcáÊÍ flÊ◊Ÿ Á‡Ê⁄UflÊ«U∑§⁄U («U) ª.ÁŒ. ◊Ê«UªÍ›∑§⁄U
∑§flË ∑ȧ‚È◊ʪ˝¡ ÿÊ¥ŸË ∑§ÊáÊÊ‹Ê ¬˝‡Ÿ ÁfløÊ⁄U‹Ê?
(•) •Ê∑§Ê‡ÊÊ‹Ê (’) ¬⁄U◊‡fl⁄UÊ‹Ê (∑§) ŸˇÊòÊÊ¥ŸÊ («U) ◊ÈÄì˝flʇÊÊ‹Ê

14. ¬‚ÊÿŒÊŸ ê„áÊ¡ ∑§Êÿ? 1

(•) ªËÃøÊ •Õ¸ (’) •÷¥ª ⁄UøŸÊ (∑§) ¬˝‚ÊŒÊø ŒÊŸ («U) ¬⁄U◊÷ÄÃË
Ã˚ÿÊÃË‹ ’Œ∑§ ∑§‡ÊË „ÊÃË?
(•) ¿UÊ≈UË (’) ‚È⁄Uπ (∑§) ¬Ê¥…U⁄UË («U) ÿʬÒ∑§Ë ∞∑§„Ë ŸÊ„Ë

15. øÍ∑§ ∑§Ë ’⁄UÊ’⁄U ‚Ê¥ªÊ. (∑§ÊáÊÃ„Ë ÃËŸ) 3

(a) ÁŸ‚ªÊ¸ÃË‹ ‚„Ê ´§ÃÈ¥ø ‚„Ê ‚Ê„› ¬Ê„ÍŸ ∑§flË‹Ê ÁŸ⁄UʇÊÊ ÿÃ. 1

(b) flË⁄U¬àŸË •Ê¬ÀÿÊ ¬ÃËëÿÊ ÷Ê›Ë Áfl¡ÿÁË∑§ ‹ÊfláÊÊ⁄U •Ê„. 1

(c) ‚Íÿ¸ „ ôÊÊŸÊø ¬˝ÃË∑§ ŸÊ„Ë. 1

(d) ’‹‚ʪ⁄U ÷Ê⁄Uà „ÊflÊ ÿÊ ∑§ÁflÃøË ◊äÿflÃ˸ ∑§À¬ŸÊ ê„áÊ¡ ÷Ê⁄UÃÊ‹Ê flÒ÷fl‚¥¬ãŸ ’‹‡ÊÊ‹Ë ∑§⁄UáÊ „Êÿ. 1

67/S/A/M-204-A ] 5 [ Contd...

16. Á⁄U∑§ÊêÿÊ ¡ÊªÊ ÷⁄UÊ. (∑§ÊáÊàÿÊ„Ë ÃËŸ) 3
(a) ßÕ __________ ¡ã◊Ê ÿÃË.
(b) Á¬À‹Ê‚ ŒÈ— π ÷Ê⁄UË, ÷Ê› ⁄U«U, __________.
(c) __________ ÁÃÁ◊⁄U ¡ÊflÊ.
(d) ÿÊ ¡ã◊Êfl⁄U, ÿÊ ¡ªáÿÊfl⁄U ‡ÊÃŒÊ __________.

17. ∑§ÁflÃÊU •ÊÁáÊ ∑§flË ÿÊ¥ëÿÊ ¡Ê«KÊ ‹ÊflÊ. 4
“•” ª≈U “’” ª≈U
(∑§ÁflÃÊU)U (∑§flË)
(a) ¬„Ê ≈UÊ∑§‹ ¬È‚ÈŸË «UÊ› - ∑ȧ‚È◊ʪ˝¡
(b) ¬Ê™§‹Áøã„ - ◊¥ª‡Ê ¬Ê«UªÊ¥fl∑§⁄U
(c) ÿÊ ¡ªáÿÊfl⁄U - ŸÊ◊Œfl …U‚Ê›
(d) •ÊÃÊ - ‡ÊÊ¥ÃÊ ‡Ê›∑§

18. ÁŒ‹ÀÿÊ ¬ÿʸÿÊ¥◊œÍŸ •øÍ∑§ ¬ÿʸÿ ‡ÊÊœÍŸ πÊ‹Ë‹ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U Á‹„Ê.
⁄UáÊÊ¥ªáÊË ¡Ê ‚Èπ ⁄UÊ¡‚Ê, ÿÊ •Ê›Ëà ∑§ÊáÊÃÊ •‹¥∑§Ê⁄U flʬ⁄U‹Ê •Ê„? 1
(•) •Ÿãflÿ (’) •ŸÈ¬˝Ê‚ (∑§) ÿ◊∑§ («U) M§¬∑§

19. “•ÊÃÊ” „Ë ∑§ÁflÃÊ ∑§flË ŸÊ◊Œfl …U‚Ê› ÿÊ¥ëÿÊ ∑§ÊáÊàÿÊ ∑§ÁflÃÊ‚¥ª˝„ÊÃÍŸ ÉÊÃ‹Ë •Ê„ ? 1
(•) ªÊ‹Á¬∆UÊ (’) ¤Ê¥«ÍUøË »È§‹ (∑§) ¬òÊË («U) Áfl‡ÊÊπÊ

20. ôÊÊŸ‡fl⁄UÊ¥ŸË Áfl‡flÊà◊∑§ „ Áfl‡Ê·áÊ ∑§ÊáÊÊ‚Ê∆UË flʬ⁄U‹ ? 1
(•) ¬˝ÊáÿÊ¥‚Ê∆UË (’) ŒflÊ‚Ê∆UË (∑§) ◊È‹Ê¥‚Ê∆UË («U) »È§‹Ê¥‚Ê∆UË

21. ÁŒ‹ÀÿÊ ¬ÿʸÿÊ¥◊œÍŸ •øÍ∑§ ¬ÿʸÿ ‡ÊÊœÍŸ πÊ‹Ë‹ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U Á‹„Ê. 1
íÿÊ ‡ÊéŒÊ¥øÊ flÊÄÿÊà ©¬ÿÊª ∑§⁄UÃÊŸÊ Á‹¥ª, fløŸ •ÊÁáÊ Á∑˝§ÿʬŒ ÿÊà ∑§ÊáÊÃÊÃ⁄UË ’Œ‹ „ÊÃÊ, Ã√„Ê àÿÊ‹Ê
__________ ‡ÊéŒ •‚ ê„áÊÃÊÃ.
(•) •Áfl∑§Ê⁄UË (’) ŸÊ◊ (∑§) Áfl∑§Ê⁄UË («U) ‚fl¸ŸÊ◊
òÊÊáÊ Ÿ ⁄UÊ„áÊ ÿÊ flÊĬ˝øÊ⁄UÊøÊ •Õ¸ __________.
(•) ‡ÊÄÃË Ÿ ⁄UÊ„áÊ (’) ©‚¥Ã Ÿ Á◊›áÊ
(∑§) ‚¥ÿ◊ Ÿ ⁄UÊ„áÊ («U) ßë¿UÊ Ÿ ⁄UÊ„áÊ

67/S/A/M-204-A ] 6 [ Contd...

22. ‡ÊéŒÊ¥ëÿÊ ∞∑ͧáÊ ¡ÊÃË Á∑§ÃË ? 1

(•) •Ê∆U (’) øÊ⁄U (∑§) ŒÊŸ («U) ¬Êø
ÉÊ⁄UÊfl⁄U ◊Ê¥¡⁄U ’‚‹ •Ê„. ÿÊ flÊÄÿÊà fl⁄U „ __________ •Ê„.
(•) ŸÊ◊ (’) Á∑˝§ÿʬŒ (∑§) ‡ÊéŒÿÊªË •√ÿÿ («U) ‚fl¸ŸÊ◊

23. øÍ∑§ ∑§Ë ’⁄UÊ’⁄U ‚Ê¥ªÊ. (∑§ÊáÊÃ„Ë ÃËŸ) 3

(a) ÷Ê·Ê „Ë ÁfløÊ⁄U, ÷ÊflŸÊ √ÿÄà ∑§⁄UáÿÊø ¬˝÷ÊflË ‚ÊœŸ •Ê„. 1

(b) ŒÊŸ √ÿÄàÊË Á∑¥§flÊ ‚¥SÕÊ ÿÊ¥ëÿÊà Œ›áÊfl›áÊ •ÊÁáÊ ‚¥flÊŒ ÁŸ◊ʸáÊ ∑§⁄UáÊÊ⁄U ¬òÊ „ ¬˝÷ÊflË ◊Êäÿ◊ •Ê„. 1

(c) ŒÊŸ ‡ÊéŒ Á∑¥§flÊ ŒÊŸ flÊÄÿ ¡Ê«UáÊÊ:ÿÊ •Áfl∑§Ê⁄UË ‡ÊéŒÊ¥ŸÊ Á∑˝§ÿʬŒ ê„áÊÃÊÃ. 1

(d) ¡√„Ê Á∑˝§ÿʬŒÊflM§Ÿ Á∑˝§ÿÊ •ÊÃÊ ÉÊ«UÃ •‚ ‚◊¡Ã Ã√„Ê ÃÊ flø◊ÊŸ∑§Ê› •‚ÃÊ. 1

24. ÁŒ‹ÀÿÊ ¬ÿʸÿÊ¥ÃÍŸ •øÍ∑§ ‡ÊÈh ‡ÊéŒ •Ê›πÊ — (∑§ÊáÊÃ„Ë ÃËŸ) 3

(a) (•) ÁÃ◊Ë⁄U (’) ÁÃÁ◊⁄U (∑§) ÃË◊Ë⁄U («U) ÃË◊⁄U
(b) (•) ŒÍ¥ŒÈ÷Ë (’) ŒÈ¥ŒÈ÷Ë (∑§) ŒÈ¥ŒÈ¥Á÷ («U) ŒÍ¥ŒÍ÷Ë
(c) (•) •ÁŸ‡øËà (’) •ÁŸÁ‡øà (∑§) •ŸËÁ‡øà («U) •ÁãŸÁ‡øÃ
(d) (•) ÁˇÊÃË¡ (’) ˇÊËÃË¡ (∑§) ÁˇÊÁá («U) ˇÊËÁá

25. ÁŒ‹ÀÿÊ ¬ÿʸÿÊ¥◊œÍŸ •øÍ∑§ ¬ÿʸÿ ‡ÊÊœÍŸ πÊ‹Ë‹ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U Á‹„Ê. 3

(a) ‡ÊÃ∑§:ÿÊ‹Ê flÊ⁄U¥flÊ⁄U ∑§Ê≈Uʸà ¡Êfl ‹ÊªÃ. ÿÊ flÊÄÿÊÃË‹ •œÊ⁄UÁπà ‡ÊéŒÊ‚ ∑§Êÿ ê„áÊÃÊÃ?
(•) Á∑˝§ÿʬŒ (’) Á∑˝§ÿÊÁfl‡Ê·áÊ •√ÿÿ
(∑§) ∑§fl‹¬˝ÿÊªË •√ÿÿ («U) Áfl‡Ê·áÊ

(b) ŸÊ◊Ê’g‹ Áfl‡Ê· ◊ÊÁ„ÃË ‚Ê¥ªáÊÊ:ÿÊ ‡ÊéŒÊ‚ __________ ê„áÊÃÊÃ.
(•) Á∑˝§ÿʬŒ (’) Áfl‡Ê·áÊ (∑§) Á∑˝§ÿÊÁfl‡Ê·áÊ («U) ‚fl¸ŸÊ◊

(c) ¬Ê≈UË •ÊÁáÊ ¬Áã‚‹ „ ÿÊ m¥m ‚◊Ê‚Êø ©ŒÊ„⁄UáÊ •Ê„ —
(•) ßÃ⁄UÃ⁄U (’) ‚◊Ê„Ê⁄U (∑§) flÒ∑§ÁÀ¬∑§ («U) ÁmªÍ

67/S/A/M-204-A ] 7 [ Contd...

26. ‚ÍøŸ¬˝◊ÊáÊ Á‹„Ê. 2

¬È…U ÁŒ‹ÀÿÊ ‡Ê錂◊Í„Ê‹Ê ∞∑§ ‡ÊéŒ ‚ÈøflÊ.
(a) ‡Ê¥÷⁄U fl·¸ •ÊÿÈcÿ ¡ªáÊÊ⁄UÊ.
(b) ªÈåà ’ÊÃêÿÊ ∑§Ê…UáÊÊ⁄UÊ.
¬È…UË‹¬Ò∑§Ë ∑§ÊáÊàÿÊ„Ë ∞∑§Ê ê„áÊËøÊ •Õ¸ ‚Ê¥ªÍŸ Sfl× ëÿÊ flÊÄÿÊà ê„áÊËøÊ flʬ⁄U ∑§M§Ÿ Á‹„Ê.
(a) ¬Ë „›Œ „Ê ªÊ⁄UË
(b) ∑§Ê◊ʬÈ⁄UÃÊ ◊Ê◊Ê

27. πÊ‹Ë‹ ‡ÊéŒÊ¥ëÿÊ ÁflL§hÊÕ˸ ‡ÊéŒÊ¥Ã ¡Ê«KÊ ¡È›flÊ. 2

(a) •ÊŒ⁄U (i) •ŸÈûÊËáʸ
(b) ©¬∑§Ê⁄U (ii) ŸÊÁSÃ∑§
(c) ©ûÊËáʸ (iii) •ŸÊŒ⁄U
(d) •ÊÁSÃ∑§ (iv) •¬∑§Ê⁄U

Áfl÷ʪ - ’ (Áfl·ÿÁŸc∆ / fláʸŸÊà◊∑§ ¬˝‡Ÿ)
28. πÊ‹Ë‹¬Ò∑§Ë ∑§ÊáÊàÿÊ„Ë ÃËŸ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U 20 Ã 30 ‡ÊéŒÊ¥Ã Á‹„Ê. 6

(a) ÷Ê·Ê Áfl∑§Ê‚Ê‚Ê∆UË ‹Ê∑§◊Êãÿ Á≈U›∑§ ÃL§áÊÊ¥∑§«ÍUŸ ∑§ÊáÊàÿÊ •¬ˇÊÊ ∑§⁄UÃÊÃ?
(b) ‡ÊÊSòÊÊà •Ê߸øÊ ªÊÒ⁄Ufl ∑§ÊáÊàÿÊ ‡ÊéŒÊ¥Ã ∑§‹Ê •Ê„?
(c) ŸÊªÍ‹Ê ÁŒfl‚÷⁄UÊà ¤ÊÊ¬Êÿ‹Ê ∑§Ê Á◊›Ã Ÿ‚?
(d) πÊ™§øÊ ¬È«UÊ ∑§‡ÊflŸ ∑§ø⁄UÊ∑È¥§«UËà ∑§Ê ≈UÊ∑ͧŸ ÁŒ‹Ê?

29. πÊ‹Ë‹¬Ò∑§Ë ∑§ÊáÊàÿÊ„Ë ÃËŸ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U 20 Ã 30 ‡ÊéŒÊ¥Ã Á‹„Ê. 6

(a) •¥œÊ⁄U flÊ„ÍŸ flÊ„ÍŸ ∑§ÊáÊ ¬ÊÄÿÊ ¤ÊÊ‹?
(b) fl‹Ëfl⁄U ©◊‹áÊÊ⁄U »Í§‹ ∑§flË‹Ê ∑§‚ flÊ≈UÃ?
(c) ∑§flËŸ Á¬À‹ÊëÿÊ ŒÈ— πÊø fláʸŸ ∑§‚ ∑§‹ •Ê„?
(d) ∑§flË ‚ÊãÿÊøÊ ÁŒfl‚ ‹fl∑§⁄U ©ªflÊ, •‡ÊË ◊ŸÊ∑§Ê◊ŸÊ ∑§Ê ¬˝∑§≈U ∑§⁄UÃÊ?

67/S/A/M-204-A ] 8 [ Contd...

30. πÊ‹Ë‹¬Ò∑§Ë ∑§ÊáÊàÿÊ„Ë ÃËŸ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U 30 Ã 50 ‡ÊéŒÊ¥Ã Á‹„Ê. 9

(a) ‹π∑§Ê‹Ê “üÊË” ◊äÿ ∑§Êÿ ÁŒ‚‹ ?
(b) ÉÊ⁄UË •Ê‹‹Ë ’Ê߸ Á„¥ŒÍ Á∑¥§flÊ Á∫SÃË •Ê„ ÿÊøÊ •¥ŒÊ¡ ‹ˇ◊Ë’ÊßZŸÊ ∑§Ê •Ê‹Ê ŸÊ„Ë ?
(c) ’Œ∑§ÊëÿÊ ©ŒÊ„⁄UáÊÊÃÍŸ ∑§flËŸ ◊ÊŸflË Sfl÷ÊflÊø ∑§ÊáÊÃ Áfl‡Ê· ‚Ê¥ÁªÃ‹ ?
(d) ÁÃã„Ë ‹Ê∑§Ê¥‚Ê∆UË ôÊÊŸ‡fl⁄UÊ¥ŸË ∑§ÊáÊÃË ¬˝ÊÕ¸ŸÊ ∑§‹Ë •Ê„ ?

31. Á⁄U∑§ÊêÿÊ ¡ÊªË ÿÊÇÿ ‡ÊéŒ Á‹„Ê. 4

(a) (i) ¬ˇÿÊ¥øÊ __________ 2

(ii) Œ˝ÊˇÊÊ¥øÊ __________
† Á∑¥§flÊ
“π«U »§Ê«UáÊ” ÿÊ flÊĬ˝øÊ⁄UÊøÊ •Õ¸ ‚Ê¥ªÍŸ flÊÄÿÊà ©¬ÿÊª ∑§⁄UÊ.
(b) πÊ‹Ë‹ ‡ÊéŒÊø ¬˝àÿ∑§Ë ŒÊŸ ‚◊ÊŸÊÕ˸ ‡ÊéŒ Á‹„Ê. 2

(i) ‚◊ÈŒ˝ __________ __________
(ii) ’ˇÊË‚ __________ __________

32. ∑¥§‚ÊÃË‹ ‚ÍøŸŸÈ‚Ê⁄U ¬˝‡Ÿ ‚Ê«UflÊ. 4

(a) ◊Ë ’Ê„⁄U ¬«U‹Ê •ÊÁáÊ ¬Êfl‚Ê‹Ê ‚ÈL§flÊà ¤ÊÊ‹Ë. 1

(ÿÊ flÊÄÿÊÃË‹ ©÷ÿÊãflÿË •√ÿÿ ‡ÊÊœÍŸ Á‹„Ê.)
(b) ŸÊ◊Ê∞fl¡Ë ÿáÊÊ:ÿÊ ‡ÊéŒÊ‹Ê __________ ê„áÊÃÊÃ. 1

(Á⁄U∑§Ê◊Ë ¡ÊªÊ ÷⁄UÊ.)
ÿÊ •ÊŒ‡ÊÊ‹Ê “Á⁄US‹ ‚Äÿȸ‹⁄U” •‚ ê„áÊÃ.
(ÿÊ flÊÄÿÊà flʬ⁄U‹‹Ë Áfl⁄UÊ◊Áøã„ Á‹„Ê.)
(c) πÊ‹Ë‹ flÊÄÿÊÃË‹ ∑§Ê› •Ê›πÊ. 2

(i) ‚Ȝʟ •Ê¥’Ê πÊÀ‹Ê.
(ii) ◊Ë ©lÊ ◊ҌʟÊfl⁄U π›Êÿ‹Ê ¡ÊáÊÊ⁄U.

67/S/A/M-204-A ] 9 [ Contd...

33. πÊ‹Ë‹ ©ÃÊ⁄UÊ flÊøÍŸ àÿÊfl⁄UË‹ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U ÃÈ◊ëÿÊ ‡ÊéŒÊ¥Ã Á‹„Ê. 3

•Á„¥‚Ê „ ∞∑§ »§Ê⁄U ◊Ê∆U ◊ÍÀÿ •Ê„. ŸÊß‹Ê¡ ¤ÊÊÀÿÊÁ‡ÊflÊÿ Á„¥‚Ê ∑§M§ø Ÿÿ, •‡ÊË ÷Ê⁄UÃËÿ ‚¥S∑ΧÃËøË
Á‡Ê∑§fláÊ •Ê„. ¬áÊ Á„¥‚Ê ê„áÊ¡ Ã⁄UË ∑§Êÿ ? ¬˝ÊáÊ ÉÊáÊ, Á¡flÊÁŸ‡ÊË ◊Ê⁄UáÊ Á∑¥§flÊ ŒÈ‚:ÿÊ‹Ê ‡ÊÊ⁄UËÁ⁄U∑§ ß¡Ê ∑§⁄UáÊ
∞fl…UËø Á„¥‚øË √ÿÊåÃË •Ê„ ? ŸÊ„Ë ŒÈ‚:ÿÊø ◊Ÿ ŒÈπÊfláÊ, ≈UÊøÍŸ ’Ê‹áÊ, •¬◊ÊŸ ∑§⁄UáÊ, Á„áÊfláÊ, •ÊŸ¥Œ Á„⁄UÊflÍŸ
ÉÊáÊ „Ë ‚Ê⁄UË Á„¥‚øËø M§¬ •Ê„Ã. ÷Ê⁄UÃÊà ◊„Êà◊Ê ªÊ¥œË¥ŸË •Á„¥‚øÊ ◊Ê∆UÊ ¬˝ÿÊª ∑§‹Ê. ’‹Ê…K Á’˝Á≈U‡Ê ‚ûÊ‹Ê
•Á„¥‚Ÿ ¡⁄UË‚ •ÊáÊ‹. ßÃ∑§Ë fl·¸ ÃÈL¥§ªÊà «UÊ¥’ÍŸ ∆Ufl‹‹ ŸÀ‚Ÿ ◊¥«U‹Ê Áfl¡ÿË ¤ÊÊ‹. ŒÁˇÊáÊ •ÊÁ»˝§∑§ÃË‹
∑ΧcáÊfláÊ˸ÿÊ¥ŸÊ •ÊÃÊ ãÿÊÿ Á◊›Í ‹Êª‹Ê •Ê„. Á’˝Á≈U‡Ê ◊ÊáÊ‚Ê’g‹ m· Á∑¥§flÊ ÁÃ⁄US∑§Ê⁄U Ÿ flÊ≈UÃÊ, àÿÊ¥ëÿÊ
⁄UÊ¡fl≈UË ÁflL§h ‹…UÊ lÊÿ‹Ê ªÊ¥œË¡Ë¥ŸË Á‡Ê∑§fl‹.
¬˝‡Ÿ —
(a) Á„¥‚øË ∑§ÊáÊ∑§ÊáÊÃË M§¬ ©ÃÊ:ÿÊà ÁŒ‹Ë •Ê„à ?
ªÊ¥œË¡Ë¥ŸË Á’˝Á≈U‡Ê‚ûÊ‹Ê ∑§‡ÊÊëÿÊ ¡Ê⁄UÊfl⁄U Ÿ◊fl‹ ?
(b) ŸÀ‚Ÿ ◊¥«U‹Ê ÿÊ¥ŸË ∑ȧáÊÊ‹Ê ãÿÊÿ Á◊›flÍŸ ÁŒ‹Ê ?
÷Ê⁄UÃËÿ ‚¥S∑ΧÃËøË Á‡Ê∑§fláÊ ∑§ÊáÊÃË ?
(c) ªÊ¥œË¡Ë¥ŸË ∑§Êÿ Á‡Ê∑§fl‹ ?

34. πÊ‹Ë‹ ¬lÊ¥‡Ê flÊøÍŸ àÿÊfl⁄UË‹ ¬˝‡ŸÊ¥øË ©ûÊ⁄U ÃÈ◊ëÿÊ ‡ÊéŒÊ¥Ã Á‹„Ê. 3

ø¥Œ˝◊ÊÒ›Ë ¤ÊÊ¬«UËëÿÊ ◊ÊâÿÊfl⁄U ø¥Œ˝ •Ê‹Ê
àÿÊëÿÊ ‚ÊŸÁ∑§⁄UáÊÊ¥ŸË ÁÃøÊ ⁄UÊ¡flÊ«UÊ ¤ÊÊ‹Ê
∆UÊfl ¤ÊÊ¬«UË‹Ê ’Ê߸, ÁÃø ¤ÊÊ¬Êø ¿Uå¬⁄U
Á÷¥ÃË ‡ÊáÊ∑ȧ«UÊ¥ëÿÊ ŸË ŒÊ⁄U flÊ¡ ∑§⁄U∑§⁄U
©¡›‹ Á∑§⁄UáÊÊ¥ŸË ÁÃø ‚Ê⁄Ufl‹ •¥ª
ÁŒ‚ •¥ªáÊ ø¥ŒŸË àÿÊëÿÊ ∑§fl«U‡ÿÊ‚¥ª¥
(a) ø¥Œ˝ ∑§Ê∆U •Ê‹Ê •Ê„ ?
¤ÊÊ¬«UË‹Ê ∑§‡ÊÊøË ©¬◊Ê ÁŒ‹Ë •Ê„ ?
(b) ¤ÊÊ¬«UËøÊ ⁄UÊ¡flÊ«UÊ ∑§Ê ¤ÊÊ‹Ê ?
¤ÊÊ¬«UËø ¿Uå¬⁄U ∑§‡ÊÊø •Ê„ ?
(c) ¤ÊÊ¬«UËø •¥ªáÊ ∑§‚ ÁŒ‚à •Ê„ ?

67/S/A/M-204-A ] 10 [ Contd...

35. ¬È…UË‹ ©ÃÊ:ÿÊøÊ ‚Ê⁄UÊ¥‡Ê ∞∑§ ÃÎÃËÿÊ¥‡Ê ‡ÊéŒÊ¥Ã ÃÈ◊ëÿÊ ÷Ê·à Á‹„Ê fl ©ÃÊ:ÿÊ‹Ê ÿÊÇÿ ‡ÊË·¸∑§ lÊ. 4

∞∑§Ê ≈U∑§«UËfl⁄U πͬ ©¥øËfl⁄U ◊ʤÊË πÊ‹Ë „ÊÃË. Áfl¬È‹ ŸÒ‚Áª¸∑§ ‚ÊÒ¥ŒÿʸŸ Ÿ≈U‹‹Ê ÃÊ ¬Á⁄U‚⁄U „ÊÃÊ. πÊ⁄UË,
‚ʬ, ÁŸ⁄UÁŸ⁄UÊ˚ÿÊ ¬˝∑§Ê⁄Uø Áfl¥øÍ „ ◊ʤÿÊ πÊ‹Ëà Ÿ„◊Ë ÿÊÿø. ÁflÁflœ ⁄¥UªÊøË »È§‹¬Êπ⁄U •ÊÁáÊ ÁflÁflœ Ã:„Ê¥ø
¬ˇÊË „ ◊ʤÊ ÃÕË‹ ‚Ê’ÃË ’Ÿ‹. ◊ʤÿÊÁfl·ÿË ∞∑§ ¬˝∑§Ê⁄UøË •Êà◊ËÿÃÊ àÿÊ¥ŸÊ flÊ≈Uà •‚ÊflË, •‚ ÁŒ‚Ã. Ÿ„◊Ë
ŒÍ⁄U ⁄UÊ„ÍŸø Ã •Ê¬ÀÿÊ ‚È¥Œ⁄U ‚„flÊ‚ÊøÊ •ÊŸ¥Œ ◊‹Ê ŒÃ. •‡ÊÊ ‡ÊÈh, ‚ÊÁûfl∑§ flÊÃÊfl⁄UáÊÊà ‚Ê„Á¡∑§ø ◊Ë
•ÊäÿÊÁà◊∑§ ˇÊòÊÊ∑§«U fl›‹Ê. Œ⁄U⁄UÊ¡ ∑§fl› ∞∑§ fl› ÷Ê¡Ë fl ÷Êà ∞fl…UÊ Sflÿ¥¬Ê∑§ •ÊÁáÊ •œÊ¸ ÃÊ‚ ≈U∑§›Ëfl⁄U
‚Íà ∑§ÊÃáÿÊà ¡fl…UÊ fl› ¡Ê߸‹ Ãfl…UÊ fl› fl¡Ê ¡ÊÃÊ ‚fl¸ fl› ◊Ë Áø¥ÃŸÊÃ, äÿÊŸ◊ÇŸ •flSÕà ÉÊÊ‹flÍ ‹Êª‹Ê.
ÿÊ ŒÎc≈UËŸ ¬¥œ⁄UÊ ◊Á„ãÿÊ¥ø ◊ʤÊ ÃÕË‹ flÊSÃ√ÿ ◊‹Ê •àÿ¥Ã ‹Ê÷ŒÊÿË ∆U⁄U‹.

36. ÃÈ◊ëÿÊ Á◊òÊÊ‹Ê flÄÃÎàfl S¬œ¸Ã ©ûÊ¡ŸÊÕ¸ ¬ÊÁ⁄UÃÊÁ·∑§ Á◊›Ê‹ •Ê„, àÿÊø •Á÷Ÿ¥ŒŸ ∑§⁄UáÊÊ⁄U fl ¬˝Êà‚Ê„Ÿ ŒáÊÊ⁄U 5
¬òÊ Á‹„Ê.
ÃÈ◊ëÿÊ ¬Á⁄U‚⁄UÊà «UÊ‚Ê¥øÊ ©¬Œ˝fl flÊ…U‹Ê •Ê„, àÿÊëÿÊ ’¥ŒÊ’SÃÊ‚Ê∆UË •ÊÿÈÄÃ, ◊„ÊŸª⁄U¬ÊÁ‹∑§Ê, •Ê⁄UÊÇÿ Áfl÷ʪ
ÿÊ¥ëÿÊ∑§«U Ã∑˝§Ê⁄U •¡¸ Á‹„Ê.

37. πÊ‹Ë‹¬Ò∑§Ë ∞∑§Ê Áfl·ÿÊfl⁄U 150 Ã 200 ‡ÊéŒÊ¥Ã ÁŸ’¥œ Á‹„Ê. 6

(a) ߥ≈U⁄UŸ≈U (◊„Ê¡Ê‹) ‡Êʬ ∑§Ë fl⁄UŒÊŸ
(b) ◊‹Ê ¬¥π »È§≈U‹ Ã⁄U.......
(c) ¡ÈãÿÊ flΡÊÊø ◊ŸÊªÃ
(d) ◊ʤÊÊ •Êfl«UÃÊ ‚áÊ

-o0o-

67/S/A/M-204-A ] 11 [ Contd...