CBSE Class 10 Question Paper 2023 Solution Telugu

e s t i o n P a p er
Qu
Solu t i o n
2023

CLASS-X, TELUGU 007, MARKING SCHEME

. .య .ఇ 2022-23 ఆం ధ ప (007) స న
పత ంకన న న చన :-
1. ా తం జ ాబ వవ క షల , ాం క షల ాయవచు ను.

అ ర ో ాల ఒ క ా 1/8వంత న మ ర ల త ం ా .ఈత ంప ఆపశ క ట ం న
2. మ ర ల 1/2 వవంత క ంచగ డదు. ఒ ోషం పల మ ర ఆవృ అ ా ఒక ోషం ా
గ ం ా .

ఒ సమ ానం ండ ార ి అ న పశ లకంట ఎక వ సమ ా ల ి అ ంట
3.
మ ల ంకనం ే ి ఎక వ మ ర ల వ న ా ప గణం ా .

ఈ సందర ంల ప గణన ల సు సమ ానం దగర అ కం అ సూ ంచవలను
4.
తం మ ర లను క నత త వ ే 1/2 మ ర ను త ప ంకం ా గ ం ా .

మ ల ంకనం ార త ం ే ధం ా ా ా .అ ే ా పమ ణాలను ాడడం క ా
5.
మ ల ంక కరల అ గ ంచవలను.

గం- ఎ 5x2=10

1. ం గ ాం ల చ , ఒక ా స న జ ాబ ల గ ం ాయ .
పశ ల :-
i. పబ ధ చం ోదయమ 'నక ాఖ ిం ఎవర ?
b) ెండ పక
ii. మర ప య ఏ ర పంల ఉంట ం ?
c) వచనం
iii. ెల గ ల ఆధు క మర పదత ప శ టం వ
ె ర?
d) కందుక శ ంగం
iv. ఆంగ ాప వం ెల గ ల వ న దట మర గంథం ఏ ?
c) క త తత ారం
v. ట ిజం అ పదం ఏ ా పదం నుం ఏర ం .
a) క
ల ా
పశ ల :
i. అ ర యల టనంట ర ?
a) ాలను

1

ii. ెల గ ా త ంల లవ న ట దట ప ణ ?
b) బసవ ప ణం
iii. ఈబ ండం ప ట ప త లను ె ఏ ?
b) సర
iv. పర మ ా ర ం నప ణ ?
d) సూత ప ణం
v. ెల గ ల అనువ ంచబ న దట మ ప ణ ?
c) మ ర ం ేయ ప ణం.
గమ క:- ండవ గ ా ంశమ ల 3వ పశ క సమ ానం ా స రక బదుల సర ాను,4వ పశ క
సమ ానమ ా నూత ప ణమ నక బదుల ా సూత ప ణమ అ ప గణంచవలను. ట
వలం అ ర ో ాల ా ప గణంచవలను.

2. పశ ల ఏ ై ఒక లఖను ాయవలను 4
పశ నంబర
2. అ ిఇ న ా ల ఏ లఖ ంశమ నక జ ాబ ినను స న ా ంచవలను.
 లఖక ౖ గం క ౖప న సలం, ే ిన 1/2 మ ర
 లఖక ౖ గం ఎడమ ౖప న సంబ ధన ే ిన 1/2మ ర
 లఖ ం గమ న క ప
ౖ న సంతకం ే ిన 1/2 మ ర
 లఖక ం గమ న ఎడమ ౖప న ర మ ా ిన 1/2 మ ర
సమస వతను వ సూ ప ా రమ ల సూ సూ ా ిన 1మర
సంద తం ా జ య లను ాడ త అ ర ో ాల లక న 1మర
ౖన ె ిన ధం ా అ అం లను స ృ ం న ప మ ర ల ఇవ వచు ను.
 దట లఖ ద త వం గ ం త ాయ నప డ ఏ ి 22న పపంచ ా పం ా
ధ త వం జర ప క ంట ర , ప వరణ ప ర ణ ప ాన ఉ ేశం ా జర ప క పండ గ ా
ెప బ ా . ప వరణా ాడ క ే మ నవ మనుగడ పమ దమ ెల ప త జ ాబ
యవలను.
 ండవ లఖ మద ాన ధం క ఆవశ కతను వ సూ ప సం ాదక ాయ కమంల
ా సలం, ర మ ఇవ రణం ా ా న సలం ర మ ా ినను, ర
యక ం ా గ ర ల (xxxx) ట మ ల ాటం న ార క సంబం ం న
మ ర ల ఇవ వలను.
మద ానం అ ెడ అల ాట సమ జ పక ా పటసున . అ ెల ప వలను.య వత ప ా
బ సలౖ సంఘ వ క ర కల ాలక ప నుక ంట ర అ అరం వ ే ట
ాయవలను. పభ ల త మద ాన ధం అమల ేయవలను. పభ ల తమ ప ాన

2

ఆ ాయ వనర ా చూడక డదు. ంద ష పభ ల , స చ ంద సంసల పజలక అవ ాహన
ర కమ ల ర ం సంప ర మద ాన ా ాట పడగలర ఆ సున ట మ ంచవలను.
3. ం ా ల ఏ ై ఒక అంశమ ను గ ం (200) ండ వందల ప ాలక 1X6=6
ంచక ం ా ా సం ాయం
 ఉ ా తం, ా సం ఎత గడల చూ ిన ప భక 1మ ర
 షయ షణల గం ా షయ ా ాన త,ప జ నం, తప లన ద దృ ి ే
3మ ర ల .
 అ రరమ త,ఆకరణయపదజ లం జ య ల , ా తల ,సూక ల సంద నుక లం ా
ప 1మ ర .
 మ ంప ల చక ప భచూ స
ి ూ ఒక ష న అవ ాహనక ాఠక ణ ె ి 1మ ర .
i. జ యస కత మఖ ందువ ల
ఉ ా తం:- జ అన ా ఒక య త ప ేశంల స హదుల మధ ఒ జ ంగం ంద వ ించు
పజలను జ అందుర .మన ేశంల న మ ల ,సంస ృత ల , షల , ాం ల, ాల
ఉన ప ట న త ంల ఏక ా ం క ి ి ంచ ా జ య స క త అందుర .

షయ షణ:- జ య స క తను భంగ పర సున ట ాద శక ల , మత ఘరణల ,
ా ా ాల ర ప మ ా . అ షలను, ా లను, మ లను సమదృ ి చూడడం ా
అంతరత ా ాలక స ి ె ి స క ా ం ం ంచ వచు ను. ేశంల అ ాం ల ార
దర వం ే స హదు ే ల ార కయ ల దువ ర అను అరం వచు నట షయం
వ ంచవలను.

మ ంప :- ా దశనుం ే స క వనను ం ం ంచుటక జ న య తల , జ య
ౖ క ణ,జ య ాపథకం,బ లభట సంఘ లల ాల నునట ా ర లను ించవలను. ా
సూ అ ా ల ార త అమల పరచడం ాట , ేశంల ప ఒక ర పరమత
సహ ాట జ య స క తను ా ంచడ క ం ా మన ే అ వృ ం
ె న ేశం ా
దవచు ను.

ii. కంప ట ద - ఆవశ కత
ఉ ా తం:- కంప ట అ ఒక యంతం ఇ ఒక ఎల ౖ మనం ఏ ె ేఅ
ేసుం ఒక ాం య . కంప ట ల ేట ను మనం ేయవచు ను. అం ే క
కంప ట ాల క తం ా త ర ా ఫ తం ఇసుం . కను న మహ య డ ా
బబ .

3

షయ షణ:- కంప ట గ ం మట నప డ తరచు ా ా అ ంట
ఉంట ం. ారంభంల కంప టర లక ల కట యంతం ా మ త ర ం ంచబ ం
ఈ డ సూప కంప టర నుం ా ారణ కంప టర వరక అ క ర ల కంప టర
ాడ కల వ ా . కంప ట లక ం ా ఈ డ ఏ రంగంల నూ పగ ఊ ంచలం. ద ,
ౖద , స, ాం క, ప క, ా, రం ాల నూ ల, బ ం ం రంగంల నూ కంప ట
గం ఆవశ క ం .

మ ంప :- కంప టరను ఉప ం పసుతం ాల ప ధనల జర గ త .అణ స
ప ాలక క ా డడత . ామ న మ నవ క ా అత ంత ఉప గ ా
మ త ా అ క ల లను ందడం జర గ త ం . ఇ ే కంప టరను అ ాం క
లక , అప తం ా ఉప ం లయ పన ే ార క ా ఉండవచు . అ సర త
వర ే అంట ర ఎట వంట ాం క ప జ అ ప తల తప క ం ా
ంచుక న ట ే వ గత అ వృ , ే వృ తథ ం
iii. ేశ షలందు ెల గ లస :-
ఉ ా తం:- షఅ మన ాలను ఇతర లక పకటంచ ా డ ే ాధనం
పపంచంల అ క షల ి ఉన షల , ిల షల ఉ ి ఉన గ క
ష ా మన ెల గ ష కగన .

షయ షణ:- ెల గ షక ఉన మ ధుర మ , ప తనం ఇతర షలక లవ
ా యత ల ౖతం అం క ం ార . ఇట య ఆ ఈ అ పశం ిం ార .
ఆంధ డ ా ిలవబ ే కృష ేవ యల ేశ షలందు ెల గ లస అ ం ార .
ెల గ ా త షణల యల య గం స ర య గమ ా ల ం న . ఆం య ైన
ా ి బ ొర ెల గ ను ం , ర ా త అ వృ కృ ి ే ర . ఇంత
ప ెల గ ష ంత లం ాలక ల ర గ ం . ఆంగ ష ల ప మన
షను తక వ ే ార క ా లక లదు. పభ త ం ెల గ అ డ , ెల గ
శ ా లయ ల ల ంట ాట ా ం
ి ెల గ ప మ ల క ించ ా కృ ి ే ిం .
మ ంప :- అజంత ష వడం వల మ ాసు, తయ , అన మయ , ల ంట ా య ర ల
రనల ా తలను ఉర తల ం ార . నన య క న దల యణ ాశర
వరక ఎంద అదు త గం ాల ర . మన ష రమణయతను గ ం ాలంట మన
ప ాల ాల . ెల గ ష మన వడం ెల గ ార ా మనం జ ంచడం ప ర జన
సుకృతం.

4

iv. ా ర ల సంఘ వ
ర చనం:- ారల అంట ద ను అ ంచు ార . చదువ ర నుట ా తన
ల ాధనక కృ ి ే ి తంల ిరప ే ాడ ా . ఒక మ ిమ కమ ి సహక ంచడం
మ నవ ల ణం. మ నవ డ క ి ం ే కమంల పరస రం సహక ంచుక ంట ఇతర లక
ల ేసుక ంట వనయ నం ేయడ సంఘ వ అ ించుక ంట ం . ా దశ నుం ే
ఇ అలవ ే సమ జ వృ ే వృ రత ఉండదు.

షయ షణ:- గ రజ డ అ ా వ ార ె ి నట స ంత ల భం ంత మ నుక
రగ ా డ పడ అన వనను ా దశ నుం ే టక ా . ా ర లక
ా ర పధమ కరవ ం అ నప ట క ళలల సమ జం గ ం ఆల ం తన చుట
ఉన సమ జం రక ా ానం ేయడం, పచ దనం ప భతక డ డ త , అవ ాహన
క ంచడం, వృదులక ా ంగ లక ేయ త వ డం, ఆ గ సూ లను, క ట ంబ
యంతణ ఆవశ కతను, ి ర ల ాల వల వ ే అన లను వ ం ా . ారల
జ య ాపథకం, జ య ౖ క ణ, బ లభట సంఘ ల అను అను పథ లల ే
సంఘ వ ర కమ లను ేపటవచు ను.

మ ంప :- ా ర ల సంఘ వ ేయడం ా ఆత సంతృ ి, ఆత సం ండ ా
ఏర ర ద తను ంచుక ంట ర . ా ర లక ా కన ామ క స ృహను ేశభ
ాట క ందుక పభ ల ాఠ లల క ల య జమ ల అవ శం క ం
త ం ా
v. ర ో గ సమస
ర ఛనమ :- ఉ ో గమ అన ా పయత ం ఏ ప లక వడ ర ో గం. ధన సం ాదన సం
పభ త ం ెంత ా , ప ే క సంసలల ా ప ే యడ ఉ ో గం అల ంట ఉ ో ాల
నప డ ర ో గ సమస ఏర డ త ం .
షయ షణ:- ఆం య ల ాలన వల మన ేశం ాల నష ర ో గ సమస క క ా
ా ిం వృ ధ ల అడ గంట . క లవృ ాట వ గవల ె ”అ ె ి నట
ే వృత లను, క టర ప శమలను త ం ా . మన ేశ ప ాన వృ వ వ ాయం.
వ వ ాయ ట బట ల ం ా . పటణకరణను ల ప ేయ . జ సమస ను
అ కట . ా వంత ల, ఉ ో ాల ష ంచ ా క ా ల ాపన జర ా . వృ

5

ద లను ాం క ద లను త ం ా . ఉ ో గం ల ా ర ో గ భృ ా .
బ ంక ల ర ణాల క ిం స యం ఉ ా పథ లను త ం ా .
మ ంప :- ప ప రవ ం అ వనను పజల ం ం ం ా . పభ త ఉ ో ాల
ర ాక ల ే మనస ల ం ా . మ ాం జ య ా ణ ఉ ా త
చట త అమల ేయడం ా , వృ ద ల క టర ప శమలను పభ ల
పజల త ంచడం ా ర ో గ సమస నుం ంతవరక మ ందవచు ను.

గం- ి
4. సంధులక ెం న ం ా ల ల గ పశ లక స న జ ాబ లను గ ం య . 4x1=4
i. కర ారయమ లందు తత మమ లక ఆల శబమ పరమగ నప డ అత మ ను క త ంబ ను
ర ాగమమ ను అగ ను" సూ ఉ ాహరణ ను గ ంచం .
a) ా వంత ల
ii. కమ ల " అన ా?
c) ఆ, ఈ, ఏ
iii. సం అన ా
b) ప ర పరస రమ లక పరస రమ వడం

iv. కర ారయంబ లందుత న కచు పరంబగ నప డ ట ాగమంబగ " సూ ఉ ాహరణను
గ ంచం .
b) గ టదమ
v. ెనుగ ల ాంస ృ క పర షమ లక " గ స డ ద వ ల వ"- ఉ ాహరణను గ ంచం .
c) ాడ కం ా .

5. ఛoదసు క ెం న ం ా ల ల గ పశ లక స న జ ాబ ల గ ం య 4x1=4
" ా నంబ నదులందు జయ ట గజ ా నంబ చందంబగ "
i. ౖ పద ాదమ ల ఉన గణాల
c) మ స జ స త త గ
ii. ౖ పద ాదం ఏ వృత ప ా ెం న .
b) ర లం
iii. ౖ పద ాదంల ఎ అ య ల
ె తం
c) 13

6

iv. ౖ పద ాదంల ఎ అ ల ఉ ?
a) 19
v. న జ భ జ జ జ ర - అ గణాల ఏ వృత పద ంల వర స ా వ ా ?
c) చంపకమ ల

6. సమ ాలక ెం న ం ా ల ల గ పశ లక స న జ ాబ ల గ ం యం . 4x1=4
i. ఉభయప ార ప ాన న ఏ సమ సం?
c) ద ంద సమ సం
ii. ం ా ల గ సమ ా ఉ ాహరణ ఏ ?
b) స ా ల
iii. అవ ారణ ప ర పద కర ారయ సమ సం అన ా
a) ర పక సమ సం
iv. అన ప ార ప ాన న సమ స ?
b) బహ సమ సం
v. అన త - ఏ సమ స గ ంచం .
b) బహ సమ సం

7. అలం లక ెం న ం ా ల ల గ పశ లక స న జ ాబ ల గ ం యం . 4x1=4
i. ెల గ ాతల ానజల ణల ర లప లౖ పర లటన నంబ కలదు - ఇందుల అలం
గ ంచం .
b) అ శ అలం రం
ii. ఉపమ లం ర ల ణం ఏ ?
b) ఉప య ఉపమ నం ల డం
iii. మల ణ ల ీ ఊ ళలను ం ా - ఇందుల అలం గ ంచం .
a) య ాసంఖ లం రం
iv. ఘన ప వతరగ ప లల మం మ ర ల ా ం ం . కష ప ే ాధ మ లదు క ా! -
ఇందుల అలం గ ంచం .
c) అ ంతర ాలం రం
v. ఉపమ ాచకం అన ా
d) ఉప య ఉపమ లక క ె పదం.

8. ం ా ల లగ జ య లక స న జ ాబ లను గ ం య . 4x1=4
i. భ రథ పయత ం

7

b) వ న పయత ం
ii. ె సు ను
c) శద ా నడం
iii. i ర గ ల ఆ ేశం అ అరంల ా ేజ య గ ంచం .
d) సు ాజ
iv. ఆల ాలమ
a) లయం
v. అగస త
c) ర ల ాడ .
9. ం ా ల ండ ా తలక స న జ ాబ లను గ ం య . 2x1=2
i. ిం ల ట
b) శమ ల ఫ తం
ii. ర చుట ౖ కట ట
a) ెబ ద ెబ
iii. తల వడం
a) క ా ల చ
ె ు వడం.
10. ండ ప ాలక స న ప యప ాలను గ ం య . 2x1=2
i. వరమ
b) లం , కల గ
ii. ప
c) కడ , ాగరం
iii. రగత
a) గం, జబ .

గమ క:- ప య ప ాలల 10వ పశ ల ండవ ా వ బదుల ా ప అ
ప గణంచవలను.

గం- (Section -D)
11. ం ా ల ఒక పశ క జ ాబ యం 1x4=4
పశ క త న జ ాబ ను ా ిన ప మ ర ల ఇవ వచు ను
i. పలట ళ ప ంత త ఖ ప టళ " సమ సూ సమ ానం యం .
జ ాబ :
* నగర తం పలట ళ ల తం ప ంతం ా ఉంట ం .

8

* ౖర ాల ల ల
ి ల వల భ ల క నందన వనంల ిం ే పలట ళ పకృ
రమణయతక , సుఖ సం ాలక ప టళ .
* ా పంటల కళకళల ే పలల పచ లల అల ర త ఉంట .
* లషంల ా వరణం చక ా , ల త ర , ప ంత వనం పల ాసుల ంతం.
* " అంద ఆనందం, ఆనంద త మకరందం " అ ఒక క ె ి నట పలల పకృ ందర ం
పరమ రమణయం ా ఉంట ం .
* పకృ ఒ ల సహజ సుందర దృ ల నడ మ పల తం ప ంతం ా ఉంట ం .
*సచ న ాల ల , రంగ రంగ ల దృశ ల ఆక దప లను మ ి ా .
* ౖ మ ఖ ం లను అ ర ో ాల లక ం ా ా ప మ ర ల ఇవ వచు ను.
ii. క ా కల వృదు ాత స ా , పద ంతమ టల యం .
* ప కంట కృ ా ార ర ం న రంత ాల క ా కల వృదుడ మ నవత ం
మ భ ం న మ ,ి అ ధ ిలలను ేర ి ా చదువ ె ిం న వ .
* అ ధల పట ానుభ చూ ి ే ాలదు అ మ ప సంవత ల తం ఒక న
గ ల బ పం ల గ ల ఒక అ ధ ారం ం ాడ .
* గటన ాల ంట అ ధ బత క ల ింత ానుభ , ఓ ికను రంగ ం
చమ ర ి రంత ాలను ండంత ల గ ేల ే డ.
* ను ా ిం న ా నగరంల ా ర లక ఆత బంధువయ డ .
* ' ల తప ల ంట ా మ టల క తగ ల , లక ే ా ల క ి అ
మనసత ం కల ాడ '.
* అవ ాహ శ లక ం ా ేయ వ ేఅ ి తనం, క ంట
ేత తనం, అంట న మనసత ం గల ాడ . ప ఆదర మ ఆ వృదుడ .
iii. మహ న త లౖన ీ ల ాల క సున సందర ంల సం ాదక ల ం న అనుభ త ల
ఏ ?
* అ క రం ాలల ప ే ిన వందల మం ీ లను చూ ినప డ అనుభ ం ార .
* ా ఇంటర ల ేసూ, ా త ాల , ార ర ం న ఉద మ ల ,
ా ం న జయ ల రచ తలక ఎం అనుభ క ం ం .
* ీల ైతన ం, ా గం, ా వన ానం, చూ ి అనుభ క ం ం .
* మం ాం క, జ య, ాంస ృ క ారసత ం మనక ంద ం యర.
* ీ లందర ఈ చ తను ం ేందుక ఎంత మ ల ం ె ం ా తల చుక ంట మ
గ ం ెల బర అ అనుక ర.
12. ం ా ల ం ంట సందర స త ా ఖ ల యం . 2x3=6

9

క ప చయం:- ాఠం ర ,రచ త ర 1మర

సందర ం:- ఎవర ఎవ ఏసందర ంల ె ా ె ిన 1మ ర

వం:- ాక ంల ప ాలక అ ల ెల ప త వ 1మర .
i. సత ంగ కంట ల కమందు ల య లదు.

క ప చయం ;- ఈ ాక మ న యసూ ర ం న చం క నుం సు బ న ధను డ అను
ాఠంల .

సందర ం ;- చూ ాకర డ ణాకర ె ి న మ టల రణ క డ అ ఎల క తన తల
అంట న సందర ంల .

వం;-మం తల హం కంట ఈల కంల మం ఏ ఉండదు అ వం
ii. రస ల గ కళ ల పదు ం .కళ జబ ే ా .

క ప చయం ;- ఈ ాక ం బ మన ార ర ం న జ నపదు జ బ అను లఖలసంప ట నుం
సు బ న జ నపదు జ బ అను ాఠంల .

సందర ం;- రచ త త లఖ ాసూ, లఖ ాయడం ఆలస ం వ ా గల రణాలను
వ సున సందర ంల .

వం;- రచ త కటప నతర ాత పప ప ల గ ల తన త లఖ ాసున ప డ తనత ,
పప గ కళ క కళ క కల గ త ంద ,త ర ా పడ మ ె ి ంద వం.

iii. ల ట ల ను ఆతర ా ే..... ఇ నమన సమ జం ానం

క ప చయం ;- ఈ ాక ం ఓల ,వసంతకన ,కల నకన సమ దకత ంల లవ న
మ వరణం అ ప సకంల మ ందుమ ట నుం సు బ న మ పయత ం అను ాఠంల .

సందర ం;- సమ జ ా మ ర డం ే క ద య,చ త తల ా ీ లక త న ానం
ల ంచలద స ావ జ న సం ాదక లక వ సున సందర ంల .

వం;- ి మ జయ న సందర ంల క ా రవం క ా యక ల ల సుం ,
క ా కలక ఆతర ా ాన ల సుంద వం.
iv. ఆయన మ ట డ డ అ మ టల వ నుభవం నుం లవ నఅ రస ల.

10

క ప చయం ;- ఈ ాక ం ప కంట కృ ా ర ం నక ా ా నుం సు బ న రంత
ాల అను ాఠంల .

సందర ం :- రచ త వృదు ఆశమ న ా నగ వ సూ వృదు స ా వ సున
సందర ంల .

వం:- రచ తక వృదు చూ ేత ల నమస ం ాల ిసుం .వృదుడ మ ట ే వలం
మ టల మ త దు. ఆయన తంల జ న సంఘటనలనుం వ న ప జల అ
వం.
గమ క:- రచ తప చయంల ాఠం ర ,రచ త ర ా ినను ప మర ఇవ వచు ను.
13. ం ప ా లల ఒక ా అన యకమంల ప ప ారం యం 1x6=6
1. అన యకమంల ప ాలను సం జ న టస ా డ సూ ఒకమ ర

2. ప పదమ క అరం సూ అవసర న ట భ పత య లను జ 5మర ల
i. అనల జ త ల..... దు తమ ాగ .

ప ప ారం:-

ఓ జన = ఓత !

అనల =అ క

జ తల . =జ లల వంట

ఈప వతల =ఈప ణ ీ లను

ాప. =దుష న, చ న

ఆ ార ల +ఐ=నడవ కల ా

ాయ =స ించునట

భ జనుల =భ యంద పజల

ఎల =అందర

11

జసంపద =తమ ఐశ ర మ ను

ఱ =

అసద సుల +ఐ =సర శన

ర +ఎ= వ దుర క ా!

తనమ + ఏ = వంశ

ల +ఎ= సుం ా

మ ను =ప ర మ

ప లస బహ సం నమ =ప లస బహ సంత అ న వణాసుర గ ం

ఎర ంగమ +ఎ = ె ి నల ా? ( ెల సుక మ క ా!)

ందవ భ = రత భ యందు

దుః+ ా తమ = డ
ె నడవ కల

ాగ +ఏ=జర గ ?(జర గవ వం)
ii. తన ేశంబ ------------- భక ం మణ
భక ం మణ = భక లక కలను ర మణ వంట ా ా!
ే ా = ఓ పరమ
ను = ను
తన = తన క
ేహ + ఆత ల = శ రమ ను, మనసు ను
స ా = ఎలప డ
ఏ+ ెఱoగ న = ఏ ధమ గ
అట =ఆ ా, అ ే ధమ ా
తన ేశంబ ల = తన ట ను, స ేశమ ను
స ష = తన షను( మ తృ షను )
ౖజమతమ = స మతమ ను, స జ

12

అస = మన క
స + ఆ ారమ = మం సంప ాయమ లను
ం =అ మ ం
త = ాట క
ఘన = ప తనమ క
అ ా ి = ా ి , ందుటక
ాధనంబ ల + అగ = ఉపకరణమ లౖన
స + ర మ ల = మం పనుల
ేయ + = ేయ టక
అనువ + ఔ = త న ై
బ = మనసు ను, ఆల చనమ ను, ె
పజక = జనులక
ఒసంగ మ + ఈ = ఇమ !, కల గజయ మ !
14. ం ా ల ం ంట సందర స త ా ఖ ల యం . 2x3=6

క ప చయం:- ాఠం ర ,రచ త ర 1మర

సందర ం:- ఎవర ఎవ ఏసందర ంల ె ా ె ిన 1మ ర
వం:- ాక ంల ప ాలక అ ల ెల ప త వ 1మర .
i. పవ శన ట శపర గ ం ె .

క ప చయం ;- ఈపద ాదం అయ ల మభదుడ ర ం న మ భ దయం నుం
సు బ న సమ దలంఘనం అను ాఠంల .

సందర ం ;- ీతను దక టక బయల ే న హనుమ ిక లనుం వ న ా ా క వ ం న
సందర ంల .

వం;- ఆంజ య ిక లనుం ప టన ా , ాయ వ ను ఆ రం ా సుక ామ లక ఆశను
క ం ం అ వం.
ii. మ నవచ తల అ అ ా ారణ పర ల.

క ప చయం ;- ఈపద ాదం ా శ ం ర ం న మ ణక ణ అను ాఠంల .

13

సందర ం;- మ నవ డ అర ప లనుం మ టల న , ాటల ా ిన ,పంటల
పం ం న ఎల ంట క వ సున సందర ంల .

వం;-మ నవ వన ప ణామ చ తల న అ ా ారణ సంఘటనల ,గ నప నమ
భ న న వం.
iii. ా : క ాటంబ ర
ె వదు వ త క .ె

క ప చయం ;- ఈపద ాదం థుడ ర ం న ఖండం నుం సు బ న అను
ాఠంల .

సందర ం;- ద ా సుడ నగరంల తన ష ల కల ి టన ే ాడ . ఒక టన
సందర ం ా ా సు జ న అనుభ ా క వ సున సందర ంల .

వం;- ా సుడ ల టన ా ంచు సమయంల ీ ల ఏ ో ఒక రణం ె ి యలదు.ఒక
ీ తన ఇంటతల ప ల క ా ెరవలద వం.
iv. వ రత ంబ భవ ందవ భ జంగమ ప ణ వ
ే తల .

క ప చయం ;- ఈపద ాదం గ య రం ంకట ష ి ార ర ం న వ రతం నుం
సు బ న మ తృ వన అను ాఠంల .

సందర ం :- ం ేవ డ కల ణదు జ ం యవన శ
ే ప ీ బం ా సు నప డ ా
ం ేవ మంద ం ,యవన ేశప ీ ప న సందర ంల .

వం:- ల
ీ భ పద న ఈ రత భ ద ట వంట ప ణ వ
ే తల అ ా అ డ
వం.

గమ క:-1.క ప చయంల ాఠం ర ,క ర ా ినను ప మర ఇవ వచు ను.
2. ‘ ా : క ాటంబ ర
ె వదు వ త క ’ె అను సంద పశ సంఖ ండ అ
ా ినను,మ డ అ ా ినను స న ా ప గణంచగలర .
15. ం ా ల ఒక పశ క జ ాబ యం . 1x4=4

పశ క త న జ ాబ ను ా ిన ప మ ర ల ఇవ వచు ను
i. మ తృ వన ాఠం ఆ ారం ా ా వ ం
ి చం .
* ాక గ య రం ంకట ష ి ర ం న మ తృ వన ాఠంల ా వ
అదు తం ా క ం ార .

14

* ా ందూ మతం పట, మన ేశ సంప ాయ ల పట రవం ఎక వ. ఇతర మ ల
ా , ా ఆ ా లను, సంప ాయ లను ర ం ే ాడ .
* ౖ క లక ఆజలను జ ే ి, సకమం ా ర ం ేటట చూ ాడ .
* ీ ల షయమ ల ా ప ే క శద వ ం , పర ీ లను కన త ా ం ే ాడ .
* ఒక ా ేవ డ ప ణ ీ జ ప రం నుం బం ా పట ె నందుక ఆయన ౖ
ా పద ం ాడ . తప ను ంచమ ా ంచ ా, ంత స వమ ం ాడ .
* అనసూయ, ా , ీత, సుమ దలౖన ార ప వతల , రత ే ప షల
ె టన కల లతల య ార .
ii. ాఠ గ ా ం ంతమ టల యం .
* ా గర ైన ా స మహ ష ల ాట మండ టండల నగరంల బహణ
ల సం ఇ ల ాడ . ఎవర టలదు.
* ండ ల జ స , బ ధప పం ాతను మ క ల మ క ల టట నట
న ల ి ట, శ ించబ య డ ా సుడ .
* ఆ సమయంల ార ే ామ న ీ షంల వ ంత ాక న ా
ొరకలద ందుల సు వ క ా! ఇ క మం ా? జం ా వ ంత
స వ డ ా? " ఉన ఊర కన త సమ నం " అ క ె య ా! ంత పం
చూ ించడం తగ ?అ వ అ ం అ న ల మంద ం ం .
* శ ధు దయవలన ఎంత మం అ ధుల వ మ ేనువ వల నప ా ల
ఏ ట ేయగలను. ష లను సు ంట రమ న ఆ ఇల ల .
* ద ా సుడ ష లను సు గం ా న ల ా నమ చర దుల ప ా ం ,
జన లల క న ా, వడన ా ం ం ార ే .
iii. మ ణక ణక ా ం ంత మ టల యం .
* ా శ ం ర ం న మ ణక ణఅ ాఠంల మ నవ ప ణామంల ంద ,
కృ ి , ాధన సంప , కతను క ఈ వచన క ఖం కల ఎం హృద ం ా
వ ం ార .
* మం ల ంత యల లవ , ామ క సమస ల ాస క దృ ి , బదత,
అం త వం క న చరణ మత ప ా రం అవ .
*మ ి తన ధసు అంత ంల పయ ణం , కడ ప ల చప ండ ల ామ క
అసమ నతల ర గ త ఉంట , అసమ నతల ల ంచక ం ా జ న సం
ఎంత అ వృ ెం ఏప జనం ఉండదు.

15

* ను కను ెరవ ా తన చుట ఉన పకృ అం ాలక పరవ ం న మ ,ి
కళలను తన తంల ఒక గం ేసుక డ.
* చకం కను న , ి కను న ాల ప ద , ఈ ఆ ష రణల రణం ా
మ ి య గప కట నుం న న జ నం అ లతరల ప ం ాడ క వన.
*మ ి లగర ంల క ిన అత ధసు ల నుం ఆ ష ృత న కళ, క త ం, జ నం
సకల మ న ా శం ే ా .
16. ఈ ం పశ లల ండ పశ లక జ ాబ ల ాయం . 2x5=10

పశ క త న జ ాబ ను ా ిన ప మ ర ల ఇవ వచు ను.
i. ీత షణ వృ ం వ ంచం ?
* మ చు చం ి మడ వసూ ఉండ ా ల ణ డ క ిం ాడ .
ా రవర ఆశమ ీతను చూడ ా ీత జ డ క ించలదు.
* ా జట య వ క ం
ి , వణ ే ీతను అపహ ం ాడ ె ాడ.
* సు వ మ క ం , మడ ా సంహ ం ాడ .
* సు వ డ ీత షణ ానర ర లను అ క లక పం ాడ .
* జట య వ దర డ సం ా . అతడ తన వ దృ ి లంకను గ ం ానర
ర లక ె ాడ.
* లంకక లంట సమ ా ాట . ా హనుమంత డ ఒక ే సమర డ .
* జ ంబవంత డ హనుమంత అత శ య క లను గ ం ె ాడ .
* లంకల ప ం న హనుమంత డ వణ శ ామ ల ెల సుక ం ామ , అ క
వ ధ ంసం ే డ.
* వణ డ 80 ల మం సులను, ఇంద త ను పం ాడ .
* వణ డ హనుమంత కక ప ంటం లంకల పమ డ.
* హనుమంత డ ఆ శంల ఎ , షణ భవనం త ి ం న లంకం తగ ల
బట డ .
* లంకల హనుమంత డ ీతమ ను చూ ి మదూతన ె ి, మ మ కను
చూ ిం ాడ .
* మ నమస ం చూ ను ీతమ ను అ ె ి , ీత ఇ న చూ ామణ మ
ఇ , ీత షణ వృ ం మ ె ాడ.
ii. ా ,సు వ ల ధం గ ం యం ?
1. సు వ డ అన ా మ బల .
2. తం చ వడం దకమర ైన ా ి ందక జౖ డ .

16

3. ఒక ట అర మయ అ సుడ ా య ా రమ డ
4. ా మ య ఒక ద గ హల డ క ంట ర.గహ లం దగర సు వ డ
ఎదుర చూసు డ.
5. సంవత రం తర ాత గ హ నుం రకం బయటక వడం అన చ య డ అనుక ,
సు వ డ బండ ల మ ి ి ందక వ ా డ
6. ా చ య డ అనుక న త లందర సు వ ి ందక ను ే ర.
7. వ న ా సు వ ద పం అత జ ం నుం ళ ట , అత ర
ర మను అపహ ం ాడ .
8.అప టనుం ా సు వ చంప ా పయ సూ ఉ డ.
iii. మ వణ య ా వ ంచం ?
1. మడ యద అనుస ం ౖ భ ం ే ఎవ బ ధ తలను ా
అప ం ాడ .
2. లం నగ లగ ౖప ల నుం మ డ మ ట ం ాడ .
3. ఆంజ య ే ల జంబ మ మరణం ాడ .
వణ డ కపట య ా ాడ .
4. వణ డ ానర ౖన ద బ ణాల వరం క ిసు డ.ఆ ెబ క సు వ డ
మ ర యడ.
5. మ డ ఇం ాస ం క ంభకర తలను ఖం ం ా డ .
6. వణ క మ ర లౖనఅ య డ , ఇంద త ల ణ ే ల మరణం ార .
7. వణ డ ల ణ దక శ అ ఆయ ా ప ం ాడ .
8. హనుమంత డ ె న ఓషదుల రణం ా ల ణ డ ల క ర డ.
9. మ త సూ ంచడం మడ వణ దక బ ా ప ం సంహ ం ాడ .
iv. మ యణ ాశస మ ను గ ం యం ?
1. మ నవ సంస ంచగల మ వం మ యణం.
2. అమ న ల అనుబంధం, భరల సంబంధం, గ ర భ , ా నుర , హఫలం
,ధర బలం ఎదగడం, కం ఎదగడం, వ రణ వన, పకృ ల లన ఇల
త ా లను ఎ ంట పట చూ ిసుం మ యణం.
3. మ యణం చదవడం అంట చదవడ .
4. మ యణం ా యణ గంథం మ త దు ఆచరణ ప ాన గంథం.
5. ఉతమ ధ లను ఆచ మ ిమ ి ా ఎల ఎదగగల ో ర త ం .

17

6. గహ ా ధర ః సత ధర ప కమః అన మ మ చు ట నుం
ా ప ం ాడ .
7. మ యణం వంట ఆదర వ ం నభ నభ ష !మ ి ఉన ంత లం మ యణం
ఉంట ం .
8. మ యణం, లస వధ, ీ య శ తం మహ అ మ డ ర క .
9. ఆర ండల 24 ల ల సంస ృత షల ా న రచన ఇ .
10. సమ న త సమ జ ంచడ ల ం ా మ ందు త ల ా సూ సం ే ిన రచన

18