CBSE Class 9 Syllabus 2027 Sanskrit

FOR CBSE CLASS 9 SYLLABUS EXAM PREPARATION

CBSE Class 9 Syllabus
2027
Question Paper ·
Sanskrit
EXAM YEAR TYPE SUBJECT

CBSE Class 9 Syllabus 2027 Question Paper Sanskrit

Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests

m
m .co

m .co s e m
se सं #ृ तम्
g l a
क"ा - नवमी (2026-27)a
पा12मः परी"ािनद7 शा9
भा#ते 'वहारािदषु /यु1ते इित भाषा। मानवः 7मन8स िव:माना8;चारान् भावनाः अनुभूितं च अथBयुCैः
Eिन8भः 8ल8खतसHे तैः च 'CIकरोित सा भाषा। भाषा अ8भ/ाय/कटनM साधनम्। वOुतः लोके Pयोः मनु#योः मQे
परSरम् अवबोधनाय, भावVहणाय, भाविविनमयाय च भाषया िवना न अXत् SYतमं सरलतमं च साधनं िव:ते। लोके
बह'ः भाषाः सZ[ यासु सं \ृ तभाषा /ाचीनतमा समृ_ा च अZO। सं \ृ तभाषायाम् एव सZ[ ऋbजुdामाथवाBः इित
m
o m
चeारः वेदाः, 8शgा, 'ाकरणं , िनhCं, 1ोितषं , छjः कkः चेित षडmािन, चतुदBशिव:ाः, िवnानम्, आयुवpदः,
c m .co
योगशाrादयः Vsाः। अतः सं.\ृ तं के वलं भाषा न अिपतु िकtन जीवनदशBनम् इित वतBत।े इयं िव:ा (भाषा) भारतीयानां
s e
s em g l a
l a
/ितwा8xका कामधेनुः समOnान/दाyी, ऐ{/दाyी, धमाBथBकाममोg/दाyी च अZO। सृYेः आिदतः अ:ाव8धः यत्
a 8शgणं

ag तत् सवBम् अMां भाषायामेव सि|िहतम् अZO। अितसू}भावनां /कटियतुं SYीकतु~ सं \ृ तं िवना नैव
nानिवnानं च अZO
अXy िव:ते साम•Bम्। भारतीयं सवB7ं िव€M समVं त•ं च अMां भाषायाम् अZO।
सं \ृ तM भाषावैnािनक•म् – ऐितहा8सक-वणBनाxक-तुलनाxकाQयन-Pारा भाषायाः /कृ तेः िवकासो„…ेः
सं रचनायाः अQयनपूवBकं सवpषां िवषयाणां सै_ाZ[कः िनणBयः भाषािवnानेन ि†यते। भाषािवnान-नामकशाrे श‡ानाम्
उ„ि…ः, वा{ानां सं रचना इ‰ादीनां िवषयाणां िवचारः ि†यते। भाषािवnानM सŠ‹ः सवpषां मानवानां भाषा8भः सह
अZO। एवं भाषािवnाने Eनेः, Eिन-उŒारणोपयोिगनां 7रय•मुख8जŽािद-अmानां /कृ ित-/‰यादीनां, सं nासवBनाम-

o m
ि†या-िवशेषणादीनां नामा•ातोपसजBनिनपातानां पदपदाथBिवषयकानां िवकारादीनां िवकारमूलककारकाणाम् अXेषां
. c
e m
िविवधिवषयाणाt अQयनं ि†यते। भाषािवnाने सं \ृ तभाषा-िवषयक-वण•„ि…-8स_ा[M अतीव वैnािनकं िन‘पणं कृ तं
वतBते।
la s
a g
रािY’ य8शgानीतौ (२०२०) इ‰y भाषा मानवसशCIकरणM आधारः साधनं वा अm–कृ तं वतBते। भारतM
परमिव8शYM गतnानवैभवM पुनः /ितwापनमिप रािY’ य8शgानीतेः २०२० इ‰Mाः ल—मZO। एतदथ~ सं \ृ तभाषयाः
8शgणM मह•म् इतोऽ™8धकं भवित। /ायः सवाBसु भाषासु सं \ृ तपरकश‡ाः उपलš[े। सं \ृ तभाषा भारतीयभाषाणां
जननी इित क•ते। सवाBसु भारतीयभाषासु सं \ृ तभाषा अ[ल›ना अZO इित सवp अm–कु वBZ[।
भारतदे शः बœभाषी दे शोऽZO। अZ•न् दे शे अनेकतायाम् एकताव8धBनी भाषेयं सामा8जकसमरसतायै जीवनिवकासाय
च आवžकI वतBते। सं \ृ तM सां\ृितकं मह•ं वणBय[ः िवPांसः कथयZ[ “भारतM /ितwे Pे सं \ृ तं सं \ृ ितOथा,
m
.co
सं \ृ ितमूलं सं \ृ तम्, सािह‰ं सं \ृ ितवाहकt इित।” एषा सं \ृ ितः न के वलं भारतM अिप तु िव€M मुकुटायमाना
m
.co m
अZO। उCं च -

m s e
s e
स‰मिहंसािदगुणैः ¡ेwा िव€ब‹ुe8श8gका।
िव€शाZ[ः सुखधाyी भारतीया िह सं \ृ ितः॥ gl
a
g la a
a सं \ृ ते सं \ृ ितnpया सं \ृ ते सकलाः कलाः।
सं \ृ ते सकलं nानं सं \ृ ते िक£न िव:ते॥
एवं सं \ृ तभाषा प¤रिनिwता, दोषरिहता, सरला, गभीरा, यथाथाB वैnािनकI च भाषा अZO। स¥ित युगेऽZ•न् /मुखैः
उ¦े žैः सं \ृ तभाषा 8शgणीया अZO।

8शgणो¦े žािन –

m
भाषायाः /भावपूणBस¥ेषणाय िविवधानां मौ8खकलेखनाšासानां नवमाQमानां च /योगः करणीयः भिव#ित। .
.co s e m
s em l a
g la 1
ag
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 10

यथा - चचाB भाषणािन सjशBनािन िनब‹ाः पyलेखनं िव:ु§ानपyं (email) -ž¡'माQमािन च इ‰ादयः वतB[े।
¥ वसुधैव-कु टु Šकम् इित भावनािवकासः।
¥ भारतीयभाषाणां सं रgणम्।
¥ सं \ृ तभाषया स¥ेषणकौशलिवकासः।
¥ परSरं सं \ृ तस®ाषणेन भाविविनमयः।
¥ सं \ृ त-भाषया एव सं \ृ त-8शgणम्।
¥ ¡वण-भाषण-पठन-लेखनेित चतुणा~ भािषक-कौशलानां िवकासः।
¥ बौि_किवकासपुरdरम् आQा8xकनैितकnानम्।
¥ िनणBया8xकायाः बु_ेः िवकासः।
¥ तािकB क8च[नेन सह िनभ›कवCृeकौशलM िवकासः।
¥ मान8सकिवकासानjानुभूितः रसानुभूित°।
¥ भारतीयसं \ृ तेः सं रgणं nानवधBनt।
¥ आxानुशासनसं ±ापनाथ~ 8शgणम्।
¥ सजBनाxक8च[नकौशलM िवकासः।
¥ सामा8जकचेतनायाः िवकासः।
¥ भाषा8शgणकौशलािन वधBनाय नैपु²/ाि³ः।
¥ परSरं वाताBलापमाQमेन भाविविनमयः।
¥ सं \ृ तसािह‰M अQयनेन nानानjM अनुभूितः।
¥ मानवजीवनM िवकासपूवBकं क´ाणम्।
¥ सं \ृ तभाषया छाyाणां सवBिवधिवकासः।

8शgण/िवधयः -
¥ सं \ृ तमाQमेन स®ाषणिव8धना शनैः शनैः सं \ृ त8शgणं स®िव#ित। गितवधBनाय सं \ृ ताQापकै ः धैयpण
7कIयाQापन-कायB†माणां िनयोजनम्। h8चकरभाषाšासेन भािषकोपलZµः। भािषकाšासाय वाताBलाप-
कथा¡वण-वादिववाद-सं वादािद-वणBनपरका8भः /ितयोिगता8भः भाषा8शgणं कारियतुं श{ते।
¥ िव8भ£न/ामा8णकसं ±ानां कायB†माः सािह‰साम¶° /यु1 उ…म8शgणं कतु~ श{ते।
¥ सं \ृ तभाषया उपलµ--ž-¡'-सामVी-माQमेन भाषाšासः।
¥ आवžकतानुगुणं नव-ž-¡'-सामVी-िनमाBण-माQमेन भाषायाः 8शgणम्।
¥ िव8भ£नपा·सामVीPारा 8शgकः 7कIयं 8शgणकाय~ h8चकरं कतु~ श¸ोित।
¥ भाषा8शgकः छाyान् ¹ेहपूवBकम् (आxीयभावेन) पाठयेत्।
¥ अ:तनपूवBकं सािह‰कोश-श‡कोश-सjभBVsानां सहायतया छाyाणां त„रतां h8चवधBनं च।
¥ /ाचीनावाBचीनयोमBQे सम;य±ापनPारा नूतन8शgणिव8ध8भºच सं \ृ त8शgणम्।

कौशलािन-
¥ ¡वणकौशलम् – भावा8धVहणाय EXाxकं भाषायाः /थमं कौशलम् इदम्। अM साधनािन- गुhमुखम्,
आकाशवाणी, दूरवाणी, प¤रवारसदMाः, समाजः, क—ाः, Eिनमु»णय•म्, दूरदशBनम् इ‰ादीिन।

2

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 10

¥ भाषणकौशलम्- भावा8भ'Cये EXाxकं भाषायाः इदं िPतीयं कौशलम्। वाग्-‘पं भाव/कटनम् एव भाषणम्,
प¤रसर/भावेण आधारेण वा भाषणशिCः जायते।
¥ पठनकौशलम् – भावा8धVहणाय 8ल™ाxकं भाषायाः तृतीयं कौशलम् इदम्। (अथBVहणपूवBकं SY‘प-वाचनम्
इ‰थBः)
¥ लेखनकौशलम्- भावा8भ'Cये 8ल™ाxकं भाषायाः चतुथ~ कौशलम् इदम्। (Eिन‘पे िव:मानं भाषांशं 8लिप‘पे
अवतारणं लेखनम् इित उ¼ते)
¥ nानाxक-अवबोधनाxक-अनु/योगाxक-िव½ेषणाxक-सं ½ेषणाxक-मू´ाHनाxक-ल8gता8धगमनिवशेषाः।

सं #ृ तम्
क"ा - नवमी (2026-27)
आह‰ाHाः – 80+20
वािषBकमू´ाHनाय िनिमBते /Âपyे चeारः खÃाः भिव#Z[ –
‘क’ खÃः अपिठतावबोधनम् 10 अHाः
‘ख’ खÃः रचनाxककायBम् 15 अHाः
‘ग’ खÃः अनु/युC'ाकरणम् 25 अHाः
‘घ’ खÃः पिठतावबोधनम् 30 अHाः
खÃानुसारं िवषयाः मू´भारः च

†. सं . िवषयाः /Â/काराः मू´भारः
‘क’ खÃः
अपिठतावबोधनम् 10 अHाः
1. एकः ग:ांशः (80-100 श‡प¤रिमतः) अित-लघू…राxकौ 2×1=2
दीघ•…राxकौ 2×2=4
शीषBकम् (लघू…राxकः) 1×1=1
भािषककायBम् (बœिवकkाxकाः) 3×1=3
पूणBभारः 10 अHाः
‘ख’ खÃः
रचनाxककायBम् 15 अHाः
2. सHे ताधा¤रतम् औपचा¤रकम् अथवा िनब‹ाxकः 10×½=5
अनौपचा¤रकं पyलेखनम्
(मÏजूषायाः सहायतया
¤रÐत±ानपूितBमाQमेन पूण~ पyं लेखनीयम्)
3. 8चyवणBनम् अथवा अनुÒेदलेखनम् िनब‹ाxकः 5
4. सं वादपूितBः / कथापूितBः िनब‹ाxकः 10×½=5

3

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 3 of 10

m
m .co

m .co s e m
se
(मÏजूषायाः सहायतया
g l a
¤रÐत±ानपूितBमाQमेन a
पूणBः सं वादः / कथा लेखनीया)
पूणBभारः 15 अHाः
‘ग’ खÃः
अनु/युÐत'ाकरणम् 25 अHाः
5. स‹यः लघू…राxकाः. 3×1=3
m
.co
6. कारक-उपपदिवभÐतयः बœिवकkाxकाः 3×1=3
m
.co m
7. श‡‘पा8ण बœिवकkाxकाः. 3×1=3
m s e
8. धातु‘पा8ण
/‰याः as
e बœिवकkाxकाः. 3×1=3
l a
9.
g l बœिवकkाxकाः
ag
3×1=3
10. a
समासः बœिवकkाxकाः 3×1=3
11. सङ् •ा – १-१०० लघू…राxकाः 3×1=3
(१-४ के वलं /थमा-िवभÐतौ)
12. उŒारण±ानािन लघू…राxकाः 4×½=2
13. अ'यािन लघू…राxकाः 4×½=2

m
.co
पूणBभारः 25 अHाः

s em
‘घ’ खÃः

g la
पिठतावबोधनम् 30 अHाः
14. ग:ांशः a अित-लघू…राxकौ 2×½=1
दीघ•…राxकौ 2×1=2
लघू…राxकौ (भािषककायBम्) 2×1=2
15. प:ांशः अित-लघू…राxकौ 2×½=1
दीघ•…राxकौ 2×1=2
लघू…राxकौ (भािषककायBम्) 2×1=2
16.
m नाÚांशः अित-लघू…राxकौ
. com2×½=1
. c o m
e m
दीघ•…राxकौ
लघू…राxकौ (भािषककायBlमa्)
se 2×1=2

s
la 17. ag
2×1=2

ag /ÂिनमाBणम् दीघ•…राxकः 5×1=5
18. अ;यः अथवा भावाथBः दीघ•…राxकः 4×1=4
19. पाठाधा¤रत-कथापूितBः िनब‹ाxकः 6×½=3
(मÏजूषापदसहायतया ¤रÐत±ानपूितBः)
20. /सmानुकूलम् अथBचयनम् बœिवकkाxकाः 3×1=3
पूणBभारः 30 अHाः

m सÛूणBभारः 80 अHाः .
c. o s e m
s em l a
g la 4
ag
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 10

)*नप--)ा0पम् / सं रचना
सं <ृ तम्
क"ा - नवमी (2026-27)
/Â/कारः /Âानां सÜा िवभाग-सÜा /ित/Âम् अHभारः आह‰ाHाः
अित-लघू…राxकाः 1 अHः 2=2 1 1 2
अित-लघू…राxकाः ½ अHः 2+2+2=6 3 ½ 3
बœिवकkाxकाः 1 अHः 3+3+3+3+3+3+3=21 7 1 21
लघू…राxकाः ½ अHः 4+4=8 2 ½ 4
लघू…राxकाः 1 अHः 1+3+3+2+2+2=13 6 1 13
दीघ•…राxकाः 1 अHः 2+2+2+5+4=15 5 1 15
दीघ•…राxकाः 2 अHौ 2=2 1 2 4
िनब‹ाxकाः 3 अHाः 1=1 1 3 3
िनब‹ाxकाः 5 अHाः 1+1+1=3 3 5 15
आह‰ाHाः 80

सं #ृ तम्
क"ा-नवमी (2026-27)
वािषAकं मूCाDनम्

‘क’ खHः
अपिठतावबोधनम् (10 अDाः)
1. एकः अपिठतः ग:ांशः 10
80-100 श‡प¤रिमतः ग:ांशः, सरलकथा वणBनं वा
Ø एकपदे न पूणBवा{ेन च अवबोधनाxकं कायBम् (2+4)
Ø शीषBकलेखनम् (1)
Ø अनुÒेदाधा¤रतं भािषकं कायBम् (3)
भािषककायाBय त•ािन -
ü वा{े कतृB-ि†यापदचयनम्
ü कतृB-ि†या-अ8;ितः
ü िवशेषण-िवशे#चयनम्
ü पयाBय-िवलोमपदचयनम्
ü सवBनाम±ाने सं nा/योगः

5

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 5 of 10

‘ख’ खHः
रचनाPककायAम् (15 अDाः)
2. सHे ताधा¤रतम् औपचा¤रकम् अथवा अनौपचा¤रकं पyलेखनम् 5
(मÏजूषायाः सहायतया ¤रÐत±ानपूितBमाQमेन पूण~ पyं लेखनीयम्)
3. 8चyाधा¤रतं वणBनम् अथवा अनुÒेदलेखनम् 5
(मÏजूषायाः सहायतया 8चyवणBनम् अनुÒेदलेखनं वा करणीयम्)
4. सं वादपूितBः / कथापूितBः (कथा छाyOरानुगुणम् एव भवेत्।) 5
1. (मÏजूषायाः सहायतया ¤रÐत±ानपूितBमाQमेन पूणBः सं वादः / कथा लेखनीया।)

‘ग’ खHः
अनुUयुVWाकरणम् (25 अDाः)
5. सZ‹कायBम् (1+1+1) 3
Ø 7रसZ‹ः - दीघBः, गुणः, वृि_ः, यण्, अयािद, पूवB‘पम्
Ø 'ÝनसZ‹ः –जºeसZ‹ः, ‘म्’ ±ाने अनु7ारः, तुगागमः
Ø िवसगBसZ‹ः – उeम्, िवसगBM सeम्, शeम्, षeम्, रeम्
6. कारक-उपपद-िवभCयः 3
Ø िPतीया – उभयतः, 8धक् , प¤रतः, समया, िनकषा, /ित, िवना
Ø तृतीया – सह, साकम्, समम्, साधBम्, िवना, अलम्, स-श, हीन
Ø चतुथ› – hच्, दा (यÒ् ), नमः, कु प्, 7ZO
Ø पtमी – िवना, बिहः, भी, रg्, ऋते
Ø षwी – उप¤र, अधः, पुरतः, पृwतः, िनधाBरणे
Ø स³मी- 8¹ह्, िनपुणः, िव€स्, पटु
7. श‡‘पा8ण 3
Ø पुँ Zßmश‡ाः – बालकवत्, किववत्, साधुवत्, िपतृवत्, राजन्, भवत्, िवPस्,
गु8णन्
Ø rी8लmश‡ाः – लतावत्, मितवत्, नदीवत्, मातृवत्, धेनुवत्
Ø नपुं सक8लmश‡ाः – फलवत्, वा¤र, जगत्, मनस्, चgुष्
Ø सवBनामश‡ाः – तत्, इदम्, िकम् (िyषु 8लmे षु), अ•द्, युáद्
8. धातु‘पा8ण 3
Ø पर•ैपिदनः - पठ् , गम्, वद्, भू, †Iड् , नी, -श्, शक् , nा, अस्, कृ , दा, †I, ¡ु,
पा (िपब्) (पtसु लकारेषु)
Ø आxनेपिदनः - सेव्, लभ्, hच्, मुद्, वृध् (लट् -लृट्-लोट् -लकारेषु)
Ø उभयपिदनः – कृ , पच्, नी, कृ ष्, â, भज् (के वलं लट् लकारे)
9. /‰याः 3
Ø Ðeा, तुमुन्, ´प्, Ðत, Ðतवतु, शतृ, शानच्

6

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 6 of 10

m
m .co

m .co s e m
se
10. समासः – त„ुhषः (िवभिC-नञ्-उपपद-कमBधारय)
g l a 3
11. सङ् äया – 1-100 (1-4 के वलं /थमा-िवभCौ) a 3
12. उŒारण±ानािन 2
13. अ'यािन 2
Ø ±ानबोधकािन – अy, तy, अXy, सवBy, यy, एकy, उभयy
Ø कालबोधकािन – यदा, तदा, सवBदा, एकदा, पुरा, अधुना, अ:, ºवः, åः
Ø /ºनबोधकािन – िकम्, कु y, कित, कदा, कु तः, कथम्, िकमथBम्
m
.co
Ø अXािन – च, अिप, यिद, तिहB, यथा, तथा, सæक् , एव, तु
m
.co ‘घ’ खHः
(30 अDाः)as
e m
s em पिठतावबोधनम्
g l
g la‰ अवबोधनाxकं कायBम्
14. ग:ांशम् अ8धकृ a5
/Â/काराःa – एकपदे न पूणBवा{ेन च /Âो…रा8ण
भािषककायBम् –
Ø वा{े कतृB-ि†यापदचयनम्
Ø िवशेषण-िवशे#चयनम्
Ø पयाBय-िवलोमपचयनम्
Ø सवBनाम±ाने सं nा/योगः
m
15. प:ांशम् अ8धकृ ‰ अवबोधनाxकं कायBम्
.co
em
5
/Â/काराः – एकपदे न पूणBवा{ेन च /Âो…रा8ण
las
भािषककायBम् –
Ø वा{े कतृB-ि†यापदचयनम्a
g
Ø िवशेषण-िवशे#चयनम्
Ø पयाBय-िवलोमपचयनम्
Ø सवBनाम±ाने सं nा/योगः
16. नाÚांशम् अ8धकृ ‰ अवबोधनाxकं कायBम् 5
/Â/काराः – एकपदे न पूणBवा{ेन च /Âो…रा8ण
m
m
भािषककायBम् –
.co
m .co Ø वा{े कतृB-ि†यापदचयनम्
s e m
s e Ø िवशेषण-िवशे#चयनम्
g l a
g la Ø पयाBय-िवलोमपचयनम् a
a Ø सवBनाम±ाने सं nा/योगः
5
17. वा{ेषु रेखािHतपदािन अ8धकृ ‰ उ8चत/ÂिनमाBणम्
18. अ;यः अथवा भावाथBः (¤रC±ानपूितBः) 4

19. पाठाधा¤रत-कथापूितBः (मÏजूषापदसहायतया ¤रÐत±ानपूितBः) 3
20. /सmानुकूलम् अथBचयनम् 3
m .
.co m
आह‰ाHाः - 80
s e
s em l a
g la 7
ag
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 7 of 10

परी"ायै िनधाA\रताः पाठाः – शी^मेव सूचिय`aे

िनधाB¤रतपा·पुOकम् –
1. पा·पुOकम् - शी^मेव सूचिय`ते
(/काशनम् – रा.शै.अनु./.प¤र. Pारा)

अवधेयम् -
* अनु/युÐत'ाकरणM अंशानां चयनं यथास®वं ‘पा·पुOकात् करणीयम्।
* पुOकपाठािदसिहतं पूणBः पा·†मः शीèमेव सूचिय#ते।

*********************************************

नवमी
आ78रक-मू;ा<नम् - 20 अ<ाः
उ¦े žािन
❖ छाyाणां सृजनाxकgमतायाः िवकासः।
❖ ¡वण-भाषण-पठन-लेखनकौशलानां िवकासः।
❖ 8च[नgमतायाः आxिव€ासM च सं वधBनम्।

†. गितिवधयः उदाहरणािन अHाः िनदp शाः मू´ाHनिबjवः
सं .
1. आव8धक-परीgाः 8ल8खतपरीgा 05 िव:ालयेन समये समये परीgासु यy िव:ा8थBनः
(पी¤रयोिडक् - 8ल8खतपरीgाणाम् ¡ेwाः अHाः Mुः तयोः
असै•éट) आयोजनं करणीयं भवित। Pयोः परीgयोः एव
अ8धभारः Vहीत'ः।
अिप च आव8धकपरीgासु
अिप /Âेषु
आ[¤रकिवकkाः दे याः।
मू´ाHनसमये यिद छाyः
सवाBन् /Âान् उ…रित तिहB
छाyिहताय यy अ8धकाः
अHाः सZ[ तेषाम् एव
मू´ाHनं करणीयम्।

8

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 8 of 10

2 बœिवधमू´ाHनम् v कgायां पािठतM 05 कgायां पािठत-पाठM ❖मौ8लकता
पाठM िवषयM वा बœिवधं ❖िवषयसŠ_ता
लघुमू´ाHनम् मू´ाHनम् अपे8gतम् ❖शु_ता
v िनगBतपyा8ण अZO। अनेन िव:ा8थBनां ❖समयब_ता
v /Âो…री िविवधकौशलानां मू´ाHनं ❖/Oुतीकरणम्
v मौ8खकI परीgा भवेत्।
❖ /ितयोिगताः
❖ /ºनमtMायोजनम्
3. िनवेशसू8चका v कgाकायBम् 05 िव:ा8थB8भः कgायां कृ तानां v सुलेखः
(पोटB फो8लयो) v सामूिहक-मू´ाHनम् कायाBणाम् उपलµीनां च v त•ाxकता
v 7मू´ाHनम् सं रgणं सं योजनं च v /ामा8णकता
v िव:ा8थBनः िवषयगताः स8tकायां पyाव´ां वा v समयब_ता
उपलµयः करणीयम्। एतेन समVं
मू´ाHनं /मा8णकeेन
भिवतुं श¸ोित।
4. भाषा-सं वधBनाय ❖ कथा 05 v छाyाः कामिप कथां v उŒारणम्
गितिवधयः ❖ सं वादः/ वाताBलापः ¡ावियतुं श¸ु वZ[। v शु_ता
(क) ¡वण- ❖ भाषणम् v 8शgकः कमिप िवषयं v समयब_ता
भाषण-कौशलम् ❖ नाटकम् सूचियeा परSरं सं वादं v /Oुतीकरणम्
❖ वाताBः कारियतुं श¸ोित। (आरोहावरोह-गितयित-
❖ आशुभाषणम् v दूरदशBने वाताBवली /योगः)
❖ सं \ृ तगीतािन इ‰ा•ः सं \ृ त-
❖ ½ोकोŒारणम् कायB†मः /सा¤रतः
❖ /हे8लकाः भवित तं »Yं ु छाyाः
/ेरणीयाः।
v ¡वण-कौशल-
मू´ाHनाय 8शgकः
7यम् अिप कथां
¡ावियeा ततः सŠ_-
/Âान् /Yं ु श¸ोित।
(ख) v िविवधिवषयान् आधृ‰ v छाyाः यथाश{ं v िवषय-सŠ_ता
लेखनकौशलम् मौ8लकलेखनम् कgायामेव लेखनकाय~ v शु_ता (िवशेषतः
यथा– दे शः, माता, कु युBः। पtमवणBM/योगः)
िपता, गुhः, िव:ा v िटêणी- पुZOकायाः v समयब_ता
पयाBवरणम्, योगः, िनमाBणम्। v सुलेखः
समयM सदुपयोगः, v वैयिCकपरीgणम्। v /Oुतीकरणम्

9

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 9 of 10

m
m .co

m .co s e m
se
8शgा, अनुशासनम्
g l a
इ‰ादयः। a
v शै8gकëमणM
सं \ृ तेन
/ितवेदनलेखनम्।
v दै न8jनीलेखनम्।
v सHे ताधा¤रतं
m
.co
कथालेखनम्।
m
.co
v 8भि…पिyकायाः
s e m
s em िनमाBणम्। l a
g la v ¡ुतलेखः। ag
a v सूिCलेखनम्।
अवधात'म् –उपयुBC-गितिवधयः उदाहरण‘पेण /द…ाः सZ[। एतदित¤र¼ एता-शाः अXगितिवधयः अिप
भिवतुमहBZ[।

m
.co
**************************************
m
s e
g la
a

m
m .co
m .co s e m
s e g l a
g la a
a

m .
.co s e m
s em l a
g la 10
ag
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 10 of 10