Class 9 Sample Paper 2025 Sanskrit

2025
SAMPLE / MODEL
PAPERS
NCERT BASED
PRACTICE PAPERS
DOWNLOAD PDF

FOR
CBSE BOARD
AND
STATE BOARDS

अभ्यासप्रश्नपत्र(2024-25)
कक्षा -नवमी
विषयः- संस्कृत (१२२)

समय : होरात्रयम ् अधिकतम अंक : ८०
सामान्य-निर्देशाः --
* कृपया सम्यक्तया परीक्षणं कुर्वन्तु यत ् अस्मिन ् प्रश्नपत्रे 19 प्रश्नाः सन्ति।
* अस्य प्रश्नपत्रस्य पठनाय 15 निमेषाः निर्धारिताः सन्ति।
* अस्मिन ् अवधौ केवलं प्रश्नपत्रं पठनीयम ् |उत्तरपस्ति ु कायां च किमपि न लेखनीयम ् ।
* प्रश्नपत्रस्य प्रत्येकं खण्डम ् अधिकृत्य उत्तराणि एकस्मिन ् स्थाने क्रमेण लेखनीयानि।
* उत्तरलेखनात ् पर्व ू प्रश्नसंख्या प्रश्नपत्रानस
ु ारम ् अवश्यमेव लेखनीया।
* सर्वेषां प्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृतेन लेखनीयानि ।
* प्रश्नानां निर्देशाः ध्यानेन अवश्यं पठनीयाः।
प्रश्नपत्रस्वरूपम ् -
अस्मिन ् प्रश्नपत्रे चत्वारः खण्डाः सन्ति।
खण्डः (क) अपठितावबोधनम ् -10 अङ्काः
खण्डः (ख) रचनात्मककार्यम ् -15 अङ्का
खण्डः-(ग) अनप्र
ु यक्
ु तव्याकरणम ्- -25 अङ्काः
खण्डः (घ) पठितावबोधनम ् -30 अङ्काः

अपठितावबोधनम ्
(10 अङ्काः)
प्र.1 अधोलिखितम ् अनच् ु छे दं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत । (10)
एकदा भोजः नाम नप ृ ः आसीत ्। प्रजापालने अतिकुशलः सः स्नेहेन प्रजाः अपालयत ्। परं नप ृ स्य पत्र
ु ाः मर्खा
ू ः
अशिक्षिताः गण ु हीनाः च आसन ्। एतस्मात ् कारणात ् राजा अतीव चिन्ताक ु लः आसीत ्। "किम ् करोमि ? कथम ्
एतान ् मम विद्याहीनपत्र ु ान ् सर्वगण ु - सम्पन्नान ् करोमि ? इति विचिन्त्य सः अग्रिमे दिवसे राजसभायाम ् आगत्य
अघोषयत ्- अस्ति कश्चिद् विद्वान ् पण्डितः यः मम मर्ख ू पत्रु ान ् नीति-निपण ु ान ् कर्तुं समर्थः भवेत ् ? एतत ् आकर्ण्य
दे वदत्तनाम पण्डितः किंचिद् विचार्य नप ृ ं भोजम ् उत्साहप र्व
ू कम ् अवदत ् "महाराज, अहं एतान ् राजकुमारान ्
नीति-शास्त्रेषु निपण ु ान ् कर्तुं समर्थोऽस्मि । ततः ते राजकुमाराः विद्यालाभाय दे वदत्तपण्डितेन सह अगच्छन ्। असौ
पण्डितः पश-ु पक्षि-जन्तन ू ां कथाभिः तेषां राजपत्र ु ाणां मनोरञ्जनं कुर्वन ् सरलतया तेभ्यः नीतिशास्त्रज्ञानं
अशिक्षयत ्। ततः आरभ्य ते राजपत्र ु ाः सकलशास्त्रसंपन्नाः नीतिशास्त्रनिपण ु ाः च अभवन ् |
अ. एकपदे न उत्तरत (केवलं प्रश्नद्वयम ्) (1x2=2)
(i) नप ृ स्य नाम किम ् आसीत ् ?
(ii) प्रजापालने राजा कीदृशः आसीत ् ?
(iii) के मर्खा ू ः अशिक्षिताः गण ु हीनाः च आसन ् ?
आ. पर्ण ू वाक्ये न उत्तरत - (क े वलं प्रश्नद्वयम ् ) (2x2=4)
(i) नप ृ ः राजसभायाम ् आगत्य किम ् अघोषयत ् ?
(ii) दे वदत्तः केन प्रकारे ण राजकुमारान ् अशिक्षयत ् ?
(iii) दे वदत्तनाम पण्डितः नप ृ ं भोजं किम ् अवदत ् ?
इ. अस्य अनच् ु छे दस्य कृते उपयक् ु तं शीर्षकं संस्कृतेन लिखत – (1x1=1)
ई.यथानिर्देशम ् उत्तरत (केवलं प्रश्नत्रयम ्) (1x3=3)
(i) 'आसन ्' इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम ् ?
(क) पत्र ु ाः (ख) मया (ग) नप ृ स्य (घ) गण ु हीनाः

(ii) ‘सः अग्रिमे दिवसे राजसभायां आगत्य अघोषयत ्’ अत्र 'सः' सर्वनाम पदं कस्मै प्रयक्
ु तम ् ?
(क) पण्डिताय (ख) पत्र ु ाय (ग) राज्ञे (घ)प्रजायै
(iii) 'नपृ स्य पत्र
ु ाः गणु हीनाः आसन ्’- अत्र विशेष्य पदं किम ् ?
(क) आसन ् (ख) राजा (ग) नप ृ स्य (घ) पत्र
ु ाः
ं
(iv) 'शिक्षिताः' इति पदस्य कृते कि विलोमपदं प्रयक् ु तम ् ?
(क) गण ु हीनाः (ख) मर्खा ू ः (ग) अशिक्षिताः (घ) पण्डिताः
खण्डः (ख)
रचनात्मक-कार्यम ् (15 अङ्काः)
प्र.2 भवतः नाम दीपकः , नवमी कक्षायां पठति | वित्तकोषस्य(Bank) दोषकारणेन, अस्य वर्षस्य छात्रवत्ति
ृ ः भवान ्
न प्राप्तवान ् | तत ् शीघ्रनिवरणार्थं वित्तकोषस्य प्रबन्धकाय एकं पत्रं लिखतु |
(5x1=5)

प्र.3 अधः प्रदत्तं चित्रं दृष्ट्वा मञ्जष
ू ायां प्रदत्तशब्दानां साहाय्येन पञ्चवाक्यानि संस्कृते लिखत।
(1x5=5)

पष्ु पाणि, आगच्छन्ति, फ़रवरि मासे, राष्ट्रपतिभवनम ्, विशालम ्, विद्यालयच्छात्राः, सन्ति, वर्णरञ्जितम ्,
गौरवम ्,आनन्दम ्, अनभ ु वन्ति, विदे शीजनाः |

अथवा

मञ्जष
ू ायां प्रदत्तशब्दानां साहाय्येन निम्नलिखितं विषयम ् अधिकृत्य
पञ्चभिः संस्कृतवाक्यैः एकम ् अनच्
ु छे दं लिखत ।

‘रक्षाबन्धनम ् ‘
मञ्जष ू ा

अग्रजस्य,अनज ु स्य,भगिनी,स्वक्रमस्य,रक्षाबन्धनम ्,रक्षासत्र ू म ्,करोति, करिष्यति, मणिबन्धे,मिष्टान्नम ्,
अन्यम ्, पश्चात ्, पश्यति, प्रसन्नः, दृष्ट्वा, प्रसन्नौ, पर्वणः, बन्धति |

प्र.4 अधोलिखितानां केषाञ्चित ् पञ्चवाक्यानां संस्कृत-भाषया अनवु ादं कुरुत (1x5=5)
(i) सबको संस्कृत पसंद है - Everybody likes Sanskrit.
(ii) नदी के दोनों ओर पेड़ हैं-Thereare trees on bothsideofRiver.
(iii) लड़का कलम से लिखता है - Boy writing with a Pen.
(iv) सेवक ने अपना कार्य किया।- The servant did his work.
(v) मैं हमेशा सच बोलता हूँ - I always tell the truth.
(vi) संस्कृत दनि
ु या की परु ानी भाषा है Sanskrit is the OldestLanguage of the world.

खण्डः-(ग)
अनप्रय
ु ुक्त-व्याकरणम ् (25 अङ्काः)
प्र.5 अधोलिखितानां पदानां सन्धिं / सन्धिविच्छे दं वा कुरुत –
(केवलं प्रश्नचतष्ु टयम ्) (1x4=4)
(i)नर+उत्तमः (ii) सदै व (iii) नौ + इक: (iv) नि+अवसत ् (v) कलिन्दात्मजा

प्र.6 प्रदत्तविकल्पेभ्यः उचितशब्दरूपाणि चित्वा रिक्तस्थानानि परू यत –
(केवलं प्रश्नचतष्ु टयम ्) (1x4=4)
(i) अहं ...................... दहि ु ता अस्मि I
(क) निर्धनमातःु (ख) निर्धनमात्रे (ग) निर्धनमातरः (घ) निर्धनमाता
(ii) मल्लिका ..................................गता I
(क) धर्मयात्रम ् (ख) धर्मयात्राणाम ् (ग) धर्मयात्रायाः (घ)धर्मयात्रायै
(iii) जनाः ..................... किं किं न कुर्वन्ति ।
(क) उदरपरू णे (ख) उदरपरू णाय (ग) उदरपरू णम ् (घ) उदरपरू णस्य
(iv) वक्षृ ात ् .............................................. पतन्ति
(क) जलबिन्दःु (ख) जलबिन्दोः (ग) जलबिन्दवः (घ) जलबिन्दभि ु ः
(v) 'पितरि' अत्र का विभक्तिः ?
(क) प्रथमा (ख) षष्ठी (ग) सप्तमि (घ) तत ृ ीया

प्र.7. उचितैः धातरू ु पैः रिक्तस्थानानि परू यत –(केवलं प्रश्नचतष्ु टयम ्) (1x4=4)
(i) सर्वे सखिु नः ................ I
(क) भवन्तु (ख) अस्तु (ग) अभवत ् (घ) भविष्यति
(ii) 'गम ्' धातु - लोट् लकारे - उत्तम -परु ु षे बहुवचनरूपम ् अस्ति I
(क) गच्छामि (ख) गच्छानि (ग) गच्छाम(घ) गच्छे म
(iii) त्वं ह्यः कुत्र .......... I
(क) अगच्छः (ख) गतवान ् (ग) गच्छे त ् (घ) गच्छसि
(iv) वयं श्वः प्रातः संस्कृतं ............... I
(क) पठिष्यामः (ख)पठामि (ग)पठति (घ)अपठाम
(v) ताः महिलाः मालां ..................... I
(क) रचयसि (ख)रचयामि (ग)अरचयत ् (घ)रचयन्ति

प्र.8 कारक-उपपद-विभक्तिम ् आश्रित्य विकल्पेभ्यः उचितपदानि चिनत
ु –

(केवलं प्रश्नचतष्ु टयम ्) (1x4=4)
(i) बालः ........................विभेति । ( सिंहः पञ्चमी )
(क) सिंहम ् (ख) सिंहात ् (ग) सिंहस्य (घ) सिंहेन
(ii) धर्मेण .............. न शोभते ।
(क) अलम ् (ख) सह (ग) साकम ् (घ) हीनः
(iii) सः ................... निवेदयति (गरु ु चतर्थी
ु )।
(क) गरु ोः (ख) गरु ु भिः (ग) गरु ु (घ) गरु वे
(iv) .................. हीनः पशभि ु ः समानः । (विद्या तत ृ ीया)
(क) विद्यां (ख) विद्यासु (ग) विद्यया (घ) विद्यायाः
(v) ........................ निकषा वक्ष
ृ ाः सन्ति । (राजमार्ग द्वितीया)
(क) राजमार्गात ् (ख) राजमार्गस्य (ग) राजमार्गं (घ) राजमार्गे

प्र.9 रे खांकितपदे षु प्रकृतिः - प्रत्ययं विभज्य/ संयोज्य वा लिखत
(केवलं प्रश्नत्रयम ्). (1x3=3)
(i) माता वस्त्रं प्र+क्षाल ्+ल्यप ् भोजनं पचति
(क) प्रक्षालय (ख) प्रक्षाल्य (ग) प्रक्षालय (घ) प्रक्षालयित्वा
(ii) बालकः पस् ु तकानि आनेतम ु ् आपणं गच्छति।
(क) आ + नी + क्त्वा (ख) आ + नी + ल्यप ् (ग) आ + नी + तम ु न
ु ्
(घ) आ + नी + क्त
(iii) शिष्यः गरुु ं ................ उपविशति
(क) नम ् + क्त्वा (ख) नम ् + तम ु न
ु ् (ग) नम ् + ल्यप ् (घ) नम ् + क्त
(iv) मल्लिका तु धर्मयात्रायै गम ् +क्त
(क) गतम ् (ख) गतः (ग) गन्ता (घ) गता

प्र.10 अङ्कानां स्थाने उचितसंख्यापदानि संस्कृतभाषया लिखत –
(केवलं प्रश्नचतष्ु टयम ्) (1/2x4=2)
(i) मम विद्यालये ............ (14) अध्यापकाः सन्ति।
(ii) इन्द्रधनषि ु .............. ( 7) वर्णाः भवन्ति ।
(iii) मम ................... (4) वाहनानि सन्ति।
(iv) क्रीडाक्षेत्रे ..................(3) छात्राः क्रीडन्ति ।
(v) सः ................. (1) पत्रम ् लिखति।

प्र.11 अधोलिखितपदे षु उपसर्गं संयोज्य/ विभज्य वा उत्तरं चिनत
ु - (केवलं प्रश्नचतष्ु टयम ्)
(1/2x4=2)
(i) परिजनः = ...........+............
(ii) दसु ् + साहसः = ......................
(iii) संगतिः= ......+.......................
(iv) अनन ु ासिकः =................+................
(v) प्रति + आगच्छति = .............................

प्र.12 निम्नलिखित-अव्ययपदानां रिक्तस्थानेषु प्रयोगं कुरुत- (केवलं प्रश्नचतष्ु टयम ्)
(1x2=2)

विना, उच्चैः, बहिः ,वथ
ृ ा

(i) शंखनाद ..................... भवति।
(ii) कक्षात ् .....................मा गच्छे त ्।
(iii) विद्यां .................जनाः अपर्णा
ू ः भवन्ति ।
(iv) .......................न वक्तव्यम ्।
खण्डः-घ
पठितावबोधनम ् (30 अङ्काः)

प्र.13 अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत- (5)
विलोक्य बालिका रोदितम ु ारब्धा। तं निवारयन्ती सा प्रार्थयत ्- “तण्डुलान ् मा भक्षय। मदीयामाता अतीव निर्धना
वर्तते।" स्वर्णपक्षः काकः प्रोवाच, “मा शच ु ः। सर्यो
ू दयात्प्राग ् ग्रामाद्बहिः पिप्पलवक्ष
ृ मनु त्वया आगन्तव्यम ्। अहं
तभ्ु यं तण्ड ु लम ल्
ू यं दास्यामि।” प्रहर्षिता बालिका निद्रामपि न ले भे ।
सर्योू दयात्पर्व ू मेव सा तत्रोपस्थिता। वक्ष ृ स्योपरि विलोक्य सा च आश्चर्यचकिता सञ्जाता यत ् तत्र स्वर्णमयः प्रासादो
वर्तते। यदा काकः शयित्वा प्रबद् ु धस्तदा तेन स्वर्णगवाक्षात्कथितं“हं हो बाले! त्वमागता, तिष्ठ, अहं त्वत्कृते
सोपानमवतारयामि, तत्कथय स्वर्णमयं रजतमयम ् ताम्रमयं वा"? कन्या अवदत ् "अहं निर्धनमातःु दहि ु ता अस्मि।
ताम्रसोपानेनव ै ् आगमिष्यामि।" परं स्वर्णसोपानेन सा स्वर्ण- भवनम ् आरोहत।
अ. एकपदे न उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम ्) (1/2x2=1)
(i) बालिका किं कर्तुम ् आरब्धा ?
(ii) 'मा शच ु ः' इति कः वदति ?
(iii) स्वर्णभवनं का आरोहत ् ?
आ. पर्ण ू वाक्येन उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम ्) (1x2=2)
(i) दःु खिता बालिका काकं किं प्रार्थयत ् ?
(ii) बालिका किमर्थम ् आश्चर्यचकिता सञ्जाता ?
(iii) स्वर्णगवाक्षात ् काकेन किं कथितम ् ?
इ. यथानिर्देशम ् उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम ्) (1x2=2)
(i) मदीयामाता इति बालिका कस्यै वदति?
(ii) 'प्रहर्षिता बालिका निद्रामपि न लेभे' अत्र क्रियापदमस्ति ?
(iii) प्रासादः इति शब्दस्य पर्यायपदम ् किम ् ?

प्र.14 अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम ् उत्तराणि
संस्कृतेन लिखत । (5)

तस्य तीक्ष्णनखाभ्यां तु चरणाभ्यां महाबलः।
चकार बहुधा गात्रे व्रणान्पतगसत्तमः ।।
ततोऽस्य सशरं चापं मक् ु तामणिविभषिू तम ् ।
चरणाभ्यां महातेजा बभञ्जास्य महद्धनःु ।।
स भग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः॥
अङ्‌ केनादाय वैदेहीं पपात भवि
ु रावणः ।।
अ. एकपदे न उत्तरत- - (केवलं प्रश्नद्वयम ्) (1/2x2=1)
(i) कः गात्रे व्रणं चकार ?
(ii) जटायःु कीदृशाभ्यां चरणाभ्यां गात्रे व्रणं चकार ?
(iii) कः भवि
ु पपात?

आ. पर्ण ू वाक्येन उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम ्) (1x2=2)
(i) हतसारथिः रावणः किं अकरोत ् ?
(ii) रावणः वैदेहीं केन आदाय भवि ु पपात ?
(iii) जटायःु कथं गात्रे व्रणं चकार ?
इ. यथानिर्देशम ् उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम ्) (1x2=2)
(i)'निर्बलः' इत्यस्य किं विलोमपदम ् अस्मिन ् श्लोके प्रयक्
ु तम ् ?
(ii) 'तीक्ष्णनखाभ्यां चरणाभ्यां' इत्यत्र किं विशेषणपदम ् ?
(iii) 'अ‌ङ्केनादाय वैदेहीं पपात भविु रावणः।' इत्यस्मिन ् वाक्ये किं क्रियापदम ् ?

प्र.15 अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत । (5)
कुम्भकारः -(घटरचनायां लीनः गायति)
ज्ञात्वाऽपि जीविकाहे तोः रचयामि घटानहम ्।
जीवनं भङ्गरं सर्वं यथैष मत्ति ृ काघटः ॥
चन्दनः- नमस्करोमि तात ! पञ्चदश घटान ् इच्छामि। किं दास्यसि ?
दे वेशः -कथं न? विक्रयणाय एव एते। गह ृ ाण घटान ्। पञ्चशतोत्तर-रुप्यकाणि च दे हि।
चन्दनः- साध।ु परं मल् ू यं तु दग्ु धं विक्रीय एव दातंु शक्यते ।
दे वेशः- क्षमयतां पत्र ु ! मल् ू यं विना तु एकमपि घंट न दास्यामि।
मल्लिका -(स्वाभष ू णं दातमि ु च्छति) तात! यदि अधन ु वै मल्ू यम ् आवश्यकं तर्हि, गह
ृ ाण एतत ् आभष
ू णम ्।
दे वेशः-पत्रिु के! नाहं पापकर्म करोमि । कथमपि नेच्छामि त्वाम ् आभष ू णविहीनां कर्तुम ्। नयतु
यथाभिलषितान्घटान ्। दग्ु धं विक्रीय एव घटमल् ू यम ् ददात।ु
उभौ -धन्योऽसि तात! धन्योऽसि।
अ. एकपदे न उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम ्) (1/2x2=1)
(i) कः घटं रचयति ?
(ii) चन्दनः कति घटान ् इच्छति ?
(iii) स्वाभष ू णं का दातमि ु च्छति ?
आ. पर्ण ू वाक्येन उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम ्) (1x2=2)
(i) दे वेशः मल्लिकां कि वदति ? ं
(ii) कुम्भकारः किम ् इति गायति ?
(iii) दे वेशः घटस्य मल् ू यं कियत ् इति वदति ?
इ. यथानिर्देशम ् उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम ्) (1x2=2)
(i) 'रचयामि' इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम ्?
(ii) 'अधन ु ा' इति पदस्य पर्यायपदं किं प्रयक् ु तम ् ?
(iii)‘विक्रीय एव घटमल् ू यम ् ददातु
’ इत्यत्र क्रियपदम ् अस्ति ?

प्र.16. रे खाङ्कितपदानि आधत्ृ य प्रश्ननिर्माणं कुरुत (केवलं प्रश्नचतष्ु टयम ्) (1x4=4)
(i) ग्रामे निर्धना स्त्री अवसत ्।
(ii) कुक्कुरः मानष ु ाणां मित्रम ् अस्ति।
(iii) मल्लिका स्वपतिं चतरु तमं मन्यते।
(iv) धर्मसर्वस्वं श्रत्ु वा अवधार्यताम ्।
(v) रक्षानियोगकरणात ् मया न भ्रष्टव्यम ् इति।

प्र.17 मञ्जष ू ातः समचि ु तपदानि चित्वा अधोलिखित-श्लोकस्य अन्वयं परू यत-
(1/2x6=3)
गण ु े ष्वे व हि कर्तव्यः प्रयत्नः प रु
ु षै
ः सदा।

गण
ु यक्
ु तो दरिद्रोऽपि नेश्वरै रगण ु ःै समः ।।
अन्वयः- परु
ु षैः सदा .....(i)......एव हि प्रयत्नः कर्तव्यः। गण
ु यक्
ु तः .....(ii).........अपि .......(iii).........ईश्वरै ः समः
न (न भवति)।।
आरम्भगर्वी
ु क्षयिणी क्रमेण लघ्वी परु ा वद् ृ धिमती च पश्चात ्।
दिनस्य पर्वा
ू र्द्धपरार्द्धभिन्ना छायेव मैत्री खलसज्जनानाम ्।।

अन्वयः - आरम्भगर्वी ु .......(iv).......क्षयिणी (भवति), परु ा ........(v).............(भवति) पश्चात ् च वद्
ृ धिमती
(भवति) दिनस्य पर्वाू र्द्धपरार्द्ध-छाया इव खलसज्जनानां .......(vi).......भिन्ना (भवति)।।
लघ्वी, अगण
ु ःै , क्रमेण, दरिद्रः, मैत्री गण ु ेष,ु

अथवा
अधोलिखितपद्यांशस्य भावार्थं मञ्जष ू ायां प्रदत्तशब्दै ः परू यत – (1x3=3)
लतानां नितान्तं सम ु ं शान्तिशीलम ् ,
चलेदच् ु छले त्कान्तसलिलं सलीलम ्,
तवाकर्ण्य वीणामदीनां नदीनाम ् ।।4।। निनादय...।।
भावार्थः- तव .....(i)........वीणाम ् आकर्ण्य ........(ii).............नितान्तं शान्तिशीलं सम
ु ं चलेत ् नदीनां कान्तसलिलं
.....(iii).......उच्छलेत ्। अये वाणि ! नवीनां वीणां निनादय.......... ।
लतानां अदीनां सलीलम ्

प्र.18 अधोलिखितं कथांशं समचि ु तक्रमेण लिखत – (1/2x8=4)
(i) तदा दःु खितः बालकः पलायमानं कमपि श्वानम ् अवलोकयत ्।
(ii) सः अचिन्तयत ् – भवन्तु एते वराकाः पस् ु तकदासाः। अहं तु आत्मानं विनोदयिष्यामि।
(iii) भयू ो भय ू ः हठमाचरति बाले सः मधक ु र अगायत ् – वयं हि मधस ु ग्र
ं हव्यग्रा” इति।
(iv) कथमस्मिन ् जगति प्रत्येकं स्व-स्वकार्ये निमग्नो भवति।
(v) स बालः अन्यत्र दत्तदृष्टिः चञ्च्वा तण ृ शलाकादिकम ् आददानम ् एकं चटकम ् अपश्यत ् |
(vi) ततः प्रभति ृ स विद्याव्यसनी भत्ू वा महतीं, वैदष ु ीं प्रथां सम्पदं च अलभत।
(vii) भ्रान्तः कश्चन बालः पाठशालागमनवेलायां क्रीडितम ु ् अगच्छत ् ।
(viii) सः पष्ु पोद्यानं गच्छन्तं मधकु रं दृष्ट्वा तं क्रीडित ं ु द्वित्रिवारम ् आह्वयत ्।

प्र.19 (क) रे खाङ्कितपदानि आधत्ृ य प्रसंगानस ु ारं समचिु तम ् अर्थं चित्वा लिखत- (1/2x4=2)
(i) भ्रान्तः बालः क्रीडितम ु ् अगच्छत ् ।
(क) भ्रमयक् ु तः (ख) निर्भयः (ग) तन्द्रालःु (घ) बलवान ्
(ii) लतानां नितान्तं सम ु ं शान्तिशीलम ् ।
(क) पष्ु पम ् (ख) फलम ् (ग) वनम ् (घ) पत्रम ्
(iii) तण्डुलान्निक्षिप्य तयापि स्वसत ु ां रक्षार्थ नियक् ु ता ।
(क) स्वपत्रिु म ् (ख) स्वमात ः
ु (ग) स्वजनम ् (घ) स्वर्णम ्
(iv) जीवनं भङ्गरु ं सर्वं यथैष मत्ति ृ काघटः ।
(क) सन् ु दरम ् (ख) शाश्वतम ् (ग) भन्जनशीलम ् (घ) कष्टमयम ्

(ख) अधोलिखितशब्दानां तेषाम ् अर्थैः सह मेलनं कुरुत (1/2x4=2)
(i) दृष्टिपथम ् (i) तीरे
(ii) रिक्ताः (ii) अलीनाम ्
(iii) भ्रमराणाम ् (iii) परि
ू ताः
(iv) तटे (iv) दृष्टे ः पन्थाः

*******

Sample Papers

CBSE Sample Papers
ICSE / ISC Board Sample Papers
AP Board Sample Papers
Assam Board Sample Papers
Bihar Board Sample Papers
Chhattisgarh Board Sample Papers
Goa Board Sample Papers
Gujarat Board Sample Papers
Haryana Board Sample Papers
HP Board Sample Papers
J&K State Board Sample Papers
Jharkhand Board Sample Papers
Karnataka Board Sample Papers
Kerala Board Sample Papers

Sample Papers

MP Board Sample Papers
Maharashtra Board Sample Papers
Manipur Board Sample Papers
Mizoram Board Sample Papers
Orissa Board Sample Papers
Punjab Board Sample Papers
Rajasthan Board Sample Papers
Tamil Nadu Board Sample Papers
Telangana State Board Sample Papers
Tripura Board Sample Papers
UP Board Sample Papers
Uttarakhand Board Sample Papers
West Bengal Board Sample Papers