aglasem.com
Home Schools Admission Career Mock Test PDF Docs Playground
ClassChoose class
StateSelect state

CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit

Download CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit. Here at aglasem.com get latest CBSE Model Papers with Answers to prepare better for your upcoming board exam 2026. CBSE Class 10 Sanskrit Sample Question Paper 2026 is given below. More Detail
CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit - Page 1 of 12

Finished viewing? Save it for later —

Download CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit (PDF · 12 pages)
Downloaded 78 times

About CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit

CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit is available here for free download. Published by CBSE for Class 10, this sample paper can be viewed online or downloaded as a PDF (12 pages). Candidates preparing for Class 10 can use CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit to understand the exam pattern, the type of questions asked, and the overall difficulty level.

Frequently Asked Questions

How can I download CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit?

Open this page and click the Download button to save CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit as a PDF. It is completely free on AglaSem Docs.

Is CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit free to download?

Yes. CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit can be viewed online and downloaded as a PDF free of cost on AglaSem Docs.

How many pages does CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit have?

CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit contains 12 pages, which you can read online or download together as a single PDF.

Where can I find more Class 10 study material?

You can find more Class 10 question papers, sample papers, syllabus, and answer keys on AglaSem Docs.

CBSE Class 10 Sample Paper 2026 for Sanskrit – Text

Read the full text of this sample paper below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.

📄 View text version (12 pages)

Page 1

CBSE BOARD

SAMPLE
PAPER
2026

DOWNLOAD

Page 2

सं #ृ तम् (कोड-सङ् /ा - 122)
आदश7-89नप<म् *
क>ा - दशमी (2025-26)

अवEधः - 3 होराः पूणा7Mाः - 80

सामाkिनदl शाः –
1. कृ पया सmcतया परीUणं कु वFSु यत् अPIन् 47नप[े 10 पृnठािन मुिoतािन सPS।
2. कृ पया सmcतया परीUणं कु वFSु यत् अPIन् 47नप[े 18 47नाः सPS।
3. अPIन् 47नप[े च3ारः खsाः सPS।
‘क’ खsः : अपिठतावबोधनम् 10 अwाः
‘ख’ खsः : रचनाxककायFम् 15 अwाः
‘ग’ खsः : अनु4युcतzाकरणम् 25 अwाः
‘घ’ खsः : पिठतावबोधनम् 30 अwाः
4. 4}ेकं खsम् अ'धकृ } उ6रा'ण एकPIन् ~ाने eमेण लेखनीयािन।
5. उ6रलेखनात् पूव• 47नM eमाwः अव€ं लेखनीयः
6. 47नM eमाwः 47नप[ानुसारम् एव लेखनीयः।
7. सवlषां 47नानाम् उ6रा'ण सं ?ृ तेन लेखनीयािन।
8. 47नानां िनदl शाः ƒानेन अव€ं पठनीयाः।

‘क’ खRः
अपिठतावबोधनम् (10 अMाः)
1. अधो'ल'खतं ग-ांशं पिठ3ा 4द647नानाम् उ6रा'ण सं ?ृ तेन 'लखत – 10
शुDं पयाFवरणम् एव अIाकं जीवनM आधारोऽPQ। असSु'लतेन पयाFवरणेन न के वलं मानवजातेः
अिपतु पशुप'Uणामिप िवनाशः सVवित। साWतं 4दूषणं िव7वM महती समMा अPQ। कु [ािप
\]ः वायुः न 4ा^ते, न \]ं जलं ल`ते न च \]ाः खा-पदाथाFः 4ा^Sे। 4दूषणM
आ'धcयेन जनाः िनरSरं िविवधैः रोगैः आeाSाः भवPS। 4दूषणM िनराकरणाय दे शाः बhिवधं
4यासं कु वFPS परSु 4दूषणं तु अनवरतं वधFते। अ-3े जायमानैः युDैः, युDा`ासैः, यi[ालयानां

*अवधेयम् - 2024-25 इित शै45णकस9: मू<ा>नयोजना 2025-26 इित वतCमानशै45णकस9े अिप अनुवितC Fते। 1

Page 3

यानानां च धूमेन स„ूणFवायुमsलं दूिषतं स…जातम्। वृUाणां कतFनात् शुDवायोः उपल†ता अिप
kूना जायते। दूिषतः वायुः एव 7वासमाƒमेन ‡दयं 4िवशित। अतः िविवधाः 7वासरोगाः,
‡दयरोगाः, चमFरोगाः ने[रोगाः च जनान् पीडयPS। एतेन मानवाः एव न अिपतु पशुप'Uणः अिप
रोग‰Qाः भवPS। वायु4दूषणं नगरेषु अ'धकम् अPQ। उ-ोगानां िवषाcतं जलं जनाः न-ां
िनपातयPS येन जलचराणां मानवानां चािप हािनः भवित। अIा'भः सवŠः िम'ल3ा
4दूषणसमMायाः िनवारणाय सवl उपायाः कतFzाः अkथा पृ'थzाम् अिप जीवनम् असVवं
भिव‹ित। यावत् जनाः जागŒकाः न भिव‹PS तावत् अMाः समMायाः समाधानं न भिव‹ित।
अतः वयं 4दूषणं िनवारयाम, पृ•ीं सुरUयाम। 4दूषणM िनवारणाय पयाFवरणM सं रUणाय च
वृUाः रोपणीयाः, उ-ोगानां िवQारः च वैŽािनकरी}ा करणीयः, आयुDगितिवधयः िनवारणीयाः।
अ. एकपदे न उ6रत – (के वलं 47न•यम्) 2×1=2
(i) दूिषतः वायुः कथं ‡दयं 4िवशित?
(ii) अIा'भः कMाः िनवारणं कतFzम्?
(iii) साWतं िव7वM महती समMा का अPQ?
आ. पूणFवाcयेन उ6रत - (के वलं 47न•यम्) 2×2=4
(i) वायु4दूषणेन के के रोगाः भवPS?
(ii) स„ूणFवायुमsलं कथं दूिषतं जातम्?
(iii) 4दूषणM िनवारणाय के उपायाः कतFzाः?
इ. अM अनु]ेदM कृ ते उपयुcतं शीषFकं सं ?ृ तेन 'लखत। 1
ई. यथािनदl शम् उ6रत - 3×1=3

(i) ‘म'लनम्’ इित पदM िवलोमपदं अनु]ेदे िकं 4युcतम्?

(क) 4दूषणम् (ख) िन}म्

(ग) िवनाशम् (घ) \]म्

(ii) “उ-ोगानां िवषाcतं जलं जनाः न-ां िनपातयPS।” अ[ िवशे‹पदं िकम्?

(क) िवषाcतम् (ख) जलम्

(ग) जनाः (घ) उ-ोगानाम्

(iii) ‘4िवशित’ इित िeयापदM कतृFपदं िकम्?

(क) 7वासेन (ख) ‡दयम्

(ग) 4दूषणम् (घ) वायुः
*अवधेयम् - 2024-25 इित शै45णकस9: मू<ा>नयोजना 2025-26 इित वतCमानशै45णकस9े अिप अनुवितC Fते। 2

Page 4

‘ख’ खRः
रचनाWकं काय7म् (15 अMाः)
2. अ भवान् िहतेशः। िपतुः ~ानाSरणवशात् भवान् असम4दे शात् िद›ीनगरम् आग} नूतने 5
िव-ालये 4वेशं 4ाœतवान्। म…जूषायां द6ानां पदानां सहायतया अM नगरM िव-ालयM च
वणFनं कु वFन् िम[ं राघवे•ं 4ित प[ं 'लखतु।

म…जूषा

यो©ाः 'शUकाः, स‡दयाः छा[ाः, पठनM वातावरणम्, िद›ीनगरात्, ‰ी«ः,
ऐितहा'सकनगरम्, ~ानाSरणम्, eŸडाUे[म्, पुQकालयः, पयFटन~ानािन, 4सiनः।

अथवा
आ भवती सुमेधा ितžपित~े राजकŸये माƒिमकिव-ालये दशमीकUायां पठित। िव-ालयM
शु ं दातुं भवती असमथाF अPQ अतः म…जूषायां द6ानां पदानां सहायतया शु Uमाथ•
िनवेदयSी 4धानाचाया• 4ित 4ाथFनाप[ं 'लखतु।
म…जूषा

मम िपता, वाहनचालकः, िव-ालये, सदMाः, अwाः, ¥ातृभिगkः, माता, शु म्,
वेतनम्, अ\~ा, असमथFः, गतकUायाम्, 4थम~ानम्, अनु‰हम्, स…चालनम्।

3. अ 4द6ं 'च[ं ¡nट् वा म…जूषायां 4द6श£ानां सहायतया प…च वाcयािन सं ?ृ तेन 'लखत – 5×1=5

म…जूषा
ऐितहा'सक~लम्, रcतदुगFम्, पयFटकाः, वैदे'शकाः, दशFनाय, धारयPS, हरीितमा, जनाः,
मुखा]ादकम्, ¥मPS, जनस¦दF ः, राPnट§य-¨जः, रcतपाषाणैः, रcतवणFः, 4ाचीरः।

*अवधेयम् - 2024-25 इित शै45णकस9: मू<ा>नयोजना 2025-26 इित वतCमानशै45णकस9े अिप अनुवितC Fते। 3

Page 5

अथवा
आ म…जूषायां 4द6श£ानां साहा¬ेन अधो'ल'खतं िवषयम् अ'धकृ } kूनाितkूनं प…च'भः
सं ?ृ तवाcयैः एकम् अनु]ेदं 'लखत -
“मागF-सुरUा”
म…जूषा
पदयाि[णः, दुघFटना, प-रणामाः, अवधानेन, द'Uणतः, रcत-ह-रत-पीत-सwे तान्,
िनयमाः, चतु®'थ, पालनीयाः, ¡nट् वा, वामतः, वाहनचालनसमये, यातायातसwे ताः।
.

4. अधो'ल'खतािन वाcयािन सं ?ृ तभाषया अनू- 'लखत – 5×1=5
(i) िवŽान के इस युग म¯ बhत आािव°ार hए।
In this era of science, numerous inventions have taken place.
(ii) \~ शरीर म¯ \~ मन होता है।
A healthy mind resides in a healthy body.
(iii) Œस और यूeेन के बीच युD कब समाœत होगा?
When will the war between Russia and Ukraine come to an end?
(iv) तुËारा \ाÌ कै सा है?
How is your health?
(v) कभी भी अहंकार मत करो।
Never be arrogant.

‘ग’ खRः
अनु8यु[त\ाकरणम् (25 अMाः)

5. अ अधो'ल'खतवाcयेषु रे खािwतपदे षु सPÐं सPÐ]े दं वा कु žत- 4×1=4
(i) योजकQ[ दुलFभः।
(ii) कतु• शcयो भवेत् + येन स िववेक इती-रतः।
(iii) बुिDमती भयात् पुनः + अिप मुcताऽभवत्।
(iv) राजासनं खÒेतत्, न युcतमƒा'सतुम्।
अथवा
आ अधो'ल'खतवाcयेषु रे खािwतपदे षु सPÐं सPÐ]े दं वा कु žत-
(i) यानानां पङ् cतयो िह अनSाः किठनं सं सरणम्।
(ii) कP7चत् खगः + एव वनराजः भिव‹ित।

*अवधेयम् - 2024-25 इित शै45णकस9: मू<ा>नयोजना 2025-26 इित वतCमानशै45णकस9े अिप अनुवितC Fते। 4

Page 6

(iii) सः राि[िनवासं कतु• कP…चद् गृह~मुपागत।
(iv) सवl + अिप नैता¡शाः।

6. अधो'ल'खतवाcयेषु रे खािwतपदानां समासं िव‰हं वा 4द6िवकÔे`ः 'च3ा 'लखत – 4×1=4
(i) महादे वी कžणां करोतु।
(क) महा दे वी (ख) महती च इयं दे वी
(ग) महत् दे वी (घ) महान् दे वी
(ii) समानशीलzसनेषु सÕम्।
(क) समानं शीलं zसनं येषां तेषु (ख) समानं च शीलं च zसनं च
(ग) समान-शील-zसनैः सह (घ) समानं शीलं zसनं य[ समानम्
(iii) कु PÖतवQुिम'×तं भØं समलं धरातलम्।
(क) मलं मलं 4ित (ख) मलM अभावः
(ग) मलM यो©म् (घ) मलेन सिहतम्
(iv) ततः 4िवशतः तापसौ कु शलवौ।
(क) कु शः च लवौ च (ख) कु शलवयोः समाहारः
(ग) कु शः च लवः च (घ) कु शौ च लवौ च

7. अधो'ल'खतवाcयेषु रे खािwतपदानां 4कृ ित-4}यौ सं योÚ िवभÚ वा उ'चतम् उ6रं 4×1=4
िवकÔे`ः 'च3ा 'लखत -
(i) वाcपटु ः धैयF + मतुप् मÛी सभायाम^कातरः।
(क) धैयFमान् (ख) धैयFवती
(ग) धैयFमSः (घ) धैयFवान्
(ii) सा भािमन् + ङÜप् zाÝM भयात् िवमुcता।
(क) भािमनः (ख) भािमनी
(ग) भािमन (घ) भािमना
(iii) िपता तनूजM žÞताम् आकßF zाकु लः जातः।
(क) रोगी+टाप् (ग) žग्+ताम्
(ग) žÞ+तल् (घ) žÞ+ताम्
(iv) िकं कु िपता एवं भणित उत 4कृ ित~ा?
(क) कु प् + cत (ख) कु प् + ठक्
(ग) कु प् + तल् (घ) कु प् + मतुप्

8. वाàानुसारम् उ'चतपदै ः -रcत~ानािन पूरिय3ा अधो'ल'खत-वाcयािन पुनः 'लखत – 3×1=3
(i) िप[ा आपणात् --------------- आनीयSे।

*अवधेयम् - 2024-25 इित शै45णकस9: मू<ा>नयोजना 2025-26 इित वतCमानशै45णकस9े अिप अनुवितC Fते। 5

Page 7

(क) फलािन (ख) फलम्
(ग) फले (घ) फलैः
(ii) ------------- शािटकां eŸणािम।
(क) मया (ख) अहम्
(ग) अI'भः (घ) आवाम्
(iii) अहम[ भवतोः जनकं नामतो वेिदतुम् ---------------?
(क) इ‹ते (ख) इ‹Sे
(ग) इ]ािम (घ) इ]ित

9. कालबोधकश£ै ः अधो'ल'खत-िदनचया• पूरयत- 4×1=4
(i) भािवका 4ातः --------- (4:00) वादने उि6nठित।
(ii) तदनSरं सा ----------- (05:15) वादने योगा`ासं करोित।

(iii) योगासनात् परं सा ------------- (6:30) वादने ãानं करोित।

(iv) तदनSरं सा ------------- (7:45) वादने िव-ालयं ग]ित।

10. म…जूषायां 4द6ैः उ'चतैः अzयपदै ः अधो'ल'खतवाcयेषु -रcत~ानािन पूरयत - 3×1=3
(i) ------- अस}ं विद‹ित तिहF उ'चतं न Mात्।
(ii) कमFहीनः जनः ------- ¥िम3ा समयं यापयित।

(iii) अहम् --------- त[ गSुम् इ]ािम।
म…जूषा
इतQतः, अिप, यिद ।

11. अधो'ल'खतवाcयेषु रे खािwत-अशुDपदाय उ'चतपदं 'च3ा वाcयािन पुनः 'लखत – 3×1=3
(i) ते वृUा'ण ह-रताः सPS।
(क) वृUाः (ख) वृUः
(ग) वृUे (घ) वृUम्
(ii) िपता पु[ाय eु ƒPS।
(क) eु ƒािम (ख) eु ƒतः
(ग) eु ƒित (घ) eु ƒ'स
(iii) बालकः äः ग]ित।
(क) गिम‹ित (ख) ग]तु
(ग) अग]त् (घ) ग]े त्

*अवधेयम् - 2024-25 इित शै45णकस9: मू<ा>नयोजना 2025-26 इित वतCमानशै45णकस9े अिप अनुवितC Fते। 6

Page 8

‘घ’ खRः
पिठतावबोधनम् (30 अMाः)

12. अधो'ल'खतं ग-ांशं पिठ3ा 4द647नानाम् उ6रा'ण सं ?ृ तेन 'लखत – 5
स: वृषभ: हलमूढ्वा गSुमशcत: Uे[े अपतत्। eु Dः कृ षीवलः तमुæापियतुं बhवारम्
यçनमकरोत्। तथािप वृषभ: नोPæतः। भूमौ पितते \पु[ं ¡nट् वा सवFधेनूनां मातु: सुरभे:
ने[ा`ाम×ू'ण आिवरासन्। सुरभे-रमामव~ां ¡nट् वा सुरा'धप: तामपृ]त् –“अिय शुभे ! िकमेवं
रोिदिष?”
सा च “भो वासव! पु[M दै kं ¡nट् वा अहं रोिदिम। सः दीन इित जानiनिप कृ षकः तं
बhधा पीडयित। सः कृ ]§ े ण भारमु•हित। इतरिमव धुरं वोढुं सः न शcनोित। एतत् भवान्
प€ित न?” इित 4}वोचत्।
“भoे ! नूनम्। सहéा'धके षु पु[ेषु सêिप तव अPIiनेव एता¡शं वाÖëं कथम्?” इित
इ•े ण पृnटा सुर'भः 4}वोचत् – बìkप}ािन मे सSीित स}म्। तथा^हमेतPIन् पु[े िव'श‹
आxवेदनामनुभवािम। यतो िह अयमkे`ो दुबFलः।
I. एकपदे न उ6रत - (के वलं 47न•यम्) 2×½=1
(i) वृषभ: कु [ अपतत्?
(ii) सवFधेनूनां माता का आसीत्?
(iii) सुर'भः कM दै kं ¡nट् वा रोिदित I?
II. पूणFवाcयेन उ6रत - (के वलं 47न•यम्) 2×1=2
(i) सुर'भः िकमथ• तPIन् पु[े एव िव'श‹ आxवेदनामनुभवित?
(ii) सुरा'धपः सवF4थमं सुर'भं िकम् अपृíîत्?
(iii) सुरभे: ने[ा`ाम×ू'ण िकमथFम् आिवरासन्?
III. (अ) िनदl शानुसारम् उ6रत - 2×1=2
(i) ‘अप}ािन’ इित पदM िवशेषणपदं िकं 4युcतम्?
(ii) ‘अनुभवािम’ इ}थl ग-ांशे कतृFपदं िकं 4युcतम्?
अथवा
(आ) िनदl शानुसारम् उ6रत -
(i) ‘ïनेहः’ इ}M िकं पयाFयपदं ग-ांशात् 'च3ा 'लखत।
(ii) “सः कृ ]§ े ण भारमु•हित।” अ[ ‘सः’ इित सवFनामपदं कIै 4युcतम्?

13. अधो'ल'खते प-े पिठ3ा 4द647नानाम् उ6रा'ण सं ?ृ तेन 'लखत – 5
आल#ं िह मनु+ाणां शरीर1ो महान् 4रपुः।
ना8ु9मसमो ब<ुः कृ ?ा यं नावसीदित ॥
*अवधेयम् - 2024-25 इित शै45णकस9: मू<ा>नयोजना 2025-26 इित वतCमानशै45णकस9े अिप अनुवितC Fते। 7

Page 9

यः इFGाHनः Iेयः Kभूतािन सुखािन च।
न कु याPदिहतं कमP स परे Qः कदािप च ॥
I. एकपदे न उ6रत - (के वलं 47न•यम्)
(i) मानवः के `ः अिहतं कमF न कु याFत्? 2×½=1
(ii) आलMं कु [ P~तः भवित?
(iii) मनु‹ाणां बÐुः कः अPQ?
II. पूणFवाcयेन उ6रत - (के वलं 47न•यम्)
(i) यः जनः सुखािन इ]ित सः िकं न कु याFत्? 2×1=2
(ii) िकं कृ 3ा मानवः दुःखी न भवित?
(iii) मनु‹ाणां महान् -रपुः कः अPQ
III. (अ) िनदl शानुसारम् उ6रत -
(i) ‘4भूतािन’ इित पदM िवशे‹पदं िकम् अPQ? 2×1=2
(ii) “यः इ]}ाxनः ×ेयः 4भूतािन सुखािन च।” अ[ िeयापदं िकम् अPQ?
अथवा
(आ) िनदl शानुसारम् उ6रत -
(i) अ[ ‘ब<ुः’ इ}M िकं िवलोमपदं 4युcतम्?
(ii) ‘अPQ’ इित िeयापदM कतृFपदं 'च3ा 'लखत।

14. अधो'ल'खतं नाñांशं पिठ3ा 4द647नानाम् उ6रा'ण सं ?ृ तेन 'लखत – 5
एवमेव वानराः वारं वारं 'संहं तुदPS। कु Dः 'संह: इतQत: धावित, गजFित परं िकमिप
कतुFमसमथFः एव ितnठित। वानराः हसPS वृUोप-र च िविवधाः प'Uणः अिप 'संहM एता¡शीं
दशां ¡nट् वा हषFिम'×तं कलरवं कु वFPS। िनoाभòदु:खेन वनराज: सóिप तु]जीवैः आxनः
एता¡€ा दुरव~या ×ाSः सवFजSून् ¡nट् वा पृ]ित -
'संहः - (eोधेन गजFन्) भोः! अहं वनराजः िकं भयं न जायते? िकमथF मामेवं तुदPS सवl
िम'ल3ा?
एक: वानरः - यतः 3ं वनराजः भिवतुं तु सवFथाऽयो©ः। राजा तु रUकः भवित परं भवान् तु
भUकः। अिप च \रUायामिप समथFः ना'स तिहF कथमIान् र'Unय'स?
अkः वानरः - िकं न ×ुता 3या प…चतÛोPcत:-
यो न रUित िव[Qान् पीड् यमानाôरैः सदा।
जSून पा'थFवŒपेण स कृ ताSो न सं शयः ॥
काकः - आम्, स}ं क'थतं 3या। वQुतः वनराजः भिवतुम् अहमेव यो©ः।
I. एकपदे न उ6रत - (के वलं 47न•यम्) 2×½=1
(i) अ[ कः आxानं वनराजः भिवतुं यो©ः मkते?

*अवधेयम् - 2024-25 इित शै45णकस9: मू<ा>नयोजना 2025-26 इित वतCमानशै45णकस9े अिप अनुवितC Fते। 8

Page 10

(ii) वनराजM दुरव~ां ¡nट् वा के कलरवं कु वFPS?
(iii) के वारं वारं 'संहं तुदPS?
II. पूणFवाcयेन उ6रत - (के वलं 47न•यम्) 2×1=2
(i) अ[ वानरः 'संहं िकमथ• वनराजः भिवतुं सवFथाऽयो©ं मkते?
(ii) कः पा'थFवŒपेण कृ ताSः मkते?
(iii) कु Dः 'संह: िकमथFम् इतQत: धावित गजFित च?
III. (अ) िनदl शानुसारम् उ6रत - 2×1=2
(i) ‘कलरवम्’ इित पदM िवशेषणपदं िकं 4युcतम्?
(ii) ‘जायते’ इित िeयापदM िकं कतृFपदं नाñांशे 4युcतम्?
अथवा
(आ) िनदl शानुसारम् उ6रत -
(ii) ‘रUकः’ इित पदM िवपयFयपदं नाñांशात् 'च3ा 'लखत।
(ii) “िकमथF मामेवं तुदPS सवl िम'ल3ा?” अ[ ‘माम्’ इित सवFनामपदं कIै युcतम्?

15. रे खािwत-पदािन आधृ} 47निनमाFणं कु žत - 4×1=4
(i) चातकः पुरöरं जलं याचते।
(ii) बुिDमती िपतुः गृहं 4ित च'लता।
(iii) अपूव÷ऽयं मानवानां सर\}वतारः।
(iv) zाÝमारी तूण• धािवता।

16.अ म…जूषातः समु'चतपदािन 'च3ा अधो'ल'खत-øोकM अùयं पूरिय3ा पुनः 'लखत – 4×1=4
वायुमsलं भृशं दूिषतं न िह िनमFलं जलम्।
कु PÖतवQुिम'×तं भØं समलं धरातलम् ॥
करणीयं बिहरSजFगित तु बh शुDीकरणम्।

अùयः - वायुमsलम् (i) ------ दूिषतम्(अPQ)। जलम् िह िनमFलम् न (अPQ) (ii)-------
कु PÖतवQुिम'×तम् (अPQ) धरातलम् समलम् (अPQ)। (iii) ------- बिहः अSः
(च) तु बh शुDीकरणम् (iv) ------------ (अPQ)।
म…जूषा
जगित, करणीयम्, भØम्, भृशम्।
अथवा
आ
म…जूषायाः साहा¬ेन øोकM भावाथl -रcत~ानािन पूरिय3ा पुनः 'लखत -
आपेिदरे ऽúरपथं प-रतः पतòाः भृङ्गाः रसालमुकुलािन समा×यSे।
सwोचम…चित सरûिय दीनदीनो मीनो नु हS कतमां गितम`ुपैतु॥

*अवधेयम् - 2024-25 इित शै45णकस9: मू<ा>नयोजना 2025-26 इित वतCमानशै45णकस9े अिप अनुवितC Fते। 9

Page 11

भावाथFः - हे सरोवर! (i) ---------- सङ् कु 'चते सित अथाFत् यदा 3ं शु°ं जायमानः अPQ
तदा तव समीप~ाः खगाः आकाशमागlण अk[ ग]PS। (ii) -----------------
आüपु®ाणाम् आ×यं \ीकु वFPS, िकSु 3िय P~ताः दीनाः (iii) ------------ कु [
ग]े युः? ते तु अ[ैव ~ाMPS अk[ कु [ािप न (iv) ---------------। आपýाले
\ािमभþा एव सह ितnठPS अkे \ा'थFनः मै[ीं }जPS।
म…जूषा

¥मराः, गिम‹PS, मÿाः, 3िय।

17. अधो'ल'खत-कथांशं समु'चत-eमेण 'लखत – 8×½=4
(i) चौरM पद¨िनना अित'थः 4बुDः अभवत् धािव3ा तं चौरम् अगृ!ा"।
(ii) kायाधीशः आर'Uणे कारादsम् आिद€ अित'थं सस¦ानं मुcतवान्।
(iii) क7चन िनधFनः जनः žÞं पु[ं o#nटुं बसयानं िवहाय पदाितरेव 4ाचलत्।
(iv) मागl रा[ौ सः कM'चत् गृहे आ×यं 4ाœतवान्।
(v) kायाधीशः पृथक् -पृथक् िववरणं ×ुतवान् िकSु 4माणाभावात् िनणlतुं नाशcनोत्।
(vi) तPIन् गृहे रा[ौ क7चन चौरः गृहा`Sरं 4िव$ः।
(vii) kायाधीशः पुनः तौ घटनायाः िवषये वcतुम् आिदnटवान्।
(viii) आरUी एव तम् अित'थं चौरोऽयम् इित 4Õा^ कारागारे 4ा'Uपत्।

18. अधो'ल'खतवाcयेषु रे खािwतपदानां 4सòानुकूलम् उ'चताथ• 'च3ा 'लखत- 3×1=3
(i) मां िनजगले बद्¨ा चल स3रम्।
(क) सवFम् (ख) स3म्
(ग) दूरम् (घ) शीÝम्
(ii) अkेषां वदने ये तु ते चUुनाFमनी मते।
(क) वादने (ख) मुखे
(ग) सVाषणे (घ) वचने
(iii) उदी-रतः अथFः पशुना अिप गृäते।
(क) 'चPSतः (ख) िवचा-रतः
(ग) क'थतः (घ) िवIृतः

-------------0000--------------

*अवधेयम् - 2024-25 इित शै45णकस9: मू<ा>नयोजना 2025-26 इित वतCमानशै45णकस9े अिप अनुवितC Fते। 10

Page 12

Study Materials
Notes

Model Papers Class 6 Notes

Sample Papers Class 7 Notes
Half Yearly Sample Papers Class 8 Notes

Class 9 Notes
Important Resources
Class 10 Notes
Periodic Table
Class 11 Notes
Writing Skills / Formats

Maps of India / World Class 12 Notes

Books and Solutions

NCERT Books
NCERT Book Solutions
HC Verma Chapter Wise Solutions
RD Sharma Solutions
CGBSE Solutions

Document Details

Board / OrgCBSE
ExamClass 10
TypeSample Paper
Pages12
Updated24 Sep 2026