CBSE Class 10 Sample Paper 2025 Solution for Marathi

CENTRAL BOARD OF SECONDARY EDUCATION

SAMPLE PAPER
CLASS 10
2025

Solutions

Sample Marking Scheme (2024-25)
Subject-Marathi
Subject Code-(009)
Class- X
Time: 3 hrs Max. Marks:80
सवसाधारण सूचना :
1. या पि के त - अ, ब, क, ड - असे चार िवभाग आहेत.
2. सव िवभाग आव यक आहेत.
3. यथाश य सव िवभागाची उ रे माने यावीत.
4. एकाच िवभागातील सव ाचं ी उ रे मानेच यावीत.
िवभाग - 'अ' - वाचन व आकलन- 15 गण ु
- 1] खालील उतारा काळजीपवू क वाचा व यावर आधा रत िवचारले या ांची उ रे िलहा.
- 1] A) उतारा वाचून याआधारे खालील ांची उ रे पयायांमधून िनवडा.(कोणतेही 3) (3×1= 3)
I) c) स दय
II) b) अ चंू ी
III) c) चं , तारे यांनी कािशत आकाश
IV) a) वेदांम ये
- 1] B) खालील ांची उ रे उता या या आधारे एका वा यात िलहा. (कोणतेही 3) (3×1 = 3)
I) लेखक गवतातील को यां या जा यािं वषयी सयू िकरणांनी रंगलेली जणू सोनेरी मो यां या झालरी
लावलेली पर ची हवेवर डोलणारी नाजक ू मिं दरे असे हणतात.
II) लेखकाने आप याला खालचे वरचे सारे िव पाहा असे सांिगतले आहे. हणजेच िनसग आिण आकाश
बारकाईने पाह यास सांिगतले आहे.
III) टेिनसन या मते "एक फूल जाणणे हणजे सारे िव च जाणणे".
IV) लेखक काज यां या चमक या या याला काशाची कवाईत असे हणतात.
- 1] C) उता या या आधारे खालील ांची थोड यात उ र िलहा. (को.1) (CBQ) (2×1 = 2)
I) लेखकाने आप याला दविबदं ,ू को याचं ी जाळी, िनळे ड गर, खोल द या, न ा, नाले, तळी, वृ वेली,
फुले, पाखरे , फुलपाखरां या अगं ावरील न ी, नाचणारे मोर, गायी, बैल, माजं रे यांचे डोळे ,.
फुलपाखरां या पख ं ांवरील न ी पाह यास सािं गतले आहे. कोिकळे ला शोधत िफरायचा स ला िदला
आहे. घबु डांचे घू कार ऐकायला सािं गतले आहे. रा ीचे आकाश पाहायला सांिगतले आहे. काज यांची
कवाईत पाहायला सांिगतले आहे.

II) लेखक आप याला िनसगाचा िम बन याचा स ला देताना िनसगातील मौजमजांबरोबरच
आकाशातील रा ीचे य पाहायला सांगतात. आप या ऋषीमनु नी वेदांम ये दपु ार या िन या
आकाशाचे वणन के ले आहे. लेखक हणतात क आपण सवजण पहाटेचेही आकाश पाहत नाही तर

दपु ारचे धगधगीत आिण खर आकाश आपण कधी पाहणार? आप याला तारय् ाचं े आकषण वाटले
पािहजे असे यांना वाटते.
- 2] A) किवता वाचून यावर आधा रत ां या उ राच
ं ा यो य पयाय िनवडा. (कोणतेही 3).
(3×1= 3) (CBQ)
I) b) अनभु वां या डायरीची
II) d) सक ं ट येणे
II) b) िनरंतर
IV) c) एखादी कला अगं ी जोपास याचा

- 2] B) किवते या आधारे खालील ांची एका वा यात उ रे िलहा. (कोणतेही 4) (4×1 = 4)
I) कवीने सवाना 'लाथ मारेन ितथे पाणी काढेन' अशी िजगर ठे व याचे आवाहन के ले आहे.
II) कोण याही सम येला जीवनात आ मह या पयाय कधीच असत नाही.
III) आप या जवळ कधीही िनराशाही येऊ नये हणनू माणसाने दगु म कडा भेद याची ददु य अिभलाषा
ठे वावी.
IV) य नां या मदतीने िशखर सर करता येते.
V) 'इ छा' या अथाचा किवतेत आलेला श द - अिभलाषा.
िवभाग - 'ब' - याकरण - 20 गुण
- 3] A) सच ू ने माणे उ रे िलहा. (कोणतेही 4) (CBQ) (4×1 =4)
I) a) िव ास
II) a) िवधान 'अ', 'ब', 'क' बरोबर.
III) c) गोगलगाय हळू चालते.
IV) d) बाक
V) a) ि यािवशेषण अ यय
- 3] B) सच ू ने माणे उ रे िलहा. (कोणतेही 3) (CBQ) (3×1=3)
I) भिव यकाळ
II) िवशाखा पु तक वाचत होती. िवशाखाने पु तक वाचले होते. िवशाखाने पु तक वाचले. िवशाखा
पु तक वाचत असे.
III) वतमानकाळ
IV) माणसाने भतू दया अगं ी बाणवली आहे. माणसू भतू दया अगं ी बाणवतो. माणसू भतू दया अगं ी बाणवत
आहे. माणसू भतू दया अगं ी बाणवत असतो.
- 3] C) सूचने माणे उ रे िलहा. (कोणतेही 3) (CBQ) (3×1=3)
I) मुलां या अ यासाची काळजी ज र/ न क / िनि तच यायला हवी.
II) राघव बेजबाबदार मुलगा नाही.
III) आ ाथ वा य.

IV) िनसगाला कुठला आला आहे धम? िनसगाला कोणता धम असतो का? िनसगाला कोणताही धम नाही
ना?
- 3] D) सूचने माणे उ रे िलहा. (कोणतेही 2) (2×1 = 2)
I) वाट
II) ि या गाणे गाऊ लाग या.
III) तारखा.
- 4] A) सच ू ने माणे उ रे िलहा. (कोणतेही 2) (2×1=2)
I) a) कालवड
II) a) पगडी
III) c) नदी
- 4] B) सच ू ने माणे िलहा. (कोणतेही 2) (CBQ) (2×1=2)
I) a) अर य- रान
II) b) तनया
III) b) स ड
- 4] C) सच ू ने माणे उ रे िलहा. (कोणतेही 2) (2×1= 2)
I) d) सोय × गैरसोय
II) b) सश
III) c) परतं
- 4] D) सूचने माणे उ रे िलहा. (कोणतेही - 2) (CBQ) (2×1=2)
I) c) नवरा
II) a)समाहार ं
III) b) वैकि पक ं .
िवभाग - 'क' - पाठ्यपु तक आधा रत - 30 गण ु .
- 5] A) एका वा यात उ रे िलहा. (कोणतेही - 3) (CBQ) (3x1=3)
I) सतत स मान के ला गेला तर एक शालीन जग गमावनू बस याचा धोका असतो.
II) वजन कमी कर यासाठी न बोल याचा उपाय पंतानं ा जमणार न हता कारण ते टेिलफोन ऑपरे टर होते.
III) तपोवनातील ि यानं ा अ दल ु देवदतू ासारखा वाटायचा.
IV) खेतवाडी या ाथिमक शाळेतील िश कांची प रि थती बेताची असली तरी, मनाने खपू ीमंत होते.
V) मूळ कथा दजदार असेल तरच कोणतीही कलाकृती उ म होऊ शकते.
– 5] B) खालील वा यातील रका या जागी यो य श दाचा पयाय शोधनू वा य पु हा िलहा.
(कोणतेही 3) ( 3×1=3)
I) a) तभंगाचा
II) c) हातभार
III) b) िहर यागद
IV) a) त व ान
V) a) िलबं ाचा

- 5] C) खालीलपैक कोण याही एका ांची 40 ते 50 श दांत उ रे िलहा. (कोणतेही-1) (3x1=3)
I) मुले कोण याही एका सािह य काराची वैिश ्ये लेखक यािवषयी पाठ्यपु तका आधारे मािहती िलह
शकतात. शु लेखनाला अनसु न गणु दान करावे.
II) पंतां या उपासाबाबत यां या प नीचा उ साह - उकडले या भा या खाऊ घालणे - सडपातळ
भा यांचा खरु ाक चालू - बाळसेदार भा यांची वयंपाक घरातनू हकालप ी - िबनसाखरे चा चहा -
अशा मदु ् ां या आधारे लेखन.
III) दसु याला मदत कर यातला आनंद - वमतावर आधा रत अस यामळ ु े मल
ु े यां या िवचारानसु ार
य होतील. िवचारांमधील ससु ू ता, ा या आशयानसु ार िलखाण पाहन गणु दान करावे.
टीप : धडा व लेखक यांचा उ लेख आव यक. शु लेखनाला अनुस न गुणदान करावे.
- 5] D) कंसात िदले या वा चारांचा खालील वा यामधील यो य या िठकाणी वापर क न वा य
पु हा िलहा. (CBQ) (5x1=5)
(अगं ाचा ितळपापड होणे, गलका करणे, सु ं ग लावणे, मळमळ य करणे, रममाण होणे, झोकून देणे)
I) देशा या वातं यासाठी अनेक ांितकारकांनी चळवळीत वतःला झोकून िदले.
II) गा या या मैिफलीत सव ोते रममाण झाले होते.
III) दक
ु ानाचे झालेले नक
ु सान पाहन राघव या अंगाचा ितळपापड झाला.
IV) मुलां या िक ला कर या या बेताला अचानक आले या पावसाने सु ं ग लावला.
V) पंचांनी िदले या िनणयाब ल सव खेळाडूंनी ती मळमळ य के ली.
टीप - वा चारांचा वा यात वापर करताना वा यात यो य तो बदल के ला अस यास मुलांना पण ू
गुणदान करावे.
- 6] A)खालील ांची एका वा यात उ रे ा. (कोणतेही 4) (CBQ) (4x1=4)
I) संत नामदेवांनी वतःला परमे राचे दास हटले आहे.
II) कवीचे सव व असलेली गो हणजे यांचे दोन हात.
III) यु ा या वेळी समो न तोफ गो यांचा, बंदक ु ां या गो याचं ा वषाव होत असतानाही सैिनक न घाबरता
आगेकूच करत राहतो हणनू कविय ीला सैिनकाचे पाऊल िज ीचे वाटते.
IV) ' व न क साकार' या किवतेत कवीला सव चैत याचे सुदशन िफरत असलेले जाणवते.
V) दःु खा या संगात आलेले अ ू हेच कवीचे सवात जवळचे िम होते.
VI) संत नामदेवांनी परमे राला हणजेच पांडुरंगाला मेघाची उपमा िदली आहे.
- 6] B) खालील वा यातील रका या जागी यो य श दाचा पयाय शोधून वा य पु हा िलहा.
(कोणतेही 4) (4x1 =4)
I) अि नमािज पडे बाळू । माता धांवे कनवाळू ।।
II) दिु नयेचा िवचार हरघडी के ला, अगा जगमय झालो
III) तु या शौयगाथेपढु े याची के वढीशी शान
IV) भिव य उ वल या देशाचे क या जयजयकार.
V) झोतभ ीत शेकावे पोलाद तसे आयु य छान शेकले.

- 6] C) खालीलपैक एका का यपं चे सदं भासह प ीकरण िलहा. (कोणतेही 1) (1x3 =3)
I) सदं भ - 'औ ण' या किवतेत कविय ी इिं दरा संत सीमेवर लढायला जाणा या जवानांना संबोधनू याचं े
औ ण करताना या का यपं वापरत आहे.
प ीकरण - सीमेवर श ू या मा याचा सामना करत असतानाही सैिनक न डगमगता लढत राहतो. या
सैिनकांमळ
ु ेच सवसामा य जनता शांततेत जीवन यतीत करते. सैिनका या परा मापढु े सवसामा य
माणसाचे जीवनही खपू शु लक आहे. याची सव भारतीय जनतेला जाणीव आहे, हणनू च ते सव िमळून
सैिनकां या िवजयाची कामना करतात. या या िवजयी होऊन परत याची वाट पाहतात. यांचे अ ू
भरले डोळे हणजे जणू सैिनकाचे औ ण कर यासाठी पेटवले या वातीच आहेत, अशी क पना क न
कविय ी हणतात क सवसामा य जनतेकडून हेच तझु े औ ण आहे.
ही अ ा री छंदातील एक भावो कट किवता आहे.
II) संदभ - संत नामदेव 'अंिकला मी दास तझु ा' या अभंगातनू परमे र कृपेची याचना करत आहेत.
प ीकरण - संत नामदेव वतःला परमे राचा दास हणवतात आिण या या दशनाची िवनंती करताना
िविवध उदाहरणातनू परमे राचे व वतःचे नाते य करतात. वनात वनवा लाग यावर जशी एखादी
हरणी पाडसा या िचंतेत याचा सव शोध घेत राहते, वतः या जीवाची पवा न करता पाडस सरु ि त
राहावे हणनू य न करते, तसेच संत नामदेव वतः परमे राचे भ आहेत आिण परमे राने या
भ ा या सक ं टात, कठीण सगं ात याला वाचव यासाठी धाव यावी, अशी ते परमे राकडे िवनंती
करतात.
परमे राचे आिण भ ाचे नाते हे आई मुलासारखेच पिव आहे, हे दशवताना सतं नामदेवानं ी ातं
अलंकाराचा वापर के ला आहे.
टीप - िव ा यानी सदं भासिहत प ीकरण वतः या श दांत पूण मुद् ां या आधारे िलिहले अस यास
पूण गुणदान करावे. शु लेखना या आधारे गुणदान के ले जावे.
- 7] A) खालील ांची उ रे एक वा यात िलहा. (कोणतेही -3) (CBQ) (3x1=3)
I) बाकम ये इिं जिनयर हणनू जॉईन झा यानंतर लेखकाला मेटलायिझंग ि येवर काम करायला सांग यात
आल.ं
II) यु प ीकोश िनिमतीचा ठराव १९३८ साली मंबु ई येथे अिखल भारतीय सािह य समं ेलना या दर यान
पास झाला.
III) बाक या सं थे या नावाचे िव ता रत प - भाभा ऑटोिमक रसच सटर हणजेच भाभा अनसु श ं ोधन
क.
III) 'दार' हा यय फारसी भाषेतनू मराठीत आला आहे.
- 7] B) खालीलपै क कोणतेही एका ाचे 40 ते 50 श दांत उ र िलहा. (कोणतेही 1) (1x2 =2)
I) यु प ी कोशाची काय - श दाचे मळ ू प दाखवणे, अथातील बदल प करणे, उ चारातील बदल व फरक
दाखवणे, बदलाचं े कारण प करणे इ यादी आहेत.
II) वतःचे काम वतः िनमाण करावे. आप याला काय करायचे आहे ते वतःच ठरवावे. बॉसने सांिगतले
तेवढेच काम करायचे आिण काही सांिगतले नाही तर आप याला कामच नाही, असे समजणे ही वृ ी गेली

पािहजे. हा होमी भाभानी िदलेला स ला ऐकून यानसु ार वागले तर ' काय इज द िलिमट' ही प रि थती
िनमाण होते.
िवभाग- ‘ड’ - लेखन - 15 गण ु
- 8] A) खालीलपैक कोण याही एका िवषयावर समु ारे 200 ते 250 श दांत िनबंध िलहा.
(कोणताही 1) (CBQ) (1x6 =6)
िनबधं ात खालील गो वर ल ावे -
* िवषय ान तकश व याची सलग मांडणी
* मु ेसदू पणा
* आकषक आरंभ व शेवट
* हणी, वा चार, का यपं याचं ा यो य वापर
* ह ता र व शु लेखन
* िवरामिच हांचा यथायो य वापर
* उपयोजन कौश य / समपक शेवट.
टीप - वरील सव घटकांचा सारासार िवचार क न गुणदान करावे
- 8] B) िदले या मदु ् ां या आधारे कथा िलहा.कथे ला शीषक ा व ता पय िलहा. (कोणतीही 1).
(CBQ) (1x5 =5)
कथालेखनात खालील गो वर ल ावे-
*शीषक
*िवषयाची यो य माडं णी, मु ेसदू पणा व क पकता
*आकषक ारंभ व शेवट रंजक
* हणी वा चार यांचा योजकतेने वापर
*आकषक शैली व संवाद
*िवरामिच हांचा यथायो य वापर
*ता पय
टीप - वरील सव घटकाच ं ा सारासार िवचार क न गुणदान करावे.
- 8] C) खालीलपैक कोण याही िवषयावर प िलहा. (िलफाफा आव यक) (कोणतेही 1)
(CBQ) (1x4=4)
प लेखनासाठी खालील गो वर ल ावे.
िदनांक प ा या वर या डा या कोप यात िलहावा.
मायना - यांना प पाठवायचे यांना डावीकडे संबोिधत करावे.
िवषय - मोज या श दांत असावा.
मजकूर - मजकूर िवषयाशी सबं ंिधत ोटक व नेमका असावा. समपक, मु ेसदू रचना, पा हाळ नसावा.
भाषा यावहा रक व भारद त असावी.
शेवट व वा री - प ाचा शेवट करताना डावीकडील कोप यात प पाठवणा याची वा री व प ा
असावा.

CBSE STUDY MATERIAL

CBSE Board

INFORMATION CLASS STUDY MATERIAL

1 Time Table 09 Sample Paper
10 Sample Paper
2 Result
11 Sample Paper
3 Syllabus 12 Sample Paper

OTHER RESOURCES
09 Question Paper
Maps of India, Maps of World
Writing Skill Formats 10 Question Paper
Periodic Table 11 Question Paper
12 Question Paper
Class 9 Notes
Class 10 Notes
NCERT Book
Class 11 Notes
Class 12 Notes NCERT Solutions

ENTRANCE EXAMS

JEE Main CLAT CUET UG
JEE Advanced NEET UG Fashion & Design