Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi)
Download the Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi) PDF for free at AglaSem. Practise a large collection of chapter-wise and topic-wise questions with answers covering every important concept.
More Detail
Latest News
Finished viewing? Save it for later —
Download Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi) (PDF · 16 pages)Downloaded 47 times
About Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi)
Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi) is available here for free download. Published by Maharashtra Board for Class 12, this question bank can be viewed online or downloaded as a PDF (16 pages). Candidates preparing for Class 12 can use Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi) to understand the exam pattern, the type of questions asked, and the overall difficulty level.
Frequently Asked Questions
How can I download Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi)?
Open this page and click the Download button to save Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi) as a PDF. It is completely free on AglaSem Docs.
Is Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi) free to download?
Yes. Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi) can be viewed online and downloaded as a PDF free of cost on AglaSem Docs.
How many pages does Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi) have?
Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi) contains 16 pages, which you can read online or download together as a single PDF.
Where can I find more Class 12 study material?
You can find more Class 12 question papers, sample papers, syllabus, and answer keys on AglaSem Docs.
Maharashtra Board Class 12 Question Bank 2023 OCM (Marathi) – Text
Read the full text of this question bank below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.
📄 View text version (16 pages)
Page 1
महाराष्ट्र शासन
शालेय शशक्षण व क्रीडा शवभाग
राज्य शैक्षशणक संशोधन व प्रशशक्षण पररषद, महाराष्ट्र
७०८ सदाशिव पेठ, कुमठे कर मार्ग, पुणे ४११०३०
संपकग क्रमांक (020) 2447 6938 E mail: [email protected]
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Question Bank
Standard :- 12th
Subject :- वाशणज्य संघटन आशण व्यवस्थापन (५१)
सूचना
१. फक्त शवद्यार्थ्यांना प्रश्नप्रकारांचा सराव करून देण्यासाठीच
२. सदर प्रश्नसंचातील प्रश्न बोर्डाच्या प्रश्नपशिकेत येतीलच असे नाही
याची नोंद घ्यावी.
शालेय शशक्षण व क्रीडा शवभाग
राज्य शैक्षशणक संशोधन व प्रशशक्षण पररषद, महाराष्ट्र
७०८ सदाशिव पेठ, कुमठे कर मार्ग, पुणे ४११०३०
संपकग क्रमांक (020) 2447 6938 E mail: [email protected]
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Question Bank
Standard :- 12th
Subject :- वाशणज्य संघटन आशण व्यवस्थापन (५१)
सूचना
१. फक्त शवद्यार्थ्यांना प्रश्नप्रकारांचा सराव करून देण्यासाठीच
२. सदर प्रश्नसंचातील प्रश्न बोर्डाच्या प्रश्नपशिकेत येतीलच असे नाही
याची नोंद घ्यावी.
Page 2
वाणिज्य संघटन आणि व्यवस्थापन (५१)
प्रश्न पेढी
प्र. १.
अ) रिकाम्या जागी योग्य पयााय णनवडून वाक्य पुन्हा णिहा.
१. ......... यांना आधुणनक व्यवस्थापनाचे जनक म्हिून ओळखिे जाते.
(हेन्री फेयाि, एफ. डब्ल्यू. टेिि, णफणिप कोटिि)
२. प्रत्येक गोष्टीसाठी जागा आणि प्रत्येक गोष्ट जागेवि हे......... या तत्वात येत.े
(णिस्तीचे तत्व, सुव्यवस्थेचे तत्व, समान न्यायाचे तत्त्व)
३. संज्ञापन साखळी म्हिजे........... पद व क्रमानुसाि उच्च स्तिापासून कणनष्ठ स्तिापयंत केिि
े ा संवाद.
(णिस्त, ऐक्य, अणधकाि)
४. व्यवस्थापनाची काये....... या कायााने संपतात.
(णनदेिन, कमाचािी व्यवस्थापन, णनयंत्रि)
५. ......... या कायाात योजना आणि संघटनेच्या िचनेनसु ाि कायााची अंमिबजाविी केिी जाते.
(णनयंत्रि, णनदेिन, कमाचािी व्यवस्थापन)
६. उद्योजक या िब्लदाची उत्पत्ती ‘एंटिप्रेंड’ या.......... िब्लदापासून झािी आहे.
(जपानी, इंग्ग्िि, फ्रेंच)
७. स्टाटा अप इंणडया...... . चा पुढाकाि आहे.
(भाित सिकाि, जागणतक बँक, िाज्य सिकाि)
८. ......... िहिी िणहवािांना ग्रामीि भागात आिून स्थाणनक िोक वसाहत सामाणजक आणि आणथाक दृष्ट्या सिक्त किते.
(कृषी पयाटन, वैद्यकीय पयाटन, मनोिंजन)
९. नािवंत वस्तू........... गोदामात साठणव्या जातात.
(किदेय, णित, सिकािी)
१०. आयुणवाम्यास ............. िागू होत नाही.
(णवमा णहत, प्रमोच्च णवश्वासाचे तत्व, नुकसान भिपाई तत्व)
११. ग्राहक आणि ग्राहक यांच्यातीि व्यवहाि......... च्या अंतगात होतात.
(B2B, C2C, B2C)
१२. व्यवसाणयक कामे किण्याचा किाि दुसऱ्या संस्थेिा णदिा जातो त्या प्रणक्रयेस............ असे म्हितात.
(बाह्य सेवा, व्यापाि, ई व्यवसाय)
१३. ऑनिाइन खिेदीदाि वस्तूची णनवड कितो आणि....... मध्ये ठेवतो.
(िॉणपंग मॉि, िॉणपंग काटा, िॉणपंग बॅग)
१४. व्यवसाय संघटनांनी नैसणगाक साधनांचा.......... उपयोग किण्यासाठी प्रयत्न किावा.
प्रश्न पेढी
प्र. १.
अ) रिकाम्या जागी योग्य पयााय णनवडून वाक्य पुन्हा णिहा.
१. ......... यांना आधुणनक व्यवस्थापनाचे जनक म्हिून ओळखिे जाते.
(हेन्री फेयाि, एफ. डब्ल्यू. टेिि, णफणिप कोटिि)
२. प्रत्येक गोष्टीसाठी जागा आणि प्रत्येक गोष्ट जागेवि हे......... या तत्वात येत.े
(णिस्तीचे तत्व, सुव्यवस्थेचे तत्व, समान न्यायाचे तत्त्व)
३. संज्ञापन साखळी म्हिजे........... पद व क्रमानुसाि उच्च स्तिापासून कणनष्ठ स्तिापयंत केिि
े ा संवाद.
(णिस्त, ऐक्य, अणधकाि)
४. व्यवस्थापनाची काये....... या कायााने संपतात.
(णनदेिन, कमाचािी व्यवस्थापन, णनयंत्रि)
५. ......... या कायाात योजना आणि संघटनेच्या िचनेनसु ाि कायााची अंमिबजाविी केिी जाते.
(णनयंत्रि, णनदेिन, कमाचािी व्यवस्थापन)
६. उद्योजक या िब्लदाची उत्पत्ती ‘एंटिप्रेंड’ या.......... िब्लदापासून झािी आहे.
(जपानी, इंग्ग्िि, फ्रेंच)
७. स्टाटा अप इंणडया...... . चा पुढाकाि आहे.
(भाित सिकाि, जागणतक बँक, िाज्य सिकाि)
८. ......... िहिी िणहवािांना ग्रामीि भागात आिून स्थाणनक िोक वसाहत सामाणजक आणि आणथाक दृष्ट्या सिक्त किते.
(कृषी पयाटन, वैद्यकीय पयाटन, मनोिंजन)
९. नािवंत वस्तू........... गोदामात साठणव्या जातात.
(किदेय, णित, सिकािी)
१०. आयुणवाम्यास ............. िागू होत नाही.
(णवमा णहत, प्रमोच्च णवश्वासाचे तत्व, नुकसान भिपाई तत्व)
११. ग्राहक आणि ग्राहक यांच्यातीि व्यवहाि......... च्या अंतगात होतात.
(B2B, C2C, B2C)
१२. व्यवसाणयक कामे किण्याचा किाि दुसऱ्या संस्थेिा णदिा जातो त्या प्रणक्रयेस............ असे म्हितात.
(बाह्य सेवा, व्यापाि, ई व्यवसाय)
१३. ऑनिाइन खिेदीदाि वस्तूची णनवड कितो आणि....... मध्ये ठेवतो.
(िॉणपंग मॉि, िॉणपंग काटा, िॉणपंग बॅग)
१४. व्यवसाय संघटनांनी नैसणगाक साधनांचा.......... उपयोग किण्यासाठी प्रयत्न किावा.
Page 3
(कमीत कमी, जास्तीत जास्त, परिपूि)ा
१५. योग्य वेळी कि भििे ही संघटनांची.......... जबाबदािी आहे.
(भागधािकाप्रणत, ग्राहकाप्रणत, िासनाप्रणत)
१६. व्यवसाणयक हे समाजाचे.........असतात
(मािक, सदस्य, णवश्वस्त)
१७. व्यवसायाने....... बढतीच्या योग्य संधी णद्या पाणहजेत.
(कमाचाऱ्यांना, ग्राहकांना, गुतं विूकदािांना)
१८. व्यवसाय संघटनांनी............ आिोग्याचे िक्षि किावे व सुिणक्षततेची साधने पुिवाणवत.
(कमाचाऱ्यांच्या, भागधािकांच्या, ग्राहकांच्या)
१९. ........ णहताचे िक्षि कििे हा ग्राहक संघटनेचा मुख्य उद्देि असतो.
(ग्राहकांच्या, व्यापाऱ्यांच्या, उत्पादकांच्या)
२०. ग्राहक संिक्षि कायद्याअंतगात ग्राहकाचे वाद णमटणवण्याचे..... िा सवोच्च अणधकाि आहेत.
(िाज्य आयोग, िाष्टरीय आयोग, णज्हा आयोग)
२१. उत्पादक /पुिवठादाि आणि ग्राहक यामधीि वाद तडजोडीने णमटणवण्यासाठी िासनाने......... ची स्थापना केिी आहे.
(णज्हा आयोग, िोक अदाित, ग्राहक संघटना)
२२. आधुणनक स्पधाात्मक बाजािपेठते ग्राहकास........ म्हिून ओळखिे जाते.
(िाजा, एजंट, मािक)
२३. णवपिी ही संज्ञा...... आहे
(फ्रेंच, िॅणटन ,इटाणियन)
ब) योग्य जोड्या जुळवा.
१.
अ गट ब गट
अ) हेन्री फेयॉि १. ८ फोिमन
ब) णनदेिनातीि एक वाक्यता २. िास्त्रीय व्यवस्थापनाचा णसद्ांत
क) व्यवस्थापनाची तत्वे ३. सवा णक्रयांची समान णवभागिी
ड) एफ डब्ल्यू टेिि ४. सामान्य मागादिाक तत्वे
इ) कायाात्मक संस्था ५. प्रत्येक गोष्टीसाठी योग्य जागा आणि प्रत्येक गोष्ट णनयोणजत जागेवि
६. एक वरिष्ठ एक योजना
७. कमी वेतन दि
८. कमाचािी व व्यवस्थापनातीि चांगिे संबधं
९. जमान इंणजणनयि
१०. आधुणनक व्यवस्थापन
१५. योग्य वेळी कि भििे ही संघटनांची.......... जबाबदािी आहे.
(भागधािकाप्रणत, ग्राहकाप्रणत, िासनाप्रणत)
१६. व्यवसाणयक हे समाजाचे.........असतात
(मािक, सदस्य, णवश्वस्त)
१७. व्यवसायाने....... बढतीच्या योग्य संधी णद्या पाणहजेत.
(कमाचाऱ्यांना, ग्राहकांना, गुतं विूकदािांना)
१८. व्यवसाय संघटनांनी............ आिोग्याचे िक्षि किावे व सुिणक्षततेची साधने पुिवाणवत.
(कमाचाऱ्यांच्या, भागधािकांच्या, ग्राहकांच्या)
१९. ........ णहताचे िक्षि कििे हा ग्राहक संघटनेचा मुख्य उद्देि असतो.
(ग्राहकांच्या, व्यापाऱ्यांच्या, उत्पादकांच्या)
२०. ग्राहक संिक्षि कायद्याअंतगात ग्राहकाचे वाद णमटणवण्याचे..... िा सवोच्च अणधकाि आहेत.
(िाज्य आयोग, िाष्टरीय आयोग, णज्हा आयोग)
२१. उत्पादक /पुिवठादाि आणि ग्राहक यामधीि वाद तडजोडीने णमटणवण्यासाठी िासनाने......... ची स्थापना केिी आहे.
(णज्हा आयोग, िोक अदाित, ग्राहक संघटना)
२२. आधुणनक स्पधाात्मक बाजािपेठते ग्राहकास........ म्हिून ओळखिे जाते.
(िाजा, एजंट, मािक)
२३. णवपिी ही संज्ञा...... आहे
(फ्रेंच, िॅणटन ,इटाणियन)
ब) योग्य जोड्या जुळवा.
१.
अ गट ब गट
अ) हेन्री फेयॉि १. ८ फोिमन
ब) णनदेिनातीि एक वाक्यता २. िास्त्रीय व्यवस्थापनाचा णसद्ांत
क) व्यवस्थापनाची तत्वे ३. सवा णक्रयांची समान णवभागिी
ड) एफ डब्ल्यू टेिि ४. सामान्य मागादिाक तत्वे
इ) कायाात्मक संस्था ५. प्रत्येक गोष्टीसाठी योग्य जागा आणि प्रत्येक गोष्ट णनयोणजत जागेवि
६. एक वरिष्ठ एक योजना
७. कमी वेतन दि
८. कमाचािी व व्यवस्थापनातीि चांगिे संबधं
९. जमान इंणजणनयि
१०. आधुणनक व्यवस्थापन
Page 4
२.
अ गट ब गट
अ. णनयोजन १. एक प्रणक्रया जी िचना,मागादिान, संवाद आणि प्रेििा देत.े
ब. संघटन २. गट कायाातीि प्रयत्नांचे एकत्रीकिि व समक्रमि
क. कमाचािी व्यवस्थापन ३. एखादे काम काय किायचे? कसे किायचे? कोिी किायचे
हे अगोदि ठिणविे
ड. णनदेिन ४. व्यवस्थापक जे कितो ते म्हिजे व्यवस्थापन
इ. समन्वय ५. व्यवस्थापकाच्या भूणमकेवि िक्ष केंणित कििे
६. ठिणविेिे साध्य किण्यासाठीचे मागा
७. वास्तणवक कामणगिी व पूवणा नयोजन मानक कामणगिी यांची
तुिना किण्याची प्रणक्रया
८. तत्वांचा संच
९. एक प्रणक्रया जात भिती, णनवड, रुजू होिे व मोबदिा
ठिणविा जातो.
१०. व्यवस्थाणपत कििे म्हिजे अंदाज बांधनू आिाखडा
आखिे
३.
अ गट ब गट
अ. रिक्तभिि काया १. २०१६
ब. उद्योजक २. िोजगाि
क. कृषी पयाटन ३. उत्पादनाची जुनी पद्त
ड. तंत्रज्ञान ४. २०१९
इ. स्टाटा अप इंणडया ५. स्वयंचणित
६. ग्रामीि पयाटन
७. उद्योजकता
८. अिीकडीि ज्ञान
९. गिजांवि आधारित
१०. वैद्यकीय पयाटन
अ गट ब गट
अ. णनयोजन १. एक प्रणक्रया जी िचना,मागादिान, संवाद आणि प्रेििा देत.े
ब. संघटन २. गट कायाातीि प्रयत्नांचे एकत्रीकिि व समक्रमि
क. कमाचािी व्यवस्थापन ३. एखादे काम काय किायचे? कसे किायचे? कोिी किायचे
हे अगोदि ठिणविे
ड. णनदेिन ४. व्यवस्थापक जे कितो ते म्हिजे व्यवस्थापन
इ. समन्वय ५. व्यवस्थापकाच्या भूणमकेवि िक्ष केंणित कििे
६. ठिणविेिे साध्य किण्यासाठीचे मागा
७. वास्तणवक कामणगिी व पूवणा नयोजन मानक कामणगिी यांची
तुिना किण्याची प्रणक्रया
८. तत्वांचा संच
९. एक प्रणक्रया जात भिती, णनवड, रुजू होिे व मोबदिा
ठिणविा जातो.
१०. व्यवस्थाणपत कििे म्हिजे अंदाज बांधनू आिाखडा
आखिे
३.
अ गट ब गट
अ. रिक्तभिि काया १. २०१६
ब. उद्योजक २. िोजगाि
क. कृषी पयाटन ३. उत्पादनाची जुनी पद्त
ड. तंत्रज्ञान ४. २०१९
इ. स्टाटा अप इंणडया ५. स्वयंचणित
६. ग्रामीि पयाटन
७. उद्योजकता
८. अिीकडीि ज्ञान
९. गिजांवि आधारित
१०. वैद्यकीय पयाटन
Page 5
४.
अ गट ब गट
अ. बाजािपेठच े ा िाजा १.१९३०
ब. िाष्टरीय आयोग २.सामाणजक
क. मुबं ई ग्राहक पंचायत ३. रुपये १० कोटीपेक्षा अणधक
ड. वस्तू णवक्री कायदा ४. अिासकीय संस्था
इ. ग्राहक अणधकाि ५. ग्राहक
६. कायदेणवषयक उपाय
७. रुपये १कोटी पेक्षा अणधक मात्र रुपये १० कोटीपेक्षा
कमी
८. १९८६
९. ग्राहक संिक्षि कायदा
१०. माणहतीचा अणधकाि
५.
अ गट ब गट
अ. ई व्यवसाय १. ग्राहक ते ग्राहक
ब. B2C २. सवात्र अग्स्तत्व
क. बाह्य सेवा ३. पणहिी पायिी
ड. णडणजटि िोख ४. व्यवसाय ते ग्राहक
इ. नोंदिी ५. इिेक्टरॉणनक व्यवसाय
६. व्यवसाय प्रणक्रया बाह्यसेवा (BPO)
७. परिवहन कायाािय (RTO)
८. सक्षम व्यवसाय
९. फक्त सायबि स्पेस मध्येच अग्स्तत्व
१०. िेवटची पायिी
६.
अ गट ब गट
अ. णवपिी १. एकच णवक्रेता
ब. नोंदिीकृत बोधणचन्ह २.भागबाजाि
क. मक्तेदािी ३.णवणिष्ट नाव
ड. मुिीकिि ४. माकेट्स
इ.णडणजटि माकेणटंग ५. एकच खिेदीदाि
६.भाितीय प्रमािक संस्था
७.व्यापािी णचन्ह
८.पािंपारिक माध्यमांचा वापि
९. अनेक णवक्रेते
१०. णडणजटि
अ गट ब गट
अ. बाजािपेठच े ा िाजा १.१९३०
ब. िाष्टरीय आयोग २.सामाणजक
क. मुबं ई ग्राहक पंचायत ३. रुपये १० कोटीपेक्षा अणधक
ड. वस्तू णवक्री कायदा ४. अिासकीय संस्था
इ. ग्राहक अणधकाि ५. ग्राहक
६. कायदेणवषयक उपाय
७. रुपये १कोटी पेक्षा अणधक मात्र रुपये १० कोटीपेक्षा
कमी
८. १९८६
९. ग्राहक संिक्षि कायदा
१०. माणहतीचा अणधकाि
५.
अ गट ब गट
अ. ई व्यवसाय १. ग्राहक ते ग्राहक
ब. B2C २. सवात्र अग्स्तत्व
क. बाह्य सेवा ३. पणहिी पायिी
ड. णडणजटि िोख ४. व्यवसाय ते ग्राहक
इ. नोंदिी ५. इिेक्टरॉणनक व्यवसाय
६. व्यवसाय प्रणक्रया बाह्यसेवा (BPO)
७. परिवहन कायाािय (RTO)
८. सक्षम व्यवसाय
९. फक्त सायबि स्पेस मध्येच अग्स्तत्व
१०. िेवटची पायिी
६.
अ गट ब गट
अ. णवपिी १. एकच णवक्रेता
ब. नोंदिीकृत बोधणचन्ह २.भागबाजाि
क. मक्तेदािी ३.णवणिष्ट नाव
ड. मुिीकिि ४. माकेट्स
इ.णडणजटि माकेणटंग ५. एकच खिेदीदाि
६.भाितीय प्रमािक संस्था
७.व्यापािी णचन्ह
८.पािंपारिक माध्यमांचा वापि
९. अनेक णवक्रेते
१०. णडणजटि
Page 6
क) खािीि वाक्यासाठी योग्य िब्लद /िब्लद समुह/संज्ञा सुचवा.
१. नाणवन्यपूिा मागााने काम किण्याचे तत्व
२ प्रत्येक गोष्टीसाठी जागा आणि प्रत्येक गोष्ट जागेवि असे सांगिािे तत्व
३. योग्य व्यक्तीची योग्य वेतनासह योग्य त्या जागेवि नेमिूक कििे
४.एखादी व्यक्ती जी समस्या सोडणवण्यासाठी कमाचाऱ्यांना योग्य मागा दाखवते तसेच मागादिान किते
५.एक प्रणक्रया ज्यात वास्तणवक कामणगिीची पूवणा नधाारित मानक कामणगिीची तुिना केिी जाते
६. आणथाक कृती साठी काहीतिी नवीन णनमााि किण्याचे काया
७. अिी प्रणक्रया ज्यात व्यक्तीिा काया किण्याचे प्रोत्साहन आणि काया किण्यास प्रवृत्त किते अिी उग्द्दष्ट गाठण्याची णक्रया
८.असा कमाचािी ज्यािा स्वतःच्या नाणवन्यपूिा क्पना िाबणवण्यासाठी संघटनेचा पाणठंबा आणि अणधकाि असतो
९. िासन णकिंवा स्थाणनक स्विाज्य संस्थांची मािकी व्यवस्थापन आणि णनयंत्रि असिेिा गोदामाचा प्रकाि
१०. देिाच्या बँणकिंग क्षेत्रातीि सवोच्च णवत्तीय संस्था
११.णवमाधािक णवमा किंपनीस नुकसान भिपाईच्या हमीच्या मोबद्यात देत असिेिा मोबदिा
१२. खिेदी केि्े या वस्तू ग्राहकापयंत पोचणवण्याची अवस्था
१३. बीपीओ चा उपसंच
१४. चांग्या दजााचे उत्पादन णमळणविे हा हक्क असिेिा समाजातीि गट
१५. वस्तू णकिंवा सेवचे े मू्य रुपये एक कोटीपेक्षा अणधक नसिे्या िकमेचे दावे स्वीकाििािा आयोग
१६.सावाजणनक णहतासाठी न्यायाियात कायदेिीि तक्राि दाखि कििे
१७ सामाणजक क्यािास चािना देण्याच्या उद्देिाने स्थापन केिि े ी संस्था
१८ एखाद्या वस्तूिा णकिंवा उत्पादनािा णवणिष्ट नाव देिे
१९ सवााणधक व्याज णमळिाऱ्या ठेवीचा प्रकाि
ड) खािीि णवधाने चूक की बिोबि ते णिहा.
१. व्यवस्थापनाची तत्वे सावाणत्रक नसतात.
२. व्यवसायातीि प्रत्येक कमाचाऱ्यास एकाच वरिष्ठांकडून आदेि णमळािे पाणहजे.
३. व्यवस्थापनाचे प्रत्येक काया णनयोजनावि आधारित असते.
४. पात्र कायाक्षम आणि कायाबळ ही नेहमीच व्यवसायाची संपत्ती असते.
५. णनयंत्रि कायाामध्ये प्रत्येक कामणगिीसाठी मानके ठिणविी नसतात.
६. उद्योजक कठोि परिश्रमासाठी तयाि नसतो.
७. यिस्वी व्यवसाणयक मोजता येण्याजोगा धोका स्वीकाितो.
८. व्यवसायाच्या णवस्तािासाठी व्यवसाणयक सेवा महत्त्वाचे आहे.
९. चािू खात्यावि सवााणधक व्याज णमळते.
१०. NEFT म्हिजे नॅिनि इिेग्क्टरक फिंड टरान्सफि.
११. पिंपिागत व्यवसायाच्या तुिनेने ही व्यवसायाची स्थापना कििे कठीि असते.
१२. ई-व्यवसाय जागणतक स्तिावि कोित्याही क्षेत्रात काम किण्याची मुभा देत नाही.
१३. बाह्य सेवा पुिणविाऱ्या संस्थेच्या मदतीमुळे व्यवसाणयक महत्त्वाच्या क्षेत्राकडे अणधक िक्ष देऊ िकतात.
१४. समाजातीि दुबि ा घटकांच्या उद्ािासाठी व्यवसाय संघटनेने प्रयत्न कििे अपेणक्षत नसते.
१५. औद्योणगक िांतता िाखिे ही व्यवसाय संघटनेची जबाबदािी आहे.
१६. आणथाक परिग्स्थतीची संपिू ा आणि अचूक माणहती मािकांना णमळू िकत नाही.
१७. ग्राहक संिक्षि कायदा णवक्रेत्यास संिक्षि देतो.
१८. िोक अदाित िोकन्यायािय म्हिून ओळखिे जाते.
१९. ग्राहक हा बाजािपेठच े ा िाजा अस्याने त्यास कोितेही अणधकाि नाहीत.
२०. णवपिन पयाावििातीि ग्राहक आणि व्यवसाय यांच्यात होिाऱ्या देवाि-घेवािीिी भौणतक पयाावििाचा संबधं असतो.
१. नाणवन्यपूिा मागााने काम किण्याचे तत्व
२ प्रत्येक गोष्टीसाठी जागा आणि प्रत्येक गोष्ट जागेवि असे सांगिािे तत्व
३. योग्य व्यक्तीची योग्य वेतनासह योग्य त्या जागेवि नेमिूक कििे
४.एखादी व्यक्ती जी समस्या सोडणवण्यासाठी कमाचाऱ्यांना योग्य मागा दाखवते तसेच मागादिान किते
५.एक प्रणक्रया ज्यात वास्तणवक कामणगिीची पूवणा नधाारित मानक कामणगिीची तुिना केिी जाते
६. आणथाक कृती साठी काहीतिी नवीन णनमााि किण्याचे काया
७. अिी प्रणक्रया ज्यात व्यक्तीिा काया किण्याचे प्रोत्साहन आणि काया किण्यास प्रवृत्त किते अिी उग्द्दष्ट गाठण्याची णक्रया
८.असा कमाचािी ज्यािा स्वतःच्या नाणवन्यपूिा क्पना िाबणवण्यासाठी संघटनेचा पाणठंबा आणि अणधकाि असतो
९. िासन णकिंवा स्थाणनक स्विाज्य संस्थांची मािकी व्यवस्थापन आणि णनयंत्रि असिेिा गोदामाचा प्रकाि
१०. देिाच्या बँणकिंग क्षेत्रातीि सवोच्च णवत्तीय संस्था
११.णवमाधािक णवमा किंपनीस नुकसान भिपाईच्या हमीच्या मोबद्यात देत असिेिा मोबदिा
१२. खिेदी केि्े या वस्तू ग्राहकापयंत पोचणवण्याची अवस्था
१३. बीपीओ चा उपसंच
१४. चांग्या दजााचे उत्पादन णमळणविे हा हक्क असिेिा समाजातीि गट
१५. वस्तू णकिंवा सेवचे े मू्य रुपये एक कोटीपेक्षा अणधक नसिे्या िकमेचे दावे स्वीकाििािा आयोग
१६.सावाजणनक णहतासाठी न्यायाियात कायदेिीि तक्राि दाखि कििे
१७ सामाणजक क्यािास चािना देण्याच्या उद्देिाने स्थापन केिि े ी संस्था
१८ एखाद्या वस्तूिा णकिंवा उत्पादनािा णवणिष्ट नाव देिे
१९ सवााणधक व्याज णमळिाऱ्या ठेवीचा प्रकाि
ड) खािीि णवधाने चूक की बिोबि ते णिहा.
१. व्यवस्थापनाची तत्वे सावाणत्रक नसतात.
२. व्यवसायातीि प्रत्येक कमाचाऱ्यास एकाच वरिष्ठांकडून आदेि णमळािे पाणहजे.
३. व्यवस्थापनाचे प्रत्येक काया णनयोजनावि आधारित असते.
४. पात्र कायाक्षम आणि कायाबळ ही नेहमीच व्यवसायाची संपत्ती असते.
५. णनयंत्रि कायाामध्ये प्रत्येक कामणगिीसाठी मानके ठिणविी नसतात.
६. उद्योजक कठोि परिश्रमासाठी तयाि नसतो.
७. यिस्वी व्यवसाणयक मोजता येण्याजोगा धोका स्वीकाितो.
८. व्यवसायाच्या णवस्तािासाठी व्यवसाणयक सेवा महत्त्वाचे आहे.
९. चािू खात्यावि सवााणधक व्याज णमळते.
१०. NEFT म्हिजे नॅिनि इिेग्क्टरक फिंड टरान्सफि.
११. पिंपिागत व्यवसायाच्या तुिनेने ही व्यवसायाची स्थापना कििे कठीि असते.
१२. ई-व्यवसाय जागणतक स्तिावि कोित्याही क्षेत्रात काम किण्याची मुभा देत नाही.
१३. बाह्य सेवा पुिणविाऱ्या संस्थेच्या मदतीमुळे व्यवसाणयक महत्त्वाच्या क्षेत्राकडे अणधक िक्ष देऊ िकतात.
१४. समाजातीि दुबि ा घटकांच्या उद्ािासाठी व्यवसाय संघटनेने प्रयत्न कििे अपेणक्षत नसते.
१५. औद्योणगक िांतता िाखिे ही व्यवसाय संघटनेची जबाबदािी आहे.
१६. आणथाक परिग्स्थतीची संपिू ा आणि अचूक माणहती मािकांना णमळू िकत नाही.
१७. ग्राहक संिक्षि कायदा णवक्रेत्यास संिक्षि देतो.
१८. िोक अदाित िोकन्यायािय म्हिून ओळखिे जाते.
१९. ग्राहक हा बाजािपेठच े ा िाजा अस्याने त्यास कोितेही अणधकाि नाहीत.
२०. णवपिन पयाावििातीि ग्राहक आणि व्यवसाय यांच्यात होिाऱ्या देवाि-घेवािीिी भौणतक पयाावििाचा संबधं असतो.
Page 7
इ) गटात न बसिािा िब्लद िोधा.
१. अणधकाि व जबाबदािीचे तत्व, हािचािींचा अभ्यास, कामाच्या णवभागिीचे तत्व, णिस्तीचे तत्व
२. णनयोजन, संघटन, िेखन, कमाचािी व्यवस्थापन
३. णनवड, प्रणिक्षि, संघटन, णनयुक्ती
४. संज्ञापक, णनणष्ट्क्रय , प्रवताक, स्वंयचािक,
५. प्राथणमक पतसंस्था, णवणनमय बँक , सहकािी संस्था, िाज्य सहकािी बँक,
६. नाबाडा, आिबीआय, णसडबी, एग्क्झम
७. BPO, RTO, LPO, KPO
८. B 2 B, B 2 C, A 2 Z, C 2 C
९. नोकिीची सुिणक्षतता, आिोग्य व सुिणक्षततेची साधने, कामाची सुयोग्य ग्स्थती, योग्य प्रमािात नफा
१०. चांग्या दजााची उत्पादने, योग्य णकिंमती, िहिातीि गदीिा आळा घाििे, प्रामाणिक जाणहिाती,
११. िोजगाि णनणमाती ,पयाावििाचे संिक्षि, पािदिाकता िाखिे, , मागासिे्या भागाचा णवकास
१२. णज्हा आयोग, , अिासकीय संस्था , िाष्टरीय आयोग, िाज्य आयोग
फ) खािीि णवधाने पूिा किा.
१........ मुळे व्यवस्थापक व्यवस्थापन तत्त्वाची अंमिबजाविी किताना गिजेनसु ाि त्यात बदि करू िकतो.
२. व्यवस्थापनाची तत्वे........ वतािक ु ीवि प्रभाव टाकण्यासाठी तयाि केिि े ी असतात.
३. व्यवसायात एक प्रमुख आणि एकच योजना असावी असे व्यवस्थापनाचे......... तत्व सांगते.
४........... हे व्यवस्थापनाचे मूिभूत आणि बौग्द्क काया आहे.
५. व्यवसायाच्या उग्द्दष्टपूतीसाठी णवणवध णवभागाचे एकत्रीकिि करून त्यांच्या प्रयत्नांमध्ये एकसंघ पिा आििे म्हिजे.......... होय.
६. प्रत्यक्ष परििाम आणि अपेणक्षत परििाम हे जास्तीत जास्त जवळ आिण्यासाठी केिे्या प्रयत्नाच्या प्रणक्रयेिा........ म्हितात.
७. उद्योजक ही अिी व्यक्ती आहे जी......... सुरुवात किते.
८. स्वतःच्या ग्खिातून भांडवि न गुतं णवता पगािावि काम कििाऱ्या उद्योजकास.......... म्हितात.
९. भाितीय बँणकिंग णनयमन कायदा.......... मध्ये संमत किण्यात आिा.
१०. ............ णवम्यात एकाच मािकाच्या अनेक जहाजांचा णववाह उतिविा जातो.
११. मोबाईि फोन द्वािे पुिणव्या जािाऱ्या बँकींग सुणवधेस......... म्हितात.
१२. आयात मिाविीि कि न भििेिा माि....... गोदामात ठेविा जातो.
१३. ई व्यवसाय ही संज्ञा.... वषी अग्स्तत्वात आिी.
१४. ....... हे व्यवसायाचे अंणतम ध्येय असते.
१५. व्यवसाणयक हे समाजाचे णवश्वस्त असतात ही संक्पना....... यांनी मांडिी.
१६. व्यवसायाने......... ना व्यवस्थापनात सहभागी करून घेतिे पाणहजे.
१७. ग्राहक संिक्षि कायद्याअंतगात ग्राहक संिक्षिाची...... स्तिीय न्याय व्यवस्था अग्स्तत्वात आहे.
१८. िाष्टरीय आयोगाची स्थापना...... सिकािकडून केिी जाते.
१९. िाज्य आयोगाचा आदेि मान्य नसिेिी व्यक्ती..........कडे अपीि करू िकते.
२०. माणहती-तंत्रज्ञानाच्या उगमामुळ.े ......... णवपिी संज्ञा उदयास आिी.
२१. णवपिनाचा मुख्य उद्देि ग्राहकांच्या गिजांची पूतता ा किण्यासाठी त्यांना....... चा पुिवठा कििे हा असतो.
१. अणधकाि व जबाबदािीचे तत्व, हािचािींचा अभ्यास, कामाच्या णवभागिीचे तत्व, णिस्तीचे तत्व
२. णनयोजन, संघटन, िेखन, कमाचािी व्यवस्थापन
३. णनवड, प्रणिक्षि, संघटन, णनयुक्ती
४. संज्ञापक, णनणष्ट्क्रय , प्रवताक, स्वंयचािक,
५. प्राथणमक पतसंस्था, णवणनमय बँक , सहकािी संस्था, िाज्य सहकािी बँक,
६. नाबाडा, आिबीआय, णसडबी, एग्क्झम
७. BPO, RTO, LPO, KPO
८. B 2 B, B 2 C, A 2 Z, C 2 C
९. नोकिीची सुिणक्षतता, आिोग्य व सुिणक्षततेची साधने, कामाची सुयोग्य ग्स्थती, योग्य प्रमािात नफा
१०. चांग्या दजााची उत्पादने, योग्य णकिंमती, िहिातीि गदीिा आळा घाििे, प्रामाणिक जाणहिाती,
११. िोजगाि णनणमाती ,पयाावििाचे संिक्षि, पािदिाकता िाखिे, , मागासिे्या भागाचा णवकास
१२. णज्हा आयोग, , अिासकीय संस्था , िाष्टरीय आयोग, िाज्य आयोग
फ) खािीि णवधाने पूिा किा.
१........ मुळे व्यवस्थापक व्यवस्थापन तत्त्वाची अंमिबजाविी किताना गिजेनसु ाि त्यात बदि करू िकतो.
२. व्यवस्थापनाची तत्वे........ वतािक ु ीवि प्रभाव टाकण्यासाठी तयाि केिि े ी असतात.
३. व्यवसायात एक प्रमुख आणि एकच योजना असावी असे व्यवस्थापनाचे......... तत्व सांगते.
४........... हे व्यवस्थापनाचे मूिभूत आणि बौग्द्क काया आहे.
५. व्यवसायाच्या उग्द्दष्टपूतीसाठी णवणवध णवभागाचे एकत्रीकिि करून त्यांच्या प्रयत्नांमध्ये एकसंघ पिा आििे म्हिजे.......... होय.
६. प्रत्यक्ष परििाम आणि अपेणक्षत परििाम हे जास्तीत जास्त जवळ आिण्यासाठी केिे्या प्रयत्नाच्या प्रणक्रयेिा........ म्हितात.
७. उद्योजक ही अिी व्यक्ती आहे जी......... सुरुवात किते.
८. स्वतःच्या ग्खिातून भांडवि न गुतं णवता पगािावि काम कििाऱ्या उद्योजकास.......... म्हितात.
९. भाितीय बँणकिंग णनयमन कायदा.......... मध्ये संमत किण्यात आिा.
१०. ............ णवम्यात एकाच मािकाच्या अनेक जहाजांचा णववाह उतिविा जातो.
११. मोबाईि फोन द्वािे पुिणव्या जािाऱ्या बँकींग सुणवधेस......... म्हितात.
१२. आयात मिाविीि कि न भििेिा माि....... गोदामात ठेविा जातो.
१३. ई व्यवसाय ही संज्ञा.... वषी अग्स्तत्वात आिी.
१४. ....... हे व्यवसायाचे अंणतम ध्येय असते.
१५. व्यवसाणयक हे समाजाचे णवश्वस्त असतात ही संक्पना....... यांनी मांडिी.
१६. व्यवसायाने......... ना व्यवस्थापनात सहभागी करून घेतिे पाणहजे.
१७. ग्राहक संिक्षि कायद्याअंतगात ग्राहक संिक्षिाची...... स्तिीय न्याय व्यवस्था अग्स्तत्वात आहे.
१८. िाष्टरीय आयोगाची स्थापना...... सिकािकडून केिी जाते.
१९. िाज्य आयोगाचा आदेि मान्य नसिेिी व्यक्ती..........कडे अपीि करू िकते.
२०. माणहती-तंत्रज्ञानाच्या उगमामुळ.े ......... णवपिी संज्ञा उदयास आिी.
२१. णवपिनाचा मुख्य उद्देि ग्राहकांच्या गिजांची पूतता ा किण्यासाठी त्यांना....... चा पुिवठा कििे हा असतो.
Page 8
ग) किंसातीि अचूक पयााय णनवडून तक्ता पूिा किा.
१.
(मोबदिा तत्व, कायाकािि संबधं , कमाचाऱ्यास योग्य व मैत्रीपूिा वागिूक, णिस्तीचे तत्व, कामाची णवभागिी तत्व)
१. व्यवस्थापन तत्वे ---------
२. - - - - - - - - - - - - कौि्य व क्षमतेनसु ाि कामाचे वाटप
३. संघटनेच्या णनयमांचा आदि व पािन ----------
४. - - - - - - - आणथाक समाधान
५. समान न्यायाचे तत्त्व --------
२.
(णनयंत्रि, साधनांचे एकत्रीकिि, समन्वय, णनयोजन, कमाचािी भिती णनवड प्रणिक्षि)
१. भणवष्ट्यातीि कायााचा णवस्तृत कायाक्रम ---------
२. - - - - - - - - - संघटन
३. कमाचािी व्यवस्थापन -----------
४. - - - - - - - - - णवणवध णवभागाचे एकत्रीकिि व समक्रमि
५. मानका च्या आधािे यिाचे मोजमाप ---------
३.
(नवीन उपक्रम, Niche पयाटन, कृषी पयाटन, उद्योजकता)
१. िहिी िणहवािी ग्रामीि भागात आिण्याची क्पना ---------
२. - - - - - - - - कृषी पयाटन प्रकाि
३. उत्पादन व वैणिष्ट्यीकिि नवीन संयोजन -------
४. - - - - - - - पुिवा ळ
े व्यवसाय ज्यास समपाि आणि कठोि परिश्रमाची आवश्यकता असते
४.
(तात्काळ णनधी हस्तांतिि, िाष्टरीय बँणकिंग क्षेत्रातीि सवोच्च णवत्तीय संस्था, आवती ठेव, दीघा मुदती कजा, भाितीय िघु उद्योग णवकास बँक)
१. - - - - - - - - - - तात्काळ णनधी वगा किण्याची सुणवधा
२. दीघाकािीन भांडविी गिज पूिा कििािे ---------
३. - - - - - - - - - - कमाचािी आणि व्यवसाणयक यांनी उघडिेिी खाते
४. मध्यवती बँक -------------
५. - - - - - - --- िघू व मध्यम उद्योगक्षेत्रास भांडवि पुिवठा कििािी णवत्तीय संस्था
५.
(व्यवसाय ते व्यवसाय, पणहिी पायिी, ई व्यवसाय, िोधन िचना, ई-वाणिज्य)
१. नोंदिी ----------
२. - - - - - - - ई वाणिज्याचा महत्वाचा संच.
३. िेवटची पायिी --------
४. ई व्यवसायाचा उपसंच ---------
५. - - - - - - - - B2B
१.
(मोबदिा तत्व, कायाकािि संबधं , कमाचाऱ्यास योग्य व मैत्रीपूिा वागिूक, णिस्तीचे तत्व, कामाची णवभागिी तत्व)
१. व्यवस्थापन तत्वे ---------
२. - - - - - - - - - - - - कौि्य व क्षमतेनसु ाि कामाचे वाटप
३. संघटनेच्या णनयमांचा आदि व पािन ----------
४. - - - - - - - आणथाक समाधान
५. समान न्यायाचे तत्त्व --------
२.
(णनयंत्रि, साधनांचे एकत्रीकिि, समन्वय, णनयोजन, कमाचािी भिती णनवड प्रणिक्षि)
१. भणवष्ट्यातीि कायााचा णवस्तृत कायाक्रम ---------
२. - - - - - - - - - संघटन
३. कमाचािी व्यवस्थापन -----------
४. - - - - - - - - - णवणवध णवभागाचे एकत्रीकिि व समक्रमि
५. मानका च्या आधािे यिाचे मोजमाप ---------
३.
(नवीन उपक्रम, Niche पयाटन, कृषी पयाटन, उद्योजकता)
१. िहिी िणहवािी ग्रामीि भागात आिण्याची क्पना ---------
२. - - - - - - - - कृषी पयाटन प्रकाि
३. उत्पादन व वैणिष्ट्यीकिि नवीन संयोजन -------
४. - - - - - - - पुिवा ळ
े व्यवसाय ज्यास समपाि आणि कठोि परिश्रमाची आवश्यकता असते
४.
(तात्काळ णनधी हस्तांतिि, िाष्टरीय बँणकिंग क्षेत्रातीि सवोच्च णवत्तीय संस्था, आवती ठेव, दीघा मुदती कजा, भाितीय िघु उद्योग णवकास बँक)
१. - - - - - - - - - - तात्काळ णनधी वगा किण्याची सुणवधा
२. दीघाकािीन भांडविी गिज पूिा कििािे ---------
३. - - - - - - - - - - कमाचािी आणि व्यवसाणयक यांनी उघडिेिी खाते
४. मध्यवती बँक -------------
५. - - - - - - --- िघू व मध्यम उद्योगक्षेत्रास भांडवि पुिवठा कििािी णवत्तीय संस्था
५.
(व्यवसाय ते व्यवसाय, पणहिी पायिी, ई व्यवसाय, िोधन िचना, ई-वाणिज्य)
१. नोंदिी ----------
२. - - - - - - - ई वाणिज्याचा महत्वाचा संच.
३. िेवटची पायिी --------
४. ई व्यवसायाचा उपसंच ---------
५. - - - - - - - - B2B
Page 9
६.
(भागधािकाप्रणत, जबाबदािी ग्राहकाप्रणत जबाबदािी, िासनाप्रणत जबाबदािी, समाजाप्रती जबाबदािी)
१. णवक्रीयोत्ति सेवा ----------
२. ------------ योग्यवेळी कि भििे
३. समाजणविोधी कृत्यास पायबंध --------
४. - - - - - - - - - - - - भाग बाजािातीि योग्य काया
७.
(उच्च न्यायाियाचे न्यायमूती, चाि, ग्राहक संघटना, रु. एक कोटीपेक्षा कमी, 2019)
१. णज्हा आयोग नुकसान भिपाई िक्कम ----------
२. - - - - - - - - - िाज्य आयोग
३. ग्राहक संिक्षि कायदा -------------
४. - - - - - - - - - नफा न कमविािी आणि िाजकीय संस्था.
५. िाष्टरीय आयोगाचे सदस्य ------------
८.
(माकेट्स, औद्योणगक वस्तू, बुम्स अन्ड णबटनि)
१. वस्तू बाजाि ---------
२. - - - - - - - - - - - खिेदी णवक्री योग्य वस्तू चा व्यापाि
३. 4 Ps ----------
ह) एका वाक्यात उत्तिे णिहा.
१. व्यवस्थापनाच्या तत्वातीि कायाकािि संबधं म्हिजे काय?
२. आधुणनक व्यवस्थापनाचे जनक म्हिून कोिािा ओळखिे जाते?
३. कामाच्या णवभागिी चे तत्व म्हिजे काय?
४. णनयोजन म्हिजे काय?
५. णनयंत्रि म्हिजे काय?
६. अंतगात उद्योजक म्हिजे काय?
७. कृषी पयाटन म्हिजे काय?
८. अणधकषा सवित म्हिजे काय?
९. णविेष बाब म्हिजे काय?
१०. िोख पत म्हिजे काय?
११. णवमा दावा म्हिजे काय?
१२. जीवन णवमा म्हिजे काय?
१३. प्रवास णवमा म्हिजे काय?
१४. आवती ठेव म्हिजे काय?
१५. ई-व्यवसाय म्हिजे काय?
१६. िॉणपंग काटा म्हिजे काय?
१७. णडणजटि िोख म्हिजे काय?
१८. णनयणमत कि भििे की कोित्या घटका संबधं ीची व्यवसायाची सामाणजक जबाबदािी आहे?
(भागधािकाप्रणत, जबाबदािी ग्राहकाप्रणत जबाबदािी, िासनाप्रणत जबाबदािी, समाजाप्रती जबाबदािी)
१. णवक्रीयोत्ति सेवा ----------
२. ------------ योग्यवेळी कि भििे
३. समाजणविोधी कृत्यास पायबंध --------
४. - - - - - - - - - - - - भाग बाजािातीि योग्य काया
७.
(उच्च न्यायाियाचे न्यायमूती, चाि, ग्राहक संघटना, रु. एक कोटीपेक्षा कमी, 2019)
१. णज्हा आयोग नुकसान भिपाई िक्कम ----------
२. - - - - - - - - - िाज्य आयोग
३. ग्राहक संिक्षि कायदा -------------
४. - - - - - - - - - नफा न कमविािी आणि िाजकीय संस्था.
५. िाष्टरीय आयोगाचे सदस्य ------------
८.
(माकेट्स, औद्योणगक वस्तू, बुम्स अन्ड णबटनि)
१. वस्तू बाजाि ---------
२. - - - - - - - - - - - खिेदी णवक्री योग्य वस्तू चा व्यापाि
३. 4 Ps ----------
ह) एका वाक्यात उत्तिे णिहा.
१. व्यवस्थापनाच्या तत्वातीि कायाकािि संबधं म्हिजे काय?
२. आधुणनक व्यवस्थापनाचे जनक म्हिून कोिािा ओळखिे जाते?
३. कामाच्या णवभागिी चे तत्व म्हिजे काय?
४. णनयोजन म्हिजे काय?
५. णनयंत्रि म्हिजे काय?
६. अंतगात उद्योजक म्हिजे काय?
७. कृषी पयाटन म्हिजे काय?
८. अणधकषा सवित म्हिजे काय?
९. णविेष बाब म्हिजे काय?
१०. िोख पत म्हिजे काय?
११. णवमा दावा म्हिजे काय?
१२. जीवन णवमा म्हिजे काय?
१३. प्रवास णवमा म्हिजे काय?
१४. आवती ठेव म्हिजे काय?
१५. ई-व्यवसाय म्हिजे काय?
१६. िॉणपंग काटा म्हिजे काय?
१७. णडणजटि िोख म्हिजे काय?
१८. णनयणमत कि भििे की कोित्या घटका संबधं ीची व्यवसायाची सामाणजक जबाबदािी आहे?
Page 10
१९. िाष्टरीय ग्राहक णदन केंव्हा साजिा केिा जातो?
२०. आंतििाष्टरीय ग्राहक णदन केंव्हा साजिा केिा जातो?
२१. णज्हा आयोगाचे अध्यक्ष कोि असतात?
२२. िाष्टरीय आयोगाच्या नुकसान भिपाई ची मयाादा णकती आहे?
२३. णवपिन म्हिजे काय?
२५. बोधणचन्ह म्हिजे काय?
ई) खािीि वाक्यातीि अधोिेखीत िब्लद दुरुस्त करुन वाक्य पुन्हा णिहा.
१. नोकिीतीि सुिणक्षतता कमाचाऱ्यांच्या कायाक्षमतेवि परििाम किते.
२. णवकेंिीकिि म्हिजे णवणिष्ट स्थानावि अणधकाऱ्यांचे एकत्रीकिि.
३. व्यवसायातीि प्रत्येकास एकाच कणनष्ठा कडून आदेि णमळािे पाणहजे.
४. व्यवसायाच्या वातावििाचे घटक नेहमीच णनग्श्चत असतात.
५. कमाचािी व्यवस्थापन हे यंत्रसामुग्री िी णनगडीत आहे.
६. स्टँड अप इंणडया या योजने अंतगात घेतिे्या कजााची दहा वषाात पितफेड कििे.
७. व्यवसाणयक सेवा दृश्य स्वरूपात असतात.
८. आवती ठेवीवि बँक ठेव पावती देत.े
९. णवमा व्यवसायातीि धोके वाढणवण्यास मदत किते.
१०. णवणनमय बँक ही देिाच्या बँणकिंग क्षेत्रातीि सवोच्च णवत्तीय संस्था आहे.
११. ई व्यवसाय सुरु कििे कठीि आहे.
१२. िोधन कििे हा ऑनिाइन व्यवहािातीि पणहिा टप्पा आहे.
१३. KPO मध्ये कमी ज्ञान आणि णविेष काया समाणवष्ट असते.
१४. णडणजटि िोख प्लाग्स्टक पैिाच्या स्वरूपात असते.
१५. समाजणवघातक कृत्यास व्यवसायांनी आणथाक सहकाया केिे पाणहजे.
१६. उत्पादनावि कमाि णवक्री णकिंमत णिहायची नसते.
१७. व्यवसाय संघटनेने भांडवि बाजािातीि इष्ट प्रथा टाळ्या पाणहजेत.
१८. णज्हा आयोग सवोच्च आयोग म्हिून ओळखिा जातो.
१९. िाष्टरीय आयोगाची स्थापना िाज्य िासनाकडून केिी जाते.
२०. िाज्य आयोगात एक कोटीपेक्षा कमी िकमेचे दावे स्वीकाििे जातात.
२१. प्रतवािी मुळे वस्तूच
ं ी मोडतोड नुकसान व हानी टाळिे िक्य होते.
२२. वस्तूचे गुिवैणिष्ट्ये व दजाानसु ाि वगीकिि म्हिजे मुिीकिि होय.
ज) योग्य क्रम िावा.
१. णनयंत्रि, संघटन, णनयोजन
२. णनदेिन, समन्वय, कमाचािी व्यवस्थापन
३. दावा, अपघात, पॉणिसी घेि,े नुकसान भिपाई.
४. खिेदी-णवक्री, वस्तू पोहच आवस्था, खिेदी पूवाावस्था
५. मािाची मागिी नोंदणविे, िोधन कििे, नोंदिी
६. िाज्य आयोग, िाष्टरीय आयोग, णज्हा आयोग
७. उच्च न्यायाियाचे न्यायाधीि, णज्हा सत्र न्यायाियाचे न्यायाधीि, सवोच्च न्यायाियाचे न्यायाधीि
८. िाष्टरीय बाजाि, स्थाणनक बाजाि, आंतििाष्टरीय बाजाि
९. प्रतवािी, बाजाि णनयोजन, णवतिि
२०. आंतििाष्टरीय ग्राहक णदन केंव्हा साजिा केिा जातो?
२१. णज्हा आयोगाचे अध्यक्ष कोि असतात?
२२. िाष्टरीय आयोगाच्या नुकसान भिपाई ची मयाादा णकती आहे?
२३. णवपिन म्हिजे काय?
२५. बोधणचन्ह म्हिजे काय?
ई) खािीि वाक्यातीि अधोिेखीत िब्लद दुरुस्त करुन वाक्य पुन्हा णिहा.
१. नोकिीतीि सुिणक्षतता कमाचाऱ्यांच्या कायाक्षमतेवि परििाम किते.
२. णवकेंिीकिि म्हिजे णवणिष्ट स्थानावि अणधकाऱ्यांचे एकत्रीकिि.
३. व्यवसायातीि प्रत्येकास एकाच कणनष्ठा कडून आदेि णमळािे पाणहजे.
४. व्यवसायाच्या वातावििाचे घटक नेहमीच णनग्श्चत असतात.
५. कमाचािी व्यवस्थापन हे यंत्रसामुग्री िी णनगडीत आहे.
६. स्टँड अप इंणडया या योजने अंतगात घेतिे्या कजााची दहा वषाात पितफेड कििे.
७. व्यवसाणयक सेवा दृश्य स्वरूपात असतात.
८. आवती ठेवीवि बँक ठेव पावती देत.े
९. णवमा व्यवसायातीि धोके वाढणवण्यास मदत किते.
१०. णवणनमय बँक ही देिाच्या बँणकिंग क्षेत्रातीि सवोच्च णवत्तीय संस्था आहे.
११. ई व्यवसाय सुरु कििे कठीि आहे.
१२. िोधन कििे हा ऑनिाइन व्यवहािातीि पणहिा टप्पा आहे.
१३. KPO मध्ये कमी ज्ञान आणि णविेष काया समाणवष्ट असते.
१४. णडणजटि िोख प्लाग्स्टक पैिाच्या स्वरूपात असते.
१५. समाजणवघातक कृत्यास व्यवसायांनी आणथाक सहकाया केिे पाणहजे.
१६. उत्पादनावि कमाि णवक्री णकिंमत णिहायची नसते.
१७. व्यवसाय संघटनेने भांडवि बाजािातीि इष्ट प्रथा टाळ्या पाणहजेत.
१८. णज्हा आयोग सवोच्च आयोग म्हिून ओळखिा जातो.
१९. िाष्टरीय आयोगाची स्थापना िाज्य िासनाकडून केिी जाते.
२०. िाज्य आयोगात एक कोटीपेक्षा कमी िकमेचे दावे स्वीकाििे जातात.
२१. प्रतवािी मुळे वस्तूच
ं ी मोडतोड नुकसान व हानी टाळिे िक्य होते.
२२. वस्तूचे गुिवैणिष्ट्ये व दजाानसु ाि वगीकिि म्हिजे मुिीकिि होय.
ज) योग्य क्रम िावा.
१. णनयंत्रि, संघटन, णनयोजन
२. णनदेिन, समन्वय, कमाचािी व्यवस्थापन
३. दावा, अपघात, पॉणिसी घेि,े नुकसान भिपाई.
४. खिेदी-णवक्री, वस्तू पोहच आवस्था, खिेदी पूवाावस्था
५. मािाची मागिी नोंदणविे, िोधन कििे, नोंदिी
६. िाज्य आयोग, िाष्टरीय आयोग, णज्हा आयोग
७. उच्च न्यायाियाचे न्यायाधीि, णज्हा सत्र न्यायाियाचे न्यायाधीि, सवोच्च न्यायाियाचे न्यायाधीि
८. िाष्टरीय बाजाि, स्थाणनक बाजाि, आंतििाष्टरीय बाजाि
९. प्रतवािी, बाजाि णनयोजन, णवतिि
Page 11
प्र.२. खािीि संज्ञा स्पष्ट किा. (प्रत्येकी २ गुि)
१. तत्व
२. णनयोजन
३.संघटन
४.णनदेिन
५. समन्वय
६. णनयंत्रि
७. व्यवस्थापन
८. उद्योजक
९. उद्योजकता
१०. स्टाटा अप इंणडया
११.स्टॅण्ड अप इंणडया
१२. कृषी पयाटन
१३. अंतगात उद्योजक
१४. इ-व्यवसाय
१५. व्यवसाय ते ग्राहक B2C
१६. ग्राहक ते व्यवसाय C2B
१७. ग्राहक ते ग्राहक C2C
१८. ग्राहक ते प्रिासन C2A
१९. णडजीटि िोख
२०. बाह्य सेवा
२१. ज्ञान प्रणक्रया बाह्य सेवा KPO
२२. कायदे प्रणक्रया बाह्य सेवा LPO
२३. व्यवसायाची सामाणजक जबाबदािी
२४. णवश्वस्त संक्पना
२५. ग्राहक
२६. िोक अदाित
२७. जनणहत याणचका
२८. तक्राि णनवािि मंच
२९. जनजागृती कायाक्रम
३०. ग्राहक संघटना
३१. ग्राहक क्याि णनधी
३२. णवपिी
३३. णवपिन
३४. णडजीटि णवपिी संज्ञा
३५. प्रमािीकिि
३६. परिवेष्टन
३७. मुिीकिि
३८. णवक्रयवृध्दी यंत्रिा
३९. णवपिन णमश्र
४०. वस्तू णमश्रि
४१. सेवा णमश्रि
४२. उत्पादन
१. तत्व
२. णनयोजन
३.संघटन
४.णनदेिन
५. समन्वय
६. णनयंत्रि
७. व्यवस्थापन
८. उद्योजक
९. उद्योजकता
१०. स्टाटा अप इंणडया
११.स्टॅण्ड अप इंणडया
१२. कृषी पयाटन
१३. अंतगात उद्योजक
१४. इ-व्यवसाय
१५. व्यवसाय ते ग्राहक B2C
१६. ग्राहक ते व्यवसाय C2B
१७. ग्राहक ते ग्राहक C2C
१८. ग्राहक ते प्रिासन C2A
१९. णडजीटि िोख
२०. बाह्य सेवा
२१. ज्ञान प्रणक्रया बाह्य सेवा KPO
२२. कायदे प्रणक्रया बाह्य सेवा LPO
२३. व्यवसायाची सामाणजक जबाबदािी
२४. णवश्वस्त संक्पना
२५. ग्राहक
२६. िोक अदाित
२७. जनणहत याणचका
२८. तक्राि णनवािि मंच
२९. जनजागृती कायाक्रम
३०. ग्राहक संघटना
३१. ग्राहक क्याि णनधी
३२. णवपिी
३३. णवपिन
३४. णडजीटि णवपिी संज्ञा
३५. प्रमािीकिि
३६. परिवेष्टन
३७. मुिीकिि
३८. णवक्रयवृध्दी यंत्रिा
३९. णवपिन णमश्र
४०. वस्तू णमश्रि
४१. सेवा णमश्रि
४२. उत्पादन
Page 12
प्र. ३. खािीि घटना / परिग्स्थतीचा अभ्यास करुन आपिे मत णिहा.
१. श्री. हषाि एक उद्योजक असून पयाावििास अनुकूि भांडी तयाि किण्याचा व्यवसाय कितात. दोन्ही स्त्री व पुरुष कामगाि
त्यांच्या कािखान्यात काम कितात. सवा पुरुष कामगाि थेट मिीनवि काम कितात ति मणहिा संवेष्टन (पॅकेणजंग) णवभागात
कायाित आहेत. श्री. ििथ णवत्त व्यवस्थापक (Finance Manager) ति श्रीमती नैना मानव संसाधन व्यवस्थापक (HR
Manager) म्हिून कायाित आहेत. या आधािे –
१. विीि परिग्स्थतीत व्यवस्थापनाचे कोितेही एक तत्व ओळखा.
२. या संस्थेत श्रीमती नैना यांचा पदनाम काय आहे?
३. संस्थेच्या सवांगीि णनयोजनासाठी कोि जबाबदाि आहे?
२. श्री. िाम एक उदयोन्मुख उद्योजक यांनी आप्या नवीन व्यवसायासाठी जमीन, पैसा, यंत्रसामग्री आणि कामगाि वगा इत्यादी
आवश्यक संसाधनांचा णवचाि करुन आप्या व्यवसाय संस्थेची िचना तयाि केिी आहे. त्यांनी श्री. श्याम यांना व्यवस्थापक
म्हिून णनयुक्त केिे. श्री. िाम यांनी कमाचाऱ्यांची भिती, णनवड, प्रणिक्षि आणि णवकास यासािख्या जबाबदाऱ्या श्री. श्याम यांना
णद्या आहेत. श्री. िाम यांनी कमाचाऱ्यांना णदिे्या मानकांनुसाि कमाचाऱ्यांनी केिे्या कामांवि देखिेखीसाठी श्री. िुभम
यांचीही णनयुक्ती केिी आहे. तसेच गिजेनुसाि श्री. िुभम कमाचाऱ्यांना उपाययोजना सुचवतात.
या संदभाात खािीि व्यक्तींकडून व्यवस्थापनाची कोिती काये सादि केिी जातात ?
१. श्री. िाम २. श्री. श्याम ३. श्री. िुभम
३. XYZ किंपनीत श्री. िेिे त्यांच्या अंतगात काम कििऱ्या कमाचाऱ्यांना सूचना देतात, मागादिान कितात आणि त्यांच्या उत्कृष्ट
कामणगिीसाठी त्यांना प्रेरित कितात. ति दुसिीकडे श्री. सय्यद संघटनात्मक उग्द्दष्ट साध्य किण्यासाठी णवणवध णवभागातीि
कमाचाऱ्यीं केिे्या कामात सुसंवाद साधण्यासाठी प्रयत्न कितात. श्री. देसाई व्यवसाणयक संघटनेिा आवश्यक संसाधनांची
व्यवस्था पाहतात.
खािीि कायांमध्ये गुंतिे्या कमाचाऱ्यांची नावे सांगा
१. संघटन २. णनदेिन ३. समन्वय
४. श्री. सोहम हा MBA पदवीधि आहे. श्री. नवीन हे B.Com पदवीधि आहेत. श्री. सोहम हे दुग्ध व्यवसाय ग्रामीि
क्षेत्रात सुरु किण्यास उत्सुक आहेत आणि श्री. नवीन हे खाजगी किंपनीत िोखपाि म्हिून काया कितात.
१. सोहम यांची िैक्षणिक अहाता काय आहे ?
२. उद्योजकाचे कोितेही एक वैणिष्ट्य सांगा
३. यिस्वी उद्योजक होण्यासाठी श्री. सोहम यांच्याकडे आवश्यक असिािा कोिताही एक गुि सांगा
५. सौ. हषाािी यांनी दोन वषाापवू ी नवीन व्यवसाय सुरु केिा आहे. णतच्या व्यवसायाचे ग्राहक संपूिा देिभि अस्याने ग्राहक
णबिाची िक्कम प्रत्यक्ष खात्यात जमा कितात. त्याचवेळी हषाािी सुध्दा णवणवध देिे व्यवसायाच्या खात्यातूनच किते.
हषाािीच्या खात्याचा प्रकाि ओळखा
१. हषाािीस पैसे पाठणवण्याचा कोिताही एक आधुणनक मागा सुचवा
२. हषाािीिा णतच्या बँक खात्यावि णमळिािी कोितीही एक सुणवधा सांगा.
३. हषाािी यांचे खाते कोित्या प्रकािचे आहे?
६. श्री. जगत हे पगािी कमाचािी आहेत. ते आप्या दोन मुिांचे आणथाक संिक्षि आणि सज्ञान झा्यानंति आणथाक गिजांची पूतता ा
किण्याची खात्री देिािी णवमा पॉणिसी घेऊ इग्च्ितात.
१. श्री. जगत यांना त्यांच्या मुिासंबंधीच्या गिजा समाधानकािक पूिा कििािी णवमा पॉणिसी सुचवा.
२. श्री.जगत घेऊ इग्च्ििाऱ्या णवमा पॉणिसीचा िाभाथी कोि असेि?
३. विीि घटनेमध्ये कोित्या तत्वाचा समावेि होतो.
१. श्री. हषाि एक उद्योजक असून पयाावििास अनुकूि भांडी तयाि किण्याचा व्यवसाय कितात. दोन्ही स्त्री व पुरुष कामगाि
त्यांच्या कािखान्यात काम कितात. सवा पुरुष कामगाि थेट मिीनवि काम कितात ति मणहिा संवेष्टन (पॅकेणजंग) णवभागात
कायाित आहेत. श्री. ििथ णवत्त व्यवस्थापक (Finance Manager) ति श्रीमती नैना मानव संसाधन व्यवस्थापक (HR
Manager) म्हिून कायाित आहेत. या आधािे –
१. विीि परिग्स्थतीत व्यवस्थापनाचे कोितेही एक तत्व ओळखा.
२. या संस्थेत श्रीमती नैना यांचा पदनाम काय आहे?
३. संस्थेच्या सवांगीि णनयोजनासाठी कोि जबाबदाि आहे?
२. श्री. िाम एक उदयोन्मुख उद्योजक यांनी आप्या नवीन व्यवसायासाठी जमीन, पैसा, यंत्रसामग्री आणि कामगाि वगा इत्यादी
आवश्यक संसाधनांचा णवचाि करुन आप्या व्यवसाय संस्थेची िचना तयाि केिी आहे. त्यांनी श्री. श्याम यांना व्यवस्थापक
म्हिून णनयुक्त केिे. श्री. िाम यांनी कमाचाऱ्यांची भिती, णनवड, प्रणिक्षि आणि णवकास यासािख्या जबाबदाऱ्या श्री. श्याम यांना
णद्या आहेत. श्री. िाम यांनी कमाचाऱ्यांना णदिे्या मानकांनुसाि कमाचाऱ्यांनी केिे्या कामांवि देखिेखीसाठी श्री. िुभम
यांचीही णनयुक्ती केिी आहे. तसेच गिजेनुसाि श्री. िुभम कमाचाऱ्यांना उपाययोजना सुचवतात.
या संदभाात खािीि व्यक्तींकडून व्यवस्थापनाची कोिती काये सादि केिी जातात ?
१. श्री. िाम २. श्री. श्याम ३. श्री. िुभम
३. XYZ किंपनीत श्री. िेिे त्यांच्या अंतगात काम कििऱ्या कमाचाऱ्यांना सूचना देतात, मागादिान कितात आणि त्यांच्या उत्कृष्ट
कामणगिीसाठी त्यांना प्रेरित कितात. ति दुसिीकडे श्री. सय्यद संघटनात्मक उग्द्दष्ट साध्य किण्यासाठी णवणवध णवभागातीि
कमाचाऱ्यीं केिे्या कामात सुसंवाद साधण्यासाठी प्रयत्न कितात. श्री. देसाई व्यवसाणयक संघटनेिा आवश्यक संसाधनांची
व्यवस्था पाहतात.
खािीि कायांमध्ये गुंतिे्या कमाचाऱ्यांची नावे सांगा
१. संघटन २. णनदेिन ३. समन्वय
४. श्री. सोहम हा MBA पदवीधि आहे. श्री. नवीन हे B.Com पदवीधि आहेत. श्री. सोहम हे दुग्ध व्यवसाय ग्रामीि
क्षेत्रात सुरु किण्यास उत्सुक आहेत आणि श्री. नवीन हे खाजगी किंपनीत िोखपाि म्हिून काया कितात.
१. सोहम यांची िैक्षणिक अहाता काय आहे ?
२. उद्योजकाचे कोितेही एक वैणिष्ट्य सांगा
३. यिस्वी उद्योजक होण्यासाठी श्री. सोहम यांच्याकडे आवश्यक असिािा कोिताही एक गुि सांगा
५. सौ. हषाािी यांनी दोन वषाापवू ी नवीन व्यवसाय सुरु केिा आहे. णतच्या व्यवसायाचे ग्राहक संपूिा देिभि अस्याने ग्राहक
णबिाची िक्कम प्रत्यक्ष खात्यात जमा कितात. त्याचवेळी हषाािी सुध्दा णवणवध देिे व्यवसायाच्या खात्यातूनच किते.
हषाािीच्या खात्याचा प्रकाि ओळखा
१. हषाािीस पैसे पाठणवण्याचा कोिताही एक आधुणनक मागा सुचवा
२. हषाािीिा णतच्या बँक खात्यावि णमळिािी कोितीही एक सुणवधा सांगा.
३. हषाािी यांचे खाते कोित्या प्रकािचे आहे?
६. श्री. जगत हे पगािी कमाचािी आहेत. ते आप्या दोन मुिांचे आणथाक संिक्षि आणि सज्ञान झा्यानंति आणथाक गिजांची पूतता ा
किण्याची खात्री देिािी णवमा पॉणिसी घेऊ इग्च्ितात.
१. श्री. जगत यांना त्यांच्या मुिासंबंधीच्या गिजा समाधानकािक पूिा कििािी णवमा पॉणिसी सुचवा.
२. श्री.जगत घेऊ इग्च्ििाऱ्या णवमा पॉणिसीचा िाभाथी कोि असेि?
३. विीि घटनेमध्ये कोित्या तत्वाचा समावेि होतो.
Page 13
७. श्री. ििद एक यिस्वी उत्पादक आहेत. त्यांचे णवणवध णठकािी उत्पादनाचे काया चािते. ते मोठ्या प्रमािात उत्पादन
करित अस्याने त्यांच्याकडे कच्चा माि आणि उत्पाणदत मािाचा मोठ्या प्रमािात साठा आहे. त्यांना कोित्याही अनपेणक्षत
आणथाक धोक्यापासून मािाच्या संिक्षिासंबंधी काळजी वाटते. तसेच त्यांना कच्चा माि व पक्का माि एका िाखेतून
दुसऱ्या िाखेत पाठवावा िागतो. पिंतु त्यासाठीची कोितीही सुणवधा उपिब्लध नाही. त्यांना व्यवसाय णवस्तािासाठी णनधीची सुध्दा
आवश्यकता आहे.
१. त्यांना मािाचे सवा प्रकािच्या धोक्यापासून संिक्षि देिािी सेवा सुचवा.
२. णवणवध णठकािी माि साठवण्यासाठी कोिती सेवा उपयुक्त ठिेि?
३. श्री. ििद कोित्या सेवेव्दािे अथासहाय्य णमळवू िकतात?
८. श्री. अमन हे व्यावसाणयक आहेत. त्यांचे नागपूि आणि नाणिक येथे कािखाने आहेत. श्री. अमन हे कुटंबासह पुण्यामध्ये
स्थाणयक असून त्यांना 5 आणि 8 वषे वयाच्या दोन मुिी आहेत.
१. श्री. अमन हे त्यांच्या पत्नी व दोन मुिींसह जीवन णवमा घेऊ िकतात का?
२. श्री. अमन हे सागिी णवमा त्यांच्या कािखान्यासाठी घेऊ िकतात का?
३. आगीमुळे कािखान्याच्या होिाऱ्या नुकसानीच्या भिपाईसाठी कोित्या प्रकािचा णवमा श्री. अमन घेऊ िकतात.
९. साग्त्वक टायटनच्या दुकानातून घड्याळ खिेदी कितो आणि त्याची मैणत्रि िांभवी ही ऑनिाईन पध्दतीने वेबसाईट वरुन
घड्याळ खिेदी किते ति,
१. पािंपारिक पद्तीने कोिी खिेदी केिी आहे?
२. ऑनिाईन पद्तीने कोिी खिेदी केिी आहे?
३. कोित्या खिेदी पध्दतीमध्ये जास्त जोखीम आहे?
प्र.४. फिक स्पष्ट किा.
१.णनयोजन – संघटन
२. णनयोजन – कमाचािी व्यवस्थापन
३. णनयोजन – णनदेिन
४. णनयोजन – समन्वय
५. णनयोजन – णनयंत्रि
६. संघटन – कमाचािी व्यवस्थापन
७. संघटन – णनयंत्रि
८. कमाचािी व्यवस्थापन – णनदेिन
९. कमाचािी व्यवस्थापन – समन्वय
१०. णनदेिन – णनयंत्रि
११. समन्वय – णनयंत्रि
१२. व्यावसाणयक बँक – मध्यवती बँक
१३. चािू खाते – बचत खाते
१४. चािू खाते – मुदत ठेव खाते
१५. बचत खाते – मुदत ठेव खाते
१६. जीवन णवमा – सागिी णवमा
१७. अणि णवमा – सागिी णवमा
१८. इ-व्यवसाय – पिंपिागत व्यवसाय
१९. इ-वाणिज्य – इ-व्यवसाय
२०. व्यवसाय प्रणक्रया बाह्य सेवा BPO - ज्ञान प्रणक्रया बाह्य सेवा KPO
करित अस्याने त्यांच्याकडे कच्चा माि आणि उत्पाणदत मािाचा मोठ्या प्रमािात साठा आहे. त्यांना कोित्याही अनपेणक्षत
आणथाक धोक्यापासून मािाच्या संिक्षिासंबंधी काळजी वाटते. तसेच त्यांना कच्चा माि व पक्का माि एका िाखेतून
दुसऱ्या िाखेत पाठवावा िागतो. पिंतु त्यासाठीची कोितीही सुणवधा उपिब्लध नाही. त्यांना व्यवसाय णवस्तािासाठी णनधीची सुध्दा
आवश्यकता आहे.
१. त्यांना मािाचे सवा प्रकािच्या धोक्यापासून संिक्षि देिािी सेवा सुचवा.
२. णवणवध णठकािी माि साठवण्यासाठी कोिती सेवा उपयुक्त ठिेि?
३. श्री. ििद कोित्या सेवेव्दािे अथासहाय्य णमळवू िकतात?
८. श्री. अमन हे व्यावसाणयक आहेत. त्यांचे नागपूि आणि नाणिक येथे कािखाने आहेत. श्री. अमन हे कुटंबासह पुण्यामध्ये
स्थाणयक असून त्यांना 5 आणि 8 वषे वयाच्या दोन मुिी आहेत.
१. श्री. अमन हे त्यांच्या पत्नी व दोन मुिींसह जीवन णवमा घेऊ िकतात का?
२. श्री. अमन हे सागिी णवमा त्यांच्या कािखान्यासाठी घेऊ िकतात का?
३. आगीमुळे कािखान्याच्या होिाऱ्या नुकसानीच्या भिपाईसाठी कोित्या प्रकािचा णवमा श्री. अमन घेऊ िकतात.
९. साग्त्वक टायटनच्या दुकानातून घड्याळ खिेदी कितो आणि त्याची मैणत्रि िांभवी ही ऑनिाईन पध्दतीने वेबसाईट वरुन
घड्याळ खिेदी किते ति,
१. पािंपारिक पद्तीने कोिी खिेदी केिी आहे?
२. ऑनिाईन पद्तीने कोिी खिेदी केिी आहे?
३. कोित्या खिेदी पध्दतीमध्ये जास्त जोखीम आहे?
प्र.४. फिक स्पष्ट किा.
१.णनयोजन – संघटन
२. णनयोजन – कमाचािी व्यवस्थापन
३. णनयोजन – णनदेिन
४. णनयोजन – समन्वय
५. णनयोजन – णनयंत्रि
६. संघटन – कमाचािी व्यवस्थापन
७. संघटन – णनयंत्रि
८. कमाचािी व्यवस्थापन – णनदेिन
९. कमाचािी व्यवस्थापन – समन्वय
१०. णनदेिन – णनयंत्रि
११. समन्वय – णनयंत्रि
१२. व्यावसाणयक बँक – मध्यवती बँक
१३. चािू खाते – बचत खाते
१४. चािू खाते – मुदत ठेव खाते
१५. बचत खाते – मुदत ठेव खाते
१६. जीवन णवमा – सागिी णवमा
१७. अणि णवमा – सागिी णवमा
१८. इ-व्यवसाय – पिंपिागत व्यवसाय
१९. इ-वाणिज्य – इ-व्यवसाय
२०. व्यवसाय प्रणक्रया बाह्य सेवा BPO - ज्ञान प्रणक्रया बाह्य सेवा KPO
Page 14
२१. णज्हा आयोग – िाज्य आयोग
२२. णज्हा आयोग – िाग्ष्टरय आयोग
२३. िाज्य आयोग – िाग्ष्टरय आयोग
प्र.५. खािीि प्रश्नांची थोडक्यात उत्तिे णिहा.
१. हेन्री फेयॉि यांच्या व्यवस्थापनाची कोितीही चाि तत्वे स्पष्ट किा.
२. उद्योजकाची कोितीही चाि काये स्पष्ट किा.
३. सेवांची कोितीही चाि वैणिष्ट्ये स्पष्ट किा.
४. अिी णवमा योजनांचे कोितीही चाि प्रकाि स्पष्ट किा.
५. उद्योजकतेची कोितीही चाि वैणिष्ट्ये स्पष्ट किा
६. गोदामांची कोितीही चाि काया स्पष्ट किा.
७. ग्राहक संिक्षिाच्या कोित्याही चाि पध्दती स्पष्ट किा.
८. णवपिन णमश्रचे (वस्तू णमश्रि) चाि प्रकाि स्पष्ट किा.
९. ग्राहक संिक्षिाच्या कोित्याही चाि पध्दती स्पष्ट किा.
१०. बँकांचे कोितेही चाि प्रकाि स्पष्ट किा.
११. वैज्ञाणनक व्यवस्थापनाची कोितीही चाि तत्त्वे स्पष्ट किा.
प्र.६. खािीि णवधाने सकािि स्पष्ट किा.
१. व्यवस्थापनाची तत्वे िवणचक असतात.
२. संसाधनांचा योग्य तो वापि किण्यासाठी व्यवस्थापनातीि तत्वांचा उपयोग होतो.
३. समानतेची तत्वे महत्वाची आहेत.
४. णनयोजन व्यवस्थापनाचे पणहिे काया आहे.
५. णनयंत्रि व्यवस्थापनाचे अंणतम काया आहे
६. संघटन हे संस्थेच्या प्रिासनािा व कायाािा सुिभ किते
७. योग्य व्यक्ती योग्य जागेवि योग्य मोबद्यासह णनयुक्त कििे हे कमाचािी व्यवस्थापनाचे मुिभूत तत्व आहे.
८. णवणवध काये आणि व्यवस्थापनाच्या सवा स्तिांमधीि समन्वय हे संस्थात्मक यिाचे साि आहे.
९. उद्योजकता हा स्वयंिोजगािाचा सवाात चांगिा स्त्रोत आहे.
१०.यिस्वी व्यवसाणयक धोका ग्स्वकाितो.
११. उद्योजगक हा प्रभावी संज्ञापक असावा.
१२. उद्योजक हा नवणनणमाक्ष असावा.
१३. नाणवण्यपूिा उपक्रमाने िेतकिी आपिे कृषी पयाटन व्यवसाय णवकसीत करु िकतो.
१४. प्रत्यासनाचे तत्व हे सवा नुकसान भिपाईच्या किािास िागू पडते.
१५. एटीएमधून कधीही पैसे काढता येतात.
१६. साठविूक ही महत्वपूिा आहे.
१७. पिंपिागत व्यवसायापेक्षा इ-व्यवसायाची उभाििी कििे सोपे आहे.
१८. इ-व्यवसाय कोित्याही क्षेत्रात काम किण्याची मुभा देते.
१९. इंटिनेटच्या सहाय्याने ऑनिाईन व्यवहाि पाि पाडते जातात.
२०. व्यवसाय संघटनांवि प्रभाव टाकण्यासाठी माध्यमांची भूणमका महत्वाची असते.
२१. कामगािांच्या व्यवस्थापनातीि सहभागास व्यवसायाने मान्यता द्यावी.
२२. समाजाच्या व्यवसायाप्रणत अपेक्षा बदित आहेत.
२२. णज्हा आयोग – िाग्ष्टरय आयोग
२३. िाज्य आयोग – िाग्ष्टरय आयोग
प्र.५. खािीि प्रश्नांची थोडक्यात उत्तिे णिहा.
१. हेन्री फेयॉि यांच्या व्यवस्थापनाची कोितीही चाि तत्वे स्पष्ट किा.
२. उद्योजकाची कोितीही चाि काये स्पष्ट किा.
३. सेवांची कोितीही चाि वैणिष्ट्ये स्पष्ट किा.
४. अिी णवमा योजनांचे कोितीही चाि प्रकाि स्पष्ट किा.
५. उद्योजकतेची कोितीही चाि वैणिष्ट्ये स्पष्ट किा
६. गोदामांची कोितीही चाि काया स्पष्ट किा.
७. ग्राहक संिक्षिाच्या कोित्याही चाि पध्दती स्पष्ट किा.
८. णवपिन णमश्रचे (वस्तू णमश्रि) चाि प्रकाि स्पष्ट किा.
९. ग्राहक संिक्षिाच्या कोित्याही चाि पध्दती स्पष्ट किा.
१०. बँकांचे कोितेही चाि प्रकाि स्पष्ट किा.
११. वैज्ञाणनक व्यवस्थापनाची कोितीही चाि तत्त्वे स्पष्ट किा.
प्र.६. खािीि णवधाने सकािि स्पष्ट किा.
१. व्यवस्थापनाची तत्वे िवणचक असतात.
२. संसाधनांचा योग्य तो वापि किण्यासाठी व्यवस्थापनातीि तत्वांचा उपयोग होतो.
३. समानतेची तत्वे महत्वाची आहेत.
४. णनयोजन व्यवस्थापनाचे पणहिे काया आहे.
५. णनयंत्रि व्यवस्थापनाचे अंणतम काया आहे
६. संघटन हे संस्थेच्या प्रिासनािा व कायाािा सुिभ किते
७. योग्य व्यक्ती योग्य जागेवि योग्य मोबद्यासह णनयुक्त कििे हे कमाचािी व्यवस्थापनाचे मुिभूत तत्व आहे.
८. णवणवध काये आणि व्यवस्थापनाच्या सवा स्तिांमधीि समन्वय हे संस्थात्मक यिाचे साि आहे.
९. उद्योजकता हा स्वयंिोजगािाचा सवाात चांगिा स्त्रोत आहे.
१०.यिस्वी व्यवसाणयक धोका ग्स्वकाितो.
११. उद्योजगक हा प्रभावी संज्ञापक असावा.
१२. उद्योजक हा नवणनणमाक्ष असावा.
१३. नाणवण्यपूिा उपक्रमाने िेतकिी आपिे कृषी पयाटन व्यवसाय णवकसीत करु िकतो.
१४. प्रत्यासनाचे तत्व हे सवा नुकसान भिपाईच्या किािास िागू पडते.
१५. एटीएमधून कधीही पैसे काढता येतात.
१६. साठविूक ही महत्वपूिा आहे.
१७. पिंपिागत व्यवसायापेक्षा इ-व्यवसायाची उभाििी कििे सोपे आहे.
१८. इ-व्यवसाय कोित्याही क्षेत्रात काम किण्याची मुभा देते.
१९. इंटिनेटच्या सहाय्याने ऑनिाईन व्यवहाि पाि पाडते जातात.
२०. व्यवसाय संघटनांवि प्रभाव टाकण्यासाठी माध्यमांची भूणमका महत्वाची असते.
२१. कामगािांच्या व्यवस्थापनातीि सहभागास व्यवसायाने मान्यता द्यावी.
२२. समाजाच्या व्यवसायाप्रणत अपेक्षा बदित आहेत.
Page 15
२३. व्यवसाय संघटनांनी पवािि, प्रदूषि व पयाावििीय समतोि टाळिा पाणहजे.
२४. ग्राहक संिक्षि कायदा ग्राहक णहतासाठी संमत किण्यात आिा आहे.
२५. ग्राहकास अनेक जबाबदाऱ्या आहेत.
२६. ग्राहकांच्या हक्कांचे संिक्षि कििे हे ग्राहक संघटनेचे ध्येय आहे.
२७. णवपिन हे ग्राहकांसाठी उपयुक्त आहे.
२८. ग्राहकांमध्ये जागृती णनमााि किण्यासाठी णवपिन महत्वाचे आहे.
२९. ग्राहकांमध्ये उत्पादनांची ओळख णनमााि किण्यासाठी मुिीकििाची आवश्यकता आहे.
प्र. ७ वा खािीि प्रश्न सोडवा.
१. व्यवस्थापन तत्वांचे स्वरुप स्पष्ट किा
२. हेन्री फेयॉि यांच्या व्यवस्थापनाची कोितीही पाच तत्वे स्पष्ट किा
३. णनयोजनाचे महत्व स्पष्ट कििािे कोितेही तीन मुद्दे स्पष्ट किा
४. कमाचािी व्यवस्थापन चे महत्व स्पष्ट कििािे कोितेही तीन मुद्दे स्पष्ट किा
५. उद्योजकाची वैणिष्ट्ये स्पष्ट किा
६. उद्योजकाची काये स्पष्ट किा
७.उद्योजकतेची वैणिष्ट्ये स्पष्ट किा
८. उद्योजकता णवकास कायाक्रम स्पष्ट किा
९. सेवांची वैणिष्ट्ये स्पष्ट किा
१०. बँकांची प्राथणमक काये
११. ई-बँणकिंग सेवा स्पष्ट किा
११. जीवन णवमा योजनांचच े े प्रकाि स्पष्ट किा
१२. सागिी णवमा योजनांचप्रे काि स्पष्ट किा
१३. गोदामाचे काया स्पष्ट किा
१४. गोदामांचे प्रकाि स्पष्ट किा
१५. इ-व्यवसायांचे फायदे स्पष्ट किा
१६. इ-व्यवसायाच्या मयाादा स्पष्ट किा
१७. बाह्य सेवेचे फायदे व तोटे
१८. सामाणजक जबाबदािीची गिज स्पष्ट कििािे कोितेही पाच मुद्दे स्पष्ट किा.
१९. भागधािकांप्रणत / मािकांप्रणत व्यवसाय संस्थेची जबाबदािी स्पष्ट किा.
२०. गुतविूकदािांप्रणत व्यवसाय संस्थेची जबाबदािी स्पष्ट किा.
२१. िासनाप्रणत व्यवसाय संस्थेची जबाबदािी स्पष्ट किा.
२२. समाज / सवासाधािि जनतेप्रणत व्यवसाय संस्थेची जबाबदािी स्पष्ट किा.
२३. पयााविि संिक्षिाप्रणत व्यवसाय संस्थेची जबाबदािी स्पष्ट किा.
२४. किंपन्यांची सामाणजक जबाबदािी स्पष्ट किा.
२५. ग्राहकाचे कोितेही पाच अणधकाि स्पष्ट किा.
२५.ग्राहक संघटना व अिासकीय संस्थांची भूणमका स्पष्ट किा.
२६. णवपिी िब्लदािी संबंणधत संज्ञा स्पष्ट किासमाजासाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा
२७. व्यवसाय संस्थेसाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
२८. ग्राहकांसाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
२४. ग्राहक संिक्षि कायदा ग्राहक णहतासाठी संमत किण्यात आिा आहे.
२५. ग्राहकास अनेक जबाबदाऱ्या आहेत.
२६. ग्राहकांच्या हक्कांचे संिक्षि कििे हे ग्राहक संघटनेचे ध्येय आहे.
२७. णवपिन हे ग्राहकांसाठी उपयुक्त आहे.
२८. ग्राहकांमध्ये जागृती णनमााि किण्यासाठी णवपिन महत्वाचे आहे.
२९. ग्राहकांमध्ये उत्पादनांची ओळख णनमााि किण्यासाठी मुिीकििाची आवश्यकता आहे.
प्र. ७ वा खािीि प्रश्न सोडवा.
१. व्यवस्थापन तत्वांचे स्वरुप स्पष्ट किा
२. हेन्री फेयॉि यांच्या व्यवस्थापनाची कोितीही पाच तत्वे स्पष्ट किा
३. णनयोजनाचे महत्व स्पष्ट कििािे कोितेही तीन मुद्दे स्पष्ट किा
४. कमाचािी व्यवस्थापन चे महत्व स्पष्ट कििािे कोितेही तीन मुद्दे स्पष्ट किा
५. उद्योजकाची वैणिष्ट्ये स्पष्ट किा
६. उद्योजकाची काये स्पष्ट किा
७.उद्योजकतेची वैणिष्ट्ये स्पष्ट किा
८. उद्योजकता णवकास कायाक्रम स्पष्ट किा
९. सेवांची वैणिष्ट्ये स्पष्ट किा
१०. बँकांची प्राथणमक काये
११. ई-बँणकिंग सेवा स्पष्ट किा
११. जीवन णवमा योजनांचच े े प्रकाि स्पष्ट किा
१२. सागिी णवमा योजनांचप्रे काि स्पष्ट किा
१३. गोदामाचे काया स्पष्ट किा
१४. गोदामांचे प्रकाि स्पष्ट किा
१५. इ-व्यवसायांचे फायदे स्पष्ट किा
१६. इ-व्यवसायाच्या मयाादा स्पष्ट किा
१७. बाह्य सेवेचे फायदे व तोटे
१८. सामाणजक जबाबदािीची गिज स्पष्ट कििािे कोितेही पाच मुद्दे स्पष्ट किा.
१९. भागधािकांप्रणत / मािकांप्रणत व्यवसाय संस्थेची जबाबदािी स्पष्ट किा.
२०. गुतविूकदािांप्रणत व्यवसाय संस्थेची जबाबदािी स्पष्ट किा.
२१. िासनाप्रणत व्यवसाय संस्थेची जबाबदािी स्पष्ट किा.
२२. समाज / सवासाधािि जनतेप्रणत व्यवसाय संस्थेची जबाबदािी स्पष्ट किा.
२३. पयााविि संिक्षिाप्रणत व्यवसाय संस्थेची जबाबदािी स्पष्ट किा.
२४. किंपन्यांची सामाणजक जबाबदािी स्पष्ट किा.
२५. ग्राहकाचे कोितेही पाच अणधकाि स्पष्ट किा.
२५.ग्राहक संघटना व अिासकीय संस्थांची भूणमका स्पष्ट किा.
२६. णवपिी िब्लदािी संबंणधत संज्ञा स्पष्ट किासमाजासाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा
२७. व्यवसाय संस्थेसाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
२८. ग्राहकांसाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
Page 16
प्र. ८. खािीि प्रश्नांची उत्तिे णिहा. (णदघोत्तिी प्रश्न)
१. णनयोजनाचे महत्व स्पष्ट किा.
२. संघटनांचे महत्व स्पष्ट किा.
३. कमाचािी व्यवस्थापनाचे महत्व स्पष्ट किा.
४. णनदेिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
५. समन्वयाचे महत्व स्पष्ट किा.
६. णनयंत्रिाचे महत्व स्पष्ट किा.
७. बँकांचे प्रकाि स्पष्ट किा.
८. बँकांची काये स्पष्ट किा.
९. णवमा म्हिजे काय?णवम्याची तत्वे स्पष्ट किा.
१०. णवपिानाची काये स्पष्ट किा.
११. समाजासाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
१२. व्यवसाय संस्थेसाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
१३. ग्राहकांसाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
१४. णवपिन णमश्र स्पष्ट किा. (चाि प्रकाि + तीन प्रकाि)
१. णनयोजनाचे महत्व स्पष्ट किा.
२. संघटनांचे महत्व स्पष्ट किा.
३. कमाचािी व्यवस्थापनाचे महत्व स्पष्ट किा.
४. णनदेिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
५. समन्वयाचे महत्व स्पष्ट किा.
६. णनयंत्रिाचे महत्व स्पष्ट किा.
७. बँकांचे प्रकाि स्पष्ट किा.
८. बँकांची काये स्पष्ट किा.
९. णवमा म्हिजे काय?णवम्याची तत्वे स्पष्ट किा.
१०. णवपिानाची काये स्पष्ट किा.
११. समाजासाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
१२. व्यवसाय संस्थेसाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
१३. ग्राहकांसाठी णवपिनाचे महत्व स्पष्ट किा.
१४. णवपिन णमश्र स्पष्ट किा. (चाि प्रकाि + तीन प्रकाि)
Document Details
| Board / Org | Maharashtra Board |
| Exam | Class 12 |
| Type | Question Bank |
| Pages | 16 |
| Language | marathi |
| Updated | 22 Jul 2026 |